All posts by V.F.

Sërish pa rezultate konkrete takimi Thaçi-Vuçiq në Bruksel

Vucic Mogherini ThaciSërish pa rezultate konkrete takimi Thaçi-Vuçiq në Bruksel. Ndërmjetësuesja e BE-së Federica Mogherini ka kërkuar që palët të sigurojnë një ambijent të mirë për dialog dhe të përmbahen nga fjalori.

Dialogu i nivelit të lartë mes presidentit  të Kosovës Hashin Thaçi dhe Presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiq nuk duket se ka sjellë ndonjë rezultat drejt qëllimit të normalizimit të marrëdhënieve midis palëve apo arritjes së një marrëveshjeje ligjërisht të detyrueshme. Ndërkohë që Vuçiq e vuri theksin në “zbatimin e marrëveshjeve të nënshkruara nga Kosova”,  Thaçi e përshkroi diskursin e presidentit serb si agresiv dhe arrogant.

Presidenti i Serbisë i quajti “të jashtligjshme në kuptimin e plotë të fjalës” vendimin e qeverisë së Kosovës për futjen e tarifës prej 10 për qind për importet serbe dhe të Bosnje e Hercegovinës si dhe deklaratat e kryeministrit të Kosovës se njësitë e FSK-së do të vendosen në Veri të Kosovës. Këto deklarata presidenti Thaçi nuk i komentoi, duke thesuar, se se nuk i diskuton në Bruksel vendimet lokale. Më tej Thaçi takimin e quajti jo të lehtë me shumë ballafaqime në përpjekje për të arritur, apo hapur rrugën për arritjen e një marrëveshjeje finale mes të Kosovës dhe Serbisë “ligjërisht obligative, që nënkupton njohjen reciproke mes të dy shteteve dhe antarësimin e Kosovës në Organizatën e Kombeve të Bashkuara”.

Sa i përket antarësimit eventual të Kosovës në OKB, Vuçiq nuk u përgjigj, por tha se një herë duhet të shihet se çka fiton Serbia, “pastaj flasim për të tjerat”. Për atë se çfarë kërkon Serbia si kompensim, Vuçiq tha se këtë e dinë të gjithë këtu. “Këtë e di Bashkimi Evropian dhe këtë e dinë negociatorët nga Prishtina”.

Thaçi theksoi, se tash është një moment, që duhet të shfrytëzohet që të arrihet njohja nga Serbia për Kosovën, është momenti i ballafaqimit dhe tejkalimit të kësaj pengese të madhe të quajtur Serbia dhe Aleksandar Vuçiq. Përballë një ofensive arrogante të tyre në raport me shtetin e Kosovës”. Thaçi ishte optimist, se Kosova do t’ia dalë: “Unë mbetem me shpresë, se me një përfaqësim me bazë më të gjërë politike Kosova siç ja ka dalë edhe më herët do t’ia dalë edhe kësaj rradhe”.

Ndërsa sa i përket fushatës serbe kundër njohjeve të Kosovës dhe nëse kjo është në frymën e normalizimit të marrëdhënieve, Vuçiq theksoi “kjo është në frymën e normalizimit” dhe se Serbia mburret me këto veprime. Ai nënvizoi sërish: “Në cilën marrëveshje thuhet se ne nuk duhet të lobojmë kundër pavarësisë së Kosovës dhe antarësimit të saj në organizata ndërkombtare”.

Ndërmjetësuesja e BE-së Federica Mogherini përmes një kumtese njoftoi që nga palët ka kërkuar të sigurojnë një ambijent të mirë për dialog dhe që palët të përmbahen nga fjalori veprimet dhe masat që janë në kundërshtim me frymën e normalizimit.

Ndërmjetësuesja Mogherini gjithashtu theksoi, se palët kanë diskutuar hapat e domosdoshëm për të ecur përpara dhe se vendosën të mbeten në kontakt konstant në ditët në vazhdim që të diskutojnë veprimet përcjellëse nga takimi.

Sa i përket takimit të ardhshëm çdo gjë mbetet e paqartë. Vuçiq la të nënkuptohet, se pret tërheqjen e vendimit për taksë 10 për qind para se të vazhdohet dialogu. “Ne gjithmonë jemi të gatshëm të bisedojmë për gjithçka, të bisedojmë për të ardhmen, për kompromise, përkundër presionit të madh brenda Serbisë. Mirëpo ne nuk jemi të gatshëm të diskutojmë me dikën që ju mashtron çdo ditë”.

“Askush nga ne nuk do të vijë më këtu përderisa ata të mos tërheqin vendimet e tyre joligjore”, theksoi Vuçiq duke iu referuar tarifës për 10 për qind dhe deklaratave për vendosjen e njësive të FSK-së në Veri të Kosovës. Në anën tjetër Thaçi tha se për Kosovën dialogu nuk ka alternativë. (dw)

Pjesë e shkëputur nga Memorandumi i Dr. Vaso Çubriloviç “Dëbimi i shqiptarëve”

A është aktualle memorandumi i Dr. Vaso Çubriloviçit?  A aplikohet tani, me ose pa vetëdije prej pushtetarëve shqiptar? Lexojeni dhe konkludoni vetë:

Mënyra e shpërnguljes

Sikundër e kemi theksuar tashmë, shpërngulja në masë e shqiptarëve nga trekëndëshi i tyre është i vetmi kurs për ne. Për të realizuar shpërnguljen e një popullsie të tërë kërkesa e parë është që të krijohet një mendësi e përshtatshme. Ajo mund të krijohet në mjaft mënyra.

Sikundër e dimë, masat myslimane përgjithësisht influencohen lehtë sidomos nga feja, paragjykimet dhe fanatizmi. Prandaj, gjëja e parë që duhet të bëjmë është që të bindim klerikët dhe njerëzit e tyre me influencë me anë të parave ose kërcënimeve që ata të përkrahin shpërnguljen e shqiptarëve. Duhet të gjenden sa më shpejtë që të jetë e mundur agjitatorë nga Turqia, në qoftë se ajo do të na i japë, për të përkrahur shpërnguljen. Ata duhet të flasin për bukuritë në tokat e reja në Turqi, për jetën e lehtë dhe të rehatshme që bëhet atje, për fanatizmin fetar dhe të ngjallin krenarinë për shtetin turk midis masave. Shtypi ynë mund të japë një ndihmë të jashtëzakonshme në përshkrimin e shpërnguljes së njerëzishme të turqve nga Dobruzha dhe se sa mirë janë vendosur ata në tokat e reja. Këto përshkrime do të krijojnë midis masave të shqiptarëve predispozicionin e domosdoshëm për t’u shpërngulur atje.

