Kategoritë: Analiza

Rexhep Qosja: President i përbashkët Shqipëri-Kosovë? Arsyet përse e mbështes Ramën

qosja-“Pse Shqipëria dhe Kosova të mos kenë një kryetar të përbashkët, një Ministri të Politikës së Jashtme të përbashkët dhe ambasada të përbashkëta në shtete të ndryshme në botë”?

Kosova dhe Shqipëria do të kenë një politikë të jashtme, e jo veç ambasada dhe përfaqësi diplomatike të njëjta, por pse jo, një president si simbol të unitetit kombëtar dhe një politikë kombëtare të sigurisë”. Ka qenë kjo deklarata e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, gjatë fjalimit të mbajtur në Parlamentin e Kosovës, me rastin e 10-vejtorit të pavarësisë. Prej asaj dite, marrëdhënia Shqipëri-Kosovë ka qenë në qendër të vëmendjes në arenën politike shqiptare e më gjerë. E ndërsa opinionet kundra propozimit të Ramës, qenë të panumërta, nga institucione dhe individë në Shqipëri, Kosovë, Greqi, Serbi por edhe nga BE e SHBA, akademiku kosovar, Rexhep Qosja, i jep mbështetjen e tij të plotë.

Përmes një analize të përgatitur enkas për “Gazeta Shqiptare” profesori argumenton se pse deklarata e Ramës, është e drejtë. “Mendja historike, prandaj, këtë ardhmëri nuk e mohon në asnjë mënyrë dhe nën kurrfarë trysnish”, thotë profesori, duke nënvizuar se, kryeministri shqiptar nuk ka kërkuar ndryshim të gjendjes së shteteve. Teksa e vlerëson për paraqitjen dhe qëndrimin në politikën e jashtme, Qosja thotë se kryeministri i Shqipërisë është shtetari më i dinjitetshëm i vendit dhe se kjo deklaratë vjen në vazhdën e disa ideve të Ramës mbi Akademitë e Shkencave të të dy shteteve të shqiptarëve. Pas valës së reagimeve kundër deklaratës, kryeministri Rama, u tërhoq. “Nuk bëra asnjë deklaratë. Një fjali e lirë u shkëput nga konteksti dhe kthye në një program politik. Në fjalën e atij rasti, i lejova vetes që të vrapoj me imagjinatë, se si mund të jetë 20-vjetori i Pavarësisë së Kosovës. Është sport kombëtar, por edhe ndërkombëtar, që shkëputet një fjali nga konteksti dhe pastaj bëhet një histori. Por besoj se askush nuk më ndalon të imagjinoj. Sa i përket pastaj artikulimit, se si kjo mund të ndodhë nga ana legjislative imagjinata ime nuk ka shkuar deri aty”, deklaroi kryeministri në një intervistë për “TCH”. Por, ndërsa debati nuk u ndal te deklarata e tij, por preku edhe një herë idenë e shkëmbimit të territoreve mes Serbisë dhe Kosovës, çështja, është ende e nxehtë. (fa.ni)

Nga Prof. Rexhep Qosja

PRESIDENTI I PËRBASHKËT
Në fjalimin e tij në mbledhjen solemne të Kuvendit të Kosovës kushtuar 10-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës, më 18 shkurt të këtij viti, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, përpos të tjerash, tha se në shënimin e 20- vjetorit të pavarësisë së saj, Kosova mund të ketë një kryetar që do të jetë kryetar i përbashkët i Shqipërisë dhe i Kosovës dhe një politikë kombëtare të sigurisë.

Dhe, ky do të jetë kryetar i unitetit kombëtar shqiptar. Kjo deklaratë e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, u prit me gëzim prej numrit më të madh të shqiptarëve kudo që jetojnë ata sot, por u prit mosdurueshëm, refuzueshëm prej një numri të njerëzve politikë shqiptarë në Kosovë dhe në Shqipëri.

Deklarata e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, për kryetarin e përbashkët Shqipëri – Kosovë u prit mospajtueshëm, por matur mospajtueshëm, prej Bashkimit Evropian dhe dëshpërueshëm prej Ambasadës së SHBA-ve në Shqipëri. Deklarata e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, për kryetarin e përbashkët Shqipëri-Kosovë u prit me bajoneta prej Serbisë dhe kritikisht prej Greqisë.

Qëndrimet e tilla, mospajtuese të BE-së dhe Ambasadës Amerikane me deklaratën në fjalë të kryeministrit Edi Rama janë të kuptueshme. SHBA-të dhe BE-ja janë faktorë të mëdhenj politikë, diplomatikë dhe ekonomikë, që bëjnë politikë botërore me të cilën vetvetiu ndiejnë obligim të kënaqin si thuhet, “krejt botën dhe babanë”.
Është i kuptueshëm edhe qëndrimi i Greqisë ndaj kësaj deklarate të kryeministrit shqiptar, Edi Rama. Greqia, mike historike e Serbisë, nuk do të vetëquhej e lumtur po u bënë shqiptarët faktor me rëndësi të veçantë politike dhe gjeostrategjike, çka do t’i bënte bashkimi i Kosovës me Shqipërinë që ajo, si dikur, pa të drejtë, e quan Shqipëri e Madhe!
I kuptueshëm është edhe qëndrimi i vrazhdë, i egër, i Serbisë ndaj idesë për kryetarin e përbashkët Shqipëri-Kosovë. Pse jo? Serbia vazhdon të jetojë me mitin mesjetar në kokë për Kosovën si krahinë të saj! I pakuptueshëm është, ndërkaq, qëndrimi i të parëve të Partisë Demokratike e të Lëvizjes Socialiste për Integrim në Shqipëri dhe i Lidhjes Demokratike të Kosovës në Kosovë.

Nuk ka dyshim se ky qëndrim i tyre, i tri partive tona të përmendura, bie ndesh me interesat historike të popullit shqiptar. Dhe, nuk ka dyshim se ky qëndrim i tyre është shprehje e një botëkuptimi krahinorist prej të cilit ende nuk janë liruar disa subjekte politike dhe një numër i njerëzve politikë as në Shqipërinë shtetërore, as në Kosovë.
Ata që i kanë përcjellë dhe i përcjellin paraqitjet politike të Edi Ramës qoftë si kryeministër, qoftë si kryetar i Partisë Socialiste të Shqipërisë ata e dinë se deklarata e tij për kryetarin e përbashkët Shqipëri – Kosovë nuk përfaqëson ide të re në veprimtarinë e tij politike. Jo. Ajo në të vërtetë është vazhdim, është përthellim, është qartësim përmbajtësor i politikës së tij kombëtare me përbërës mbarëkombëtarë. Propozimeve të tij për zhvillimin e disa veprimtarive të përbashkëta Shqipëri-Kosovë në një varg fushash politike, diplomatike, ekonomike, arsimore, shëndetësore, shkencore, kulturore e të tjera tani u është shtuar edhe propozimi për kryetarin e përbashkët të Shqipërisë-Kosovës pas njëzet vjetësh.
Propozimit të tij për krijimin e Akademisë së Shkencave, në të vërtetë të Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Shqipërisë dhe Kosovës, e cila, natyrisht, do të kishte një kryetar të përbashkët tani i është shtuar propozimi për kryetarin e përbashkët Shqipëri-Kosovë.
Nuk është e nevojshme të theksohet veçmas se disa prej këtyre propozimeve e, sidomos, propozimi për krijimin e një Akademie Mbarëkombëtare të Shkencave dhe të Arteve me kryetar të përbashkët nuk është propozim i shqiptuar vetëm prej kryeministrit Edi Rama, por edhe prej disa intelektualëve të tjerë.
Por të gjitha këto propozime njësuese kombëtare kryeministri Edi Rama i ka përtashësuar duke e shtuar interesimin e opinionit jo vetëm kombëtar por edhe mbarëkombëtar, në radhë të parë evropian dhe ballkanik, për to.
Le ta themi më në fund atë që e kam thënë edhe një herë: kryeministri i sotëm i Shqipërisë, Edi Rama, është politikani i parë shqiptar, i cili në takimet, në bisedat e në bisedimet me politikanë, diplomatë e shtetarë para së gjithash ballkanikë dhe evropianë, ka sjellë qëndrime shqiptare në të vërtetë mbarëshqiptare më të drejtpërdrejta, më të hapëta, më të dinjitetshme se asnjëherë më parë në historinë e politikës shqiptare, duke i liruar ato prej ngurrimeve, tkurrjeve, paragjykimeve, servilizmeve prej të cilave gjuha jonë politike e diplomatike nuk ishte gjithnjë e liruar dhe as nuk po mund të lirohet.
Ç’është e vërteta, me deklaratën në fjalë prej kundërshtarëve dhe mediokriteteve të nxjerrë prej kontekstit kuptimor të fjalimit të tij, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, nuk e ka kërkuar ndryshimin e gjendjes shtetërore të përtashme të Shqipërisë dhe të Kosovës, por deshi s’deshi vetë ai dhe deshën s’deshën kundërshtarët e tij, e ka parathënë një ardhmëri të këtyre dy shteteve që në perspektivën historike është e pashmangshme.
Mendja historike, prandaj, këtë ardhmëri nuk e mohon në asnjë mënyrë dhe nën kurrfarë trysnish.
Nuk ka dyshim se kundërshtia e të parëve të partive të sipërtheksuara shqiptare ndaj deklaratës së kryeministrit Edi Rama, është e pakuptueshme dhe e palejueshme jo vetëm pse me të interesin historik mbarëshqiptar ata ua flijojnë interesave të tyre të ngushta të përtashme partiake, por edhe pse është kundërdemokratike, anakronike dhe dogmatike.
Ata janë shprehur ashtu kundërshtueshëm thuajse jetojmë ende në vitet tetëdhjetë a nëntëdhjetë të shekullit të kaluar! Ata janë shprehur ashtu kundërshtueshëm thuajse s’e shohin dhe s’e kuptojnë njëmendësinë e sotme organizuese evropiane! Bashkimin Evropian sot e përbëjnë 26 shtete. Të gjitha shtetet që e përbëjnë BE-në janë shtete të pavarura, me kryetar të tyre, me ushtri të tyre, me polici të tyre, me ministri të jashtme të tyre e me të gjitha institucionet e tjera që përbëjnë shtetin e pavarur. Por, Bashkimi Evropian ka sot edhe kryetarin e përbashkët, që quhet, Zhan-Klod Junker, ka edhe ministren e Jashtme të përbashkët, që quhet Federika Mogerini, kurse tani e sa kohë po bisedohet që të ketë edhe një forcë të përbashkët ushtarake, që nuk do të mohojë ushtritë e shteteve të veçanta.
Në qoftë se Bashkimi Evropian paska një kryetar të përbashkët për të gjitha shtetet që e përbëjnë këtë Bashkim dhe një Ministri të përbashkët të Politikës së Jashtme për të gjitha këto vende, pse Shqipëria dhe Kosova të mos kenë një kryetar të përbashkët, një Ministri të Politikës së Jashtme të përbashkët dhe ambasada të përbashkëta në shtete të ndryshme në Botë?
Shqipëria e Kosova nuk u dashka të kenë as pas njëzet vjetësh e as kurrë, as kryetar të përbashkët, as Ministri të Jashtme të përbashkët e as ambasada të përbashkëta për hir të feudalizmit dhe të feudalëve tonë, për shkak të mungesës së qartëpamjes dhe për shkak të mungesës së vizionit largpamës të tyre e më së shumti për shkak të servilizmit ndaj vartëseve!
Një të ardhme të tillë të Shqipërisë e të Kosovës shqiptarët jo vetëm se nuk u dashka të kenë, por as ta ëndërrojnë për arsye se një ardhmëri të tillë nuk e pranojnë, nuk e duan feudalët tonë, që po bëjnë dhe që do të vazhdojnë të bëjnë politikë feudale!
Por, feudalizmin dhe feudalët populli shqiptar qe shumë vjet i ka çuar në arkivin e terratisur të historisë. Dhe do t’i çojë në atë arkiv sa herë të paraqiten në jetën tonë politike, kulturore e shoqërore në përgjithësi.

