Kategoritë: Analiza

Seancë Dëgjimore në Kongresin Amerikan: “Ballkani: Kërcënimet ndaj paqes dhe stabilitetit”

KRYESORE-KongKomitetit i Punëve të Jashtme të Kongresit, dhe Nënkomitetit mbi Evropën i Dhomës së Përfaqësuesve, mbajti të mërkurën pasdite në Capitol Hill – Rayburn House, një seancë të posaçme dëgjimore, në rendin e ditës: “Ballkani: Kërcënimet ndaj paqes dhe stabilitetit”.
Seanca u kryesua nga Kryetari i Komitetit për Marrëdhëniet Ndërkombëtare, të Dhomës së Përfaqësuesve, Dana Rohabacher, Anëtarët e Nënkomitetit, demokratin e Nju Jorkut, Gregory W. Meeks, kongresisti republikan Jim Sensenbrenner dhe ai i Rohad Island David Cicellini.
Foli edhe nënkryetari i Komisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për Politikën e Jashtme dhe njohës i mirë i çështjeve shqiptare në Ballkan, Eliot Engel, i cili theksoi se Serbia nuk po tregon gatishmëri për normalizim të marrëdhënieve dhe për njohje të fqinjit të saj, Kosovës.
Pas kunitave, të kësaj senace ishin përpjekjet e fuqishme lobiste të Lidhjes Qytetare Shqiptaro Amerikane, e kryetarit të kesaj Lidhje, Joseph DioGuardi, e bashkëshortes ,së tij Shierly Cloyes DioGuardi.
Seanca degjimore ishte e ndarë në dy panel. Në panelin e pare, foli Ndihmës-zëvendësi i Sekretarit amerikan i Shtetit për çështjet e Evropës qendrore dhe juglindore, Hoyt Brian Yee. Në pjesën e dytë folën DioGuardi, Dr. Daniel Serwer, Drejtor Akademik i Institutit të Menaxhimit të Konflikteve Dr. Gordon N. Bardos, president i Institutit të Hulumtimit dhe konsultimit në Evropën Juglindore.
Seancën e ndoqën edhe Shirley Cloyes Dioguardi, Këshilltare për çështjet Ballkanike në LQSHA si dhe shumë veprimtarë të komunitetit shqiptarë, nga shtete të ndryshme të SHBA-s, si Illinoi (Ilir Zenku, Vullnet Dervishi, Mamut Skenderi, Skender Karaqica, Gazmend Lleshi, Destan Aliu), Nju Jorku (Dashnor Miftari, Nderim Marke, Gazmend Kerkuti dhe Besar Dika), Nju Xhersi (Adi Veseli, Harrun Pollozhani, Lirim Kaba, Faton Arifi, Kalosh Sela) Konektiket ( Rape Ruci dhe Muhamet Rakipi), Dega e Vatrës nga Uashingtoni, antarë të Bordit të Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane, Agim Aliçka, Hafiz Shala, Hekuran Shehu, Rifat Mehmeti.
I ftuar special nga Maqedonia, ishte Nën/Kryetari i Partisë i reformave politike të PDSH-së, LR- PDSH, zoti Arben Taravari dhe shoqeruesit e tij.
Posterat me fotografit të rrahjes brutale të deputetit Ziadin Sela në Kuvendin e Maqedonisë natën e 27 prillit u ekspozuan në seancën e dëshmisë me temën Maqedonia dhe krizat në Ballkan”, ndërsa për rastin Sela, foli posaçërisht zoti DioGuardi, duke dënuar dhunën ndaj deputetit shqiptar.
Në këtë konferencë ishte i ftuar përveç Dr Taravarit edhe lideri i LR-PDSH-së Ziadin Sela, por për shkaqe tanimë të njohura pas incidentit në kuvend me 27 Prill dhe për shkak të rekomandimit të mjekëve të Selës për të qëndruar në kurim shtëpiak deri në përmirësimim e plotë të gjendjes shëndetësore të z. Sela në moment të fundit është anuluar udhëtimi i tij.
Në këtë konferencë z Taravari, ofroj panelistëve informacione të dorës së parë rreth gjendjes në Maqedoni dhe sidomos për zhvillimet aktuale politike dhe përkushtimin e subjektit që përfaqëson për zgjidhjen e shpejt të krizës, formimin e qeverisë reformatore në Maqedoni
Duke çelur këtë seancë dëgjimore, kongresiti Republikan i Kalifornisë, Dana Rohabacher prezantoi para komisionit dhe pjesëmarrësve një vështrim të shkurtër rreth temës “Ballkani: Kërcënimet ndaj paqes dhe stabilitetit”.
“Tani është një kohë e përshtatshme për Kongresin, që të rivlerësojë dhe të konsiderojë qasjen e SHBA ndaj Ballkanit Perëndimor”, tha veç të tjerash ai. “Unë, si shumë vëzhgues të rajonit, jemi të frustruar nga mungesa e pajtimit politik, zhvillimit ekonomik dhe stabilitetit. Kam frikë se status quo nuk mund të vazhdojë për një kohë të pacaktuar dhe se backsliding politike është e mundur”.
Zëvendës Ndihmës Sekretari Hoyt Yee, i cili sapo është kthyer nga një turne politik në Ballkan, (Sarajevë, Beograd, Prishtinë, Podgoricë, Shkup dhe Tiranë) si i dërguari i posaçëm për Ballkanin nga Departamenti i Shtetit foli për zhvillimet në rajon.
“…Në këtë kontekst të ri gjeopolitik, puna jonë me Ballkanin aleatët dhe partnerët për të krijuar një hapësirë për tregti të lirë, tregjet e lira dhe popujt e lirë është më e rëndësishme se kurrë – nëse është e mbështetur të drejtën të hartojë zgjedhjen e tyre sovrane për një të ardhme euro-atlantike; ndërprerja e rrugëve për luftëtarët e huaj në Siri dhe Irak, me qëllim për mbjellje terror në Shtetet e Bashkuara dhe në Evropë; deri rolin qendror të rajonit në të ardhmen e sigurisë së energjisë të Evropës; ose shrrënjosjen e kancerin e korrupsionit , demokraci dhe të sigurisë”, theksoi Hoyt Yee.
“Megjithëse Ballkani nuk dominon më titujt e lajmeve ndërkombëtare si dikur, rajoni ende përballet me sfida të mëdha të cilat në se nuk adresohen, përbëjnë kërcënim për interesat amerikane në Evropë. Tensionet etnike në mbarë Ballkanin janë përsëri në rritje. Dhuna e fundit në Maqedoni nënvizon ashpërsinë e problemeve të saj politike. Ndërsa zvarritet përparimi në dialogun Kosovë-Serbi, qëndrueshmëria në Ballkan do të mbetet e brishtë”
Kongresisti demokrat i Nju Jorkut, Eliot Engel tha se puna në Ballkan nuk ka përfunduar akoma dhe se projekti i filluar ne vitet e 90-ta, kur u shpërbë Jugosllavia ende kërkon angazhim nga SHBA dhe aleatët e saj në Evropë.
Sipas tij, në krye të shqetësimeve rajonale mbetet Putini, i cili ka shtuar vendet e Ballkanit në listën e objektivave dhe kështu po rrit tensionet duke minuar besimin në demokraci.
“Kremlini tentoi një grusht shteti në Mal të Zi, e cila për fat të mirë dështoi. Ajo po i shet armë moderne Serbisë, duke përfshirë edhe MiG-29 dhe tanke T-72. Gjithashtu, po përzihet edhe në politikën e brendshme të Maqedonisë, me qëllim që të pengojë zgjidhjen e krizës qeverisëse në Shkup. Kam qenë i befasuar nga kundërshtimi fillestar i SHBA për planet e Kosovës për të krijuar ushtrinë. Nëse njohja e Kosovës shtet i pavarur dhe sovran ka ndonjë domethënie, kjo do të thotë se ne duhet t’i qëndrojmë afër Prishtinës kur ajo ndjek politika brenda kufijve të pranueshëm për çdo vend normal”, ka thënë Engel.
Duke thënë se zhvillimi i ushtrisë duhet të bëhet gradualisht, ai ka shtuar se nuk duhet të ndalet një gjë e tillë pasi Kosova ka hyrë në vitin e saj të dhjetë të pavarësisë.
“Duhet ta ndihmojmë atë që të këshillohet me zgjedhësit e vet, me fqinjët dhe komunitetin ndërkombëtar, në mënyrë që ata të krijojnë forcën e tyre mbrojtëse jo kërcënuese”, ka thënë ai.
Engel ka ngritur gjithashtu shqetësimin e tij për mungesën e drejtësisë për vrasjet dhe krimet e kryera nga Qeveria e Serbisë gjatë dhe pas luftës në Kosovë, me ç ‘rast ka përmendur edhe rastin e vëllezërve Bytyqi, qytetar amerikan, si dhe iu ka referuar një raporti të lëshuar nga Qendra për të Drejtat Humanitare në Beograd, ku flitet për varret masive me trupa të shqiptarëve në Serbi.
Në fund ai ka shprehur bindjen se Serbia duhet të ndalet nga pengesat që po i vë përpara Kosovës, në përpjekjen e saj për t’iu bashkuar Bashkimit Evropian.
“Nëse të dyja duan të hyjnë në BE, ato do duhej ta ndihmonin njëra-tjetrën dhe jo të kundërshtojnë dhe ta bëjnë të pamundur”, ka thënë ai.
Paneli i dytë i seancës së Komitetit ishte me pjesëmarrjen e DioGuardit, i cili shërbeu katër vite si kongresmen republikan nga Nju-Jorku dhe është President i LQSHA nje organizate lobuese shqiptare në Uashington.
Në dëshmin e tij z DioGuardi foli për pozitën e shqiptarëve në Maqedoni si dhe thellimin e krizës, duke përfshirë edhe ngjarjet e 27 prillit në Kuvend, që ka të bëjë me bllokimin e procesit të formimit të Qeverisë.
“Ngjarjet rreth sulmit brutal ndaj Ziadin Sela, si lider për reformën politike në Kosovë Maqedoni më 27 prill 2017, erdhën pas asaj kur nje perfaqësues shqiptar Talat Xhaferi, u zgjodh Kryetar i Parlamentit të Maqedonisë, tha Dioguardi, duke shtuar se “ Ata që mbështetnin zgjedhjen e kryetarit të ri, shqiptarit të parë që do të zgjidhej për këtë Institucion të lart Parlamentin e Maqedonisë, u sulmuan brutalisht nga deputetët e partisë qeverisëse VMRO-DPMNE dhe huliganë të paguarit e tyre”.
Në Parlamentin e Maqedonisë tha Dioguardi, “Banditë dhe paramilitarë ia mësynë Parlamentit në një përpjekje për të goditur frikën dhe terrorin në mendjet dhe zemrat e atyre deputeteve shqiptarë, të vendosur për reformimin e qeverisë së korruptuar maqedonase të kryesuar nga kryeministri Nikola Gruevski, i cili e ka udhëhequr qeverinë si një ndërmarrje kriminale gjatë pesëmbëdhjetë viteve të fundit”, tha ai.
Spas tij, ish Kryeministri Gruevski, ka kontrolluar plotësisht çdo pjesë të qeverisë maqedonase, duke përfshirë edhe gjykatat, përmes pushtetit të kontrolluar prej tij, ryshfetit, patronazhin dhe zellin dhe taktikat e mafias politike në Shkup.
“Për muaj të tërë, përpara sulmit të tmerrshëm më 27 prill, Ziadin Sela, kryetari i komunës së Strugës dhe kreu i Lëvizjes për Reformat e Partisë Demokratike të Shqiptarëve, LR-PDSH (I cili ishte në koalicion me Zoran Zaev, kreu i Partisë LSDM Maqedonase etnike dhe në kundërshtimi ndaj VMRO-LPMNE-së) ishte objektivi i një vargu protestash duke bër fushatë të gjerë propagandistike kundra shqiptarëve dhe Zijadin Selës” tha Dioguardi.
Saqë ai si “armik i popullit”, duhej të eliminohet. Rezultati ishte me të vërtet tronditës dhe me pasoja të rënda fizike, tha Dioguardi duke treguar me dorë nga posterat me fotografitë e përgjakura, të Zijadinë Selës, i shtrirë për vdekje në mes të dyshemes së Parlamentit të Maqedonisë.
“Sulmi brutal ndaj Selës, në veçanti, nga forcat speciale të maskuara të policisë, të cilët u lejuan nga Qeveria maqedonase për të sulmuar deputetët për më shumë se dy orë pa ndonjë ndërhyrje nga policia që ishin të pranishëm në vendngjarje, ndaj Ziadin Selës, ishte duke e godituar atë në mënyrë të përsëritur në kokë, rrëzuar pa ndjenja, deri sa simbas deshmitarve të asaj ngjarje Sela u konsiderua i vdekur nga sulmuesit, kur ai u tërhoq nga dhuna brutale me plagë të rënda – dhe kjo mund të shihet qartë në fotografitë e përgjakshme të Sela më 27 prill që unë kam menduar për ta zgjeruar dëshminë time për këtë seancë” tha Ish-Kongresmeni amerikan, Presidenti LQSHA, z. Joe Dio Guardi, teksa rrëfej në dëshminë e tij për krizën politike në Maqedoni dhe çështjen e pazgjidhur shqiptare.
“Duke përdorur dhunë të tillë të tmerrshme të planifikuar për të futur frikë dhe dridhje për të arritur qëllimet politike, mendojë se duhet të cilësojë partinë e VMRO-DPMNE-së klasifikimet e Departamentit të Shteti si një Organizatë Terroriste dhe futu në Listën e Zezë nga Departamenti Amerikan i Shtetit, siç është bërë për grupet e tjera politike nëpër botë.
DioGuardi e quajti atë një parti anti-shqiptare, të dhunshëme në Shkup, e cila ka shumë kriminelë të dënuar si anëtarë, duke përfshirë edhe deputetët të cilët u dënuan për krime të rënda, si Jovan Tarçullovski i cili në vitin 2005 u dënua nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish Jugosllavinë për krime lufte kundër Shqiptarëve gjatë konfliktit të armatosur të vitit 2001 ndërmjet shqiptarëve etnikë dhe forcave të sigurisë të Kosovës”
Kriza e tanishme politike dhe kaosi ekonomik në Maqedoni kanë ndikuar negativisht në të jetën e përditshme të popullsisë së madhe shqiptare, e cila tashmë është subjekt i jashtëzakonisht i lartë i papunësisë, sidomos në mesin e të rinjve. Është e qartë, tha DioGuardi, se diskriminimi ekonomik kundër Shqiptarëve po përdoren si një instrument i institucionalizuar i spastrimit etnik të shqiptarëve.
Ai e krahasoi situatën me atë të krijuar nga Sllobodan Millosheviç, “i cili ka përdorur në Kosovë të njëjtën mënyrë me shqiptarët në 1989 deri 1999, derisa Shtetet e Bashkuara të udhëhequra dhe NATO për 78 ditë kan bombarduar Serbinë dhe e solli Millosheviçin para drejtësisë në Gjykatën Penale Ndërkombëtare të Hagës për ish Jugosllavinë. Milosheviçi u akuzua për krime kundër njerëzimit,krimet që po përsëriten tani nga racizmi virulent sllavo maqedonas ndaj shqiptarëve, dhe shovinizmin nën drejtimin e Nikolla Gruevskit sot”G
Më tej Dioguardi ka permendur edhe rrezikun e përfshirjes së Rusisë në Maqedoni. Ai tha se:”Kjo ngre një mundësi reale të përfshirjes së Rusisë në Maqedoni që kur Gruevski thotë se e mirëpresim çdo mbështetje ruse në një krizë të brendshme politike në një konflikt ndëretnik, në implikimet rajonale nga Maqedonia”.
Në fund, Presidenti i LQSHA-së dha disa rekomandime:
1) Shtetet e Bashkuara nuk mund të presin më gjatë që Bashkimi Evropian të zgjidhë Krizën në Maqedoni, për arsyet e dhëna në këtë dëshmi, dhe duhet të marrë një rol udhëheqës tani më përpara se Maqedonia të kaloi në kaos dhe politik, financiar dhe humanitar
2) Duhet një hap i menjëhershëm për të marrë, dhe duhet të ketë një angazhim më aktiv i Shteteve të Bashkuara të Amerikës : Zbatimi i plotë i Marrëveshjes 15 vjeçare së Ohrit për të siguruar shqiptarët të jen të barabartë me të drejta popullit Maqedonas. Për të arritur këtë, Kongresi i SHBA duhet të krijojë një Këshill Zbatimi të Marrëveshjes së Ohrit (OFA). Mungesa e një mekanizmi të tillë është një nga arsyet që VMRO-DPMNE ishte në gjendje kontrollojnë dhe partnerin shqiptar në koalicionin e tyre.
3) Shtetet e Bashkuara duhet të bëjnë thirrje për kodifikimin e barazisë etnike midis shqiptarëve dhe Maqedonasit në Kushtetutë, sepse Kushtetuta aktuale (1991) përmban Dispozitën e vjetëruar post-jugosllave që kryen një status të klasit të dytë, diskriminues për të Shqiptarë në Maqedoni.
4) Shpërthimi i 27 prillit 2017, sulmi në parlamentin e Maqedonisë nga policia speciale u mundësuan nga forcat e policisë me uniformë dhe civilë të maskuar, të cilët e lejuan të vazhdonte dhuna brutale për gati tre orë pa ndërhyrje. Si rezultat i kësaj dhe refuzimit që i bëri presidentit Ivanov për dorëzim e mandatit deri dje, koalicionit të propozuar të LSDM – së, të udhëhequr nga Zoran Zaev, me Partitë shqiptare etnike (duke rezultuar në 67 deputetë nga një total prej 120) për të formuar një Qeveri të re, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian duhet të kërkojnë menjëherë “Sanksionet kundër Maqedonisë”. (Illyria)