Një mjet tjetër do të jetë shtrëngimi i ushtruar nga aparati shtetëror. Ligji duhet zbatuar deri në një për ta bërë qëndrimin e shqiptarëve të padurueshëm: gjobat, burgosjet, zbatimi i egër i urdhëresave të policisë, si ndalimi i kontrabandës, prerja e pyjeve, dëmtimi i bujqësisë, lënia e qenëve zgjidhur, puna angari dhe mjete të tjera që mund të përdorë një forcë policore me përvojë. Nga pikëpamja ekonomike: mospranimi për të njohur tapitë e vjetra të tokës, puna me regjistrimin e tokës që duhet të përfshijë menjëherë vjeljen e pamëshirëshme të taksave dhe shlyerjen e të gjitha borxheve private dhe publike, rekuizimi i të gjitha kullotave shtetërore apo komunale, shfuqizimi i koncesioneve, heqja e lejeve për ushtrimin e profesionit, pushimi nga puna në zyrat shtetërore, private apo komunale etj, do të shpejtojnë procesin e shpërnguljes së tyre. Masat në fushën e shëndetësisë: zbatimi me dhunë i të gjitha dispozitave madje edhe brenda shtëpive, duke rrëzuar të gjitha muret dhe gardhiqet rrethuese, zbatimi me rreptësi i masave veterinare që do të rezultojnë në ndalimin e shitjes së bagtive në treg gjithashtu do të aplikohen në një mënyrë efektive dhe praktike. Kur vjen puna tek feja, shqiptarët janë shumë të prekshëm, prandaj ata mund të ngacmohen në këtë drejtim gjithashtu.

(vf)

Rezultatet e zgjedhjeve për Kongresin amerikan

Kongresi AmerikanBalanca e forcave u zhvendos dje në Uashington pasi demokratët e opozitës morën nën kontroll Dhomën e Përfaqësuesve duke u dhënë një goditje republikanëve dhe Presidentit Trump. Por republikanët forcuan kontrollin në Senat, gjë që i hap rrugën një politike konfliktuale, në vija të prera partiake në dy vitet që i mbeten mandatit të presidentit.

Demokratët shpresonin të fitonin Dhomën e Përfaqësuesve dhe ia arritën, kishte edhe shpresa të vakëta se ata mund të fitonin në Senat, por këto shpresa u shuan me daljen graduale të rezultateve. Madje republikanët duket se e kanë zgjeruar epërsinë e tyre në Senat. Nëse deri tani flisnim për përçarje në vija partiake, kjo pritet të thellohet tani që edhe kontrolli i Kongresit është i ndarë mes dy partive. Kjo u dallua edhe në komentet e demokrates më të lartë në Dhomën e Përfaqësueve mbrëmë.

“Ne kemi përgjegjësinë të gjejmë terrenin e përbashkët aty ku është e mundur, por t’u përmbahemi parimeve tona aty ku kompromisi është i pamundur”, tha zonja Nancy Pelosi.

Nancy Pelosi pritet të bëhet kryetarja e ardhshme e Dhomës së Përfaqësuesve, falë anëtarëve të rinj demokratë në këtë dhomë, si Jennifer Wexton, e cila fitoi në Virxhinia:

“E kam thënë që në fillim të fushatës se në Amerikë po vjen ndryshimi; në distriktin e 10 zgjedhor të Virxhinias erdhi sonte ndryshimi,” tha kandidatja Wexton, e cila fitoi zgjedhjet.

Por republikanët zgjeruan shumicën që kontrollojnë në Senat, duke mundur demokratët në Dakotën e Veriut, Mizuri dhe Indiana ku fitues doli republikani Mike Braun:

“Ne jemi konservatorë, udhëhiqemi nga Presidenti Trump. Ne duhet të dëshmojmë përse mendësia jonë, atë parime që funksionojnë në shtetin Indiana do të funksionojnë edhe për gjithë Amerikën. Besoj me zemër se do të kontribuoj në këtë drejtim,” tha kandidati republikan Mike Braun, i cili fitoi zgjedhjet në Indiana.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Sarah Sanders tha se Presidenti Trump ishte i kënaqur që republikanët kanë mbajtur kontrollin e Senatit:

Analistja Rebecca Gill thotë se retorika e ashpër e presidentit motivoi votues nga të dyja anët e spektrit:

“Kjo retorikë polarizon opinionin dhe i mobilizon njerëzit nga të dyja skajet e spektrit”.

Kjo dukej qartë në intervistën me një përkrahës të presidentit në Kaliforni:

“Jam dakord me shumë nga gjërat që ka bërë, jo me të gjitha, por me shumë prej tyre. Mendoj se niset nga dëshira për të bërë më të mirën në interes të vendit, si në politikat e brendshme, edhe të jashtme”.

Një votues në Nju Jork shprehet me kritika:

“Shpresojmë që është thjesht një ëndërr e keqe dhe tani po fillojmë të zgjohemi. Fillimisht morëm Dhomën e Përfaqësuesve, pas dy vjetësh do të marrim Senatin dhe Shtëpinë e Bardhë. Lamtumirë Trumpit”.

Presidenti Trump ishte një faktor qendror për të dyja palët, thotë analisti Capri Cafaro:

“Të dyja palët ishin mobilizuar. Kishte gara të forta në një numër zonash, në shtete të ndryshme në të gjithë vendin”.

Tani një sprovë e re shtrohet përpara presidentit dhe demokratëve – a mund të punojnë palët bashkë, ndërkohë që së shpejti do të fillojë gara për zgjedhjet presidenciale që zhvillohen pas dy vjetësh.

