• Si maqedonasit deklarohen bullgarë edhe pas liberalizimit

  vazhdon

  Milena Hristova Oliver Vodasov ka arritur të bëjë diçka që shumë maqedonas e ëndërrojnë. Ai ka ndërtuar një karrierë të suksesshme në Sofje, kryeqytetin e Bullgarisë, një vend anëtar i Bashkimit Evropian. Edhe pse Maqedonia nuk është anëtare e BE-së, Vodasov mundet lirisht të punoj si avokat në Bullgari, pasi ai tashmë ka shtetësinë e këtij vendi. Për të ndodhur kjo ai kishte deklaruar vetë përkatësinë etnike bullgare. "Unë kam lindur në qytetin e Negotinës në Maqedoni dhe erdha në Bullgari për të studiuar drejtësinë në vitin 1997. Ishte konsideruar padyshim më prestigjioze për të studiuar në Sofje, sepse kemi më shumë mundësi për të zhvilluar këtu", ka theksuar Vodasov. Ai konfirmon se pjesa e madhe e kolegëve të tij në universitetet e Bullgarisë, pas marrjes së shtetësisë bullgare kanë mbetur të jetojnë në Bullgari. "Bullgaria është i vetmi vend në botë ku maqedonasit nuk janë njerëz të dorës së dytë" thotë ai. "A mendoni se unë do të kisha punuar si avokat në qoftë se do të emigroja në Gjermani?". Bullgaria e jep shtetësinë për maqedonasit të cilët e dëshmojnë përkatësia etnike bullgare. Procedura kërkon dhënien e emrit mbiemrit dhe certifikatë për vendlindjen si dhe plotësimin e disa dokumenteve komplekse. Dhjetëra mijëra veta kanë aplikuar dhe rreth 20.000 shtetësi janë miratuar nga viti 2001. Me ligjet bullgare lejohet shtetësia e dyfishtë, nuk ka nevojë të heqë dorë nga shtetësia e Maqedonisë. "Jo të gjithë qytetarët e Maqedonisë aplikojnë me qëllim që të vijnë dhe të jetojnë në Bullgari, disa e përdorin atë si një portë për të ikur drejt vendeve të tjera anëtare të Bashkimit Evropian", thotë Rayna Mandzhukova, kryetare e Agjencisë për Emigracion e Bullgarisë. Deklarata e origjinës bullgare është dokumenti më i rëndësishëm për tu dorëzuar në agjenci. Hap i parë drejt vetëdijes bullgare Për të provuar origjinën bullgare, është e mjaftueshme për shtetasit maqedonas vetëm për ta deklaruar atë. "Për të qenë i sinqertë me ju, unë nuk dyshoj se dikush i cili nënshkruan një dokument, duke thënë se ai është me kombësi bullgare, nuk do të marrë atë si një fyerje në qoftë se një ditë dikush e quan atë bullgarë", pranon Mandzhukova. Pothuajse çdo maqedonas me origjinë sllave, ka të drejtë të kërkon një pasaportë bullgare. Petar Kolev, 24 vjeç nga qyteti i Shtipit, është një nga shumë të rinj maqedonas që studion në Bullgari, duke përfituar nga bursat që ofron shteti bullgar. Ai thotë se ka vështirësi për