Imamët radikalë janë duke luftuar për të zhdukur karakterin kombëtarë të Shqiptarëve

Arif-MatiDisa nga miqtë e mi të Fejsbukut më kanë informuar që disa klerik mysliman dhe ekstremist kanë frikë nga çfarë mendoj për fenë myslimane dhe më urrejnë për shkak të pozicioneve radikale që kam marrë kundër disa fetarëve shumë të lidhur me traditat turko-arabo-myslimane gjithashtu të lidhur me disa parime ekstremiste islamike. Në të vërtetë unë e njoh shumë mirë Kuranin dhe e kam studiuar sigurisht më mirë se disa imamë dhe klerikë të tjerë mysliman. E lexoj dhe e shkruaj shumë mirë arabishten dhe i di zakonet dhe traditat myslimane (sunite dhe shiite) sepse jam i lindur në Egjipt, kam jetuar mbi 28 vjet në vendet arabe. Këto tradita shkojnë kundër mentalitetit, karakterit, gjeneve dhe traditës mijëvjeçare të popullit pellazgo-shqiptarë.

Kështu unë mund ti jap kuptimin e saktë gjërave dhe sidomos atyre që janë të dëmshme për popullin shqiptar. Unë jam një shkencëtar, por për shkak të kulturës sime shumëdisiplinare unë mund të përballoj bisedat për «fenë». Kjo është arsyeja pse unë paralajmëroj të gjithë muslimanët shqiptarë që mos t’u japin shumë konsideratë imamëve (ata që janë jo në rregull me fenë e vërtetë), të cilët janë duke luftuar për të zhdukur karakterin kombëtarë të Shqiptarëve dhe për të vendosur urdhërimet fetare që shpesh nuk kanë të bëjnë me Kur’anin dhe realitetin e fesë myslimane.

Për mijëra vjet feja e shqiptarëve ishte, është dhe do të jetë “Shqiptarizmi” apo “Shqiptaria”.

Feja nuk duhet ta zëvendësojë shtetësinë dhe nuk duhet të qeverisi jetën tonë të përditshme, as veshjen tonë, as mënyrën e të menduarit tonë, as atë të rritjes dhe edukatës së fëmijëve tanë. Besimi në një fe është diçka intime, vetjake dhe personale dhe nuk duhet të jetë për t’u dukur apo për tu krekosur. Gjithkush ka të drejtë të besojë, por kjo ka të bëjë vetëm me të dhe Perëndinë që ai adhuron dhe jo që të lidhet verbërisht në parimet mashtruese të disa imameve të radikalizuar dhe ektremistë.

Unë gjithmonë kam respektuar të gjitha fetë monoteiste (Krishterimi, Islami, Judaizmi) edhe pse vetë nuk jam fetar, ose në lidhje me ndonjë fe.

Së fundi të ketë Shqiptarë që besojnë në një islam të moderuar dhe të vërtetë është një gjë që nuk më shqetëson hiq fare, por ajo që më trishton është duke parë disa shqiptarë që u binden urdhrave të disa fetarëve (imamëve, hoxhallarëve apo prozelitizmi që bëhet nga disa vende të huaja si Turqia dhe disa vende arabe) në kurriz të një besimi tjetër, ai që çdo shqiptar e ka në zemrën e tij: shqiptaria, atdhetaria, traditat tona mijëvjeçare (ekzistuese edhe para shfaqjes së feve monoteiste). Pa harruar të përmendim moralin universal, të drejtat njerëzore dhe ligjet Republikane. Gjithë këto baza shqiptaro-njerëzore nuk do të parandalojnë dikë të besojë në Perëndinë dhe aspak të praktikojë fenë e tij lirshëm, me heshtësi dhe pa detyrim apo shtrëngesë nga njerëz tendencioz dhe nganjëherë antishqiptarë.

Faleminderit për mirëkuptimin.

(Dr. Arif Mati) Shqiptari.eu

Ismail Kadare: Kombi Shqiptar në prag të mijëvjeçarit të tretë

kadareNe prag te mijevjeçarit te tyre te trete, qe eshte dhe mijevjeçari i trete i botes se sotme, shqiptaret i priste nje befasi tragjike. Ishte e pangjashme me dramat e meparshme, ndaj ishte, ndoshta, dhe me e hidhura. Nje vizatim ne nje gazete franceze te atyre diteve e jepte tronditshme thelbin e ngjarjes: Njera koke e shqiponjes dykrenare, zogut simbolik te shqiptareve, perpiqej te mbyste koken tjeter. Marsi i eger i 1997 do te hyje ne historine e ketij vendi si marsi i vetevrasjes. Nuk teprohet aspak po te thuhet se Shqiperia u perpoq te vetevritej.

A ishte e denje kjo per nje popull qe ka mijera vjet qe jeton ne kete bote te veshtire ? A ishte shenje papjekurie, lodhjeje apo fatalizmi Se fundi, a ishte e turpshme? Per dike qe shkon drejt vetevrasjes, gjykimi i pastajme, qofte i atij vete, qofte i te tjereve s’mund te jete kurre as teper i sakte, as teper i qarte, e aq me pak, as teper i pameshirshem. Por ne, nese nuk jemi ne gjendje te shkoqitim e te zhbirojme shkaqet e thella e nderthurjen e kushteve qe e sollen popullin shqiptar ne kete dite me te vertete te zeze te tij, jemi te detyruar nderkaq qe çdo mendimin tone, çdo perpjekje e çdo veprim tonin te tashem ta veme ne lidhje me kete tragjedi. Ajo eshte e tille qe nuk te le te qete. Ajo eshte zoteruese dhe klithese. Ajo shtron pyetje dhe kerkon pergjigje nga te gjithe.
MITI I KATASTROFES

Popujt, ashtu si qeniet njerezore kane deshire te kujtojne fatkeqesite e kaluara. Me kalimin e viteve, shpesh qellon qe keto fatkeqesi te skajuara ne ndergjegjen e tyre, ndryshojne trajte, rralle here zbehen ose harrohen, se shumti zmadhohen ose nxihen me fort. Ne ndryshim me qenien njerezore, qe e ka jeten te shkurter, jetegjatesia e kombeve krijon kushte per tjetersimin e fatkeqesive, te cilat disa here shderrohen ne mite te verteta. Ne keto mite mbeshtetet shpesh kujtesa historike, prej tyre ushqehen letersia dhe artet ose krijohen psikoza fataliste qe ngjyrojne per nje kohe te gjate ate qe quhet shpirtesi e nje populli. Nderkaq, ka raste qe prej ketyre miteve ushqehen propagandat shoviniste e doktrinat hakmarrese kunder popujve te tjere.

Nje nga mitet tipike qe gjendet ne historine e shume popujve eshte ai i katastrofes se dikurshme. Eshte nje thyerje ose nje humbje e dhimbshme ose disa gjëma te njepasnjeshme, kujtimi i te cilave nuk ka asgje te keqe, perkundrazi sherben per fisnikerimin e nje populli, kur selitet ne nje kah te mbare. Per fat te keq, koha ka treguar se mund te sherbeje edhe per te kunderten: per ta egersuar nje popull kunder te tjereve.

Fatkeqesite e kaluara te popullit shqiptar, pushtimi osman ne shek XV, copetimi i Shqiperise ne fillim te shek XX dhe izolimi i saj nga bota per faj te diktatures komuniste ne gjysmen e dyte te ketij shekulli nuk krijuan te shqiptaret as doktrina shfarosese, as urrejtjeje kunder te tjereve dhe kjo eshte nje cilesi e admirueshme e tij. Nderimi dhe mbrojtja e tjetrit, e atij qe eshte i ardhur, i huaj, mik ose bujtes, nje mendesi qe vjen qysh nga koherat antike, ka qene nje nga guret themelore te qyteterimit shqiptar. Qe ky nderim nuk eshte nje shpikje e poetesh e as nje cilesi e elites shqiptare, u rivertetua gjate Luftes se Dyte Boterore. Dhjetera mijera ushtaret italiane te mbetur ne Shqiperi nen meshiren e popullsise se armatosur shqipare, pas kapitullimit te Italise, nuk u preken aspak prej kesaj popullsie, perkundrazi u moren ne mbrojtje prej saj. Nga ana tjeter, eshte nje fakt i njohur tashme se Shqiperia ishte nje nga vendet e rralla ne bote, ne mos i vetmi, ku asnje hebre nuk iu dorezua nazisteve.

Diktatura komuniste me politiken e saj veçuese u perpoq ta armiqesonte popullin shqiptar me gjithe boten, kryesisht me Europen Perendimore, por nuk ia doli dot. Pas renies se komunizmit, populli shqiptar deshmoi ndaj te huajve europiane dhe amerikane po ate ndjenje miqesore te dikurshme.
Kjo tolerance e gjere e ketij populli e shoqeruar me tolerancen fetare, gjithashtu te vertetuar gjate shekujve, nuk u vu ne dukje e nuk u çmua asnjehere sa duhet. E ishte e nevojshme, per te mos thene e detyrueshme te çmohej, sepse kishim te benim me nje shembull te shkeqyer ballkanik ne kohen qe gadishulli i madh u perfshi tej e mbane nga furtunat shoviniste, nga intoleranca e urrejtja etnike e nga krimet e renda te ushqyera prej saj. Per t’u kthyer te miti i katastrofes, ky mit te shqiptaret, ndersa nuk shkaktoi acarim kunder te tjereve, mori, per fat te keq, nje zhvillim te papritur: pezmatim kunder vetvetes.