Presidenti Trump në një postim në Twitter sot në mëngjes, nuk i kushtoi vëmendje fitores së demokratëve në Dhomën e Përfaqësuesve, por u shpreh me vetëkënaqësi për ato që i cilësoi si “Fitore të Mëdha”.

Ai shtoi se vendet e tjera kishin shpresuar se rezultati i zgjedhjeve do t’u garantonte atyre marrëveshje tregtare në interes të tyre, por nuk u doli ashtu, shkruan presidenti. Pra presidenti e bën të qartë se do t’u përmbahet politikave të tij.

Ndërkaq, demokratët, me kontrollin që morën tani në Dhomën e Përfaqësuesve do të kenë mundësi të hapin procese hetimore mbi presidentin dhe administratën, përfshirë lidhur me financat e familjes Trump, mbi ndërhyrjet ruse në zgjedhjet 2016. Kanë autoritetin të thërrasin zyrtarë të lartë të administratës për të dëshmuar. Pra zgjedhjet e mbrëmshme e kanë përgatitur terrenin për një betejë edhe më të ashpër partiake në Uashington.

Kërkohet heqja e mandatit të deputitet Gruevski

Komisioni ParlamentarNë Maqedoni, Komisioni Parlamentar për Mandatet dhe Imunitetin vendosi t’i rekomandojë parlamentit që deputetit Nikolla Gruevski, ish-kryeminister, t’i hiqet mandati i deputetit, pas shkresës së Gjykatës Penale në Shkup, e cila e dënoi atë me dy vjet burg.

Pesë ligjvënës të partive qeveritare votuan pro heqjes së mandatit, ndërsa kolegët e zotit Gruevski në parlament nga partia VMRO-DPMNE u larguan nga seanca para se të votohej. Ata e quajtën aktin një përndjekje politike të ish-kryeministrit.

Ligjvënësit e shumicës parlamentare vlersojnë se zoti Gruevski nuk ka dinjitet për ta ushtruar funksionin e deputetit, pasi u dënua me dy vjet burg për ushtrimin e ndikimit në shpërdorimin e mjeteve financiare për blerjen e një makine të shtrenjtë, ndërsa ishte kryeministër.

Pushteti të cilin ua kanë besuar, është detyrim, privilegj dhe obligim nga i cili nuk mund të ikni. Jemi të detyruar t’i respektojmë detyrimet dhe nëse nuk e bëjmë këtë, do të japim llogari”,tha kryetari i Komisionit Parlamentar për Mandatet dhe Imunitetin, Pavle Bogoevski.

Mirëpo, për heqjen e mandatit të zotit Gruyevski duhet të votojnë dy të tretat e ligjvënësve në seancë plenare, për çka nuk është siguruar numri i duhur. Deputetët e përjashtuar nga VMRO-ja kanë bërë të ditur se nuk do të votojnë për heqjen e mandatit të Nikolla Gruevskit.

Sidoqoftë, ish-kryeministri maqedonas duhet që të enjten të paraqitet në burgun e Shutkës në Shkuppër vuajtjen e dënimit. Megjithatë, sipas ekspertëve, për shkak të procedurave të ankesave mund t’i shtyhet data e paraqitjes në burg.

Për rastin e njejtë, Gjykata Penale në Shkup e dënoi me gjashtë vjet ish-Ministren e Punëve të Brendshme, Gordana Jankullovska dhe ish-ndihmës ministrin Gjoko Popovski, të cilit Gjykata e Apelit i uli dënimin në katër vjet e gjashtë muaj. (voa)

 

Shqipëria me zëvendësministër të brendshëm me kompetenca ministri

Sander LeshiPas refuzimit të dekretimit të Sandër Lleshit si Ministër i Brendshëm, Rama e emëroi atë si zëvendësministër. Të mërkurën ai nisi detyrën.

Sandër Lleshi, ka nisur të mërkurën (7.11.2018) detyrën e  zv./ ministrit të Brendshëm, me kompetencat e ministrit. Emërimi i tij u bë të martën (6.11.2018) nga kryeministri Rama, pas miratimit nga Parlamenti në një seancë të jashtëzakonshme të shkarkimit të ish-Ministrit të Brendshëm, Fatmir Xhafaj dhe mosdekretimit të tij nga Presidenti, gjë që përbën një të paprecedentë në historinë 27-vjeҫare të Institucionit të Presidencës në Shqipërinë Postkomuniste.

Arsyet e mosdekretimit të Sandër Lleshit, ushtarak me gradën Gjeneral, këshilltar i kryeministrit Rama për çështje të Sigurisë Kombëtare deri dje,  janë ende të panjohura për publikun. Refuzimi i Presidentit Meta për të dekretuar Lleshin si Ministër të Brendshëm u bë i njohur fundjavën e kaluar përmes një njoftimi të Presidencës: “Presidenti i  Republikës nuk ka krijuar bindjen e plotë për t‘i dhënë besim kandidaturës së Sandër Lleshit, si Ministër i Brendshëm”.

Por arsyet që kanë çuar Presidentin të  mos „krijojë bindje të plotë” mbeten të panjohura, ndërkohë që Shërbimi Informativ Shtetëror (SHISH) dhe NATO kanë publikuar përgjigjen ndaj kërkesës së Presidentit Meta lidhur  me pastërtinë e figurës së Lleshit: „Lleshi është një figurë e pastër”.

Kushtetuta e Shqipërisë sanksionon me ligj që Ministrat emërohen dhe shkarkohen nga Presidenti me propozim të Kryeministrit. Kushtetuta nuk i jep kompetenca ligjore Presidentit të refuzojë propozimet e kryeministrit për Ministrat e kabinetit të tij qeveritar. Në një republikë parlamentare, si Shqipëria, parlamenti është autoriteti më i rëndësishëm dhe kryeministri është përfaqësues i maxhorancës parlamentare.