“Ambasada e SHBA mbeti e zhgënjyer nga deklarata e kryeministrit Rama mbi Shqipërinë dhe Kosovën me rastin e 10-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës. Gjuha e shkujdesur që aludon për bashkim është e padobishme dhe dëmton marrëdhëniet e Shqipërisë me vendet fqinje. Ne u bëjmë thirrje udhëheqësve që të jenë fqinjë të mirë dhe të lënë mënjanë gjuhën ndarëse të së shkuarës”, thuhej në deklaratën e ambasadës në Tiranë.“Deklaratat që mund të interpretohen si një ndërhyrje politike në vendet fqinje nuk ndihmojnë në ndërtimin e marrëdhënieve të mira fqinjësore. BE pret që në të gjithë rajonin të vazhdojë ndërtimi i marrëdhënieve konstruktive dhe bashkëpunuese. BE ka vazhduar të mbështesë parimet e pajtimit dhe bashkëpunimit në këtë rajon të Ballkanit”, është shprehur zëdhënësja e Komisionit Evropian, Catherine Ray.“Çdokush duhet ta dijë e ta kuptojë se nëse shqiptarët flasin se do ta kenë një politikë të jashtme e një president, do të jetë shumë vështirë t’iu tregohet, sidomos serbëve, pse ata nuk e kanë një president ose një politikë të jashtme, marrë parasysh se edhe ne jetojmë në disa shtete në hapësirën e Ballkanit”,
është shprehur ministri serb i Mbrojtjes, Aleksandar Vulin.“Edi Rama të merret më shumë në zhvillimin e Shqipërisë, sesa të dalë me ide tjera apo të mësojë Kosovën se si duhet ecur përpara. Po të ishte Shqipëria sot në Bashkim Evropian, do të ishte shumë mirë, sepse ata do të mund të insistonin në vendosjen e kushteve fqinjit tonë (Serbisë)”, u shpreh kryeministri i Kosovës gjatë një vizite minatorëve të Trepçës, sipas “Deutsche Welle”.“Bashkimi Kombëtar ka qenë, është dhe do të jetë ëndrra dhe përpjekja e Familjes Mbretërore brez pas brezi, madje edhe kur nuk guxonte askush tjetër ta artikulonte! Realizimi arrihet me Kurorën Mbretërore në dy shtete si simbol i këtij uniteti. Kjo do ishte logjika e stabilitetit real, traditës dhe prosperitetit të vërtetë, siç e sugjerojnë shembujt e padiskutueshëm të suksesit në vendet më të zhvilluara perëndimore”, ka deklaruar pretendeti për
fron, Princ Leka.Kreu i Partisë Demokratike në Shqipëri, Lulzim Basha i pyetur për çështjen, tha se: “nuk u duhet një politikan më shumë, nuk u duhet një hajdut më shumë. U duhet një treg i përbashkët, energjie, telekomunikacioni, sepse për turp të Zotit, sa kalon kufirin dhe flasim me njëri-tjetrin duket sikur flasim me Amerikën Latine. Kjo është përgjegjësi e politikës në të dyja anët e kufirit. Të gjithë i dinë problemet me patatet në kufi dhe ajo çka na duhet është një politikan
më shumë”.Presidenti Meta i konsideroi të papranueshme dhe të pamundura idetë destruktive për ndarje apo shkëmbime territoresh, duke i konsideruar ato tentativa të dëshpëruara për mbivendosjen e agjendave populiste mbi agjendat jetike të integrimit dhe stabilitetit. Programi i vetëm i punës në tryezat e drejtuesve politikë duhet të jenë zgjidhja e problemeve e shqetësimeve reale të qytetarëve.“Mendimi im është i pandryshueshëm, ideali suprem i shqiptarëve është ideali i bashkimit kombëtar. Por kjo në vlerësimin tim mund të ndodhë vetëm si një bashkim i dy vendeve demokratike, të pavarura, plotësisht të integruara në NATO dhe BE dhe natyrisht me një pëlqim të domosdoshëm të SHBA dhe BE, por duhet që edhe fqinjët të binden se një shtet i tillë nuk paraqet kërcënim për ta”. (shekulli)

