Qendra për informim Lajmet.com

Maqedonia (Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë)

Raporti i tretë vjetor për tregti me njerëz

Maqedonia është shtet për transit dhe destinacion për gra dhe fëmije të trafikuar për prostitucion nga Unioni Sovjetik dhe Evropa Lindore, posaçërisht nga Ukraina dhe Moldavia, Rumunia dhe Bullgaria. Disa viktima mbeten në Maqedoni derisa të tjerët trafikohen në Shqipëri, Kosovë ose Itali.
Qeveria e Maqedonisë u përgjigjet standardeve minimale për eliminimin e tregtisë me njerëz. Qeveria është treguar efektive në aplikimin e masave ligjore në pjesët e banuara me shqiptarë, të cilat nuk ishin nën kontroll të qeverisë gjatë konfliktit në vitin 2001, dhe në pjesë ku aktivitetet e trafikut ishin dominante. Si një shtet i post-konfliktit me resurse të limituara, ajo përpjekjet i fokusoi ne luftën kundër tregtisë me njerëz. Përqindja e ulët e dënimeve ishte shkak për brengë dhe një numër i madh i raporteve publike dhe të shtypit vurën në dyshim integritetin e gjykatësve. Në vitin e ardshëm duhet të vazhdojnë përpjekjet për përforcim të kapacitetit të sistemit ligjor gjatë aplikimit të ligjeve.

Parandalimi
Qeveria së bashku me IOM dhe disa organizata joqeveritare lokale u paraqitën si sponzorë të përbashkët të disa programeve preventive, përfshirë fushatë për ngritjen e vetëdijes të publikut dhe fushatë e fokusuar në qytetin e tretë për nga madhësia në vend. Komisioni shtetëror kundër trafikut, i kryesuar nga Sekretari i shtetit ne Ministrinë për punë të brendshme e mbikëqyr implementimin e Planit nacional për veprim. Qeveria themeloi politikë të re për dhënien e lejes për punë, në të cilën këshill i centralizuar i shqyrton të gjitha kërkesat për leje pune. Kërkesat për leje për kërcimtare dhe kamariere shqyrtohen në mënyrë strikte dhe shumë shpesh refuzohen. Qeveria vazhdon të merr pjesë aktive në takimet rajonale të ministrave të Paktit për stabilitet dhe në programe për ndërtim të kapaciteteve.

Ndëshkimi
Nenet penale për prostitucion të organizuar dhe të detyruar përdoren për ndalimin dhe ndëshkimin e tregtisë me njerëz. Gjatë periudhës të përfshirë në raport, gjyqet shqiptuan 11 dënime, prej gjashtë muaj deri në shtatë vjet. Policia e zmadhoi aftësinë për hetim dhe arestim të trafikantëve edhe në pjesë ku qeveria nuk kishte kontrollë, dhe qeveria ngriti mbi 70 aktpadi për trafik kundër mbi 100 kriminelë. Qeveria e arrestoi dhe ndëshkoi trafikantin famëkeq Dilaver Bojku dhe dy bashkëpuntorë të tij. Për vepra të kryera para vënies në fuqi të legjislacionit aktual kundër trafikut, neni penal parashtronte dënim maksimal prej një viti; gjyqi dënoi Bojkun me gjashtë muaj arrest në burgun e Ohrit. Më vonë atë e transferuan në burg tjetër ndërsa në ndërkohë Ministria për punë të brendshme kundër tij siguroi akuza plotësuese për trafik dhe e vazhdoi paraburgimin deri në vazdhim të procesit gjyqësor. Qeveria bashkëpunon me vendet fqinje nëpërmjet Iniciativës juglindore për bashkëpunim dhe nëpërmjet marrëveshjeve për bashkëpunim bilateral me autoritetet e KB në Kosovë, Sërbi dhe Mal të Zi, dhe Bullgari. Përpjekjet e qeverisë për të ndjekur korupcionin vazhduan, dhe në rrjedhim janë disa hetime të brendshme. Në vitin 2003 u ngritën aktpadi për trafik kundër një zyrtari të policisë si dhe akuza të tjera, dhe rasti po procesohet në sistemin gjyqësor.

Mbrojtja
Viktimat e trafikut që gjehen gjatë aksioneve, policia rregullisht i vendos në tranzit strehimoren e qeverisë. Pasi që viktimat të jenë vendosur në strehimore, ndonjë organizatë lokale joqeveritare bisedon me ato dhe u ofron kthim në vendet e tyre, këshillim, shërbime mjekësore dhe të tjera nëpermjet IOM-it. Gjatë periudhës të përfshirë në raport, 292 femra nga jasht qëndruan në strehimoren, prej të cilave 23 ishin në moshë më të re se 18-vjet. Viktimat e trafikut në Maqedoni nuk fitojnë status të qytetarit të përkohshëm. Derisa qeveria punonte në një ligj dhe programë për mbrojtje të dëshmitarëve, policia dhe IOM siguruan ad hoc mbrojtje për disa persona të cilët ishin të gatshëm të dalin dëshmitar. Policia dhe gjyqi ndjekin trajnime për trafikun. /Liria