Situatë e ngjashme para një viti

Vetëm 1 vit më parë në Shqipëri u krijua një situatë e ngjashme,  kur në shtator 2017, kryeministri Rama, në mandatin e tij të dytë qeverisës, propozoi Fatmir Xhafën si Ministër të Brendshëm. Për presidentin e atëhershëm, Bujar Nishani, kandidatura ishte e papranueshme. Por ai e dekretoi.  “Kushtetuta nuk më jep kompetencën  të refuzoj një kandidaturë të kryeministrit për ministër. Në rast se do ta kisha këtë të drejtë do ta kisha refuzuar kandidaturën e Fatmir Xhafaj”, argumentoi atëherë Nishani qëndrimin e tij.

Vendimi i Presidentit Meta për të mos dekretuar Sandër Lleshin si ministër të brendshëm përkon në kohë me një situatë përsëri të paprecedentë: Shqipëria nuk ka Gjykatë Kushtetuese, gjyqtarët e saj dolën jashtë sistemit nga vettingu dhe ende nuk janë zëvendësuar me ata që kanë kaluar nga sita e vettingut. Ministria e Brendshme është institucioni kryesor në luftën kundër krimit të organizuar, kusht i kryesor për BE për të hapur vitin që vjen negociatat e anëtarësimit, dhe nuk mund të mbetet pa kreun e saj, ministrin. Në këtë situatë e vetmja zgjidhje ishte emërimi i Sandër Lleshit si Zv/Ministër i Brendshëm me kompetencat e Ministrit të Brendshëm.

Marrëdhënie të acaruara Presidencë- Kryeministri

Krisja mes Presidencës dhe Kryeministrisë është “de facto”. Vendimi i Presidentit Meta për të mos dekretuar Sandër Lleshin si Ministër të Brendshëm nuk u shoqërua me argument. Kjo  ka acaruar marrëdhëniet mes Presidencës dhe Kryeministrisë. Vetë Meta dhe Rama e kanë lënë të kuptohet qartë se kjo ka ndodhur.  ” Nuk do të lejoj asnjë përpjekje sfiduese ndaj autoritetit që përfaqësoj si  Kryetar Shteti, Komandant i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura, Kryetar i Këshillit të Sigurisë Kombëtare. Koha e drejtimit të shtetit shqiptar me Sekretar të Parë, ka përfunduar njëherë e përgjithmonë”, ka paralajmëruar Meta përmes një njoftimi të zëdhënësit të Presidencës. Rama ka shkuar më tej duke e cilësuar “President qesharak” për shkak të një arsyeje refuzimi, që nuk është bërë publike por që Meta ia ka thënë sy më sy Ramës, në takimin për këtë çështje në Presidencë. “Çdo gjë mund të përballoj, por një president qesharak nuk e përballoj dot për atdheun tim. Mirë se të vijë z. President të tregojë me dyer të hapura apo të mbyllura, në Parlament, gjithçka që ka mbajtur përbrenda , por mos qoftë ajo që më ka thënë mua, larg qoftë!” tha në fjalën e tij në Parlament kryeministri Rama . Çfarë Meta i ka thënë Ramës, mbetet tani për tani mister. Mediat e Tiranës spekulojnë me “informacion të klasifikuar”, por kjo nuk shikohet si argument për misterin pasi SHISH-i dhe NATO-ja publikuan përgjigjet e tyre lidhur me pastërtinë e figurës së Sandër Lleshit.

Por njëherazi me këtë komunikim të trazuar shfaqet edhe një vektor tjetër: përpjekjet për të mos thyer, shkatërruar marrëdhënien institucionale. Kryeministri Rama i jep kohë Metës dhe vetes për hapat e mëpasshëm. “Nuk  kam humbur besimin që Presidenti nuk e ka thënë ende fjalën e fundit për këtë ҫështje”.

Por hapat e maxhorancës parlamentare nuk janë të panjohura: Ajo nuk i ka votat për të filluar procedurat e shkarkimit të Presidentit Meta. Krijimi i Gjykatës Kushtetuese në muajt në vijim i jep asaj mundësinë ta ҫojë ҫështjen tek kjo Gjykatë. (dw)

Në përkujtim të Mid’hat Frashërit

Midhat FrasheriMë 10 nëntor, në Nju Jork do të mbahet një ceremoni për riatdhesimin e eshtrave të Mid’hat Frashërit, personalitetit të shquar shqiptar, që prehet në varrezat Ferncliff të Westchester-it.

Mid’hat Frashëri, i njohur edhe me emrin e letrave Lumo Skëndo, lindi në Janinë më 25 mars 1880 dhe vdiq në Nju Jork më 3 tetor 1949.

Ai la gjurmë të pashlyera si diplomat, shkrimtar dhe politikan, në disa nga periudhat më kritike për kombin shqiptar. Ilir Ikonomi i Zërit të Amerikës përgatiti këtë vështrim mbi jetën e Mid’hat Frashërit:

Mid’hat Frashëri ishte i biri i Abdyl Frashërit dhe nip i dy frashërllinjve të tjerë të mëdhenj, Samiut dhe Naimit, që të tre ideologë të Rilindjes Kombëtare Shqiptare.

Fakti që ishte pjesë e kësaj familje të shquar shqiptare ndikoi që Mid’hat Frashëri të bëhej qysh herët një luftëtar për bashkimin kombëtar dhe për edukimin e shqiptarëve në frymë patriotike. Librat u bënë miqtë e tij më të mirë. Mid’hati nisi të shkruajë kur ishte adoleshent, gjithnjë nën ndikimin e rilindasve të famshëm. Nga Naimi trashëgoi ndjeshmërinë e penës, nga Samiu dëshirën për dijen, nga i ati guximin për t’i dalë zot fateve të Shqipërisë.

“Mos pandehni se me trimëri mund të bëjmë punë të madhe,” shkruante ai në moshën 19-vjeçare. “Shqiptarit aq sa i duhet buka, i duhet dituria e nacionalizma.”

Ndërkohë ai botoi edhe revistën Diturija, që është një thesar i paçmuar për kulturën shqiptare.

Mid’hati i kreu studimet në Stamboll dhe, pas mbarimit të shkollës, punoi në administratë në Stamboll e më pas në Selanik.

Në vitin 1908, kur ishte vetëm 28 vjeç, ai u bë një ndër njerëzit e shquar që ndihmuan në krijimin e alfabetit modern të gjuhës shqipe me Kongresin e Manastirit.