Mikut tim, shqiptar i pavendosur ne Kosoven e Ahtisarit

Miku im i dashur X. Vendosa të të drejtohem pa emër e mbiemër sepse për fat të keq nuk je i vetëm, dhe nuk dua që të të ngarkoj vetëm ty me dëmin që shkaktojnë çështjes shqiptare më shumë të tillë si puna jote, miq të mi shqiptarë të pavendosur në Kosovën e Ahtisarit. Dhe duke t’u drejtuar ty, u drejtohem të gjithë këtyre miqve të mi, që me, apo pa vetëdije dëmtojnë të ardhmen e shqiptarëve në Kosovë në veçanti, dhe gjithë shqiptarëve në përgjithësi.
Mora shkas për të t’u drejtuar, nga reagimi yt i ditëve të fundit, me rastin e heqjes së flamurit kombëtar dhe zëvendësimin e tij me atë leckën e Ahtisarit te sheshi Idriz Seferi, rrethrrotullimi në hyrje të Prishtinës.
Ne, miku im, njihemi prej shumë kohësh, që nga koha kur si studentë shqiptarë të të gjitha qyteteve shqiptare, dolëm bashkë në demonstratat e përgjakshme në Prishtinë me kërkesën e kohës, për avancimin e statusit të Kosovës në Republikë, në atë kohë Krahinë Autonome e R. Serbisë në Jugosllavinë e atëhershme. Por gjithmonë, në mendje dhe zemër kishim ëndrrën dhe synimin për bashkim kombëtar.
Bashkë me shokë të tjerë, krijuam organizata ilegale që mbulonin të gjitha trojet shqiptare në Jugosllavinë e atëhershme, për të luftuar kundër pushtimit serbosllav, përsëri me ëndrrën dhe vendosmërinë e palëkundur për t’u bashkuar në një shtet Shqiptar.
Bashkë me shokët tjerë, në lulen e rinisë, mbushem burgjet e Jugosllavisë. Bashkë ndamë bukën e gojës në burg dhe duruam torturat e xhelatëve sllavë. Mbajtëm kokën lartë dhe nuk u dorëzuam kurrë. Ndërkohë, këshilltarët e këtyre që voton ti sot, bënin karrierë në shërbim të sllavëve.
Bashkë pajtuam gjaqet nëpër gjithë fshatrat e Kosovës dhe shumë qyteteve tjera shqiptare në Jugosllavinë e atëhershme. Edhe atëherë të dy kishim bindjet dhe synimet e palëkundura të bashkimit kombëtar, për të cilin ishim gati edhe të luftonim.
Dhe erdhi edhe ajo ditë. Bashkë luftuam në Kosovë, Preshevë e Bujanovc, dhe në fund në IRJM. Shumë shokë tanë dhanë jetën për ëndrrën e bashkimit kombëtar e jo për Republikën e Ahtisarit dhe i varrosëm të mbështjellur me flamurin kuq e zi, para të cilit dhe u betuam.
Dhe në fund, kur bashkë me ndihmën e aleatëve tanë shporrëm kolonizatorët dhe vrasësit serb nga pjesa më e madhe e Kosovës, dhe kur të huajt na imponuan atë shtet të pavarur nga Shqipëria por jo nga Serbia, pa te drejtë referendumi, pa të drejtë bashkimi me Shqipërinë, me atë flamur dhe himn poshtërues dhe tallës, ti the se kjo është vetëm kalimtare, dhe se synimi yt dhe imi i vërtetë mbetej bashkimi kombëtar.
Por, me kohë, fillove ta arsyetosh atë pavarësi nga Shqipëria dhe atë leckë të Ahtisarit, si flamur të shtetit të Kosovës, dhe fillove të ndihesh krenar për ndërtimin e shtetit multietnik të Ahtisarit, duke e quajtur shteti i dytë shqiptar.
Fillove t’i besosh ato argumente idiote të fabrikuara nga jugokosovarët, këshilltarë të komandantëve injorantë, vegla të Serbisë, se është më mirë të kemi më shumë shtete, sepse me këtë mund të kemi më shumë vota në OKB. Edhe gjatë kësaj kohe akoma nuk hiqje dorë nga flamuri kombëtar dhe synimi për bashkim. Së paku kështu deklaroheshe vazhdimisht.
Me kalimin e kohës, dalëngadalë fillove me zell të angazhohesh në ndërtimin e institucioneve, shoqatave dhe kombëtares “kosovare”. Fute në punë familjarët e tu në institucione, në polici, në kufijtë që na ndanin, gjithmonë në shkëmbim të votës që jepje ca komandantëve injorantë, të kriminalizuar skajshmërisht, gjithmonë me arsyetimin e ndërtimit të shtetit të pavarur të Kosovës.
Dhe gjatë gjithë kohës heshte para vjedhjes së pasurive kombëtare dhe varfërimit të popullit tënd nga “komandantët”, të cilëve ti u’a jepje rregullisht votën.
Heshte para zbrazjes së qyteteve shqiptare të Kosovës “së pavarur” të Ahtisarit, në ndërkohë që nga enklavat serbe nuk ikte njeri.
Heshte para vrasjeve, marrjeve peng të afaristëve nga ana e këtyre “komandantëve” të cilët ti vazhdoje t’i admiroje.
Heshte edhe kur ata, të cilëve ua jepje votën filluan të bëjnë lëshime Serbisë në mënyrë që të lihen të qetë në veprimtarinë e tyre kriminale.
Heshte para dhurimit të territorit Malit të Zi, pa ç’ka se shtyje nga të duash dhe sa të duash atë kufi, përsëri mes shqiptarëve do të ishte.
Heshte edhe kur kriminelët dhe injorantët në pushtet shitën Serbisë territore në zemër të Kosovës, duke ndërtuar shtete serbe në mes të territorit të Kosovës.
Ti vazhdoje t’u jepje votën kriminelëve dhe injorantëve, duke quajtur radikalë ata të Vetëvendosjes, të vetmit që reagonin për këtë, dhe kënaqeshe kur këta të parët ndërsenin policinë kundër tyre, i burgosnin, e edhe i vrisnin në burgje.
Ndërkohë, këta që ti votoje vazhdonin të të jepnin vende pune për ty dhe familjarët e tu, e ndërkohë ata po bëheshin gjithnjë e më të pasur dhe më të pushtetshëm.
Përkrahe dhe votove komandantët injorantë të kriminalizuar kur liberalizimin e vizave vunë para çdo gjëje tjetër, edhe në vendimin për të dhuruar territor, e pothuajse edhe kushtin e ribashkimit me Serbinë për të arritur këtë. Harrove luftën, masakrat, kufomat e pakthyera, historinë, dëshmorët …
Me kalimin e kohës pothuajse pranove identitetin e “kosovarit” gjithmonë me arsyetimin e ndërtimit të shtetit multietnik të pavarur të Kosovës, edhe pse serbi, me të cilin ti doje ta ndërtosh këtë, nuk e pranoi kurrë.
Dhe kur këta kriminelë në pushtet, duke parë pavendosmërinë dhe oportunizmin tënd, ngritën policinë, dhe ta hoqën dhe grisën flamurin me të cilin të parët e tu dhe të mi luftuan, varrosën dëshmorët, festonin festat, merrnin nuset, … ti u preke, besoj sinqerisht. Reagove për heqjen e flamurit kombëtar, por përsëri kërkove që të qëndronin bashkë me atë leckën të cilin vazhdoje ta quaje flamurin e shtetit të Kosovës.
Dole me rastin e maskaradës së festimit të “pavarësisë”, në sheshin Skënderbe, me të cilën tallen gjithë popujt e Ballkanit, dhe poshtërove flamurin kombëtar duke e lidhur me atë leckën që as serbët nuk denjuan ta pranojnë. T’u mbushën sytë me lot, kur kryeministri komandant ia dha dhuratë leckën e Ahtisarit Rita Orës që në koncertin me rastin e maskaradës së “pavarësisë” performoi me pjesët intime të mbuluar kuq e zi, dhe ty kjo nuk të la përshtypje.
Dhe, i vetëdijshëm apo jo, ti më lëndove mua me të gjitha këto, vëllaun tënd shqiptar miku im. Sepse ma bëre të ditur se për ty nuk është i mjaftueshëm flamuri ynë kombëtar, që na bashkon neve të dyve, por deshe edhe një flamur tjetër, atë leckën, që të bashkon ty me serbin që na vrau mua dhe ty. Dhe aq më tepër, po ai serb tregoi më shumë dinjitet se ti, dhe nuk e pranoi kurrë atë leckë.
Më lëndove, sepse ma kujtove atë inspektorin e sigurimit shtetëror të Jugosllavisë së atëhershme që pas torturave fizike, vazhdonte me torturat psiqike: “Ju, shqiptarët këtu në Maqedoni, nuk keni asgjë të përbashkët me ata të tjerët. “Oni u Kosovu su kosovari, u Albaniji su albanci, a vi u Makedoniji ste shiptari” (ata në Kosovë janë kosovarë, në Shqipëri janë shqiptarë, ndërsa ju në Maqedoni jeni shiptari). Më lëndove dhe dëshpërove sepse nga goja jote dëgjova strategjinë e Sigurimit Shtetëror Serbe, që në atë kohë me dukej një ëndërr e tyre e parealizueshme, me të cilën në atë kohë qeshja me vetëbesim.
Më lëndove sepse më braktise në momentet më të vështira në fatin tim si shqiptar, në mëshirën e injorantëve, vrasësve dhe kriminelëve, të njëjtë me ata që voton ti. Më le në baltë që t’më burgosin, vrasin dhe të tjerët të vendosin të jetoj në shtetin e quajtur vetëm me emër sllav.
Por unë kurrë nuk humba shpresat. Sepse për dallim nga ty janë shumë shqiptarë të tjerë, që nuk bënë dhe vazhdojnë të mos bëjnë kompromisin moral që bëre ti. Ata vërtet vuajtën dhe vazhdojnë të vuajnë nga kriminelet në pushtet, të cilët ti i ndihmon me votën tënde për t’i rrahur, burgosur, e edhe për t’i vrarë, në ndërkohë që ti vëzhgon nga dritarja e vendit të punës që ta dhanë këta kriminele që voton ti. Por këta shokë të mi, e dikur edhe të tu, janë shumë të vendosur. Nuk mashtrohen kollaj dhe nuk heqin dorë kurrë nga ëndrra jonë, dikur edhe ëndrra jote.
E besoj se edhe ti një ditë do t’i thërrasësh mendjes. Sepse ti, nuk je si ata që me oportunizmin dhe naivitetin i voton.
Një ditë do ta kuptosh se pikërisht ti, dhe të tjerët si ti mbani përgjegjësin më të madhe, sepse me këtë qëndrim “as mish as peshk” ju maskoni dhe jep dekorin “patriotik” qëllimeve të errëta të jugokosovarëve në shërbim të shërbimeve të fshehta të serbisë, sot këshilltarë të komandantëve kriminelë në pushtet..
Një ditë do të brejë ndërgjegjja dhe do të kthehesh i skuqur nga turpi tek shokët e tu, shqiptarë të vendosur, sepse jam i bindur se ti nuk shkon aq larg sa këta kriminelë në pushtet.
E në qoftë se kjo nuk do të ndodhi, atëherë këtu miku im rrugët tona do të ndahen përgjithmonë.

Afrim Fanda

Kurti: Nuk jam për bashkim me Shqipërinë kundër BE-së

albin-kurti“Nuk jam për bashkim me Shqipërinë kundër BE-së”, ka thënë lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, në një intervistë për edicionin e së shtunës të gazetës sllovene DELO.

Ai, në këtë intervistë flet për shumë gjëra që kanë ndodhur këto 10 vjet shtetësi të Kosovës.

I pyetur për bashkimin me Shqipërinë Kurti ka thënë se “Ka të bëjë me zgjidhje të drejtë dhe të mirë, që më mjafton të përpiqem për këtë qëllim. Nuk jam për bashkim me Shqipërinë kundër BE-së. Zgjidhje e mirë është edhe shqiptarët e bashkuar edhe në Evropë të bashkuar”.

“Për bashkim të Kosovës me Shqipërinë do të duhej të vendosnin njerëzit në referendum në të dy shtetet. Bashkimi do të ishte legjitim nëse për të do të vendoste shumica e shtetasve në të dy anët e kufirit”.

Intervista e plotë e Kurtit:

Intervistë për edicionin e së shtunës të gazetës sllovene DELO, botuar më 10 shkurt 2018

Kosova duhet ta ketë të drejtën për bashkim me Shqipërinë

kurti-deloNë burgun e Sllobodan Millosheviqit dhe Vojisllav Kushtinicës ka kaluar dy vite e gjysmë burg, për shkak të aktivizmit të tij politik poashtu ka qenë i burgosur edhe në Kosovën e pavarur. Unmik-u dhe regjimi kosovar e kanë burgosur më shumë se 20 herë. Së fundmi ishte i mbyllur vitin e kaluar, ku në shkallën e parë ishte dënuar me 18 muaj burg.

A vendos Qeveria e Kosovës në vendin e vet në mënyrë të pavarur?