PSIKOZA MOHUESE

Rilindasit duhen lexuar e rilexuar gjithmone, sidomos ne koherat e veshtira. Duke i shfletuar tani, shikojme se perveç shqetesimit te tyre themelor: çlirimit te Shqiperise e pavaresise se saj, ishte nje ankth tjeter, i vazhdueshem, i lidhur ngushte me te parin: rizgjimi i atdhedashurise. Kembengulja e tyre per kete rizgjim, kembanat e tyre, thirrjet e zjarrta, shpeshhere te deshperuara, Ti Shqiperi, me jep nder, me jep emrin shqiptar deshomojne nje te vertete teper deshperuese: nje pjese e shqiptareve ishin ftohur prej atdheut te tyre. Turqizimi i qindra mijera shqiptareve, greqizimi i nje pjese tjeter, ngaterrimi i fese shqiptare me ate fetare deshmojne se ndjenja patriotike te nje pjese e shqiptareve ka qene jo aq e forte siç paraqitej. Nje pjese e tyre me lehtesi ishin gati ta kembenin atdheun e tyre me nje tjeter atdhe, nje pjese kishin turp te quheshin shqiptare, te tjeret me lehte viheshin ne sherbim te forcave kundershqiptare.

Duhet thene se kjo nuk ishte nje dukuri e rralle. Ne shumicen e vendeve, ashtu siç ka nje perqindje te popullise me prirje kriminale, ka dhe nje perqindje me prirje te mbrapshte (perverse) kunder atdheut te vet. Kjo eshte e njohur qe nga koherat antike, kur midis grekeve te vjeter gjendeshin gjithmone njerez e prijsa qe bashkoheshin me armiqte e Greqise, e gjer ne kohen tone, te grupimet e ndryshme politike, sidomos ato ekstremiste, terroriste, maoiste etj., cilesi e pare e te cileve eshte urrejtja kunder vendit te tyre dhe bashkimi me çdo force tjeter qe eshte kundershtar i tij. Shqetesimi dhe ankthi i rilindasve lidhur me kete hall te madh tregon se prirja kundershqiptare e nje pjese te shqiptareve ka qene nje rrezik i ndjeshem per Shqiperine.

Nje prirje e mbrapshte nuk mund te mbetet gjalle per njekohe te gjate, pa u ushqyer. Dashuria per atdheun eshte nje ndjenje e shendetshme e natyrale, e cila me pak perkujdesje kultivohet lehte. Kurse prirja e kundert, mosdashuria per popullin tend, eshte rrjedhoje e disa faktoreve kembengules. Injoranca e thelle ku u zhyt per shume shekuj populli shqiptar, mungesa e shkollave, e universiteteve, e akademive, e institucioneve kulturore e, natyrisht, mungesa e strukturave shteterore e zbehu fort shqiptarizmin ose, ne rastin me te mire, e la ate ne nje nivel parak (primitiv), qe me veshtiresi ekapercente folklorizmin. Ne kushte te tilla, perkitja me nje kulture te huaj ishte tronditese per shqiptaret. Ajo krijonte dy rrjedhime: ose i shtynte ata, qe ne shembullin e kesaj kulture te ringjallnin kulturen e vend it te vet, ose e kunderta, i largonte perfundimisht prej atdheut. Keshtu, ne prag te çlirimit te Shqiperise i kemi patur te dyja prirjet: atdhedashurine e disave dhe antishqiptarizmin e, disa here kundershqiptarizmin e te tjereve.

Rilindasit u perpoqen si titanet t’i bindin shqiptaret se nuk duhej te turperoheshin nga vendi i tyre, se ata kishin nje atdhe te bukur, se kishin nje gjuhe madheshtore, nje nga 5 – 6 gjuhet themelore te Europes dhe nje nga 10 – 12 gjuhet themelore te botes, se ishin race e bukur truperisht dhe teper e afte menderisht, se kishin nje histori te shkelqyer, se gjëmat kombetare nuk ishin nje arsye per t’u ftohur me atdheun, por perkundrazi per t’u afruar me fort me te. Aksioni i rilindasve per zgjimin e Shqiperise ishte me i madhi e me i gjeri aksion kulturor e patriotik ne krejt historine shqiptare. Rralle here emertimi i nje levizjeje perkonte plotesisht me qellimin e saj, ashtu si ne rastin e Rilindjes shqiptare. Ne te vertete ishte ajo qe e rilindi Shqiperine, ose per te qene me te sakte, ishte ajo qe e lindi Shqiperine moderne.

Që kjo levizje e ky vrull te ishin te suksesshem, rilindasit e himnizuan dhe e sublimuan historine e shqiptareve, ata qëmtuan ne te kryesisht kulmet e ndritura, duke mos u ndalur ne njollat e saj. Po me aq kembengulje ata vune ne pah vlerat morale e fizike te shqiptareve, kryesisht virtytet, pa dashur te ndalen ne cenet e tyre, qe nuk ishin me te pakta se virtytet. Kjo ishte rrjedhoje logjike e qellimit te levizjes: rifitimit te besimit te humbur.

Nje arsye tjeter qe e perligjte plotesisht optiken e tyre pozitive ishte propaganda kundershqiptare, qe kishte nisur nderkaq te kultivohej nga fqinjet e Shqiperise: kryesisht nga rrethet shoviniste serbe e greke. Ishte nje propagande e eger dhe shtazarake qe rralle here ishte pare ne fytyre te dheut. Perballe kesaj furtune te semure, rilindasit shqiptare mbajten nje qendrim fisnik e te admirueshem. Ne vend qe te binin ne nivelin e saj, duke u perdhosur edhe vete nga balta e kundershtareve, ata zgjodhen pergjigjen e terthorte: lartesimin e vlerave shqiptare.

Ky vizion optimalist i rilindasve, i perfaqesuar ne radhe te pare prej Naim Frasherit e me vone prej Gjergj Fishtes, u be objekt verejtjesh e kritikash me pas e vazhdon ende sot, ne menyre te drejtperdrejte ose te terthorte. Ne ngjarjet e fundit tragjike te Shqiperise ishte pikerisht ky vizion rilindas qe u sulmua ne menyren me barbare. Nje grusht intelektualesh renegate e nje grusht politikanesh te papergjegjshem, te bashkuar me turmat e vulgut shqiptar, u perpoqen dhe arriten t’ia vinin zjarrin Shqiperise. Qellimi i tyre ishte zhberja e Shqiperise, çka ata e treguan me shkaterrimet e vlerave kombetare, te atyre qe nuk ishin prekur as nga pushtuesi otoman e as nga ai nazist. Nga keto ngjarje Shqiperia, e ndoshta jo vetem Shqiperia, por Europa e tere, nxori nje mesim qe asnjehere nuk ka qene kaq i qarte: ne kushtet e demokracise turmat vulgare te fshehura prapa fjales “popull” mund te kthehen ne varrmihes te demokracise, po aq sa tiranet, nemosme keq. Kjo eshte arsyeja qe greket e vjeter, kur diskutonin per demokracine, per te mirat e te keqiat e saj, ishin teper gjakftohte, pa paragjykime, rrjedhimisht pa entuziazem.

Nen trysnine e populizmit te majte, bota e sotme, ashtu siç ka harruar mjaft mesime te historise, e ka harruar, me sa duket, edhe kete mençuri antike. Shqiperia, qe e provoi ne mish te saj ç’do te thote kjo karikature e demokracise, shpresojme te mos e harroje. Mesim i pare, eshte i qarte: demokracia e pashoqeruar nga nje strukture ligjesh e nje strukture e forte shteterore qe te siguroje funksionimin e saj, mund te kthehet lehte ne te kunderten e vet.

Persa i perket kritikes ndaj vizionit te rilindasve Shqiptare, ajo, gjithashtu, duhet pare ne rrethanat kur eshte bere e ne zhvillimin e drames shqiptare. Ai vizion inkurajues lindi ne kushte te caktuara, per nje qellim te caktuar. Ne kushte te mevonshme, kur kombi shqiptar, ose se paku nje pjese e tij qe e kishin shtetin e vet te pavarur, ndeshej me probleme te tjera, me probleme te se drejtes, te demokracise, te emancipimit shoqeror etj., ai vizion kryekrejt optimist nuk ishte i mjaftueshem. Ndaj dhe bota shqiptare kerkoi dhe gjeti shtigje te reja te mendimit e te veprimit.

Nderkaq duhet thene se, sipas nje tradite te keqe ballkanase e sidomos shqiptare, tradite te te hedhurit nga nje skajshmeri ne tjetren shume shqiptare u treguan te paafte te pranonin evoluimin e mendimit e te kultures politike. Duke mos e kuptuar pasurimin e tradites ata nuk njihnin veç shkeputje te dhimbshme, shkeputje te pasura me rrenim, paroksizmi i te cilave arriti kulmin ne mars te vitit 1997.
Ne boten e eger ku jetojme, ne kushtet kur Shqiperia eshte ende e brishte, kur ajo eshte realisht e jo mitikisht e kercenuar, ne kushtet sidomos kur kombi shqiptar vazhdon te jete i prere me dysh, vizioni rilindas mbetet vizioni baze per boten shqiptare. Kritika kunder veseve e ceneve tona, ashtu siç ben gjithe bota per vetveten, nuk eshte veçse nje plotesim i ketij vizioni e jo nje permbysje e tij. Per te pare me rrokshem si funksionon nje bashkejetese vizionesh, qe, ne shikim te pare duket e pamundur, le te kujtojme Faik Konicen dhe qendrimin e tij ndaj Naim Frasherit.

Konica, personalitet brilant i kohes dhe kultures shqiptare, ishte i pari qe u perpoq te hidhte nje dush te ftohte mbi zjarrmine rilindase. Me te drejte ai u perpoq t’u kujtonte shqiptareve jo vetem cenet e tyre, por dhe mbrapshtite dhe marrezite e tyre te herepashershme. Nderkaq, e pare nga largesia e kohes, optika e tij eshte kunderthenese. Ai eshte vete rilindas e po vete kthehet kunder rilindasve. Punon e digjet per Shqiperine, aty per aty, i pelqen te tallet me te tjeret qe bejne te njejten gje. E adhuron dhe e lavderon Naim Frasherin e me pas i kthehet e s’i le gje pa thene. Pergjerohet per atdheun qe e ka larg, e mbron ku mundet, i del per zot kunder shpifesve e racisteve, pastaj kthehet e shan, e quan Zululand ai vete, me keq se racistet. Mund te thuhet keshtu se eshte ai, vete Konica, qe ngrihet kunder Konices.

Nuk do te ishte me vend t’i kujtoheshin keto ketij kolosi te kultures shqiptare, (ne fund te fundit koloseve u çmohen kryesisht lartesite) sikur kjo ane e tij kunderthenese te mos shfrytezohej me qellime te mbrapshta ende sot. Vitet e fundit, kur ne prag te hyrjes se Shqiperise ne familjen europiane, kunder saj e kunder kombit shqiptar shpertheu nje fushate e terbuar raciste, me emrin e Konices dhe me vepren e tij u bene spekulime nga me monstruozet.

Nje zhgan intelektualesh antishqiptare, se bashku me nje pjese te medias boterore, qe iu sulen me nje urrejtje shtazarake popullit te vogel shqiptar, per ta perbaltur, per ta mallkuar, per ta ndare perjete nga familja e popujve europiane, u rreken ta benin Konicen flamur te tyre. Ky do te ishte profanimi me i lemerishem per Konicen e madh. Ndaj, per ta mbrojtur jo vetem kombin shqiptar, por ate vete, birin e tij me te madh, jemi te detyruar te kujtojme kunderthenien e tij. Ne fund te fundit, perçmimi dhe balta qe do t’i hidhej ketij kombi do ta perbalte, ne radhe, te pare fytyren e kolosit.
ANTISHQIPTARIZMI SI PROFESION FITIM PRURES

Rasti i Konices, me mire ndoshta se çdo tjeter, na kujton cilesite e shqiptarit: edhe kur ngjitet ne lartesite sublime, here pas here qe nga thellesite e races i vijne vrullet zemerake. Por me shume se kjo, rasti i Konices shtron nje pyetje madhore ne kete fund mijevjeçari: ç’imazh kane per vetveten shqiptaret ? Eshte nje çeshtje themelore qe kapercen dukshem anen kulturore e etike. Ky çmim i vetvetes lidhet me vleresimin e atdheut, se fundi ai lidhet me çeshtjen themelore se sa jane ata te vendosur te mbrojne ekzistencen e tyre si komb ne rruzullin e shqetesuar boteror.

Nuk eshte as shpikje poetesh, as propagande nacionaliste, e aq me pak komuniste, te thuhet se vendi yne, Shqiperia, ka qene disa here ne zgrip te humneres. Traktatet per ta ndare ate midis fqinjeve, programet e doktrinat per ta shperbere kombin shqiptar jane aty, ne arkivat e shume shteteve, me data, me vula, me emra. Dhe shume prej tyre nuk jane aspak te vjetra. Ato kane ne fund vitet 1913, 1918, 1938 e disa jane fare te reja.

Ne keto kushte, ne kushtet kur terbimi nacionalist antishqiptar merr permasa te tilla, sa qene mars te vitit 1997, ne demostratat e Shkupit njerezit kane guxim te ulerijne “shqiptaret ne krematorium!”, kuptohet qe te jesh antishqiptar eshte fare e lehte, madje eshte shpesh fitimprurese. Keshtu dhe kurrsesi ndryshe mund te kuptohet vala antishqiptare qe shpertheu rrotull Shqiperise dhe brenda ne Shqiperi kohet e fundit. Keshtu shpjegohet perse nje grusht intelektuale renegate shqiptare u bene befas te perkedhelurit e medias boterore, te perkedhelurit e disa forumeve nderkombetare dhe, ç’eshte me e keqja, zedhenesit per problemet shqiptare.