U zgjodh kryetar i Kongresit të Manastirit, ku u paraqitën disa propozime për abc-në shqipe. Si nënkryetar i Komisionit të Alfabetit, Mid’hati mbështeste alfabetin me gërma latine. Ishte koha kur ai kishte themeluar në Selanik gazetën “Lirija”.

Në kohën kur Perandoria Osmane ishte në rënie e sipër dhe Shqipëria kërcënohej të copëtohej nga shtetet ballkanike, Mid’hat Frashëri erdhi në Shqipëri dhe u bë një ndër delegatët që firmosën Deklaratën e Pavarësisë në Vlorë, më 28 nëntor 1912.

Gjatë luftës së Parë Botërore, Mid’hat Frashëri u mor me shkrime dhe jetoi në Rumani e më pas në Zvicër për një farë kohe. Është periudha kur ai botoi me dhjetra shkrime politike, mesazhe, traktate dhe memorandume për të bërë të njohur Shqipërinë dhe çështjen e saj, që rrezikonte të humbiste në bisedimet për botën e pasluftës.

Disa libra të tij të kësaj periudhe si, “Shqiptarë dhe sllavë” botuar në frengjisht në Lozanë, janë studime të thella dhe trajtojnë me kompetencë prej historiani çështje të komplikuara dhe me interes për polemikat e hapura të asaj kohe.

Në nëntor 1920, Mid’hat Frashëri u emërua kryetar i delegacionit shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris, ku qëndroi deri në vitin 1922. Më vonë, në vitin 1923 u dërgua në Greqi për të hapur marrëdhëniet diplomatike mes dy vendeve.

Gjatë gjithë periudhës së qeverisjes së Ahmet Zogut, Mid’hat Frashëri mbeti i larguar nga jeta publike. Ai hapi në Tiranë Librarinë Argus dhe u mor me punë studimore. Qëllimi ishte ndriçimi kulturor i shqiptarëve, kësaj here nga brenda Shqipërisë.

Librat ishin jeta e tij dhe numëroheshin me mijëra. Edhe sot, në Bibliotekën Kombëtare në Tiranë gjenden mbi 40 mijë libra të Mid’hat Frashërit, pjesë e ish-librarisë Lumo Skëndo.

Mid’hat Frashëri e kundërshtoi hapur pushtimin e Shqipërisë nga Italia më 7 prill 1939.

Menjëherë pas pushtimit, në shtëpinë e tij ai hodhi themelet e një organizate të rezistencës nacionaliste. Kjo shënoi rikthimin e tij në skenën politike të Shqipërisë.

Në vitin 1942, organizata do të dilte hapur me emrin Balli Kombëtar. Me synimin për të rikthyer pavarësinë e humbur të Shqipërisë, Mid’hat Frashëri fillimisht drejtoi rezistencën pasive dhe pas kësaj nisi ngritja e çetave.

Ishte koha kur në Shqipëri vepronin dy lëvizje që luftonin fashizmin: Balli Kombëtar dhe Nacionalçlirimtarja. Deri në gjysmën e parë të vitit 1943, ato vepronin paralelisht, madje edhe bashkëpunuan midis tyre.

Në vjeshtën e vitit 1943, kur Italia kapitulloi dhe Gjermania naziste pushtoi Shqipërinë, Mid’hat Frashëri e bëri të qartë se Balli Kombëtar do të luftonte nazistët gjermanë ashtu siç kishte luftuar edhe fashistët.

Por konfrontimi i brendshëm ishte ashpërsuar dhe forcat komuniste e kishin përqendruar zjarrin mbi dy forcat nacionaliste: Ballin Kombëtar dhe Legalitetin.

Në fillim të tetorit 1943, Mid’hat Frashëri lëshoi një qarkore ku porosit komitetet krahinore të Ballit të pezullojnë përkohësisht veprimet luftarake kundër ushtrisë gjermane.

Komunistët do ta interpretonin më vonë këtë dokument si dëshmi se Mid’hat Frashëri kishte bashkëpunuar me gjermanët. Për kreun e Ballit kjo shënonte një tërheqje taktike, në kushtet kur gjermanët po thyheshin dhe ishin në rrugën e tërheqjes drejt Gjermanisë.

Uran Butka, drejtor i Institutit të Studimeve Historike Lumo Skëndo në Tiranë, u përgjigjet kështu akuzave të historiografisë komuniste:

“Mid’hat Frashërin e kanë akuzuar veç të tjerave edhe si një kolaboracionist. Kam studiuar të gjitha arkivat, jo vetëm shqiptare, por edhe ato jugosllave, britanike, amerikane dhe mund të them se nuk ka asnjë dokument që të provojë se Mid’hat Frashëri dhe Balli Kombëtar si organizatë të kenë bashkëpunuar me pushtuesit, qoftë italianë apo gjermanë. Nuk ka asnjë dokument të tillë.”

Mid’hat Frashëri gjykoi se lufta në dy fronte, me komunistët që i sulmonin ashpër nga njëra anë dhe me gjermanët në anën tjetër, do të ishte e papërballueshme.

Qartazi, taktika e tij ishte shmangia në maksimum e një lufte të brendshme, që mund të çonte në shkatërrimin e vendit. “Ne duhet të pranojmë të gjitha përgjegjësitë. I takon historisë të na gjykojë”, shkruante ai.

Fitorja e forcave komuniste në luftë, ndonëse do të festohej si një sukses dhe si epokë e re nga disa, ajo përfundimisht shënoi një robërim të ri të shqiptarëve: fillimin e një diktature komuniste gjakatare, njërën ndër më të egrat në Evropë.

“Të mos ishte komunizma, – shkruante ai, – Shqipëria ndoshta do të ishte vendi më i qetë dhe më pak i dëmtuar i Evropës.” Ai e quante komunizmin një kolerë që nuk shkatërron vetëm trupin por edhe shpirtin e njeriut.