të marrë shtetësinë bullgare. "Ata që thonë se procedura është “ridiculously easy” janë njerëz të cilët vetëm vëzhgojnë procesin dhe nuk janë pjesë e tij. Unë kam aplikuar për nënshtetësi bullgare në vitin 2006 dhe aplikimi im është ende diku midis institucioneve të ndryshme që merren me këtë çështje", shpjegon Kolev. Por në Maqedoni dyshimet mbeten. Historia tërthortë e Ballkanit, pretendimet territoriale të vjetra dhe akuzat e një agjende të fshehtë ekspansioniste kanë tensionuar marrëdhëniet midis dy vendeve. Bullgaria e ka okupuar më shumë se tre herë Maqedoninë midis 1878 dhe 1913, duke e konsideruar atë si pjesë e një kombi të zgjeruar. Në vitin 1999, të dy popujt refuzuan çfarëdo pretendimi për territorin e njëri tjetrit, por Bullgaria akoma nuk e njeh zyrtarisht ekzistencën e gjuhës dhe kulturës maqedonase. Politikanët dhe mediat kanë sugjeruar më shumë se një herë se shteti bullgar ka një qëllim të fshehur për ribashkimin e fundit". Kulminacioni në aplikimin e maqedonasve për shtetësinë bullgare ndodhi në vitin 2004 ku rreth 40.000 aplikuan për pasaportën bullgare. Është shumë herët të thuhet se udhëtimi pa viza për maqedonasit në të gjithë Bashkimi Evropian do të dobësoj interesin për shtetësinë bullgare. Lidhja emocionale "Unë zgjodha Sofjen për shkak se është më prestigjioze dhe për shkak se ndjehem i lidhur emocionalisht me Bullgarinë," thotë studenti Petar Kolev dhe shton se shumica e studentëve maqedonas në këtë vend mendojnë si ai. Edhe pse studimi në Bullgari mbetet një çështje e ndjeshme, Petar Kolev nuk ka frikë për të dhënë emrin e tij për gazetarët, duke thënë se kjo nuk i ka shkaktuar atij probleme kur ai kthehet në Maqedoni. "Askush nuk mund të na fajësojë nëse ne dëshirojmë të pimë ujë nga burimi. Unë nuk dua dikush mua të më mësojë apo të më interpretoj ngjarje që kanë njëqind vjet më parë, "shton Petar Kolev. Edhe pse Bullgaria ishte shteti i parë për të njohur pavarësinë e shtetit maqedonas, shumë bullgarë thellësisht mendojnë se fqinjët e tyre janë bullgarë. Maqedonasit vazhdojnë pas shtetësisë bullgare për një numër arsyesh - për të emigruar në Bullgari, për të udhëtuar dhe punuar lirshëm në të gjithë Bashkimin Evropian dhe gjithashtu për shkak të besimit në mbrojtjen që shteti bullgar mund tu ofrojë. "Unë do të rrezikoja të them se ky faktor emocional është më i rëndësishëm dhe më shpesh përmendet si arsye," thotë Mandzhukova. Ajo mohon me forcë se motivet e vërteta janë shumë më pragmatike. (Përktheu nga Anglishtja: Ardian Mehmeti) /V.I./Liria