Kurti: Sigurisht vendos për shumë gjëra, si për shembull në shpërndarjen e buxhetit, megjithëse në shumë raste nuk punon mirë. Për bujqësi ndan vetëm 2% të buxhetit. Për arsim ndan para vetëm sa për të paguar arsimtarët, e jo për të përmirësuar kushtet e nxënësve dhe studentëve. Korrupsioni nuk po zvogëlohet, për më shumë ai po rritet. Në gjykata janë rreth gjysmë milioni dosje, janë nëpër sirtarë të cilat i ka mbuluar pluhuri. Në Kosovë nuk ka bankë zhvillimore investive, që do të mbështeste ndërmarrësinë lokale. Nepotizmi vazhdon. Partitë, që vijnë në pushtet, shohin në atë mundësi që të shpërblejnë klientelen e tyre besnike, në vend se të ishin të përgjegjshëm ndaj qytetarëve. Është e vërtetë se nuk është gjithçka në dorë të Qeverisë. Kosova ende vazhdon të mos e ketë sovranitetin e plotë, armatë dhe kontroll në tërë territorin, në veçanti në veri të Kosovës. Tri problemet më të mëdha të Kosovës janë: Mitrovica, që akoma vazhdon të jetë qytet i ndarë, papunësia e madhe, dhe, korrupsioni. Për zgjidhje e këtyre, Qeveria do të mund të bënte më shumë se që ka bërë.

A nuk është fati i shteteve të vogla, siç është Kosova, që pak a shumë duhet të heqin dorë nga sovraniteti i tyre?

Kurti: Të heqësh dorë nga sovraniteti është veprim sovran. Së pari, duhet ta kesh që të mund të heqesh dorë. Kosova asnjëherë s’e ka arritur as sovranitetin nominal, që e kanë shtetet si Shqipëria, Mali i Zi apo Sllovenia. E kam të qartë se shteti pas anëtarësimit në BE ose NATO nuk ka më sovranitet të plotë, mirëpo vendosja për hyrje në integrimet ndërkombëtare duhet të jetë veprim i vullnetit të çdo populli apo shtetit të caktuar. Arritja jonë më e madhe është njohja e pavarësisë, Kosovën deri tash e kanë njohur 115 shtete. Këtu kemi arritur përparim. Sa i përket konsoldimit të brendshëm kemi qenë të pasuksesshëm. BE dhe NATO janë integruar në Kosovë me misionet e paqes, EULEX-in dhe KFOR-in më herët, që na kanë mundësuar kyqjen në lidhjet euroatlantike.

Pse jeni kundër dialogut mes Serbisë dhe Kosovës në Bruksel?

Kurti: Dialogu i Brukselit, që ka filluar në vitin 2011 dhe që u ndërpre në vitin 2017, ishte gabim i madh politik, që ka sjellur shumë pak përfitime. Në parim nuk jam kundër dialogut, por jam kundër dialogut pa parime. Qëllimi ishte i ashtuquajturi normalizim i marrëdhënieve Kosovë-Serbi, e që në Bruksel prezantohen përgjithësisht ndryshe si nga Beogradi apo nga Prishtina. BE ishte asimetrike në dialog, sepse e njeh Serbinë, por jo edhe Kosovën. Në Kosovë është misioni EULEX, që ka fuqi ekzekutive, në ndërkohë kur në Serbi nuk ka ndonjë gjë të tillë. Kjo nuk mund të sjellte rezultate pozitive. Na nevojitet Kosovë normale, ashtu siç Ballkanit i nevojitet një Serbi normale. Nëse përpiqesh të normalizosh marrëdhëniet me një Serbi jonormale përfundon vetë jonormal. Serbia është shtet autoritar dhe jodemokratik në krye me njeriun që ka qenë minsitër për informacion në kohën e qeverisjes së Millosheviqit. Përgjatë luftës në Kosovë janë vrarë më shumë se 10 mijë civilë, të dhunuar kanë qenë rreth 20 mijë vajza dhe gra, ndërkaq të zhdukur rreth 1500 persona, 120 mijë shtëpi të djegura, më shumë se një milion shqiptarë kanë qenë të përzënë nga shtëpitë e tyre. Serbia nuk fajësohet për krimet , askush asnjëherë nuk ka kërkuar falje, e as ka paguar dëmet e luftës.

A munden që Prishtina dhe Beogradi të bisedojnë pa ndërmjetësimin e faktorëve ndërkombëtarë, në veçanti amerikanëve?

Kurti: Kjo është e pamundur. Por thelbësore për shoqëri kohezive dhe integrime të të gjitha komuniteteve është dialogu i drejtpërdrejt me serbët dhe pakicat e tjera në Kosovë. Ka nevojë për dialog nga poshtë lartë dhe jo anasjelltas, mes shtetasve dhe jo mes shqiptarëve dhe serbëve. Bujqit shqiptarë dhe serbë do të mund të flisnin rreth zhvillimit të bujqësisë dhe bashkë mund të bisedonin se si do të mund t’i ndihmonte shteti. Integrimi në Kosovë është i mundshëm me zhvillim dhe jo tolerancë. Nuk jam kundër tolerancës, mirëpo na duhet bashkëpunim për zhvillim. Nëse Serbia nuk do t’i njeh krimet e shkaktuara dhe pavarësinë e Kosovës, është dialog pa substancë dhe humbje kohe. Nëse Prishtina sillet mirë ndaj Serbisë, Aleksandër Vuçiq si djathtist tipik ekstrem, nga ky vendim nuk beson se ka të bëjë me zemergjerësinë tonë, por më shumë është shenjë dobësie.

A nuk është joreale pritshmëria që të gjithë shqiptarët të jetojnë në një shtet dhe që lojtarët e mëdhenj do ta lejonin formimin e Shqipërisë së madhe?

Kurti: Shqipëria e madhe është këngë, që e kanë shpikur në Beograd në mënyrë që te mund ta krijonin Serbinë e madhe. Shqiptarëve ju ka mbetur etiketa, ndërkaq serbët kanë marrë territor. Kosova duhet ta ketë të drejtë të bashkohet me Shqipërinë. Kushtetuta nuk na lejon që t’i bashkohemi çfarëdo shteti, që do të thotë, se do të kemi probleme edhe me bashkimin në BE. Secili shtet duhet të jetë i lirë dhe të ketë të drejtë të bashkohet me shtetet e tjera. Kjo është perspektivë e jashtme e sovranitetit dhe e drejtës për vetëvendosje. Në Kosovë perspektiva e jashtme nuk është e lejuar, megjithëse Kosova shekull më parë është shkëputur dhunshëm nga Shqipëria. Në konferencën e Londrës 1913 ministri i jashtëm i atëhershëm Edward Grey deklaroi se për shkak të ruajtjes së paqes në Evropë shqiptarëve ju bë një padrejtësi e madhe. Një vit më vonë shpërtheu lufta e parë botërore. Nuk dëshiroj që për shkak të bashkimit mes Kosovës dhe Shqipërisë të fillojë lufta e tretë ballkanike, por do të doja që kjo të arrihej përmes rrugës paqësore dhe demokratike. Kjo është dëshira e shqiptarëve në të dyja anët e kufirit, që është kufiri i dikurshëm i Serbisë dhe Jugosllavisë. Për bashkim ekziston gjithashtu edhe interesi ekonomik. Shqipëria ka det, ujë dhe male, ndërkaq Kosova tokë të mirë bujqësore, xehe dhe minerale.

A nuk është e vështirë të realizosh ëndrrat?

Kurti: Ka të bëjë me zgjidhje të drejtë dhe të mirë, që më mjafton të përpiqem për këtë qëllim. Nuk jam për bashkim me Shqipërinë kundër BE-së. Zgjidhje e mirë është edhe shqiptarët e bashkuar edhe në Evropë të bashkuar. Për bashkim të Kosovës me Shqipërinë do të duhej të vendosnin njerëzit në referendum në të dy shtetet. Bashkimi do të ishte legjitim nëse për të do të vendoste shumica e shtetasve në të dy anët e kufirit.

Si e shikoni krijimin e gjykatës speciale për krime të luftën së UÇK-së dhe përpjekjet për shfuqizimin e saj?

Kurti: Kjo gjykatë është e padrejtë dhe e dëmshme për Kosovën, sepse është gjykatë etnike që do të gjykojë vetëm shqiptarët . Kjo është gjykatë kundër UÇK-së. Nga ana tjetër lojërat e Hashim Thaçit për shfuqizimin e gjykatës nuk janë as serioze e as të sinqerta. Për këtë, VETËVENDOSJE! nuk do të bëhet pjesë e këtij instrumentalizimi dhe nuk do ta mbështesim verbërisht iniciativën për shfuqizimin e gjykatës speciale.

Jeni për formimin e Ushtrisë së Kosovës, megjithëse bashkësia ndërkombëtare formimin e forcave mbrojtëse në ushtri profesionale e kushtëzon me pëlqimin e serbëve në Kosovë?

Kurti: Ne jemi të vetëdijshëm se për formimin e Ushtrisë së Kosovës është e nevojshme ndryshimi i Kushtetutës për të cilën duhet të votojnë shumica e deputetëve serbë, të cilët kanë mandat të garantuar në Kuvend. Sikur çdo shtet edhe Kosova duhet të ketë armatën e saj. Kjo nuk do të jetë lehtë. Ligji për Forcën e Sigurisë së Kosovës ende nuk është përdorur deri në këtë masë që këto forca të ngriheshin në nivelin më të lartë të mundshëm.

Në dialogun me Serbinë jeni vënë te amerikanët që janë kundër shfuqizimit të Gjykatës Speciale për krimet e luftës së UÇK-së, që kushtëzojnë gjithashtu themelimin e Ushtrisë së Kosovës…

Kurti: Amerikanët janë forcë e fuqishme në Kosovë dhe më gjerë. Janë pjesë e pushtetit në Kosovë. I jemi falënderues për rolin e tyre në bombardimin e NATO-s dhe në njohjen e pavarësisë. Shumë shtete e kanë njohur Kosovën për shkak të SHBA-së dhe jo për shkak të lobimit të ministrave tanë të jashtëm. Nëse dialogu me Serbinë mohon historinë e problemit, se Serbia ka okupuar Kosovën dhe si agresor ka ushtruar aparteid, atëherë nuk ka rëndësi kush ndërmjetëson në negociata me Beogradin.