Mid’hat Frashëri, i cili u arratis nga Shqipëria dhe doli në Brindizi në nëntor 1944, do të fillonte një betejë të re: organizimin e emigracionit shqiptar për t’ju kundërvënë realitetit të ri tragjik në Shqipëri.​

“Pushtimi i Shqipërisë prej komunistëve dhe largimi i aleatëve nga toka jonë, – do të deklaronte ai, – detyroi shumë shqiptarë që të marrin udhën e mërgimit, jo për t’u larguar nga rreziku komunist, sesa për të vazhduar veprimtarinë e tyre dhe për të mos prerë marëdhëniet me fuqitë liberale të Oksidentit, me të cilat kishin qenë në kontakt edhe në Shqipëri.”

Më 26 gusht 1949 ai njoftoi në Paris krijimin e Komitetit Shqipëria e Lirë. Komiteti, i cili do të ishte një lloj qeverie demokratike në mërgim, u mbështet dhe u njoh nga qeveritë perëndimore.

Mid’hati udhëzonte që në Komitet të mos përfshiheshin njerëz që kishin bërë krime gjatë luftës. Ai ishte kundër përdorimit të dhunës për përmbysjen e pushtetit në Shqipëri, por kërkonte imponimin e zgjedhjeve të lira e demokratike.

Më 6 shtator 1949, ai deklaronte nga Radio Londra se: “Programi ynë është të fitojmë independencën dhe të sigurojmë integritetin e vendit tonë.”

Përsa i përket Kosovës, Mid’hat Frashëri jepte këtë formulim: Komiteti Shqipëria e Lirë beson se problemi i Kosovës do të zgjidhet me mjete paqësore dhe nëpër udhë ndërkombëtare.

Ngritja e Komitetit Shqipëria e Lirë ishte akti i fundit politik i Mid’hat Frashërit.

Nga Londra, ai shkoi në Nju Jork, ku Komiteti do të kishte selinë. Më 17 shtator, ai u shpreh kështu gjatë një pritjeje në Uashington: “Populli në Shqipëri duhet të dijë se kundërshtimi i shtypjes komuniste është i përbotshëm dhe se fuqia e kombeve të lira dhe forca e institucioneve ndërkombëtare po shtohet dita ditës.”

Por nuk kaluan as tre javë nga arritja në Amerikë dhe në 3 tetor 1949 Mid’hat Frashëri ndërroi jetë papritur në një hotel të Nju Jorkut. Atij iu dha lamtumira e fundit në Varrezën Ferncliff të Kontesë Westchester.

Edhe pse u nda nga jeta në një kohë kritike për Shqipërinë, vizioni i Mid’hat Frashërit për një atdhe të lirë nga komunizmi doli fitues. Ai kujtohet sot me respekt si dijetar, diplomat dhe politikan i një kalibri të veçantë, të cilit historia po i kthen borxhin ende të pashlyer. (voa)

Të enjten raundi i ri i bisedimeve Kosovë – Serbi

Vucic Mogherini ThaciShefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Federica Mogherini, ka ftuar presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi dhe presidentin e Serbisë, Aleksandër Vuçiç, në një takim të ri të enjten më 8 nëntor.

Në një njoftim të zyrës së zonjës Mogherini, thuhet se “në takim pritet që të dy presidentët të konfirmojnë gatishmërinë e tyre për intensifikimin e punës për të arritur një marrëveshje të detyrueshme ligjore për normalizimin gjithëpërfshirës të marrëdhënieve, që është thelbësore për rrugën e tyre evropiane”.

Kosova dhe Serbia janë përfshirë në një proces bisedimesh për normalizimin e marrëdhënieve. Por, ndonëse ishte thënë se vjeshta mund të shënojë një periudhë takimesh të ngjeshura ndërmjet të dyja palëve, takimi i fillimit të shtatorit dështoi dhe deri tash nuk ka pasur asnjë përpjekje tjetër për takim të ri.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, gjatë verës kërkuan mbështetje ndërkombëtare për një marrëveshje normalizimi ndërmjet të dyja vendeve, përfshirë edhe mundësinë e prekjes së kufijve.

Këto ide nxitën reagime të shumta në Kosovë dhe në Serbi, por edhe ndarje në skenën ndërkombëtare, ndërmjet atyre që do ta pranonin një marrëveshje që arrihet mes palëve dhe atyre që druajnë se prekja e kufijve, mund të nxisë lëvizje të ngjashme edhe në pjesët tjera të rajonit, që ende nuk është rimëkëmbur nga luftërat e përgjakshme të fundit të shekullit të kaluar.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, tha javën që lamë pas në Minsk të Bjellorusisë, se janë duke u shqyrtuar të gjitha idetë, por ende nuk ka asnjë marrëveshje. Ai tha se nuk do të ketë kufij përgjatë vijave etnike, nuk do të ketë shkëmbim të popullatës në mes të dy vendeve dhe do të ruhet shpirti shumetnik dhe realiteti i Kosovës dhe Serbisë.

Presidenti Thaçi ka përsëritur për muaj të tërë se angazhohet për korrigjim kufiri që nënkupton bashkimin e luginës së Preshevës, një rajon me shumicë shqiptarë në jug të Serbisë, me Kosovën.

Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, theksoi javën e kaluar se ideja e tij për vënien e kufirit ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve, nuk është pritur mirë në Serbi dhe se për këtë arsye nuk ka dhënë hollësi rreth kësaj ideje duke e ditur reagimin e opinionit serb. Kufizimi ndërmjet dy popujve nënkupton ndarjen tokësore të Kosovës, përkatësisht që veriu i saj me shumicë serbe t’i bashkohet Serbisë.

Të dy presidentët do të marrin pjesë në manifestimet me rastin e përvjetorit të përfundimit të Luftës së Parë Botërore, të dielën në Paris. Presidenti Thaçi e ka hedhur poshtë çdo mundësi që të bisedohet atje, ndërsa presidenti serb, Vuçiç, ka thënë se mund të ketë një takim me praninë e zyrtarëve të lartë perëndimorë, por nuk pritet të ketë asgjë me peshë në Francë. (voa)

 

Reagon BE pas konfliktit të ri tregtar Kosovë – Serbi

BEPas ngritjes nga Kosova të tarifës së importit për Serbinë, zëdhënësja e BE-së ka kërkuar sqarim urgjent dhe tërheqje të vendimit të qeverisë së Kosovës për të shtuar taksat për mallrat serbe.

