Amerikė, jemi me ty!
Agim Vuniqi. SHBA
Me siguri nuk do tė angazhohesha pėr tė shkruar kėtė
tekst po tė mos ishte ai i mėhershmi, ai qe ia kisha
derguar kryeredaktorit tė "Epoka e re" z. Muhamet
Mavrajt, dhe qė i njėjti ishte botuar vitin e kaluar mu
nė kėtė ditė nė shenjė pėrkujtimi tė njėvjetorit tė
tragjedisė amerikane, pas atakut nė binjaket e Nju
Jorkut "WTC", ngjarje qė kishte ndėrruar rrjedhėn e
historisė, dhe kishte bashkuar mbi 90 shtete nė luftė tė
pėrbashkėt kundėr terrorizmit global, kėtė e dėgjova sot
edhe nga ministri i mbrojtjes z. Ramsfelld nė njėrėn nga
qendrat televizive mė tė frekuentuara "FOXnews", i cili
duke rikujtuar ngjarjen tragjike tė Nju Jorkut tha se
kjo ngjarje "ishte zgjim nga gjumi" dhe se sforcoi
angazhimet amerikane por edhe tė shumė shteteve tė tjera
nė luftė te pėrbashkėt kundėr terrorizmit global.
Po nė ate shkrim pata pėrmendur faktin se afro 600
shqiptarė (njėri nga ata ishte edhe autori) sė bashku me
ushtarėt amerikanė pėrjetuan bashkarisht ngjarjen mė tė
hidhur tė historisė amerikane dhe vdekjen e mbi 3000
civilėve, zjarrėfikseve dhe policėve tė
Njujorkut-heronjė tė Amerikės, por edhe tė rrėzimit tė
dy rrokaqiejėve "WTC"(World Trade Center) tė Njujorkut,
ndėrtesės sė Pentagonit dhe tė aeroplanit tė rrėzuar mbi
Pensilvani.
Po atė ditė mė 11 shtatorin e 2001-it nė bazėn ushtarake
nė Fort Polk shqiptarėt tė rreshtuar nė dy rende me njė
minutė heshtje shprehnin pikėllimin por edhe hidhėrimin
e thellė, duke u solidarizuar me viktimat e Nju Jorkut
ngjarje e cila cila kurrė nuk do tu shlyhet nga kujtesa.
Tė nesėrmen nė kėtė bazė kishte fluturuar edhe aeroplani
ushtarak amerikan nė tė cilin ndodhej personi mė i
rėndesishėm i botės presidenti amerikan George W. Bush,
qė ishte simboli i unitetit amerikan.
Kthimi pas dy vitesh nė bazėn ushtarake tė Fort
Polk-it
Njė rrugė e gjatė me veturė nga Michigani nė Georgia
saktėsisht nė Lawrensville, njė qytetzė nė periferi tė
Atlantės, dhe takimi i shumė shqiptarėve qė ishin
zgjedhur pėr tė marrė pjesė nė ushtrimetushtarake njė
muajshe qė do tė mbaheshin nė Fort Polk nė njėrėn nga
bazat mė tė mėdha ushtarake nė SHBA. Ishte ky ushtrimi i
tretė me radhė i KFOR-it amerikan qė kishte pė qėllim
parėsor dhe tė qėndrueshėm mbajtjen e paqės nė Kosovė
dhe zhvillimin e institucioneve demokratike tė Kosovės
dhe marrjen e pėrgjegjėsisė sė vendorėve nė njė tė
afėrme tė afėrt.
Lokacioni ku mbaheshin ushtrimet kishte karakterin e
simulimit tė ngjarjeve tė mundshme nė Kosovė me emra
konkret qė vijėzojnė qartė realitetin plural nė Kosovė,
por edhe pėrceptimin gjeografik tė vendbanimeve qė
frekuentohen nga ushtarėt amerikanė nė kuadėr tė forcave
paqėruajtėse tė KFOR-it, pėrfshirė kėtu edhe bazėn
ushtarake tė Bondstillit, qė edhe ashtu si nė Kosovė
ishte objekti mė i rėndėsishėm.
Pjesa dėrmuese e pjesėmarrėsve mbante emrat e njerėzve
qė jetojnė nė Kosovė dhe kėshtu japin njė pasqyrė reale
tė angazhimit tė njerėzve por edhe tė biografive tė tyre.
Zhvillimi i ushtrimeve nė Lousianė ishte refklektim i
realitetit nė Kosovė, dhe pasqyronte nė menyrė tė
pėrafėrt realitein politiko-ekonomik tė Kosovės.