VETËVENDOSJE! në vitin 2015 nuk ka votuar për ndryshime kushtetuese që e kanë mundësuar formimin e Gjykatës Speciale. Pikëpamjen e saj nuk e ka ndërruar VETËVENDOSJE!, mirëpo PDK-ja me në krye Hashim Thaçin, që dëshiron ta shfuqizojë gjykatën për interesa personale dhe jo të Kosovës. Kjo gjykatë do të sjell shumë dëme, që do t’i ndjejmë në 20 vjetët e ardhshme. Më mirë do të ishte të kishim gjykatë normale, që do të luftonte kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit në nivel të lartë. Mjaft ka qenë me ”speciale” të tilla si gjykata speciale. UNMIK-u, EULEX-i dhe Gjykata e Hagës nuk e kanë gjetur askënd në tregtimin me organe njerëzore. Gjykata ndërkombëtare është shumë e ngarkuar politikisht, për të më me rëndësi është stabiliteti sesa të drejta e njeriut.

Nuk kemi arritur t’i bindim amerikanët se janë më të rëndësishëm kriminelët e paqes sesa ata të luftës. Në pushtet janë njerëzit më të pasur në Kosovë. Ka shumë fakte në dispozicion, që i kanë vjedhur njerëzit dhe kanë abuzuar me pozitën e tyre dhe buxhetin e Kosovës. Në vend që UNIMK-u, EULEX-i dhe bashkësia ndërkombëtare të përndiqnin për shkak të këtyre veprimtarive të dënueshme, akoma kthehemi te lufta, për të barazuar krimet e forcave shqiptare dhe serbe përgjatë luftës. ShBA-të janë partneri ynë, që nuk do të thotë, që gjithmonë të pajtohemi për çdo temë. ShBA-të janë të domosdoshme për mbrojtjen e Kosovës para Serbisë dhe Rusisë.

Çfarë mundësish ka koalicioni qeverisës i luftës me në krye Ramush Haradinajn dhe Hashim Thaçin që të mbijetojë në pushtet dhe ta nxjerr Kosovën nga stagnimi dhe kriza e kontrolluar?

Kurti: Qeveria aktuale ka qenë më së shumti e angazhuar në emërimin e 70 zëvendës-ministrave. Qëllimi i kësaj Qeverie të madhe pa vizion zhvillimor për shtet është që sa më shumë staf të instalojë në pozicione sa më të larta. Kjo sigurisht është Qeveria më e shtrenjtë e pasluftës. Në Parlament vështirë mbijeton me 61 nga 120 sa ka gjithsej deputetë, kështu që ka shumë mundësi që do të bjerë sivjet. Kjo natyrisht varet nga opozita që do të mund t’i bashkonte forcat për rrëzimin e Qeverisë. VETËVENDOSJE! ka 32, Lidhja Demokratike 23 deputetë.

Për shkak të pikëpamjeve tuaja radikale VETËVENDOSJE! nuk bashkëpunon në ekzekutiv, megjithëse është subjekti më i fuqishëm politik në vend…

Koalicioni qeverisës para zgjedhjeve ka numëruar 12 parti. Që VETËVENDOSJE! të mbetej në opozitë, është nevojitur koalicion prej 20 partish. Ndoshta ata ja kanë dalur me këtë për herë të fundit.

A nuk varet kjo edhe nga faktorët ndërkombëtarë?

Kurti: Ambasadat në Kosovë, para se të gjithash pesë kryesoret – ShBA, Gjermania, Britania e Madhe, Franca dhe Italia – thonë se nuk ekziston asnjë kriter shtesë për VETËVENDOSJE!-n që të marrë pushtetin, përveç shumicës parlamentare prej 61 ulësesh në Kuvend. Pas zgjedhjeve të fundit nuk ishim larg nga LDK, mirëpo i pari i këtij subjekti, Isa Mustafa, nuk dëshironte koalicion me ne.

Çka mund të arrini me hedhjen e gazit në Parlament dhe protestat në rrugë?

Kurti: Protestat në rrugë janë shprehje e vitalitetit shoqëror dhe e demokracisë. Arsye për protestë ka shumë. Demokracia përfaqësuese është e domosdoshme mirëpo shpesh nuk mjafton. Njerëzit nuk mund të marrin pjesë në mitingje dhe të votojnë një herë në katër vjet. Kushtet ishin ekstreme, sepse dëshironin ”bosnjëzimin” e Kosovës me ndihmën e bashkësisë së komunave serbe. Do të merrnin entitet të ngjashëm sikur në Bosnjë dhe Hercegovinë, që ka Republikën serbe. Në Bosnje me 26 prill 1991, 14 komuna me shumicë serbe formuan bashkësinë e komunave, me 9 janar 1992 shpallën pavarësinë, me 28 shkurt 1992 miratuan kushtetutën e tyre, me 14 dhjetor 1995 morën njohjen ndërkombëtare në Dayton.

Çfarë kanë bërë gjatë luftës në Bosnje dëshiruan ta ndërtojnë në paqe në Kosovë. Serbia dëshiron të vendosë Serbinë e madhe me Serbi të vogla në regjion. Nuk e dëshiron më bashkimin e Serbisë në një shtet me zgjerim të territorit në Ballkan, më shumë dëshiron të kontrollojë territor të banuar me serbë në shtete tjera. Kjo është e ngjashme sikur Federata Ruse. Megjithëse pjesa lindore e Ukrainës nuk i përket asaj, Moska e kontrollon. Ky model po përsëritet në Ballkan. Dezintegrimi i Bashkimit Sovjetik e ka themeluar Federatën Ruse në qendër si oktapod me tentakulat e saj. Dezintegrimi i Jugosllavisë së dikurshme e ka themeluar oktapodin me Serbinë në qendër me tentakulat te fqinjët. Republika serbe në Bosnjë, forcat proserbe e proruse në Mal të Zi dhe Maqedoni dhe pjesa veriore dhe enklavat serbe në jug të Ibrit në Kosovë.

Nëse të gjithë do të jetonin më mirë kjo nuk do të ishte më me rëndësi…

Kurti: Beogradi nuk e ka tek ajo, që serbët të jetojnë më mirë, e lëre më të tjerët. Beogradi i përdor serbët si mjet për përfitim të sa më shumë territoreve, mirëpo jo për më shumë mirëqenie të njerëzve. Ka të bëjë me qasje imperaliste. Në botë nuk janë vetëm fuqitë e mëdha imperialiste, por edhe ato regjionale. Serbia ishte këso fuqie e vogël imperialiste në këtë pjesë të Ballkanit. Problemi kryesor i Ballkanit mbetet Serbia. Në 25 vitet e fundit kanë pasur vetëm 2 vjet e gjysmë udhëheqës demokratik dhe e kanë vrarë. Dy javë para atentatit mbi Zoran Gjingjiqin ka shkuar Vojisllav Sheshel në Hagë. Vuçiq për shkak të largimit të tij në burg ka qajtur në mitingun protestues. Në Ballkan kanë ndodhur ndryshime progresive në Shqipëri e Maqedoni me socialdemokratët në pushtet, pozitive është edhe hyrja e Malit të Zi në NATO, dy vitet e fundit nuk kanë qenë më të këqinjtë as në Bosnje, problemi kryesor mbetet Beogradi me pushtet autoritar të ekstremit të djathtë.

Ku e shihni Kosovën pas 10 vitesh?

Kurti: Zhvillimi ekonomik është më i rëndësishmi, i cili do të sigurojë vende të reja pune për të rinjtë e arsimuar. Pakica serbe ka nevojë të integrohet në shoqërinë kosovare. I nevojshëm po ashtu është edhe restaurimi i Trepçës, ndërkaq Mitrovica duhet të bëhet qytet i bashkuar. Duhet të sigurohet sundimi i ligjit, që do të merret me udhëheqësit e korruptuar. Nëse të gjitha këto nuk bëhen nuk do të mundemi të arrijmë në dekadën e ardhshme, ky do të ishte dështim i shtetit. Ose do t’i bëjmë të gjitha këto, ose do të jemi shtet vetëm në letër.

Shtypi gjerman: Dështim i paparë i BE në Kosovë e Bosnje

shtypi gjermanPrezantimi i strategjisë së re të Komisionit Europian për Ballkanin ka ditë që ka drejtuar vëmendjen e shtypit gjerman drejt rajonit.

Gazeta gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung” nën titullin “Ballkani Perëndimor merr miliarda nga BE”, nënvizon se strategjia e re për Ballkanin jep një plan të qartë kohor dhe do t’i kushtojë shumë shtrenjtë unionit. “Komisioni propozon rritjen e ndihmave të anëtarësimit dhe të përfarimit me BE deri në vitin 2020. E paqartë mbetet se për çfarë shumash bëhet fjalë. Deri më tani ishin planifikuar për Ballanin Perëndimor nga viri 2018-2020 1,7 miliardë euro. Në dokumentin strategjik bëhet fjalë se 1,07 miliardë janë në plan vetëm për vitin 2018, kështu që tani mbetet vetëm të rriten shumat e 600 milionë eurove të mbetura për vitin 2019 dhe 2020.”

FAZ sheh me sy kritik paratë që BE derdh në Ballkan. “Kaq shumë para derdhen në Ballkanin Perëndimor për forcimin e administratës, shtetit ligjor, ekonomisë së qëndrueshme dhe demokracisë e mirëqeverisjes. Por janë pikërisht këto fusha, ku Komisioni shikon deficitet më të mëdha, megjithë ndihmat miliardëshe prej vitesh.”