Zëdhënësja e BE-së për Çështjet e Politikës së Jashtme, Maja Kocijančič, ka kërkuar sqarim urgjent dhe tërheqje të vendimit të së martës të qeverisë së Kosovës, për futjen e tarifave shtesë për produktet e Serbisë dhe ato të Bosnjë e Hercegovinës, një vendim që ka hidhëruar edhe Beogradin zyrtar.

Qeveria e Kosovës, të martën, në mbledhjen e saj të fundit ka ngritur tarifën e importit prej 1 për qind në 11 për qind, një veprim që nga zëvendëskryeministri i Kosovës Enver Hoxhaj, konsiderohet të jetë përgjigje ndaj fushatës së Serbisë për tërheqjen e njohjeve ndërkombëtare të Kosovës. “Nuk mund të kemi normalizim përderisa Serbia vazhdon sulmet ndaj shtetit të Kosovës përmes fushatave anti-evropiane. Masat në import janë hapi i parë, sidoqoftë, qeveria e Kosovës do t’i ndërmarrë të gjithë hapat e nevojshëm për ta mbrojtur sovranitetin dhe interesin e vendit,” ka thënë Hoxhaj.

Kosova shkel CEFTA-n

Zëdhënësja e BE-së këto masa i ka quajtur shkelje e pastër e obligimeve të Kosovës në marrëveshjen e tregtisë së lirë rajonale të quajtur CEFTA. “BE pret që Kosova, që tash mban presidencën e CEFTA-së, të plotësojë obligimet e veta tërësisht dhe të heqë masën”, ka thënë ajo në një deklaratë me shkrim. “Vendimi i qeverisë së Kosovës minon bashkëpunimin rajonal dhe nuk është në frymën e marrëveshjes së MSA-së”, ka shtuar ajo.

Në vijë me reagimin e Kocijančič ka reaguar edhe shefi i zyrës së qeverisë Serbe për Kosovë Marko Gjuriq, duke paralajmëruar se dialogu nuk do të vazhdojë pa u hequr tarifat shtesë. Ai këtë masë e ka konsideruar si reagim në panik i zyrtarëve të Kosovës “të cilëve po ju shkatërrohet projekti i shtetit”.

Më herët mediat në Kosovë dhe burime në Bruksel, patën paralajmëruar se do të ketë një takim në mes të Presidentit serb Vuçiq dhe atij kosovar Thaqi në Bruksel. Nuk dihet se si do të jenë implikimet e mëtutjeshme të veprimeve të fundit të Prishtinës. Sipas të dhënave zyrtare Kosova dhe Serbia kanë një shkëmbim të lartë tregtar, por të njëanshëm. Kosova vetëm në vitin 2017 ka importuar 447 milionë euro mallra nga Serbia, por ka eksportuar vetëm 47 milionë euro. Me këto shifra Kosova është partneri numër një i Serbisë në tregti. (dw)

Kosova rrit taksat për mallrat serbe

kembimoreQeveria e Kosovës u vendosi taksa shtesë mallrave të Serbisë. Reagon BE dhe Beogradi, i cili thotë se veprimi i qeverisë së Kosovës pamundëson dialogun.

Vendimi i qeverisë së Kosovës për taksë shtesë për mallrat serbe, për BE-në është “shkelje e obligimeve të Kosovës” sipas marrëveshjes së CEFTA-s. Beogradi thotë se veprimi i qeverisë së Kosovës pamundëson dialogun.

Qeveria e Kosovës vendosi të martën që t’u verë taksa shtesë produkteve të Serbisë që hyjnë në Kosovë, si një kundërpërgjigje ndaj siç thuhet “fushatës së egër të Beogradit për të penguar anëtarësimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare”. Me masën shtesë të taksës prej 10 përqind për mallrat e Serbisë, por dhe të Bosnjës e Hercegovinës, qeveria e Kosovës tenton që ta godasë edhe Bosnjën për shkak se ky vend ballkanik nuk e njeh pavarësinë e Kosovës. Sipas të dhënave të Odës Ekonomike të Kosovës, Serbia eksporton mallra në Kosovë në vlerë prej rreth 400 milionë euro në vit.

E pikërisht për këtë, zëvëndëskryeministri i Kosovës Enver Hoxhaj, shkroi në rrjetin social se “qeveria e Serbisë me parat e fituara në Kosovë, po lobon gjithandej për të dëmtuar shtetësinë e Kosovës”. “Nuk ka normalizim të marrëdhënieve me Serbinë nëse ajo vazhdon fushatën e saj agresive kundër Kosovës. Masat ekonomike janë vetëm hapi i parë. Nëse Bashkimi Evropian nuk shfrytëzon ndikimin për t’i dhënë fund veprimeve destruktive të Serbisë, ne jemi të detyruar të veprojmë vetë,” tha Enver Hoxhaj.

Reagon Bashkimi Evropian

Vendimi i qeverisë së Kosovës ka shqetësuar Bashkimin Evropian dhe Beogradin zyrtar. Zëdhënësja e Bashkimit Evropian, Maja Kocijançiq, tha për mediet lokale në Prishtinë se “veprimi i qeverisë së Kosovës është shkelje e obligimeve të Kosovës sipas marrëveshjes së CEFTA-s.

Ashpër ka reaguar Beogradi zyrar i cili thotë, se me vendosjen e taksës shtesë prej 10 përqind për mallrat serbe dhe të Bosnjës dhe Hercegovinës, qeveria e Kosovës ka pamundësuar vazhdimin e dialogut Kosovë-Serbi. Drejtori i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Marko Gjuriq, në një konferencë për medie pas vendimit të Prishtinës tha se “lufta tregtare ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është konflikt i drejtpërdrejtë me normalitetin”.