Shkurt antishqiptarizmi u kthye ne profesion. Eshte kjo fryme e semure qe ndihmoi per rrezimin e strukturave te shtetit shqiptar brenda dy – tri javesh, qe beri gjenerale dhe oficere shqiptare ne menyren me te turpshme te braktisnin postet e tyre, per te perfituar nje azil politik ne Itali, qe vulgu shqiptar t’i veje zjarrin tempujve te kultures shqiptare. Ne kushte te tilla, te ulerish ende se ne Shqiperi ka patriotizem te tepruar, se letersia shqipe eshte nacionaliste etj, eshte me te vertete thirrje e hapur per tradheti te hapur tashme ndaj atdheut.

E gjithe kjo lidhet me nje sere pyetjesh themelore: a jane shqiptaret patriote me shume se ç’duhet apo perkundrazi jane ftohur me vendin e vet? A mos po e mbiçmojne pa te drejte veten dhe vendin e tyre, a mos perkundrazi e perçmojne pa te drejte veten dhe atdheun, me fjale te tjera: a e duan kete vend qe u ka dhene emrin qysh prej dy mije vjetesh, apo enderrojne ta kembejne me nje tjeter vend, enderrr e mbrapshte kjo qe ka ngritur krye aty – ketu ne kohen tone? Ne prag te mijevjeçarit te trete shqiptaret jane te detyruar te nxjerrin ende mesime nga drama e tye, qe ndodhet ende ne zhvillim.

Ne kushte e nje klime te ashper nderkombetare, ku ata, i vetmi komb i ndare tragjikisht ne Europe jane te detyruar te durojne mosperfilljen boterore per gjëmën qe u ka rene ne koke, ne kushtet e vetmise se tyre, te trysnise se nje propagande dashakeqe qe e ka perbaltur imazhin e tyre ne bote, duke e paraqitur here si popull violent, here si fondamentalist, here barbar e here te lajthitur, shqiptaret jane te detyruar, midids te tjerash, te bejne nje zgjedhje e sqarim themelor ne ndergjegjen e tyre lidhur me patriotizmin. Mendimit te mbrapshte qe e ngaterron patriotizmin me nacionalizmin, qe e paraqet antipatriotizmin si balsam kunder nacionalizmiz, ata duhet t’i pergjigjen me nje “jo” te prere.

Patriotizmi nuk eshte nacionalizem dhe antipatriotizmi eshte po aq i rrezikshem sa shovinizmi. Ata qe i japin shpesh keshillat kunder patriotizmit, e kane siguruar nderkaq patriotizmin ne vendet e tyre, dhe si te gjithe te velurit i lejojne vetes luksin te nazetohen me te. Nderkaq ve tenderimin per vendet e tyre e kane siguruar gjate shekujve, pa kursyer asgje, madje as forcen e armeve. Askush nuk shqetesohetne France kur presidenti e mbaron çdo fjalim me fjalet “Rrofte Franca!” dhe askush nuk acarohet ne SHBA kur ne te gjitha meshat bekohen shteti amerikan, presidenti i vendit, madje dhe ushtria amerikane.

Le te pranojme me trishtim se ne krejt gadishullin Ballkanik, ne kohen kur shumica e vendeve u perfshine nga valet e egra nacionaliste, te shqiptaret ndodhi e kunderta. Kjo ishte e thene qe, pasi u perpoqen t’i japim botes shembullin grotesk te popullit te pare pa fe ne bote, majmunet e vendit tone u joshen nga mbrapshtesia tjeter: te japin shembullin e popullit pa atdhe. Thyerja morale e popullsise shqiptare ne kete fund shekulli ishte nje nga humbjet me te renda te tij. Ajo ishte, me sa duket, rrjedhoja me tragjike e diktatures sfilitese komuniste ne Shqiperi dhe e terrorit shtazarak serb ne Kosove e vise te tjera te Jugosllavise.

Thyerjet morale jane te njohura ne jeten e popujve. Ashtu siç jane te njohura ringritjet. Per t’u ringritur, kombit shqiptar i duhet te tendoset e te nxjerre nga thellesite gjithe rezervat qe ka skajuar aty, ato rezerva, qe popujt, sipas nje teknologjie te lashte, i ruajne per dite te zeza e i nxjerrin ne stine fatkeqesish. Raportet me atdheun zene ne kete rast vendin kryesor. Shqiperia s’ka nevoje per ekzaltime vulgare, po as me pak nevoje per perçmim. Mendimi se Shqiperia dhe shqiptaret kane qene teper te himnizuar nga kultura shqiptare, ndaj tani duhet t’i rrezojme ne balte per t’i sjelle ne vete, eshte doktrine e antishqiptarizmit.

Kultura dhe mendimi i nje populli qendron gjithmone ne nje lashtesi te shquar per ku perpiqet ta terheqe e ta ngreje gjithe kombin. Dy shekuj me pare, Gjermania e Gëthes dhe e Shilerit ishte shume larg Gjermanise se prapambetur e fshatarake e, megjitheate, askush nuk e cileson mendimin gjerman si elitist ose ekzaltues. Nisur nga kjo, mund te thuhet pa drojë, se mendimi rilindas shqiptar, ndonese teper i larte ne krahasim me gjendjen reale te popullsise shqiptare, ishte plotesisht i perligjur. Nga ana tjeter, duke e pranuar nevojen e plotesimit te ketij mendimi me nje vizion kritik e qortues (korrigjues), duke e pranuar, pra, si te drejte ne thelb prirjen kritik e te Konices, megjithate ne emer te nje te vertete siperane, duhet thene se kritika e tij kunderthenese ishte me shume çka e tepruar dhe e parakohshme. Vete ai e deshmon kete , jo vetem me ate pejse te vepres se tij qe eshte e mbrujtur plot dashuri e pergjerim per Shqiperine, por dhe me veprimtarine e tij si ambasador i vendit te vet ne SHBA, detyre qe e kreu shkelqyeshem per nje kohe te gjate. Ambasadori me i kulturuar e me brilant i kohes ne Uashington, ai beri çmos ta paraqiste Shqiperine e qyteterimin shqiptar ne driten me te mire te tij, duke e mbrojtur nga keqkuptimet e nga perçmimi, nje ajmè, ishte ngritur disa here vete t’ia shprehte vendit e popullit qe e kishte lindur.

MBI DREJTPESHIMIN

Kombi shqiptar ne kete fund shekulli vazhdon te perjetoje oren e lige te tij. Ai eshte i goditir rende ne trupin e vet, ngaqe eshtei ndare e i shperndare ne tre shtete. Por ai ka marre goditje psiqike po aq te renda, ne mos me teper: ai eshte i thyer moralisht. Ringritja morale e popullit shqiptar eshte aksioni me i ngutshem ne kete kohe te rende. Ai eshte çelesi, pa te cilin nuk mund te ndermerret asnje veprim tjeter shpetues. Ne qofte se populli shqiptar do te vazhdoje ta perçmoje e ta perbalte vetveten, ne qofte se ai ne menyre iracionale do te synoje drejt shpernguljes, qofte nga trojet e tij ne Kosove, qofte nga trojet e shtetit shqiptar, ne qofte se ai do te vazhdoje te ngreje doren kunder strukturave shteterore te tij, te çfaredolloj ngjyre politike te jene ato, ai do te ece drejt gremines.

Kahu i mbare i nje kombi nga ai vete. Ashtu siç nis sezona e tij. Mendimi qe kombi shqiptar do te kete per vetveten, ne nje menyre ose nje tjeter do te rrezatoje e do te kthehet ne nje realitet. Imazhin e mire ose te keq per nje popull nuk mund ta krijojne per nje kohe te gjate as zyrtaret e tij, po as renegatet e tij; ate s’mund ta krijojne as nacionalistet e ekzaltuar, por as vulgu i eger e i verber. Aq me pak mund ta krijojne ate diplomatet mendjelehte, gazetaret e pabese, denoncuesit, psikopatet dhe paranojaket e dehur per lavdi.

Njeriu shqiptar, i lodhur nga kalimet e befta prej vetembrojtjes drejt veteperbaltjes, dhe e kunderta, ka nevoje me teper se kurre per rifitim e drejtpeshim shqpirteror. Drejtpeshimi nuk rigjendet duke perdorur kete perndezjen nacionaliste si kunderhelm ndaj veteperçimit, a aq me pak duke e perdorur kete te fundit si balsam kunder kapardisjes. Per te shmangur kalimin nga nje dush i nxhete ne nje dush te ftohte, njeriu shqiptar ka nevoje sot per orientim te sakte. Disa pyetje te thjeshta, por themelore e bazike çohen sot perpara tij: ç’popull jemi ? Domethene, a jemi si te tjeret, a meritojme nje fat normal e nje jete normale si te tjeret ? A kemi mekate per te lare, a kemi borxhe per te paguar ? A jemi vertete fatkeqij, apo ashtu na duket, apo ashtu na pelqen te shfaqemi perpara vetes dhe botes ? Te gjitha keto pyetje mund te formulohen ne nje moterzim edhe me te thjeshte; ne shqiptaret, pas dy mije vjetesh ekzistence, tani ne prag te mijevjeçarit te trete a i kemi ende af tesite trupore e shpirterore per te vazhduar te jetojme si komb, apo koha jone ka kaluar?

Pa rene ne kurrfare optimizmi te kote, mund te thuhet pa droje se, pikerisht sot, shqiptaret, pavaresisht nga lengata qe u ka rene e perpiqet t’i veje poshte, kane shanset me te medha per te zene perfundimisht vendin qe prej kohesh e kane merituar ne familjen e popujve. Madje, kjo lengate e kjo krusme e tmerrshme eshte ndoshta shenja me e sigurte per nje te ardhme plot shprese. Ne jeten e shume popujve jane te njohura keto gremina, pas te cilave kane ardhur ngritjet, disa here marramendese.

LE TE KTHEHEMI TE PYETJET E THJESHTA THEMELORE

Fati, ndonese na eshte bere zakon ta mallkojme, na ka caktuar ne shqiptareve te jetojme ne nje nga zonat me te bukura te Europes. Europa vete, nderkaq se bashku me SHBA eshte tani lagjja me luksoze e botes. Ne e harrojme shpesh kete, harrojme qe ky vend, sharjet ndaj te cilit i kemi ne maje te gjuhes, ky vend pra, i vendosur midis Venedikut, Romes e Athines ka nje skajim gjeografik te mrekullueshem, se ai ka nje klime te admirueshme, se ka pasuri natyrore te shumta, se ka ndoshta plazhet me te bukura te kontinentit. Ne harrojme ç’do te thote ankthi shekullor i vendeve qe nuk kane dalje ne det, pas permendur vendet e izoluara ne thellesi te kontinenteve, pa permendur trojet e gjera te kesaj bote te mbushura me shkurre, shkretetire e trishtim, e mbulojne tri te katertat e rruzullit tokesor. Ne i harrojme keto dhe, meqenese jemi midis nje kopshti plot me shtete pasanike, na pelqen te qahemi qe nuk jemi si ata.

Ne vuajme nga kompleksi i vogelsise dhe harrojme se shtati i popullit shqiptar, pavaresisht nga prerja e trojeve te tij nuk eshte aspak i vogel ne kete gadishull, se ai eshte perafersisht i barabarte me shtatin e grekeve, te serbeve e te bullgareve. Perseritja gjer ne lodhje e shprehjes “Shqiperia e vockel”, “popull i vogel” s’eshte veçse shprehje e nje deshire per te fshehur pertkurrjen e metejshme te ketij populli.

Nderkaq, porsa diku del ne pah ndonje mendim, ndonje program ose ndonje pyetje: perse shqiptaret, ndryshe nga popujt e tjere duhet te jetojne te ndare, aty per aty harrohet perçmimi per vogelsine dhe buis shprehja “Shqiperi e madhe”. Ko shprehje perseritet me nje fare tmerri, si diçka e rrezikshme, thua se ne kete bote vetem 8 ose 9 milion shqiptaret qe jetojne bashke behen te rrezikshem per boten ! E nderkaq, askush nuk thote, sipas kesaj logjike, se 90 milion gjermanet e bashkuar jane te rrezikshem, e aq me pak askush nuk thote se 250 milione ruset, bashke me bombat e tyre berthamore jane kercenim per te tjeret. Ne qofte se s’duhet te vuajme as nga kompleksi i “vendit te mallkuar”, as nga ai i vogelsise numerike, shqiptaret aq me pak kane njohur kompleksin e races.

Jo vetem qe ne boten e sotme te çliruar nga paragjykimet raciste ata paraqiten nje popull i shendetshem, si gjithe te tjeret, por edhe ne kushtet e dallimeve e doktrinave raciste, duke qene nder te rrallet popuj te Europes qe nuk u preken, perkundrazi u lajkatuan prej ketyre doktrinave, shqiptaret, vetvetiu mbeten jashte ketij trazimi. Merita e tyre eshte se nderkaq ata nuk u dehen nga lajkat raciste dhe perveç theksimit ndoshta te kapardisjes, teoria e racave s’pati pasoje ne Shqiperi. Ne sferen shpirterore, ne zoterimin apo krijimin e vlerave shqiptaret s’kane patur kurre arsye t’i kene lakmi apo smire te tjereve, aq mepak kane arsye sot per nje gje te tille.

Shqiptaret jane krijuesit e bartesit e nje prej gjuheve themelore te njerezimit, nje gjuhe qe ka vendin e saj te paluajtshem midis dhjete – dymbedhjete gjuheve kryesore te botes. Nje nga vendet e para te krishtera te Europes, Shqiperia ka qene nje rrjedhimisht truall fillestar i qyteterimit perendimor europian. Nga himni i madh i krishterimit “Te Deum”, i shkruar nga nje peshkop shqiptar mbi njemije e peseqind vjet me pare, te mbrojtesi i qyteterimit perendimor, Gjergj Kastrioti, personazhi me sublim e me i njohur ne bote, jo vetem i shqiptareve, por i krejt popujve te Ballkanit, i cilesuar si “aleat i Krishtit”, e gjer te murgesha shqiptare Nene Tereza, gruaja shqiptare me e famshme e botes se sotme, kalon si nje fill i ndritur deshmia e ketij qyteterimi, kaq shume e kaq me kembengulje te mohuara nga dashakeqesit e kombit shqiptar.