Ndërsa gazeta gjermane “tageszeitung” i kushton vëmendje perspektivës më të qartë kohore të integrimit të Serbisë në BE. taz thekson se Brukseli dhe Berlini mendojnë se Serbia është një faktor stabiliteti në Ballkan, por e kundërta është e vërtetë.”Serbia dhe Mali i Zi do të mund të pranohen në vitin 2025. Po pse pikërisht vendet ku fjalën e kanë BE dhe institucionet ndërkombëtare janë të fundit në radhë? Në Kosovë dhe në Bosnje ka një administratë ndërkombëtare, polici ndërkombëtare, misione të shtetit ligjor, trupa ndërkombëtare. Pikërisht që këto shtete janë të fundit në radhë dhe kosovarët ende duhet të marrin vizë për në BE, është një dështim i paparë.”

taz nënvizon se luftën kundër korrupsionit nuk e ka fituar njeri, dhe se të rinj të shkolluar largohen nga Ballkani për të ndërtuar një jetë të re në Gjermani, Austri, vendet skandinave dhe shtron pyetjen se “pse nderon kancelarja Merkel njeriun e fortë të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, që e ka kthyer Serbinë në një “demokraturë”, që refuzon përballjen me krimet e përgjakshme të viteve 90-të?” “Me sa duket ende ekziston përfytyrimi i gabuar, se Serbia është një faktor stabiliteti në Ballkan. Por nga koha e Millosheviçit në vitin 1991 duhej të dihej ndërkohë, se e kundërta është e vërtetë. Serbia nuk ka hequr dorë nga rifitimi i Kosovës, dhe ndarjen e Bosnje-Hercegovinës përgjatë linjës së frontit të vitit 1995…”

Ndërsa gazeta zvicerane, nën titullin “Sherifë të rinj për veriun e egër të Kosovës“, nënvizon se në pjesën serbishtfolëse të vendit, Beogradi i ka vënë nën kontroll politikanët dhe përdor për këtë partnerë të dyshimtë. “Presidenti Vuçiq është i vendosur për procesin e normalizimit dhe ta dorëzojë këtë rajon në sistemin kosovar. Por kjo nuk do të thotë fund të influencës serbe -përkundrazi. Përmes partisë së unitetit të kontrolluar nga Beogradi, ai i kontrollon të gjitha rajonet me serbë. Në vend që të mbeten të varur nga shteti serb, subvencionimi do të bëhet në bazë të së drejtës kosovare përmes asociacionit të komunave serbe, të cilin e financon Beogradi.” (dw)

Fjala përfundimtare e Albin Kurtit në gjykimin për gazin lotsjellës në Kuvend, mbajtur më 29 dhjetor 2017

AlbinTë nderuar të pranishëm,

Unë nuk jam mbrojtur në heshtje për një arsye: jo që të mbaj këtu fjalime politike, por që ta kundërshtoj tendencën e prokurorëve që padëgjueshmërinë parlamentare ta degradojnë në krim ordiner. Sepse, shteti demokratik nuk është i kufizueshëm në rendin ligjor. Shteti demokratik porsa reduktohet në rendin ligjor nuk është më demokraci parlamentare por legalizëm autoritarist.

Legalizmi autoritarist heq dorë nga thelbi njerëzor i paqartësisë pikërisht në atë pikë që shteti demokratik kushtetues fiton ushqim nga kjo substancë.

Çdo demokraci kushtetuese që është e sigurtë në vetvete e konsideron mosbindjen qytetare si një komponentë të normalizuar, sepse të nevojshme, të kulturës së saj politike.

Shteti që ka kushtetutë sipas së cilës përkufizohet si republikë demokratike duhet të jetë edhe i obliguar edhe i aftë për justifikim moral e të arsyeshëm, sepse një shtet i këtillë e kërkon bindjen e qytetarëve jo nga frika prej ndëshkimit por nga vullneti i lirë i tyre.

Thelbi i argumentit është ky: në një shtet kushtetues liberal-demokratik, qytetari duhet patjetër ta ketë të mundur që ligjin e miratuar në parlament ta shohë edhe si vepër të vetën. Pra, ndonëse me ligjin mund të lidhesh edhe fare strategjikisht duke e përjetuar atë thjesht si një barrierë në drejtim të caqeve tua strategjike, në një shtet demokratik duhet patjetër të jetë e mundur që qytetari ta shoh veten edhe si autor të tij. Në momentin kur ky presupozim nuk përmbushet nga sistemi ligjor i një vendi, prima facie, kemi një arsye për padëgjueshmëri qytetare. Normalisht, barra e argumentimit bie mbi ata që ftojnë për padëgjueshmëri qytetare, e të cilët duhet të na tregojnë se pse intuitat e tyre morale janë të arsyeshme në rastin konkret. Padëgjueshmëria qytetare, sipas filozofit Jürgen Habermas, edhe mund të shkel ligjin simbolikisht, por kurrsesi të shkaktoj dhunë.

Ndër të tjera, Habermas thotë që padëgjueshmëria qytetare nuk duhet të bëhet një e drejtë e mbrojtur kushtetueshmërisht sepse ashtu e humb kuptimin: padëgjueshmëria qytetare gjithmonë duhet të përfshijë një rrezik për ndërmarrësit e saj. Por, po kaq e rëndësishme për Habermasin është që qëndrimi i shtetit ndaj padëgjueshmërisë qytetare është litmus testi më i mirë i natyrës demokratike të tij; sa më mirëkuptues qëndrimi ndaj padëgjueshmërisë qytetare moralisht të justifikueshme aq më demokratik shteti.

Aksioni ynë moral është i tillë që ka një renditje të presupozuar të gjërave sipas vlerës dhe dobisë. Natyrisht që ne konsiderojmë që truri është më i rëndësishëm sesa zorrët kurse zemra është më e rëndësishme sesa veshkja. Pra, mbrojtja e kushtetutshmërisë dhe demokracisë është më e rëndësishme sesa mosshkelja e ndonjë ligji që do të duhej të na bënte neve të pandehur për kundërvajtje e jo Njësiti i Krimeve të Rënda dhe forcat anti-terror të merren me neve.

Ne si deputetë nuk e kemi vënë në pikëpyetje ligjin si të tillë dhe as tërësinë e ligjeve në Republikën e Kosovës. Ne as që kemi menduar se cilat ligje po i shkelim me aksionin tonë politik sepse preokupimi ynë emergjent ka qenë Republika dhe Kushtetuta, demokracia dhe sovraniteti, të drejtat dhe liritë e qytetarëve, që përbëjnë themelin dhe burimin, thelbin dhe kuptimin e ligjeve, të korpusit të ligjeve, të secilit ligj, madje përfshirë këtu edhe vetë ligjet të cilat prokuroria thotë t’i kemi shkelur.

Vepra për të cilën ne akuzohemi nuk përbën vepër penale, sepse veprimet tona si deputetë, si përfaqësues të popullit, të zgjedhur nga populli, në Kuvendin e Republikës së Kosovës, janë ndërmarrë, jo vetëm në kuadër por edhe pikërisht sipas fushëveprimit tonë si deputetë, pra jo vetëm si e drejtë e jona por edhe si obligim yni, ashtu siç e shpreh dhe e kërkon Neni 74 i Kushtetutës së Republikës së Kosovës: “Deputetët e Kuvendit të Kosovës ushtrojnë funksionin e tyre në interesin më të mirë të Republikës së Kosovës dhe në pajtim me këtë Kushtetutë, ligjet dhe rregullat e procedurës së Kuvendit.” Po, pra, ne kemi vepruar në interesin më të mirë të Republikës kur kemi kundërshtuar me vendosmëri ‘Zajednicën’ e Serbisë dhe ‘Demarkacionin’ me Malin e Zi. Se veprimi ynë ishte në pajtim me Kushtetutën e vërtetoi Aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese i datës 23.12.2015 që tregoi se ‘Zajednica’ e Serbisë me secilin nga 7 kapitujt e saj nuk është në përputhje me Kushtetutën në plot 23 nene të saj. Po ashtu, Komisioni Shtetëror aktual për kufijtë me në krye prof. Shpejtim Bulliqin vërtetoi se ‘Demarkacioni’ me Malin e Zi ishte i gabueshëm e i dëmshëm për Kosovën dhe me elemente të veprave penale prej tejkalimit të kompetencave e deri te falsifikimi i hartave. Ne kishim të drejtë në veprimet tona që mbronim Republikën dhe Kushtetutën dhe kjo e drejtë e jona ishte edhe liri edhe detyrë njëkohësisht. Pra, ne do të bënim gabim dhe shkelje të Republikës dhe Kushtetutës po të mos vepronim ashtu siç bëmë duke mbrojtur themelet juridiko-kushtetuese dhe integritetin territorial të shtetit tonë. Paralelisht, ne kemi mbrojtur edhe veten tonë. Këto themele mundësojnë dhe kuptimësojnë edhe profesionin e funksionin tonë si deputetë të Kuvendit. Pa Republikën dhe Kushtetutën, pa rendin juridik e kushtetues, pa integritetin territorial, ne s’mund të ekzistojmë si deputetë. Andaj, veprimi ynë ishte edhe akt i vetëmbrojtjes.

Të nderuar të pranishëm,

Askush asnjëherë nuk është alivanosur në sallën e Kuvendit kur kishte gaz lotsjellës. Unë vetë kam qëndruar më së afërmi gazit lotsjellës dhe më së gjati në sallën me gaz lotsjellës. Ju nuk keni ekspertizë mbi përbërjen e tymit në sallë, ju nuk e keni idenë se çfarë dëmtimi apo jo ka mundur të shkaktojë ai. Kjo është edhe një dëshmi që ky nuk është proces gjykimi, por proces paragjykimi. Prokuroria ka dështuar ta dëshmojë që tymi në sallë ishte gaz lotsjellës.