Dialogjet e shumėta nė mes tė bartėsve tė roleve dhe
ushtarėve amerikanė pasqyronin qartas pėrditshėrinė e
jetės nė Kosovė, e ngėrthyer me tė gjitha problemet
politike por edhe mjerimin ekonomik qė shoqėrohej nga
ekonomia e hirtė, kontrabandimi i cigareve, tė gjitha
kėto ofronin njė pasqyrė reale tė perditshmėrisė
kosovare qė e tėra pasqyrohej nė skenarin e pėrgatitur
enkas pėr kėtė ushtrim, duke u mundėsuar ushtarėve
amerikanė adaptimin gjuhėsor, klimatik por edhe
gjeografik.
Kontaktet e pėrditshme me ushtarakėt amerikanė ishin tė
sinqerta dhe plotė miqėsi. Nė to merrnin pjesė
bashkarisht shqiptarė dhe amerikanė tė profesioneve tė
llojllojshme, miqėsia vazhdohej edhe pas ushtrimeve me
korespondencė tė kohėpaskoheshme, ishte shumė emocionues
(pėr autorin e ketij shkrimi) takimi me gjeneralin
amerikan tė pensionuar (qė simbolizonte shpirtin
liridashės tė ēdo amerikani, qė vlerat e demokracisė dhe
lirisė i ēmon mė shumė se jetėn, i cili edhe tani ishte
angazhuar nė akcione mirėbėrse nė Meksikė) i cili kishte
treguar interesim pėr fotografim tė pėrbashkėt (korespondenca
me letra vazhdon edhe mėtutje), meqė fotografia ishte
pasioni i tij, ishin kėto ura shumė tė fuqishme tė
miqėsisė shqiptaro-amerikane.
Nė kuadėr tė skenarit pėrfshiheshin tė gjitha
aktivitetet e pėrditshme tė strukturave institucionale
dhe organizative nė Kosovė si TMK, SHPK, UNMIK-u, KFOR-i,
pastaj institucionet fetare (gjatė ushtrimit
ushtroheshin edhe ceremoni fetare nėpėr objekte fetare
tė improvizuara ekskluzivisht pėr kėtė qėllim) dhe
organizatat e ndryshme jo qeveritare tė vendosura nė
Kosovė.
Simuloheshin edhe ngjarje si: kontrabandimi i armėve (kontrollimi
i veturave, autobus), autobusave) kontollimi detaj i
udhėtarėve nė rrugėt urbane dhe ato lokale,
grumbulloheshin shėnimet tė cilat pėrcilleshin nė qendėr,
bėheshin studime tė udhėheqjes sė procedurės, pastaj
evidentoheshin problemet e natyrės teknike si mungesa e
rrymės, problemi i furnizimit me gjėsende nė lokalitetet
mė problematike ku jeton popullata e pėrzierė etnike etj.
Ēėshtje parėsore e ushtrimit ishte vendosja e
komunikimit me strukturat lokale tė pushtetit, tė
zgjedhura nga vota e popullit nė zgjedhjet lokale,
pastaj komunikimi me strukturat e UNMIK-ut nė nivel
lokal, biseda me pjesėtarėt e SHPK-sė dhe me ata tė
UNMIK-ut, si dhe patrullimi i pėrbashkėt nė kufirin
Kosovė-Maqedoni. Ushtarėt dėshmonin njohje tė
shkėlqyeshme tė historisė shqiptare qė nga koha ilire.
Kazermat e renditura njėra pas tjetrės krijonin
pėrshtypjen se pjesėmarrėsit edhe pse nė rrobe civile
janė ushtarė, kėtė mendim e sforconte mė tepėr edhe
zgjuarja nga gjumi nė orėn 4.
Ushtrimi financohej nga buxheti amerikan dhe ėshtė pjesė
e pakos financiare tė lejuara nga Kongresi e qė
akordohet pėr nevojat e ushtrisė amerikane me destinim -
aftėsimi dhe trajnimi i ushtarėve para ēdo dislokimi nė
botė, kjo nėnkupton edhe lėvizjet e kohėpaskohėshme tė
ushtarėve nė bazė tė interesave gjeostrategjike tė
Pentagonit.
Edhe pse shumica e pjesėmarrėsve jepnin prognoza tė
ndryshme pėr zhvillimet nė Kosovė unė nuk do ti jepja
vetes atė tė drejtė pėr tė nxjerrė ndonjė konkluzė tė
veēantė qė ndėrlidhet me Kosovėn.