Dhe kjo eshte e kuptueshme: duhej fshire kjo deshmi per t’u hapur rruga shpifjeve e shtremberimeve te perbindshme, per te ardhur gjer te teza e mbrapshte se shqiptaret, jo vetem s’kane te bejne me qyteterimin europian, por jane varrmihes te tij. Gjithmone ne kete logjike te mbrapshte shpjegohen sulmet qe iu bene vitet e fundit, prej vete renegateve shqiptare tashme pikerisht gjuhes shqipe, figures sublime te Gjergj Katriotit, i cili u quajt “hajdut kuajsh dhe agjent i italianeve”, si dhe krejt tradites kulturore shqiptare te djeshme e te sotme. Paradoksizmi i ketyre sulmeve ishte pranvera e vitit 1997, kur turmat e vulgut shqiptar, te nxitur, veç te tjerash, edhe nga keta intelektuale renegate, i vune zjarrin e i vune kazmen deshmive te çmuara te qyteterimit shqiptar, arkivave, teatrove antike, muzeut te Gjergj Kastriotit!

Per te vazhduar me vlerat shpirterore te krijuara nga ky popull, le te kujtojme poezine orale shumeshekullore, kodet zakonore, ritet antike, muziken, koreografine, kostumet e mahnitshme, per te ardhur gjer te letersia shqipe. Kjo e fundit, duke u futur ne klubin e zgjedhur te letrave te medha te botes, u be veçanerisht e bezdisshme per ithtaret e tezes se shqiptaret jane te paafte per kulture. Ndaj, ashtu si krejt qyteterimi shqiptar, ajo do te pesonte sulmet e deshperuara e vulgare te antishqiptarizmit. Ne kete rast do te ndodhnin veprime te turpshme, aq asnje vend, sadopak dinjitoz, nuk do t’i lejonte kurrsesi.

Endacake te huaj, ata qe s’i njeh kush e nuk i pyet kush ne vend te vet, mesues fshati nga Kalabria apo nga Gjermania e Jugut ftohen ne Shqiperi per te hedhur balte mbi letersine shqipe e kulturen shqiptare. Ky racizem kulturor antishqiptar, i pashembullt ne boten e sotme, u be i mundur per shkak te kunderpatriotizmit shqiptar. Te dy ata ishin nder faktoret themelore qe mundesuan rrenimin ne menyre te turpshme te shtetit shqiptar, te ushtrise, te policise e krejt ngrehines shteterore.

Racizmi kulturor antishqiptar merr pamje edhe me te shemtuar e te papranueshme, kur kujtojme se vete shqiptaret s’kane kurrfare perçmimi ndaj kultures se te tjereve. Mungesa e racizmit dhe e shovinizmit te shqiptaret, pjelle e natyrshme e mendesise se tyre te hapur e miqesore ndaj te huajve, ndaj mikut, bashke me tolerancen fetare, tolerance e thelle, e vertete, e papudrosur nga kurrfare konformizmi, jane, ashtu siç u tha me lart, cilesi te tjera themelore, qe deshmojne nje nivel qyteterimi te ketij populli kaq te sulmuar per te kunderten. Per fat te keq, ashtu si te gjithe popujt, shqiptaret kane cenet dhe veset e tyre, po aq te forta, ndoshta sa virtytet, po ajmè, me spektakolare se ato.

Ndryshe nga hebrenjte e disa popuj te tjere, qe jane solidare e te lidhur me njeri – tjetrin, shqiptaret mezi ç’presin rastin per t’u perçare. Natyra e tyre tejet individualiste eshte xehe e pafundme per te pjelle egoizmin, ambicjen smiren e etjen per karriere. Kendej rrjedh vaniteti, kapardisja e neveritshme e sedra e semure. Keto cilesi te natyres njerezore, qe ndeshen kudo, behen veçanerisht te rrezikshme te shqiptaret, per shkak te tradites se shkurter te jetes nen nje shtet shqiptar. Prej tyre rrjedh nje keqkuptim tragjik per lirine dhe per shtetin. Pa u pajtuar dot me ate ligj themelor qe lirine e njeriut te veçuar e ve detyrimisht ne raport me lirine e te tjereve, shqiptari shpesh e ka te veshtire te kutoje se liria njerezore, ndryshe nga liria absolute e kafsheve eshte madheshtore, pikerisht, ngaqe eshte e veshtire, domethene e kufizuar nga ligji. Ketej vijne keqkuptimet per demokracine, per vete shtetin dhe ngrehinat e tij.

Koncepti i gjymte per shtetin, zbehja e tij perpara terheqjes fisnore apo klanike çon disa here ne konceptin po aq te gjymte per kombin, kur krahinarizohet kthehet ne rival te kombit. Kjo eshte kushtezuar, me sa duket, nga jetesa shumeshekullore nen perandorine osmane, pra nen nje shtet qe nuk ishte i tyre, rrjedhimisht ndaj te cilit s’mund te kishin as nderim e as dhembshuri. Periudha e Pavaresise, ajo e Republikes ne fillim e pastaj ajo e Mbreterise ishte relativisht e shkurter, kurse gjate sundimit te eger komunist koncepti i shtetit u zbeh perseri nen peshen e diçkaje te parrokshme, te huaj e, ne fund te fundit, te shpelare prej çdo ngjyrimi kombetar, qe ishte partia komuniste.

Sado paradoksale te duket, ishte diktatura komuniste qe i dha goditjen me te pabese shtetit shqiptar. Nje shtet, sado i rrepte, sado i zymte, sado me ngjyrim politik komunist, do te ishte me i pranueshem e per diçka do t’i hynte ne pune Shqiperise, se sa ajo moluske e squllet, pa trajte e pa peshe qe ishte shteti shqiptar. Partia komuniste, e obseduar per te mos e ndare pushtetin me kurrkend, ishte xheloze, madje, edhe ndaj vete shteti te vet. Parulla “partia mbi te gjitha” perseritej dite e nate kudo, si ne ankth. Me te gjitha menyrat jepej te kuptohej se institucionet stheterore: parlamenti, ministrat, madje ligjet themelore te shtetit, duke perfshire edhe kushtetuten, nuk kishin asnje vlere perpara autoritetit te partise. Fjala “shtet”, madje dhe fjala “komb” zevendesohej kudo me fjalen “popull”. Keshtu kishim “ushtri popullore” e jo kombetare, kuvend popullor, teater popullor etj.

Keshtu ne menyre te perditshme, njerezit, qysh femije mesoheshin te mos e nderonin shtetin, institucionet dhe simbolet e tij, per te ruajtur gjithe devotshmerine, nderimin e friken e tyre per partine. Ne subkoshiencen e tye shqiptaret do te ishin me te kenaqur sikur policia shqiptare te ishte nje polici e vertete, me te gjitha tiparet qe ka nje polici, duke perfshire edhe ashpersine, edhe goditjen, edhe shkopin prej gome, sesa ajo polici qesharake, me uniforma gjysme te zberthyera, qe nuk trembte kurrkend. Shqiptaret e dinin fort mire se pas pamjes prej babloku te policeve dhe pas idilit te marredhenieve popull – polic, kur ky i fundit thirrej prej femijeve “Xhaxhi polici”, fshihej nje realitet tjeter, i frikshem e sketerror: terrori i vertete komunist i ushtruar prej Sigurimit. Ashtu si partia e kishte privuar shtetin shqiptar prej autoritetit, ne shembullin e saj sigurimi kishte bere te njejten gje me policine. Dhe keshtu ndodhte me te gjitha ngrehinat, pa te cilat nje vend nuk mund te jetoje: financat, ligjet, ushtria. Gjysme milione bunkere qe nuk hynin ne pune per asgje, veç per demtim psikik te popullsise deshmojne mosseriozitetin e komunisteve edhe ndaj diçkaje qe duhej çmuar fort per ta: ushtrise shqiptare.

Perçmimi komunist ndaj shtetit klasik qe u shfaq haptaz ne Kine gjate revolucionit kulturor dhe qe shkaktoi miliona viktima, ne Shqiperi gjelloi si nje semundje e fshehte sfilitese. Kjo padashuri kembengulese ndaj seriozitetit te shtetit lidhej ne fund te fundit me fillesen jokombetare te komunizmit shqiptar, me faktin qe per nje kohe te gjate ata nuk e fshehen qe atdheu i vertete i komunisteve ishte Bashkimi Sovjetik, me shperfilljen e tyre ndaj dramave te kombit, sidomos ndaj asaj te Kosoves, me mungesen e plote te nje strategjie kombetare. Ky rrenim i perditshem i autoritetit shteteror shpjegon ne nje fare mase rrenimin si nje gardh i kalbur te ngrehines shteterore, te ushtrise e te policise ne mars te 1997.

SHQIPERIA DREJT RINGRITJES

Poetika shqiptare, qofte ajo e lashta, popullorja, qofte ajo e poeteve te mevonshem, ka krijuar dy klishe baze per cilesimin e Shqiperise. Ne poezine gojore Shqiperia quhet zakonisht NUSE. Per poetet shqiptare ajo eshte me teper ZONJE. Eshte me interes te hetohet se ç’fshihet prapa ketij perfundimi te ndryshem. Me sa duket, per vizionin poetik popullor Shqiperia eshte ende e re, pra NUSE, dhe si e tille ajo e ka jeten kryesisht perpara. Per poetet, duke qene ZONJE E RENDE, ajo e ka jetuar shkelqimin e saj. Madje Fan Noli shkon edhe me larg kur e quan VEJUSHE apo E GJORE MBRETERESHE PA KURORE.

Kemi te bejme me dy projektime, njera drejt te ardhmes, tjetra drejt te shkuares. Naimi, ne vjershen SHPREH u perpoq t’i bashkoje te dyja ne vargjet: LUM KUSH TE RROJE, TA SHOHE ZONJE. Nderkaq duhet thene se te gjithe poetet qe e perfytyruan Shqiperine si zonje, e bene kete me qellim fare hapur: t’i nxitin shqiptaret t’i kthejne dinjitetin e nderin e humbur, pra ta ribejne “zonje”, siç ka qene dikur. Po a ka qene ndonjehere Shqiperia zonje? E bere ndryshe, pyetja do te tingellonte keshtu: Kush ka te drejte, populli apo poetet? Me fjale te tjera ka qene nuse apo zonje Shqiperia ? Apo, as nuse, as zonje? Apo, edhe nuse, edhe zonje? Me sa duket, eshte kjo e fundit qe do te mbetet. Edhe nese nuk ka qene zonje ne realitet, ajo ka qene e tille ne trurin e poeteve te saj. Pra, ne nje realitet po aq te forte, sa edhe ai qe shpaloset turperisht perpara nesh.

Poetet shqiptare, ne te vertete, duke e quajtur Shqiperine zonje, u nisen nga nje shestim, nga nje projekt i se ardhmes. Ata krijuan imazhin e saj, ate qe duhej te vinte dhe per ta bere sa me te besueshem ate imazh, per t’i dhene shprese bashkekombasve te vet, ngulnin kembe qe kjo nuk eshte nje shajni, nje fantazme, por perseritje e nje te kaluare. Me imazhin e zonjes ata luaftuan nje perfitim te trete te Shqiperise, nje vizion te perbaltur, te pjelle nga vulgu shqiptar: ate te ‘Shqiperise ‘se mallkuar’, te Shqiperise ‘kuçke’, te Shqiperise se semure. Ishte ky imazh qe u shfaq si nje ethe e keqe vitet efundit, sidomos ne marsin e zi te vitit 1997.

Poetet shqiptare, sidomos rilindasit, e njihnin mire kete cen te njeriut shqiptar: kalimi nga perndezja e entuziazmi ne ligeshtim shpirteror. Ndaj ata, me te gjitha kembanat donin te mbanin lart moralin shqiptar. Thyerja e ketij morali ne vitet ’90 ishte kembana e zeze qe paralajmeroi rrezikun e thyerjes ne mes te kombit shqiptar. Ringritja e Shqiperise nuk mund te filloje veçse nga ngritja e moralit, pra nga shendoshja shpirterore e saj. Populli shqiptar duhet te beje qe te heshtin qyqet, qe tash ca kohe po i parandjellin veç fatkeqesi dhe vdekje. Ato qyqe duhet te heshtin, ne rradhe te pare, brenda tij e pastaj, natyrisht, rreth e rrotull. Shendoshja shpirterore do ta qetesoje nervozizmin e tij te skajshem, qe nuk eshte veçse nje shenje lodhjeje. Kjo do te beje qe mendesia e tij te kthjellohet e te jete e afte te shestoje strategjine e tij themelore: jeten e perbashket ne nje atdhe.

Ky qellim madhor eshte aspirata me e ligjshme per nje popull. Asnje doktrine, asnje manipulim apo tregti politike, asnje trysni shtetesh, lobesh apo organizmash nderkombetare nuk mund ta pengoje kombin shqiptar te kryeje ate qe te gjithe kombet e tjere te Europes, plotesisht apo gati plotesisht e kane kryer: bashkimin e tyre. Me kete akt populli shqiptar nuk synon asgje te pazakonte e nuk kerkon asgje te veçante: ai kerkon veç normalitetin e vet. Ky normalitet eshte dhunuar pa meshre e ai duhet te qortohet.