Në shkresat e lëndës i kemi dy korrespondenca përmes postës elektronike të zyrtarëve të hetuesisë së Policisë së Kosovës, z. Muhamet Rashiti dhe z. Agron Haziri, me ç’rast ky i pari i është drejtuar me disa pyetje këtij të fundit lidhur me mjetet e përdorura në seancën e 8 tetorit 2015 të Kuvendit të Kosovës. Përgjigja zyrtare bazuar në këqyrjen e vendit të ngjarjes ka rezultuar me 3 konstatime që janë përfshirë në këtë korrespondencë: 1. Thuhet se mjeti ka qenë i improvizuar dhe nuk është aktivizuar me metoda standarde (bazuar në video incizimet e publikuar nga mediet), 2. Provat materiale nuk janë gjetur në vendin e ngjarjes dhe 3. Se nuk posedojmë me mjete adekuate për marrjen e mostrave të ajrit.

Mirëpo në përgjigjen e mëtutjeshme zyrtari policor z. Muhamet Rushiti në vazhdimin e përgjigjes konfirmon dy çështje tejet të rëndësishme për këtë rast: 1. Është bërë matja me detektor për Armë Kimike dhe Irritues APD2000 dhe 2. Se nuk ka qenë i mundur përcaktimi i materies me këtë detektor i cili detekton agjentët kimik, ndër ta dhe CS – kloro-benzal-malononitrile shprehur në formulën kimike C10H5ClN2.

Pra, mjeti i përdorur ka qenë tërësisht i përshtatshëm për matjen e materies për të cilën prokuroria ka ngritur aktakuzë – përdorim të armës me aludimin e përdorjes së gazit lotsjellës (CS). Madje, zyrtari policor konfirmon se me matjen e bërë asnjëra nga materiet, përfshirë këtu edhe CS-në (gazin lotsjellës), nuk është vërtetuar prania e këtyre materieve. Për më shumë, në këtë e-mail, zyrtari i PK-së konkludon se gazi lotsjellës ka efekte të menjëhershme dhe të përkohshme siç janë lotimi, djegie, marramendje, acarim në frymëmarrje etj. Gjë që asnjëra nga këto efekte nuk përbën elementet të kërkuara për qëllimin kryesor të armës sipas përkufizimit të KPRK-së, kryerja e sulmit fizik ndaj integritetit fizik te njerëzve ose ndaj pasurisë.

Kur deputetja e akuzuar Albulena Haxhiu, e pyet deputeten dëshmitare të prokurorisë, Flora Brovina, “ju më parë deklaruat se gazi lotsjellës është i rrezikshëm, i dëmshëm, si e bazoni këtë mendim tuajin?”, deputetja Brovina përgjigjet si vijon: “së pari dua të them se unë jam mjeke me profesion, unë jam (marrë?) edhe me të helmuarit e Kosovës në pranverën e vitit 1990 dhe i di reagimet e helmimeve dhe ka helme që ndikojnë në sistemin parasimpatik dhe sidomos ndikojnë tek disa sëmundje kronike anemia, shtatzënia.” Shihni se çka krahason për të dëshmuar kompetencë kjo dëshmitare e prokurorisë!

Gjykatësi Beqir Kalludra si kryesues i trupit gjykues ka qenë shumë më i ashpër kundër neve të pandehurve sesa edhe vetë prokurori Valdet Gashi. Mbase, pikërisht një situatë e këtillë, ku gjyqtari është më negativ ndaj të akuzuarve sesa edhe vetë prokurori si akuzues, është dëshmi që procesi nuk është gjykim i drejtë, sepse s’është i paanshëm e, me gjasë, as i pavarur. Kjo është dëshmuar panumër herë. Ta zëmë, kur e orienton në mënyrë sugjestive, deputeten Blerta Deliu – Kodra që të paraqesë kërkesë pasurore-juridike për kinse lëndimet e shkaktuara, ndërkohë që ajo qartazi as pyetjen tamam s’po e kuptonte. Ose, kur nuk lejoi asnjë, ama bash asnjë dëshmitar të mbrojtjes, pa çka se të gjithë deputetët dëshmitarë të prokurorisë ishin deputetë të pozitës në vitin 2015. Tre deputetë dëshmitarë thanë se arsyeja e veprimeve tona është ardhja në pushtet e opozitës dhe përmbytja e qeverisë! Shikoni çfarë spekulimi e paragjykimi. Shikoni se sa të ngarkuar politikisht e partiakisht kundër nesh ishin këta deputetë dëshmitarë të njëanshëm në këtë proces të njëanshëm. Ose, kur neve të akuzuarve nuk na lejon të shtrojmë pyetje mbi arsyet e qëllimet e veprimeve kurse dëshmitarin Bekim Haxhiun e lejon të flasë gjerë e gjatë në shfajësimin e tij për familjarin kolaboracionist të Haxhiut, Halit Tërnavcin, dhe, deputetin Nuredin Ibishi për mirënjohjen a dekoratën e Borislav Joviqit. Ose, kur publikisht ka cituar Hitlerin, politikanin më të urryer në historinë e njerëzimit. Unë i përkas Lëvizjes VETËVENDOSJE!, një subjekt ky progresist e socialdemokrat, dhe, thelbësisht antifashist. Nuk po them që gjyqtari duhet të jetë socialdemokrat, por ai s’mund të jetë ekstremist. Unë jam antifashist, nuk mund të më gjykojë simpatizuesi i emblemës së nazi-fashizmit. Atij që është ekstremist unë i dukem ekstremist pikërisht pse jam normal.

Të nderuar të pranishëm,

Në akuzat kundër nesh ka shpifje. Mua askush nuk ma ka dhënë patronin apo bombolën e gazit lotsjellës në Kuvend. Në seancën e 8.10.2015 nga deputetja Albulena Haxhiu nuk kam kërkuar gaz lotsjellës por vezë të prishura dhe ajo m’i ka sjellur. Por, sikurse pipat e uji, as vezët e prishura nuk mjaftuan.

Ne nuk ishim të armatosur. Qeveria me truprojat e saj ishin të armatosur. Ne nuk deshëm të lëndojmë askend. Gazi lotsjellës nuk është armë. Ai nuk po lëndonte askend por po i shpërndante qeveritarët që e kishin lënduar Republikën. Nuk ishim ne deputetët opozitarë të rebeluarit. Përkundrazi. Ne kërkonim që të largoheshin e shpërndaheshin qeveritarët e armatosur me truproja të armatosura e të cilët ishin rebeluar kundër Republikës dhe Kushtetutës, duke u pozicionuar te ‘Zajednica’ e Serbisë e për atë ‘Demarkacionin’ me Malin e Zi. Gazi lotsjellës për herë të parë në histori është përdorur në Luftën e Parë Botërore, për t’i nxjerrur forcat kundërshtare nga istikamet. Ngjashëm, edhe ne po i nxjerrnim qeveritarët kosovarë jashtë istikamit të ‘Zajednicës’ shoviniste të Aleksander Vuçiqit dhe ‘Demarkacionit’ të Murat Mehës që do të na e ndryshonte kufirin. Gazi lotsjellës, kudo, nuk përdoret për të lënduar fizikisht njerëzit apo pasurinë, por për t’i larguar ata nga një hapësirë e caktuar. Salla e Kuvendit është hapësirë për demokraci dhe ligjvënie e jo për kapitulluesit e shtetit dhe tradhtarët e Republikës. Ne nuk kemi dashur ta lëndojmë askend dhe nuk e kemi sulmuar asnjeri. Asnjëri prej dëshmitarëve të prokurorisë nuk ka pohuar që kemi pasur diçka personale apo individualisht me ta, asnjëri prej tyre nuk ka pohuar se ne e kemi sulmuar dhe as që kemi synuar ta lëndojmë a dëmtojmë fizikisht apo psiqikisht. Madje, deputetja Flora Brovina në fund deklaron se gazi lotsjellës nuk është përdorur kundër një subjekti politik apo individi. Ne kemi vepruar për arsye politike dhe jo kriminale. Nuk ekziston as qëllimi kriminal (mens rea) dhe as veprimi kriminal (actus reus). Veprimi ynë politik ishte mbrojtës dhe jo sulmues, ishte mbrojtje e personave të tretë, përkatësisht mbrojtje e shtetit republikan, e republikës parlamentare, e rendit kushtetues dhe e qytetarëve të Kosovës. Shumë më të rrezikshme janë çekani, gërshërët, piruni, kaçavida etj. nëse janë në duar të gabuara, që do me thënë tek njerëzit me motive e qëllime kriminale, sesa gazi lotsjellës në duart e deputetit opozitar që parandalon ‘Zajednicën’ dhe ‘Demarkacionin’. Qysh në fillim të aktakuzës, Prokuroria si organ i ndjekjes, thotë se ne kemi qenë “në sallën e Kuvendit të Republikës së Kosovës në cilësinë e deputetëve nga radhët e lëvizjes “Vetëvendosje” ” (shih rreshti i dytë në fjalinë e parë në faqe 2 të aktakuzës). Pra, në cilësi zyrtare në mandatin përfaqësues! Jemi përndjekur hapur e qartë si deputetë!