Serbia: Kosova ta tërheqë vendimin

Mediet serbe citojnë Marko Gjuriq që thekson, se “askush nuk mund ta ndalojë asnjë qarkullim të mallrave, as rrjedhjen e kapitalit. Duhet ndaluar dhuna ligjore dhe ekonomike e Prishtinës, është e nevojshme që Kosova ta tërheqë vendimin. Qeveria e Serbisë po merr të gjitha masat në CEFTA dhe Komisionin Evropian, për t’i informuar në lidhje me veprimin e Prishtinës”,

Megjithë këto reagime, shefi i diplomacisë kosovare Behxhet Pacolli thotë se “sot ka filluar aplikimi i një qasje proporcionale ndaj Serbisë, dhe nëse është nevoja edhe përshkallëzuese, përmes së cilës Serbia do ta kuptojë që për cilëndo sjellje të saj negative, dëmtuese dhe cënuese ndaj Kosovës, do të ketë një çmim, të cilin do ta paguaj fillimisht”.

Vendimi i qeverisë së Kosovës për një taksë shtesë për mallrat e Serbisë dhe Bosnjes e Hercegovinës, ndodhi gjatë kohës kur në Prishtinë qendronte kancelari i Austrisë, Sebastian Kurz. Ky i fundit inkurajoi Prishtinën dhe Beogradin që të arrijnë një marrëveshje për përmirësimin e raporteve, ndërsa shprehu qëndrimin e Austrisë që ajo “përkrah ҁfarëdo marrëveshje që arrijnë Prishtina dhe Beogradi, qoftë ajo edhe me shkëmbim teritori apo korrigjim kufiri”.

Partitë shqiptare insistojnë që gjuha shqipe të figurojë në Kushtetutë

Neni 7
Neni 7 i Kushtetutës së Maqedonisë, ku flitet për gjuhën të cilën e flasin “20 për qind” e popullsisë së Maqedonisë.

Refuzimi i shumicës parlamentare, që të diskutohet për amendamentet e propozuara nga opozita shqiptare, lidhur me ndryshimin e një përkufizimi në Kushtetutë që ka të bëjë me gjuhën shqipe, ka nxitur reagime të shumta.

Opozita shqiptare në Maqedoni po kërkon që përkufizimi “gjuha të cilën e flet bashkësia etnike prej 20 për qind”, të modifikohet dhe të precizohet se ka të bëjë me gjuhën shqipe.

Ata thonë se kur maqedonasve u jepet e drejta të mbrojnë identitetin e tyre, atëherë është e padrejtë që kjo t’i mohohet shqiptarëve të cilët nuk po kërkojnë asgjë më shumë se sa të saktësohet në Kushtetutë se shqiptarët janë autokton dhe se gjuha shqipe është zyrtare, ashtu siç është e përcaktuar me amendamentin 7 të Kushtetutës, por si gjuhë që e flasin së paku 20 për qind e popullatës.

Arsim Sinani nga Qendra për Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Studime Ballkanike për Radion Evropa e Lirë thotë se tani është momenti më i volitshëm që të mbyllet kapitulli sa i përket zyrtarizmit të plotë të gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare dhe jo siç aktualisht është e definuar si gjuhë që e flasin të paktën 20 për qind e popullatës në Maqedoni.

“Mendoj se është momenti i duhur për t’u mbyllur çështja e zyrtarizmit të plotë të gjuhës shqipe, për shkak se kjo do të paraqiste një sinjal se marrëdhëniet shqiptaro-maqedonase janë përmirësuar realisht. Kjo do të jepte një sinjal inkurajues që të dyja komunitet me shumicë në Maqedoni, përkatësisht maqedonasit dhe shqiptarët, të vazhdojnë me ngulm bashkërisht të punojnë për integrimin e vendit në Bashkimin Evropian dhe në NATO”, Sinani.

Partitë politike shqiptare në opozitë, me votat e të cilëve u mundësua që të kalonin ndryshimet kushtetuese në Parlamentin e Maqedonisë, kanë kërkuar që gjuha shqipe të përfshihet në Kushtetutë si gjuhë zyrtare dhe jo gjuha që e flasin 20 për qind e popullatës.

Këtë kërkesë, shumica parlamentare, por edhe vetë kryeministri I Maqedonisë, Zoran Zaev e ka hedhur poshtë, nën arsyetimin se amendamentet për ndryshimin e Kushtetutës duhet të përfshijnë vetëm çështjet që kanë të bëjnë me Marrëveshjen e Prespës, përkatësisht marrëveshjen që arriti Maqedonia me Greqinë për të mbyllur kontestin rreth çështjes së emrit.

Shpëtim Pollozhani nga ish-shoqata e të burgosurve politik, i cili njëherësh përfaqëson dhe Forumin e Intelektualëve Shqiptarë në Maqedoni, thotë se kërkesa e partive politike shqiptare në opozitë është hedhur poshtë për shkak të mosartikulimit me këmbëngulje të kërkesës që në Kushtetutë saktësisht të përkufizohet se edhe gjuha shqipe është gjuhë zyrtare, krahas asaj maqedonase.

“Partitë politike shqiptare në opozitë po mbajnë një qëndrim të vakët, gjë që e ka lexuar Zaevi (kryeministri i Maqedonisë), prandaj dhe po luan ‘majtap’ (bën shaka) me partitë opozitare. Partitë politike në opozitë nuk janë konsekuente në qëndrimet e tyre, nuk lënë aspak përshtypjen se janë të vendosura të ndërmarrin ndonjë hap më radikal, sikurse mund të jetë refuzimi i mbështetjes së amendamenteve për ndryshimin e Kushtetutës”.

“Pra, faji kryesor është te moskonsekuenca e partive politike shqiptare, mungesa e vizionit, mungesa e partive politike serioze, përkatësisht ne kemi parti politike që bëjnë pazare ditore si ujku, ‘nëse del diçka hanë, nëse jo ngordhin’, përkatësisht shuhen”, thotë Pollozhani.

Në bazë të propozimeve të Qeverisë do të ndryshohen katër amendamente të Kushtetutës si dhe preambula, me ç’rast shteti emërtohet “Maqedonia e Veriut”, konform Marrëveshjes me Greqinë të arritur më 17 qershor në Prespë, përmes së cilës synohet të zhbllokohet procesi i integrimit të Maqedonisë në NATO dhe Bashkimin Evropian. (rel)