Ne familjen europiane kombi shqiptar eshte i vetmi sot qe eshte shenjuar per te keq. Ndersa te gjithe ecin ne nje menyre normale, ai, i prere mizorisht, eshte i detyruar te beje rrugen i gjymtuar. Nje njeri i vetem, po te leçitet (ndahet) keshtu nga te tjeret, egersohet, e jo, madje, nje popull i tere. Populli shqiptar as ka kryer krime e as ka faje per te lare perpara botes. Ndonese ka dy mije vjet qe ekziston ne kete bote, ai as ka sulmuar kend, as ka zhdukur kend e as ka pjelle doktrina per zhdukjen e te tjereve.

Shprehje te tilla si Shqiperi ‘e madhe’ jane nje tallje e nje cinizem i pashembullt ne boten e sotme. Shqiperia e tkurrur ne 28.000 kilometrat e saj, eshte e kercenuar te fajesohet si e “madhe”, ne qofte se do te arrije 45 ose 50 mije kilometra, e shtete te tjere, me shtrirje te perbindshme prej miliona kilometrash katrore, shtete qe kane bere krime te frikshme ndaj botes, qe kane pjelle teori me te zeza se murtajat, qe kercenojne njerezimin me arme berthamore, nuk quhen ‘te medha’. Si organizmi qe kerkon jeten e vet natyrale, kombi shqiptar kerkon normalizimin e vet trupor e shpirteror. Pengimi i tij eshte thjesht nje krim. Ndihma qe mund t ‘i jepet eshte e detyre humane dhe historike.

Kombi shqiptar, pavaresisht nga imazhi i shfytyruar, ka shume rezerva dashurie ne brendesine e vet. Europa e sotme, sado e kompletuar te duket, ka gjithmone nevoje per dashurine e popujve te vegjel, shpesh te harruar. Mijevjeçari i dyte ka qene per shqiptaret teper i rende. Ne kete mijevjeçar dy shekuj kane qene vazhdimisht trondites per te: i pesembedhjeti dhe i njezeti. Ne te pesembedhjetin ata e humben lirine, e rifituan per ta humbur perseri. E megjithate, ata dolen nga ky shekull me nje ngarkese shpirterore heroike qe do t’i ushqente gjate pese shekujve pushtimi te perandorise osmane.

Ne shekullin e njezete historia e tyre ishte edhe me e trazuar e aspak fatlume. Jane te gjitha gjasat qe mijevjeçari i trete, pavaresisht nga trandja e sotme e Shqiperise, te filloje i mbare. I mbare per ata qe, ndonese e kane quajtur veten BIJ TE SHQIPES, gjer me sot nuk jane ngjitur dot kurre ne lartesine e deshiruar, veç ne endrrat e tyre. E megjithate, ndonese krahet disa here u jane thyer, ata ende vazhdojne ta quajne veten njelloj si me pare. Kjo kembengulje deshmon, ne fund te fundit, besnikeri ndaj kodit te moçem dhe deshire per t’iu bindur urdherit te tij.
ISMAIL KADARE

Analistët: Mungesa e pranisë së BE, SHBA i lë hapësirë krizave, polarizimit në Ballkan

Freedom HouseEkspertë të çështjeve të Ballkanit bënë thirrje në Uashington për një rikonfirmim të angazhimit të Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara, në një kohë kur rajoni përballet me disa kriza politike. Në një diskutim në Freedom House në Uashington ata folën për rreziqet e një politike euroatlantike që i jep përparësi stabilitetit në dëm të reformave dhe ia atribuan gjendjen e krijuar polarizimit dhe mungesës së një sinjali të qartë nga BE dhe SHBA.

Me një numër krizazh në rajon analistët shprehën shqetësimin për një angazhim të pamjaftueshëm nga jashtë dhe mungesë vullneti politik për reforma nga brenda vendeve të rajonit.

“Kemi një lojë shtirjesh që mund ta quajmë bllofi i zgjerimit. Vende anëtare që bëjnë sikur ende vazhdojnë të jenë të interesuara për anëtarësim dhe nga ana tjetër elita politike në rajon që bëjnë sikur janë të interesuara të bëjnë reforma”, thotë Nikola Dimitrov.

Ai është anëtar i Grupit Këshillues i Politikave për Ballkanin në Evropë dhe ish-ambasador i Maqedonisë në Hollandë.

Kriza në Maqedoni

“Në vendin tim, fatkeqësisht kemi një regjim që duket se nuk pranon të lejojë transferimin paqësor të pushtetit, pasi dështoi të formonte një shumicë parlamentare, një demokraci parlamentare. Jo vetëm kaq por lejoi turmat të hynin në parlament dhe të rrihnin anëtarë të parlamentit, në emër të ‘mbrojtjes së vendit’”, thotë zoti Dimitrov.

Duke folur për krizën e stërgjatur politike, Zoti Dimitrov tha se sfidat me të cilat përballet Maqedonia nuk janë të veçanta.

“Ndryshimi është se me përgjimin, makineria e abuzimeve me detyrën ka dalë krejtësisht në dritë”.

Rreziku i politikës së stabilitetit në rajon

Ivana Cvetcovic Bajrovic, nëndrejtore e Fondacionit Kombëtar për Demokraci në Uashington, kritikon politikën që ka përdorur BE-ja dhe Shtetet e Bashkuara në pothuajse dhjete vjetët e fundit.

“Politika e stabilitetit që po përdor BE-ja dhe Shtetet e Bashkuara jo vetëm ka krijuar hapësirën që të veprojnë udhëheqës autoritarë, por madje i ka forcuar pozitat e tyre, jo vetëm me mungesën e angazhimit të tyre, por duke preferuar të punojnë me udhëheqës shumë të fortë që mund të arrijnë synime afatshkurtra, përsa kohë që atë nuk shkaktojnë pasoja të dukshme tek marrëdhëniet rajonale”.

Por ajo shton se kjo ka shkaktuar pasoja në stabilitetin e brendshëm, tek demokracia, liria e shtypit dhe marrëdhëniet ndëretnike.

Florian Bieber, drejtor i Qendrës për Studime të Evropës Juglindore në Universitetin e Gracit, në Austri tha se dinamikat e brendshme në vendet e rajonit janë një përgjigje ndaj faktit që 10 vjet përpara mesazhi ishte i qartë për kryerjen e reformave dhe ndërtimin e institucioneve, pakicat dhe kufijtë por sot nuk është e njëjta energji.

“Kemi qeveri në rajon që janë pro-evropiane, por një mënyrë oportuniste. Ata janë në favor të Bashkimit Evropian dhe reformave, sepse së pari ashtu i marrin shpërblim nga jashtë dhe prestigj, fitojnë mundësinë që të shihen duke shtrënguar duart në Berlin, apo kryeqytete të tjera dhe këtë gjithashtu duan qytetarët: anëtarësim në BE, të jetojnë në demokraci të qëndrueshme. Dhe prandaj e ofrojnë një gjë të tillë, jo sepse janë të përkushtuar ndaj këtyre qëllimeve por sepse janë shumë oportunistë”.

Analistët bien dakord se stabiliteti në vend të reformave është një synim afatshkurtër dhe se kjo u krijon kushtet udhëheqësve autoritarë të prodhojnë kriza.

Këto regjime prodhojnë kriza që të mund të pretendojnë se do ta zgjidhin krizën që krijuan dhe kjo është një lojë e rrezikshme dhe që nuk ka gjasa të krijojë stabilitet në këndvështrimin afatgjatë”, thotë zoti Bieber.

Por krizat thotë ai krijohen edhe si rezultat i mungesës së vëmendjes nga Bashkimi Evropian dhe Shteteve të Bashkuara.

Kriza politike në Shqipëri

“Ajo që shohim në Shqipëri është më shumë pasqyrim i një klime tejet të polarizuar politike mes Partisë Demokratike dhe asaj Socialiste që ekziston prej dy dekadash, që vazhdon të shpërthejë, vazhdon të përdoret nga cilado forcë që është në opozitë gjatë dekadës së fundit”, thotë zoti Bieber.

“Sfida është se nëse zhvillohen zgjedhje që partia kryesore opozitare i bojkoton, atëherë rezultati i zgjedhjeve nuk është legjitim edhe nëse procesi është i lirë dhe i drejtë, pa partinë kryesore të opozitës, minohet besueshmëria e tyre, gjë që është shkatërruese dhe jo ajo që duhet në rajon sepse një qeveri e qendrueshme, legjitime në Shqipëri mund t’i çojë gjërat përpara. Shqipëria ka shanse të mira për të hedhur hapa të shpejta në procesin e BE-së, por janë këto bllokimet e brendshme që përbëjnë pengesa për vendin”, shtoi ai.

Kriza politike në Kosovë

Përsa i takon Kosovës, zoti Bieber thotë se problemi më i madh në është që opozita nuk po ofron një program dinamik reformash si alternativë por po përdor nacionalizmin.

“Kjo është sfida kryesore, që Vetëvendosja por edhe Ramush Haradinaj kanë përdorur slogane nacionaliste dhe sigurisht kjo është shumë shqetësuese në këtë moment”, tha ai.

Profesori Bieber, që është edhe koordinator i Grupit Këshillues i Politikave për Ballkanin në Evropë thotë se edhe sulmi ndaj Arbana Xharrës, mishëron polarizimin që shihet në Kosovë.

“Një atmosferë e tensionuar që sigurisht nënkupton rreziqe për fushatën elektorale që fushata elektorale do të jetë shumë e polarizuar, përçarëse dhe për fat të keq është e pritshme që në këtë debat të ketë komente dhe debate nacionaliste në një mënyrë konstruktive”, thotë ai.

Shqetësimi për ndërhyrjen e Rusisë

Shqetësimi tjetër është siç thotë Ivana Cvetkovic Bajrovic që vakuumi që ka lënë mungesa e BE-së dhe SHBA ka krijuar hapësirën për ndërhyrjen e Rusisë.

“Unë besoj se ajo që ka bërë dhe po bën Rusia në rajon është diçka që nuk e kemi parë askund tjetër në Evropën Qendrore dhe lindore përveçse në Ukrainë.

Ajo përmend jo vetëm faktin që Rusia ka të drejtën e vetos në Këshillin e Sigurimit, duke bllokuar anëtarësimin e Kosovës në OKB, por edhe praninë ushtarake dhe të zbulimit dhe ndikimin politik që ushtron ose përpiqet të ushtrojë në gjithë rajonin.

Mesazh i qartë nga Uashingtoni

Duke prekur dhe çështjen e ndryshimeve politike në Shtetet e Bashkuara, analistët thanë se duhet shmangur çdo pasiguri dhe paqartësi nga Uashingtoni, që do të krijonte mundësi që elitat politike në rajon të sfidojnë premisat më parë të padiskutueshme të politikës së jashtme amerikane.

Në këtë drejtim analisti Bieber thotë se duhet t’i jepet fund dyshimeve për ambasadorët amerikanë në rajon, apo pyetjeve se kë përfaqësojnë ata, gjë që sipas tij saboton punën e tyre dhe mesazhin amerikan. (voa)

NGJARJA E 27 PRILLIT NË PARLAMENTIN E MAQEDONISË – SFIDA E RADHËS PËR SHQIPTARËT

Shpesh më mundon të kuptoj se çfarë është ajo që na dëmton kujtesën tonë historike (madje dhe atë të afërt), gjykimin tonë politik dhe instinktin për mbijetesë si komb në përgjithësi!? E në veçanti, çfarë është ajo që në momente të volitshme për të ndryshuar pozitën e tyre përmes ndryshimit të statusit kushtetues në Maqedoni, i bën shqiptarët që të fillojnë të flasin për multietnicitet, multikulturë, stabilitet të regjionit etj?

Gjërat që lexova në dy shkrime të këtyre ditëve dhe deklaratat e politikanëve aktual dhe mbështetësve të tyre militante, më tmerruan me idetë e vëllazërim-bashkimit të kohës së RSFJ.

Është mentaliteti prej skllavi i nënshtruar, i rrënjosur thellë në vetëdijen e një popullate që ka jetuar me breza nën kushte terrori? Apo mbisundon zëri i profiterëve injorantë “të shkathët” që fërkojnë duart të kënaqur që nga kjo fatkeqësi e bashkëkombësve bëhen të pasur brenda natës, ndërkohë që pjesa tjetër qëndrojnë të nënshtruar dhe të heshtur, të lumtur që kanë arritur të sigurojnë mbijetesën fizike për vete dhe familjet e tyre?