• sot – 9 shtator

  vazhdon

  Express në ballinë sjell shkrimin me titull “Koalicion për Veriun”. Planit për Veriun të ICO’së dhe Qeverisë iu bashkuan 25 shtete. Grupi Ndërkombëtar Drejtues mbështeti shtrirjen e ligjshmërisë në Veri dhe ftoi palët për dialog konstruktiv. Mbikëqyrësit vendosën për zvogëlim gradual të përgjegjësive të Pieter Feith’it. Ata thanë se është bërë përparim në ndërtimin e institucioneve, por kërkuan urgjentisht të luftohet korrupsioni dhe krimi i organizuar. Kryeministri Thaçi kërkoi përkrahje për zbatimin e Strategjisë për Veriun. Këtë shkrim mund ta lexoni në faqe 4 dhe 5. Shkrim tjetër në Express është ai me titull “Plot protesta”. Shtohen sindikatat që paralajmërojnë protesta. Mjekët i japin afat Qeverisë tri ditë, aq sa edhe gardianët e burgjeve, Ministrisë së Drejtësisë. Këtë javë protestojnë taksitë, kurse më 10 shkurt, Judikatura do ta bojkotojë punën për tri ditë. Përveç kërkesave të ndryshme, ajo kryesorja është që të gjithë duan paga më të larta. Këtë shkrim mund ta lexoni në faqe 8 dhe 9. Sot me kolumne në Express paraqiten Bardh Frangu dhe Bardh Hamzaj. Koha Ditore po ashtu shkruan për mbështetjen e ISG-së për strategjinë e veriut me titull “ISG: Mbështetje për strategjinë”. Zëri shkrim kryesor ka atë me titull “Honorarë me mijëra euro në UP”. Sipas gazetës, centralizimi ia mundëson Rektoratit të abuzojë dhe të keqpërdor pozitën e vet. Fakultetet kërkojnë decentralizim. Epoka e Re shkuan po ashtu për mbështetjen e ICG-së me titull “Mbështetet strategjia për veriun”. Për këtë temë shkruan edhe Bota Sot me titull “Konfirmohet mbështetja evropiane për Kosovën”. Lajm sjell një temë që ka të bëj me inkuadrimin ose jo të Lëvizjes “Vetëvendosje” në zgjedhjet e ardhshme parlamentare, me titull “Kurti në dilemë”. Për ta ndryshuar sistemin e keqqeverisjes (pa revolucion), Albin Kurti duhet të jetë pjesë e këtij sistemi, e për të qenë pjesë e tij, mbështetësit tani po i kërkojnë që të futet në garë. Lëvizja nuk e përjashton apriori pjesëmarrjen në zgjedhje në të ardhmen, por në cilat, Kurti thotë se është herët të thuhet. Politikanët e mirëpresin hyrjen e tij në politikë, e madje disa e shohin si partner i cili ka çka i jep politikës kosovare për të mirën e Kosovës. Kosova Sot shkruan për takimin e ICD-së në Vjenë më titull “GDN-ja mbështet planin për veriun”. Për të njëjtën temë sot shkruan edhe gazeta “Infopress” me titull “Mbështetje strategjisë për veriun”. (Express)/V.I./Liria

• Presidenti Bamir Topi pritet të vazhdojnë sot takimet me përfaqësues të diplomacisë ndërkombëtare në Tiranë për tryezën e të shtunës ku do vihen përballë njëri tjetrit dy kundërshtarët politikë kryeministri Sali Berisha dhe kreu i PS Edi Rama.
  

  vazhdon

  Burime nga presidenca bëjnë të ditur se gjatë ditës së sotme kreu i shtetit do të zhvillojë takim me ambasadorin e Gjermanisë Bernard Bochardt. Burimet pranë këtij institucioni bëjnë të ditur se presidenti do të diskutojë me të për detajet e tryezes politike, por edhe për vizitën e tij të ardhshme zyrtare në Gjermani, e cila do të zhvillohet në muajin prill. Thirrja sa më parë e një tryeze politike ishte një ndër pikat kryesore të rezolutes që Këshilli i Europës miratoi më 28 janar. Në rezolutë, mbështetej kreu i shtetit për të gjetur zgjidhje nëpërmjet dialogut për zhbllokimin e situatës në vend. Tryeza që do të ulë përballë dy kundërshtarët politikë do të zhvillohet të shtunën më 13 shkurt 2010, në orën 11.00, në Selinë e Presidentit. Në faqen zyrtare të presidencës theksohej se takimi zhvillohej në në vijim të takimeve me Kreun e Delegacionit të Komisionit Evropian në Tiranë, Ambasadorin Helmut Lohan, me Ambasadorin e Mbretërisë së Spanjës, Manuel Montobio de Balanse, me Ambasadorin e SHBA-së në vendin tonë, Xhon Uithers II, si dhe pas kontakteve telefonike me Kryeministrin dhe Kryetarin e Partisë Demokratike, Sali Berisha dhe Kryetarin e Partisë Socialiste, Edi Rama. Ende nuk bëhet e qartë nëse PS-ja ka një platformë të shkruar me kushtet që ajo do të paraqesë në tryezën e bisedimeve. Megjithëse burimet bëjnë të ditur se kushti kryesor është ai i transparencës së zgjedhjeve të 28 qershorit me hapje të kutive të votimit. Mesa duket për momentin, PS-ja ka shmangur të paraqesë të tjera kërkesa, për të mos hequr vëmendjen nga ajo çfarë konsiderohet themelore për të. Ndërsa nga ana e maxhorancës dhe kryeministrit Berisha, burimet bëjnë të ditur se nuk ka asnjë ndryshim qëndrimi. Kryetari i PD-së nuk ka vendosur ende të lëshojë pe, ashtu sikurse kreu i opozitës nuk ka vendosur të tërhiqet nga hapja e kutive. (s.g/BalkanWeb) /V.I./Liria