Pas ngjarjes së 27 prillit në parlamentin maqedonas dhe rrahjes barbare para kamerave të z. Selës, nuk u besoja syve se çfarë lexoja në një shkrim të stilit “Boro e Ramizi “ të kohës së RSFJ, me titull “Sela dhe Zaev u gjakosën për ne”: Zoran Zaev, líder i partisë maqedonase LSDM, në luftën e tij për pushtet na paraqitej si shpëtimtar i shqiptarëve, ndërsa z. Sela si hero, sepse sipas artikullshkruesit, u largua nga vendi ku ishin bashkë me z. Zaev, për të tërhequr pas vetes paramilitarët e VMRO dhe me këtë për ta mbrojtur z. Zaev, pothuajse me jetën e tij! Dhe qe kjo çmenduri të jete akoma më “e besueshme”, edhe vetë z. Zaev në një intervistë deklaron se kjo është e vërtetë, dhe se këtë ja ka deklaruar vetë z. Sela gjatë vizitës që i bëri në spital!?
Në një shkrim tjetër të po atyre ditëve, me titull “Po të vdiste Sela, mbaronte Maqedonia” lexova gjëra akoma më tmerruese. Nuk di se çfarë ka dashur të thotë artikullshkruesi, por nga ajo që ka shkruajtur në këtë shkrim del që ai i konsideron asgjë viktimat e shumta të pafajshme shqiptare, të vrara nga njëra nga këto dy parti maqedonase në pushtet, para ngjarjes së 27 prillit në Parlamentin e Maqedonisë, kur siç thotë ai “ra shteti, u vra demokracia”. Paramendoni sa përzemër e ka Maqedoninë me rregullimin shtetëror unitar, ky opinionist shqiptar! Sipas tij, demokracia në Maqedoni ka funksionuar në kohën kur u masakruan shqiptarët në Kumanovë, Brodec, Gostivar, Reçicë të Vogël – Tetovë, Bit Pazar të Shkupit, kur u likuidua pa gjyq Harun Aliu me shokë …!?
Njëkohësisht, në rrjetet sociale vërshuan shpalljet e heronjve, datave historike …
Sinqerisht, prisja qe ndonjëri nga intelektualët, anëtarë të LRPDSH, disa nga ta miq të mi, në pamundësi të z. Sela, te dalin me një deklarate të matur, sqaruese dhe kthjelluese për anëtarësinë dhe simpatizantët e tyre, por edhe për opinionin e gjerë, me kërkesën që të ndalojnë me shpalljen patetike të heronjve. Të sqarojnë opinionin se kjo që ndodhi në parlament, nuk tregoi heroizmin tonë, po pafuqinë tonë dhe faktin e të qenit akoma sot e kësaj dite viktimë brutale e shovinizmit maqedonas, në saje të pozitës dhe statusit akoma të parregulluar kushtetues. Se z. Sela u rrah në mënyrë barbare nga shovinistët maqedonas jo duke bërë heroizma, por duke tentuar themelimin e një qeverie koalicioni, për shqiptarët pothuajse e njëjtë me atë të kaluarën. Me po ata shqiptarë që ishin në pushtet, që nga viti 2001, në koalicion herë me njërën parti maqedonase e herë me tjetrën, ndjekur nga dhuna dhe masakrat ndaj shqiptarëve gjatë gjithë kohës të qenit në pushtet.
Por kjo, për fat të keq nuk ndodhi. Përkundrazi, ngjarja e 27 prillit në parlament për shqiptarët la pas vetes shumë pyetje dhe dyshime: rrëzimi i z. Gruevski dhe VMRO-së nga pushteti dhe zëvendësimi me LSDM-në në krye me z. Zaev, u bë qëllim në vete për shqiptarët? Kanë besim shqiptarët akoma tek z. Zaev dhe LSDM pas deklaratave mospërfillëse lidhur me kërkesat e platformës dhënë gazetës serbe Kurir pak ditë pas ngjarjes së 27 prillit? Do kthehet pas kësaj z. Sela në po atë parlament të Maqedonisë, ku u rrah dhe u tërhoq zvarrë në mënyrën më jonjerëzore? Çfarë mbrojtje të interesave të votuesve të tij do t’u sigurojë ai me pjesëmarrjen e tij të mëtutjeshme në këtë parlament, ku ai nuk ishte në gjendje për të mbrojtur as jetën e tij?
E vetmja shpresë ngelet që kjo ngjarje shumë domethënëse dhe e freskët, t’u shërbejë si mësim shqiptarëve se nuk ua mbron jetën, mirëqenien dhe të ardhmen e tyre dhe të fëmijëve të tyre buzëqeshja dhe “fjala e nderit” e Zaevit, apo cilido përfaqësues tjetër nga pala maqedonase. Platforma “as mish as peshk”, konfuze, të paqarta dhe me kërkesa gjysmake, të pathëna deri në fund, nuk “qetësojnë” palën maqedonase e as zgjidhin çështjen shqiptare në Maqedoni. Në Maqedoninë si shtet unitar, edhe me angazhimin e deklaruar të z. Zaev, shqiptarët do vazhdojnë të jenë të diskriminuar dhe të pasigurt as për jetën e tyre, por edhe maqedonasit sado të privilegjuar të jenë nga ky sistem unitar, do të jenë peng i pakënaqësisë dhe pozitës së rëndë të shqiptarëve. E ardhmja e shqiptarëve por edhe e ardhmja e maqedonasve do vazhdojë të jetë përplot rreziqe e të papritura nga statusi i parregulluar i shqiptarëve dhe kështu do të jetë derisa edhe për shqiptarët të vlejë si për të gjithë kombet e tjera në Evropë, parimi themelor i demokracisë, ai i vetëvendosjes. (Afrim Fanda)

Fjalimi i Albin Kurtit në mbledhjen e Kuvendit të Kosovës mbajtur me 19 prill 2017

Albin-KurtiQytetarë të Republikës,

Deputetë të Kuvendit,

 

Edhe në Kosovë kemi emra biznesmenësh që për një kohë të shkurtër i kanë shumëfishuar pronat e të ardhurat e tyre në mënyrë eksponenciale, duke tejkaluar edhe Bill Gates-in e Steve Jobs-in në ShBA. Mirëpo, te ne në Kosovë, Bill Gates dhe Steve Jobs janë dy vëllezër, janë Blerim dhe Shkëlqim Devolli. Ata janë pasuruar shpejt dhe shumë përtej imagjinatës së tyre dhe përtej njohurive tona, thua se kanë bërë ndonjë inovacion në fushën e teknologjisë informative porsi Gates e Jobs.

Për pak vite këta u bënë pronarë të kompanive më të fuqishme në vend si fabrika e miellit M&Sillosi, Qumështorja VITA, Princ Caffe, Fabrika e sfunxherit “Comodita dopio”, fabrika e lëngjeve “Tango”, “Z-mobile”, Qendra e homologimit, Terminali doganor në Prishtinë, Pejë e Mitrovicë, Birra e Pejës, thuhet se edhe televizioni Klan Kosova është i tyre etj. etj.

Cili ishte inovacioni i këtyre vëllezërve? Çka zbuluan ata që u pasuruan kështu? Çudisë Devolli nuk i mungon shpjegimi por hetimi. Kosova është shtet i kapur jo vetëm pse është polici e kapur, gjyqësi e kapur, prokurori e kapur, RTK e kapur, shëndetësi e kapur, arsim i kapur, por edhe pse është ekonomi e kapur.

Të gjithëve na kujtohet pronto biseda e Adem Grabovcit me Shkëlqim Devollin, ku Grabovci i thotë Devollit “Kqyre se s’mujta me të thirrë… m’u ka zbraz krejt fyti…”, ndërkohë që Devolli i përgjigjet “U bo shef, qe po t’i çoj…”. Shtrohet pyetja, a ju ka tharë fyti vetëm njëherë Grabovcit apo nuk i kanë publikuar pronto ankesat e tjera për tharje fyti? Cilido variant është më i keq se tjetri. Dhe, së dyti, Devolli i thotë Grabovcit shef e jo anasjelltas. E shef do të thotë shef kuzhine apo shef fisi apo shef klani apo shef firme. Përderisa në këtë qeveri e kuvend kemi politikanë që përfaqësojnë kapitalin ekonomik si puna e Ramiz Kelmendit dhe Margarita Kadriut, te Devollët kemi situatën e përmbysur: ata janë biznesmenë që përfaqësojnë kapitalin e pronto politikanëve. Nuk kemi vetëm politikanë që përfaqësojnë interesat e bizneseve por ka edhe biznesmenë që përfaqësojnë interesa të politikanëve. Devollët janë arketipi i biznesit paravan të kapjes ekonomike të shtetit.

Devollët kanë krijuar monopol në shumë fusha. Ata po i shkatërrojnë fushat tona bujqësore dhe bujqit tanë s’kanë më levërdi të mbjellin për shkak të importit të grurit për ushqimin e kafshëve prej rezervave shtetërore të Serbisë e të cilat Devollët po ia sjellin jo vetëm Kosovës por po ia çojnë edhe Shqipërisë. Kanë rënë të ardhurat dhe fitimet në fabrikat e blojës në Kosovë e Shqipëri që s’punojnë as me gjysëm kapaciteti, e njësoj ka rënë importi i grurit nga vendet e tjera, madje edhe nga Italia e afërt për shkak se është rritur drastikisht importi nga Serbia dhe Rusia e largët. Autostradën e kombit Devollët e kanë bërë autostradë të krundeve dhe rezervave serbe për konsumatorët shqiptarë. Për të qenë edhe më keq se kaq, gruri pa proteina dëmton rëndë shëndetin e fëmijëve dhe përbën kequshqyrje që shkakton prapambetje në rritje.

Kjo e shkatërron bujqësinë e Kosovës, sidomos prodhimin vendor të grurit dhe misrit sepse çmimi i grurit në Kosovë tani sillet nga 13-15 centë, pra më lirë se krundet tona. Me këtë çmim asnjë fermer i Kosovës nuk mund t’i mbulojë shpenzimet e prodhimit. Sot te Devollët mund t’i blesh 100 kg miell me 20 euro, madje nëse i blen 3.000 kg miell, 1.000 kg miell i ke gratis!

Nga Devolli Commerce gjatë okupimit te Devolli Company e sot te Devolli Group, prodhimi që bëjnë është bërë i parëndësishëm krahasuar me dallaveret që bëjnë. “Serbia deformon tregun”, “Mielli i bukës kontrabandohet si miell biskotash”, “Mashtrimi me tarifat doganore” janë tituj të zakonshëm kur mediet shkruajnë për Devollët. Natyrisht jo edhe në televionin e tyre Klan, i cili dikur ishte fabrikë reale prodhuese e amorizatorëve për automjetet kurse tash pas privatizimit është fabrikë virtuele televizive për amortizimin e pakënaqësisë së qytetarëve.

Devollët karakterizohen nga monopoli absolut i transaksioneve me gjithçka që del prej sektorit publik për t’u dhënë si koncension, si privatizim, si kontraktim apo nënkontraktim. Ata po ashtu kanë në dorë tregun e patundshmërive, pra transaksionet e shitblerjes se tokave dhe pronave të palujtshme. Si Devolli edhe Rukolli, Elkos e tajkunët e tjerë, përveçse nuk figurojnë si tatimpaguesit më të mëdhenj, i kanë kompanitë të cilat qendrën e tyre zyrtare edhe pse fiktive nuk e kanë në Kosovë. Për Devollin dihet se i ka kompanitë që kanë degë në Kosovë e janë të regjistruara në Maltë. Po ashtu Rukolli dhe të tjerët në Panama (ku ambasadore është mbesa e Kadri Veselit dhe ka pasur vizita të shpeshta zyrtare).

Ky tip i operimit gjithnjë është i lidhur me gjoja “politikën e jashtme”. Po të vërehet me kujdes çdo herë ka vizita të çuditshme psh. në Maltë, në Luxemburg, në Panama apo dhe në vende jo fort të njohura si partner kryesorë ku Thaçi, Veseli jo më rrallë edhe këta të MZhE-së apo MPJ priten me nderime.

Ekzistenca e Z-Mobile është produkt i krimit të organizuar me pjesëmarrje të një numri të madh individësh. Për ketë krim Prof. Ismet Hamiti ka bërë një kallëzim penal te prokurori i shtetit. Qartazi, Klani ‘Pronto’ ka kurdisur fitoren e Devollëve në tender. Për shkak të kurdisjeve të këtilla pronarë të vërtetë të bizneseve që figurojnë në emër të Devollëve janë kurdisësit, pra Klani ‘Pronto’.

Terminalet doganore janë dorëzim i pastër i shtetit. Kur privatizohen doganat privatizohen edhe doganierët, shumë prej të cilëve tash më shumë punojnë për Devollët e Ramiz Kelmendin e Margarita Kadriun sesa për Republikën tonë.

Të gjithë fermerët janë në mëshirën e fabrikave të qumështit. Ato ua masin sasinë, cilësinë, çmimin dhe kur të donë nuk ua pranojnë fare qumështin. Nëse blegtori përpiqet që mandej qumështin e mbetur t’ia ofrojë ndonjë fabrike tjetër, ato nuk e pranojnë, për shkak se ata kanë kontratë me konkurrencën e tyre. Devollët janë më të egrit në këtë pikëpamje. Ata e kanë luksin të mos e marrin qumështin e blegtorëve vendës sepse përdorin qumësht pluhur kurdo që të kenë nevojë.

Qeveria e sotme sikurse edhe çdo tjetër para saj është në shërbim të tajkunëve. Neve na nevojitet një qeverisje e re me shtet zhvillimor ku qeveria është e afërt me biznesin e vogël dhe të mesëm në përgjithësi, por jo tepër e afërt me tajkunët e monopoleve. Isa Mustafa s’e bën dot këtë. Ai nuk po merret me ekonomi por me demarkacionin e Thaçit. Zaten e ka të vështirë të merret me ekonomi sepse magjistraturën dhe doktoraturën i ka në kundërshtim me njëra-tjetrën: e para në frymën e socializmit vetëqeverisës të Kardelit kurse e dyta për lidership e menaxhment brenda orientimit neoliberal. E, të dyja këto janë të gabueshme.

Ju falemnderit

 

Filips godet BESËN, thotë se nuk është parti shqiptare

Prof FilipsDy shtetet e Ballkani që janë më të rrezikuara nga ekstremizmi i jashtëm janë Maqedonia dhe Kosova. Ky konkluzion doli nga një debat të mbajtur në Shkup, ku u tha se Ballkani Perendimor është burim kryesor i personave që luftojnë në Irak dhe Siri. Në këtë debat Profesori Universitar Dejvid Filips tha se kriza politike që është stërzgjatur në Maqedoni po e rrit rrezikun e ekstremizmit nga jashtë.

“Sipas Institutit amerikan për Paqe, rreth 314 kosovarë kanë shkuar të luftojnë në Siri dhe Irak që nga viti 2012, kurse sipas institucioneve maqedonase, rreth 300 deri 400 persona nga Maqedonia për të njëjtën periudhë kanë shkuar që të luftojnë atje. Sipas numrit të popullatës, Kosova dhe Maqedonia janë shtetet më të rrezikuara në Evropë nga radikalizmi.