Botuar: 09 Feb 2010

Pasqyra e shtypit të sotëm britanik

• Gazeta The Times sot në faqe të parë ka artikullin me titull: "Ne po jetojmë në një Britani të falimentuar, thonë shumica e votuesve".

  vazhdon

  Sipas gazetës, votuesit janë thellësisht pesimist në lidhje me situatën e sotme në Britani, të cilët besojnë se shoqëria është e dëmtuar dhe vendi po ecën në drejtimin e gabuar. Afërsisht, sipas The Times, tre të pestat e votuesve thonë se mezi e njohin vendin, ku jetojnë, ndërsa 42 përqind do të emigronin nëse do të kishin mundësi. Ndërkohë The Independent shkruan se ekonomisti, fituesi i Çmimit Nobel thotë se stimuli fiskal është më i rëndësishëm sesa pakësimi i defiçitit. Kjo gazetë shkruan se një nga ekonomistët kryesor në botë, Joseph Stiglitz, i ka kërkuar kryeministrit Gordën Bruan të kundërshtojë fetishizimin fiskal dhe të sfidoje tregjet duke ruajtur, madje duke zgjeruar stimulin fiskal të ekonomisë britanike. Z. Stiglitz në një intervistë dhënë The Independent, e hedh poshtë idenë e paraqitur nga udhëheqësi i opozitës Dejvid Kemërën se disa shkurtime simbolike të defiçitit të buxhetit në vitin aktual mund të rifitojë besimin e tregjeve financiare. Ndërkohë shtypi i sotëm britanik i kushton një vëmëndje të posaçme shpalljes fajtor të një prej drejtuesve më të lartë të policisë. Shtypi boton sot foto të komandantit të policisë me origjinë nga Irani, Ali Dizai, duke shkuar në një gjykatë në Londër. The Daily Telegraph ka sot titullin: "Ali Dizai një kriminel me uniform burgoset për korrupsion". Sipas gazetës një nga komandantët më të lartë të policisë i cili tentoi të sfidojë në gjykatë akuzat për keqpërdorim, duke akuzuar policinë për racizëm është burgosur dje me katër vjet heqje lirie, pasi më në fund u ekspozua si kriminel me uniform. Komandanti Ali Dizai shndërohet në oficerin me rangun më të lartë që shpallet fajtor për një vepër penale pas 33 vjetësh. Një trupi gjykues iu deshën dhjetë minuta të shpallnin fajtor 47 vjeçarin me origjinë iraniane për shpërdorim detyre dhe pengim të drejtësisë, pasi sulmoi dhe abuzoi me një biznesmen për çështjet personale. The Independent e cilëson sjelljen e tij si një abuzim të pastër të pushtetit. The Times shkruan për të si një "drejtues policie gënjeshtar që mendonte se ishte mbi ligjin". The Guardian shkruan se Dizia i ka thënë kësaj gazete se proçesi ndaj tij ishte terësisht "skandaloz dhe i sajuar". Ai ka deklaruar se kjo është një "hakmarrje e autoriteteve kundër tij". The Guardian boton në faqe të parë edhe një foto të Brad Pitt dhe Angeline Jolie të cilët do të ndërmarrin veprime ligjore kundër News of the World për pretendimin fals se ata janë ndarë. (bbc)/V.I./Liria