Shkupi është në vendin e pestë në botë sipas numrit të popullsisë  që shkojnë të luftojnë në shtetet islamike”, ka  deklaruar  profesori Universitar, Dejvid Filips.

Profesori u ndal edhe te Lëvizja Besa për të cilën tha se nuk është parti transparente për mënyrën e financimit dhe sipas tij kjo nuk është parti shqiptare.

Ai foli edhe për rrezikun nga ekstremizmi i jashtëm që i kanoset Ballkanit, me theks të veçantë Maqedonisë dhe Kosovës. Filips mes tjerash tha se kriza politike në Maqedoni që po zgjat me vite, e rrit rrezikun nga ekstremizmi i jashtëm.

Ndersa sipas Çejkut  zgjidhja e krizës politike në Maqedonia do të minimizoj rrezikun e ekstremizmit të jashtëm.

“Uroj që të ketë një zgjidhje në dobi të qytetarëve, për të çuar përpara proceset demokratike që kanë filluar në këtë vend,  dhe natyrisht për të mbyllur edhe një shteg që mundëson rryma radikale për të influencuar stabilitetin e vendit për të afërmen e afërt”,  ka thënë ish ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Maqedoni, Arben Çejku.

Ish diplomati shqiptarë, tha se shqiptarët gjithmonë në situata të vështira kanë reaguar si një komb ndonëse janë të ndarë në disa shtete.

Bugajski: Rusia dhe Serbia po provokojnë trazira në Ballkan

bugajskiAnalisti i njohur politik, Janusz Bugajski, nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, që është njohës shumë i mirë i politikave Euroaziatike, në një deklarim për RTK ka folur për provokimet e fundit serbo-ruse në Kosovë dhe rajon.

Bugajski konsideron se provokimi i Serbisë mund të jetë me pasoja ndërkombëtare.

“Pa miratimin e Prishtinës asgjë nuk mund të dërgoni njëanshmërisht në një shtet të pavarur. Do të ketë pasoja. E pasojat nuk do të jenë vetëm bilaterale por duhet të jenë pasoja ndërkombëtare. Me pak fjalë Serbia do t’i bartë pasojat në marrëdhëniet e saja me Shtetet e Bashkuara ashtu edhe me BE-në”, ka thënë Bugajski.

I pyetur nëse BE-ja duhet të reagojë kundër Serbisë, Bugajski thotë se  patjetër që BE-ja duhet ta qortojë shtetin serb…

“Mendoj se për momentin përgjigja e BE-së ka qenë e dobët, private dhe mendoj se ajo që duhet është një lloj deklaratë e madhe publike nga liderët e BE-së nga Brukseli por edhe nga Berlini ku thuhet qartazi se këto lloj veprimesh do ta çojnë prapa progresin e Serbisë drejt Bashkimti Evropian, do ta destabilizojë rajonin e Ballkanit, do ta promovojë agresionin dhe korrupsionin rus dhe kjo do të çojë drejt përkeqësimit të mëtejshëm të kushteve ekonomike për serbët por edhe për fqinjët e tyre. Përgjigja e BE-së duhet të jetë shumë e ashpër”, tha ai.

Sipas tij Serbia e Rusia po provokojnë trazira në Ballkan.

“Do të thoja se ky është fillimi i një serie të provokimeve jo vetëm nga Serbia por edhe nga Rusia. Do ta shohim këtë në Bosnje, Maqedoni, e kemi parë këtë në Mal të Zi. Andaj pres që në Ballkan, gjatë këtiji vitit të ketë një gjendje trazirash”.

Më tej analisti Bugajski mendon se treni ishte provokim rus për SHBA në prag të tranzicionit Obama-Trump.

“Mendoj se provokimi përmes këtij treni që ishte nisur nga Serbia për në Kosovë, ky provokim është pjesë e një aksioni më të gjerë nga Rusia për ta vënë në provë administraten amerikane, siç e dini këtu në  Washington e kemi një tranzicion mes ekipeve të Obamas dhe Trumpit dhe mendoj se Beogradi dhe Moska po kalkulojnë se Trumpi mund të jetë më i përshtatshëm për interesat e Rusisë dhe poashtu më i përshtatshëm edhe për interesat e Serbisë në Ballkan. Andaj mendoj se e tërë kjo aventura e trenit është një test jo vetëm për Kosovën por edhe për Uashingtonin dhe mendoj se përgjatë javëve dhe muajve të ardhshëm mund të presim më shumë provokime teksa ekipi i ri i Trumpit e merr detyrën zyrtare dhe i formulon politikat e veta. Rusia e shikon këtë si një mundësi për të futur spica në rajon me qëllim të ndjekjes së interesave të saja speciale”, tha ai

Bugajski mendon se reagimi i Prishtinës kidhur me trenin ishte shte i duhuri, por thotë se duhet të jetë reagim i fortë.

“Duhet të sqarohet se çfarëdolloj veprimi, jo vetëm treni, në territorin e Kosovës, pas miratimin dhe pajtimin e qeverisë e minon pavarësinë e Kosovës, integritetin territorial dhe kjo nuk do të tolerohet. Mendoj se qeveria duhet të jetë shumë e fuqishme në këtë sepse në muajt e ardhshëm do të sfidohet nga Serbia në mënyra të tjera. Pra më e fuqishme, e vendosur dhe e bashkuar, mendoj se duhet të kërkojë mbështetjen nga opinioni publik”.

Ndërsa reagimin e Brukselit e quan tepër të butë.

“Reagimi i deritanishëm i Brukselit ka qenë tepër i dobët, tepër i vakët dhe privat. Duhet të jetë publik. BE qartazi duhet të thotë dukshëm se çfarëdolloj provokimi nga Serbia e pengon rrugën e saj drejt BE-së, e destabilizon tërë rajonin e Ballkanit, e promovon agresionin rus dhe e promovon degjenerimin e mëtejshëm të kushteve ekonomike për Serbinë dhe fqinjët e saj”, tha Bugajski.

“Mendoj se për momentin marrëdhëniet janë në vendnumëro dhe në këtë pikë nuk shoh asnjë lloj zhvillimi, derisa nuk do të ketë ndonjë shtysë të madhe ose nga Brukseli ose nga Washingtoni. Me pak fjalë Serbia duket se po e bllokon normalizimin e plotë të marrëdhënieve me Kosovën por nuk duhet lejuar që kjo ta lëndojë Kosovën, duhet ta lëndojë vetë Serbinë dhe mendoj se këtu roli i BE-së është absolutisht qenësor”, tha Bugajski për RTK.

Ju flet Kadare

ISRAEL-ALBANIA-LITERATURE-NOBEL-KADAREËshtë një verbëri e pafalshme, për të cilën duhet të ndihemi fajtorë të gjithë. Në fund të fundit është një projekt i hershëm serb, famëkeqi drafti i Cubriloviçit, i cili ka parashtruar rrugën për të tërhequr në kurth shqiptarët. Thelbi i kurthit ka qenë armiqësimi shqiptarë – Evropë. Në këtë draft, një vend i veçantë i kushtohej rolit që do të luanin imamët dhe hoxhallarët e Kosovës për shpërnguljen e një pjese të kombit shqiptar jashtë Evropës, dhe sidomos për turqizimin e tij. Serbia ka problem me shqiptarët e evropianizuar
E vetmja shpresë, edhe ajo gjysmë haluçinante, ka qenë shfytyrimi i botës shqiptare. E mbushur me xhami dhe tek-tuk ndonjë shkollë e vetmuar (shkollat janë për sllavët, për ju mjaftojnë xhamitë), hapësira shqiptare përherë e më tepër do t’i ngjante Anadollit.
Është tepër e habitshme, për të mos thënë makabre, që disa vjet pas shpëtimit të Kosovës prej ndërhyrjes atlantike, bëhen përpjekje që mirënjohja t’i kalojë Turqisë! Kjo histori është e vjetër.
Tani për tani kundërshtarët e Evropës nuk dalin haptas, e maskojnë fjalën «evropianizëm» pas «sllavizmit», por nesër, kur të ndihen më të fortë, do ta hedhin maskën dhe haptas do të kthehen kundër Evropës dhe SHBA-së.
Kam lexuar në shtypin tuaj se këto grupime radikale drejtohen nga shërbimet e fshehta serbe dhe pse jo, ruse. E besoj këtë. Është e logjikshme. Ka mbi gjysmë shekulli që Rusia nuk po i ndahet Ballkanit. Pas ngjarjeve të Ukrainës, pesha gjeostrategjike e gadishullit është duke u rritur. E gadishulli pa faktorin shqiptar s’mund të kuptohet.
Kur Millosheviqi nisi aventurën e tij antishqiptare gjithë strategjinë e bazonte mbi shpresën se Evropa me SHBA-në, në çastin e fundit do të bëheshin me të kundër shqiptarëve. Pas thyerjes së kësaj shprese, nisi një fazë e dytë: shpresa se Evropa dhe SHBA do të pendoheshin.
Vrasja e dy aviatorëve amerikanë prej një shqiptari të Kosovës në Frankfurt, ashtu siç u bë e njohur, shpaloste një simbolikë të keqe. E para, sepse sipas një tradite emocionale, aviatorët përftohen si pjesa më e zgjedhur dhe heroike e një ushtrie, e dyta, sepse kishin qenë pikërisht aviatorët amerikanë që kishin rënë në sy në bombardimin e Beogradit.
Rrjedhimisht vrasja e dy të tillëve mund të merrej si një hakmarrje dyfish poshtëruese për shqiptarin: burracake, si çdo vrasje pas shpine, poshtëruese në kulm, ngaqë kryhej për hir të Serbisë kundër Kosovës.
Ishte, me sa dukej, kjo arsye që opinioni amerikan u trondit aq shumë. Opinioni shqiptar duhej të trandej edhe më fort. Në vend që të nxirreshin mësime ndaj akteve të tilla kundërevropiane, që ishin në të vërtetë kundër shqiptarëve, vazhduan lëshimet. E bashkë me to provokimet meskine kundër Perëndimit, për të përfunduar te xhihadistët shqiptarë në Siri, që i vunë kapakun gjithçkaje.
Skënderbeu, siç ndodh me personazhet e mëdhenj, mbështjell rreth vetes gjithçka thelbësore që ka të bëjë me kombin shqiptar.
Sot, pas 600 vjetësh, ai mbetet personazhi numër një, më aktual se kurrë, i lidhur drejtpërdrejt me problemin themelor të kohës: rikthimin e Shqipërisë në Evropë. Ai është programuesi i parë i këtij projekti. Ka 600 vjet që himnizohet për këtë projekt dhe po aq vite që sulmohet pikërisht për të. Në këtë pikë ai është i pamposhtur dhe do të dilte i pamposhtur, qoftë edhe kundër vetë Shqipërisë, në rast se ajo do ta humbte përkohësisht orientimin, siç i ndodhi gjatë komunizmit.
Duke e pranuar Skënderbeun si një personazh të madh të saj, Evropa ka pranuar në të vërtetë thelbin shqiptar, atë që rastis të jetë më i fortë se Shqipëria fizike.
Nuk ishte as pjellë e ndonjë miti, e as e ndonjë besimi fetar. U gjend në qendër të historisë dhe kjo s’është aspak një metaforë. Ideja e mbrojtjes së Evropës nga mësymja osmane ishte ideja e parë e kohës. Shumë popuj u rreshtuan për mbrojtjen e saj: ballkanasit, hungarezët, polonezët, austriakët, por Kastriotit i qëlloi të gjendej pikërisht në rrugën e mësymjes së parë, asaj më të tmerrshmes.
Arbëreshët e cilësojnë si «të pafat», ngaqë nuk arriti dot të tërhiqte plotësisht Evropën, për të luftuar në Ballkanin Perëndimor. Megjithatë ai bëri të pabesueshmen: bashkoi aq sa mundi ushtrinë dhe kështjellat e tij me evropianët, sidomos me afrimin e fundit të jetës. Do të mjaftonte vetëm ky akt, në të vërtetë kjo ide, për ta bërë të pavdekshëm. (ina)

Përsëri po na servohet një çorbë e re me shije të vjetër.

Nga takimi me Kryeministrin e Shqipërisë z. Edi Rama, i cili është për tu përshëndetur doli një vjetërsi e re.

Departament, Sektor ose Ministri e Komuniteteve. Kryetarë e Komisionit parlamentar për marrëdhënie ndërmjet komuniteteve është ajo Monstra Bozhinovska që për shqiptarët kërkoi thika të gjata.

Derdimeni Gjorge Ivanov e tha shumë bukur. Kushtetuta e vendit e garanton sistemin Unitarist të vendit.

Sistem unitarist do të thotë: një shtet një komb.

Dmth, bartës i sovranitetit në Fyrom janë fyromistët. Të tjerët janë vetëm numra.

O-o-o nj-e-e-e-r-e-z, sistemi unitarist është problemi kryesor. Që të ekzistojë Fyromi duhet të ndryshohet Kushtetuta e vendit bashkë me emrin. Në rast se shqiptarët nuk janë në Preambulën e Kushtetutës edhe më tutje do të l-y-p-i-n të drejta dhe departamente. Tema kryesore e të gjitha aktiviteteve politike tek shqiptarët duhet të jetë ndryshimi i Kushtetutës. Në rast se nuk bëhet kjo punë, shqiptarët edhe më tutje do të jenë dekor Fyromist.

Duke thënë me mijëra here se Maqedonia kurrë nuk do të federalizohet dhe nuk do ta ndërrojë karakterin unitarist, ai në mënyrë të kristaltë u tregoi shqiptarëve se cilën rrugë duhet ta ndjekin. Projekti për federalizim të Fyromit është i gatshëm që një vjet e gjysmë. U poqën kushtet qe ai të shtrohet në tavolinë. (Shpëtim Pollozhani)