Procesi ka kaluar nëpër shkelje të shumta të të drejtave të njeriut të deputetëve dhe aktivistëve opozitarë. Lehtësia me të cilët policia na ndjek dhe arreston e mandej na keqtrajton fizikisht dhe gjykatat na i japin nga 30 ditë paraburgim është e frikshme. Në rastin tim po i theksoj dy situata. Së pari, kidnapimin nga Policia e Kosovës natën e 12 tetorit 2015 për çfarë kam bërë Kallëzim Penal, mirëpo tash e dy vjet e dy muaj askush nga prokuroria nuk më ka kontaktuar. Së dyti, arrestimin nga forcat elitare anti-terror me 28 nëntor 2015, kur u thye selia e Lëvizjes VETËVENDOSJE! në Prishtinë në një operacion që përbëhej nga qindra policë të cilët rrahën e arrestuan 97 aktivistë. Ne kemi bërë asokohe 80 kallëzime penale për dhunën policore, ndaj të cilave Policia e Kosovës pat reaguar menjëherë duke thënë se ajo i paska pasur 166 policë të lënduar në protestat e vitit 2015, duke pranuar kështu hakmarrjen ndaj nesh me 28 nëntor 2015. Po ashtu, edhe Amnesty International dhe Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës patën reaguar me komunikata zyrtare kundër kësaj ndërhyrjeje brutale.

Prokuroria na akuzoi se secili veç e veç kemi kryer veprën penale nga Neni 409, paragrafi 1 – Pengimi i personit zyrtar në kryerjen e detyrave zyrtare. Edhe këtë Prokuroria ka dështuar që ta provoj. Para së gjithash, elementi kryesor i kësaj vepre penale sipas përkufizimit ligjor të KPRK-së fillon me dy elemente alternative që kanë karakter objektiv sa i përket përmbushjes së elementeve të veprës penale në fjalë. Përshkrimi ligjor i elementit bazë, citoj: “Kushdo që me forcë apo kanosje serioze” janë kushti kryesor penalo-juridik i cili kushtëzon ekzistimin apo jo të veprës penale të pengimit të personit zyrtar në kryerjen e detyrave zyrtare. Sipas gjitha materialeve provuese dhe dëshmive të mbledhura gjatë këtij procesi, pa asnjë mëdyshje, vihet në përfundim se nuk ekziston asnjë provë e vetme e cila dëshmon se ne kemi përdorur forcë apo kanosjen serioze. Përkufizimi i forcës sipas paragrafit 1.15 të Nenit 120 të KPRK-së, vërteton se nuk kemi të bëjmë fare me përdorimin e forcës, qoftë atë fizike apo sipas përkufizimit të cituar përmes dehjes apo hipnozës të zyrtarëve të penguar nga kryerja e detyrave të tyre zyrtare. Ndërkaq për kanosje serioze as që vlen të elaborohet më hollësisht në aspektin e kuptimit faktik të veprimeve tona në raport me pasojën e aluduar në aktakuzë.

Prokuroria është në kundërshtim me pretendimin e kualifikimit ligjor të veprës penale nga Neni 409 të KPRK-së, ku sipas kërkesës i është ofruar transkripti i mbledhjes së Kuvendit të Kosovës ku në këtë dokument vërtetohet fakti se mbledhja për të cilën akuzohen të pandehurit se kanë kryer veprën penale nga Neni 409 të KPRK-së ka përfunduar dhe është mbyllur nga kryesuesi i seancës. Dhe, kryesuesi i seancës, i cili ishte dëshmitari i Prokurorisë në këtë proces por nuk erdhi, nuk na ka përjashtuar neve nga seanca e Kuvendit. Rrjedhimisht, kjo akuzë është tërësisht e paqëndrueshme.

Aktakuza PP.I.nr.810/2015 e Prokurorisë po ashtu mbështetet në provat e marra gjatë kontrollit të zyrave të Lëvizjes VETËVENDOSJE!, kontroll ky i cili u bë me datën 28 nëntor 2015, me ç’rast u pata arrestuar unë dhe dhjetëra aktivistë të tjerë. Meqenëse pas arrestimit, policia ka marrë nën kontroll lokalet e subjektit politik Lëvizja VETËVENDOSJE!, pa një urdhër paraprak, rregullat nga neni 110 paragrafi 6 përcaktojnë se në raste të tilla brenda afatit prej dymbëdhjetë (12) orësh pas kontrollit policia i dërgon raport lidhur me këtë prokurorit të shtetit dhe gjyqtarit kompetent nëse për këtë çështje është caktuar ndonjë gjyqtar në mënyrë që të merret aprovimi retroaktiv gjyqësor i kontrollit, në pajtim me dispozitat e Kushtetutës. Mirëpo, Policia e Kosovës ka dërguar një raport të tillë vetëm me datën 04.12.2015, pra pas 6 (gjashtë) ditëve kalendarike. Dhe, përtej kësaj, ndonëse në këtë çështje ka qenë i caktuar gjyqtari i procedurës paraprake, në shkresat e lëndës nuk gjindet një aprovim retroaktiv i cili do të duhej të nxjerret doemos. Për këtë edhe sipas dispozitave të Nenit 111 paragrafit 1 me nënparagrafin 1.1 provat e marra gjatë kontrollit, pa lejen e gjykatës, janë të papranueshme, nëse kontrollimi nuk merr aprovim retroaktiv gjyqësor, në pajtim me dispozitat e Kushtetutës. Për më tepër, është Neni 36 i Kushtetutës i cili kërkon nxjerrjen e një aprovimi të arsyetuar i cili nxjerret retroaktivisht. Sipas dispozitave të Nenit 111 paragrafit 1 me nënparagrafin 1.1 të gjitha provat e mbledhura gjatë këtij kontrolli janë të papranueshme.

Gjatë kontrollit të zyrave të Lëvizjes VETËVENDOSJE! kishim mungesë të dëshmitarëve gjatë kryerjes së kontrollit, gjë që dëshmohet edhe në vet raportin e policisë. Kjo po ashtu përbën arsye tjetër që provat e mbledhura nga kontrolli i tillë të jenë të papranueshme, në bazë të nenit 111 paragrafit 1 me nënparagrafët 1.6 dhe 1.7 lidhur me nenin 108 paragrafin 7 të KPP-së.

Të nderuar të pranishëm,

Demarkacioni i kufirit me Malin e Zi nuk ishte fare demarkacion por ndryshim i kufirit, jo shënim i vijës kufitare, por caktim i vijës së re kufitare. Marrëveshja e Vjenës e 26.08.2015 e shkeli Rezolutën e Kuvendit të miratuar me 25.06.2015, e cila në pikën 4 thoshte: “Qeveria të raportojë në Kuvend para miratimit të elaboratit ndërkufitar Kosovë – Mali i Zi.”

Siç ka thënë prof. dr. Zejnullah Gruda: “problemi i demarkacionit s’është problem i pronave private, por i ndarjes së sovraniteteve.” Për të vazhduar më tej: “Është anashkaluar kriteri gjeografik, ai strategjik, historik, etnik, hidrologjik, social, ekonomik dhe në vend të tyre është zbatuar (sipas kërkesës së palës malaziase) kriteri kadastral, që në asnjë tekst të së drejtës ndëkombëtare nuk përmendet si kriter themelor”.

Prof. dr. Florim Isufi dhe prof. dr. Shpejtim Bulliqi kanë theksuar që si pasojë e gabimit të komisionit të Murat Mehës “Kah ana e Qafës së Çakorrit distanca ajrore lëviz rreth 4100 m në brendi të territorit të Kosovës, duke lënë jashtë territorit të Kosovës pellgun e Bjelluhës, Vaganicën dhe Shipovicën. Ndërsa kah ana e Kullës rreth 4000 m në brendi të territorit të Kosovës duke lënë jashtë anët veriperëndimore të Zhlebit, të banet e Loqanit dhe një pjesë të të baneve të Glogjanit.”

‘Zajednica’ nuk është organizatë joqeveritare, ajo është organizatë qeveritare, por jo e qeverisë sonë. Është e qeverisë së Serbisë me miratimin, bekimin e qeverisë së Kosovës, por jo edhe të Kuvendit. Ne nuk kemi lejuar normalizimin e ‘Zajednicës’ së Serbisë në Kosovë pikërisht me rezistencën tonë të suksesshme në Kuvend. Janë 14 probleme themelore me Marrëveshjen e 25 gushtit 2015 për ‘Zajednicën’.

Pika 2 eviton Kuvendin e Kosovës dhe thotë që ‘Zajednica’ do të jetë entitet ligjor me karakter të veçantë.

Pika 3 tregon që Statutin e miraton Asambleja e ‘Zajednicës’ e jo shteti, Republika e Kosovës. ‘Zajednica’ do ta ketë rendin vetanak juridik: Marrëveshja e 19 prillit 2013, Marrëveshja e 25 gushtit 2015, Statuti.

Pika 4 tregon që ‘Zajednica’ do të ketë kompetenca të karakterit administrativ, që në aspektin juridik do të thotë ekzekutiv: mbikëqyrje të plotë në ekonomi, arsim, shëndetësi, kujdes social planifikim urban e rural, Më tutje, ‘Zajednica’ i përfaqëson anëtarët e saj karshi Prishtinës dhe ajo vendos marrëdhënie ndërkombëtare me asociacione komunash nëpër botë. Kështu, ‘Zajednica’ shfaqet si nivel i pavarur i vetëqeverisjes.

Pika 5 thotë që ‘Zajednicës’ mund t’i delegohen kompetenca shtesë autoritetet qendrore. Këtë gjë nuk e mundëson Kushtetuta e Kosovës dhe Ligji për Vetëqeverisje Lokale.

Pika 6 tregon që Asambleja e ‘Zajednicës’ mund ta amandamentojë Statutin; se ‘Zajednica’ do të ketë president dhe zv. President, Këshillin me 30 anëtarë dhe Bordin ekzekutiv me 7 anëtarë, administratën e vet, me një shef të saj dhe selinë e ‘Zajednicës’. Zyra e Ankesave është shprehje e mëvetësisë së ‘Zajednicës’.

Pika 8 e barazon ‘Zajednicën’ me autoritetet qendrore, pra qeverinë e Kosovës, duke kërkuar bashkëpunimin e tyre dhe shkëmbimin e informacioneve midis tyre.

Pika 9 thotë që ‘Zajednica’ do të promovojë interesat e komunitetit serb.

Pika 10 thotë se ‘Zajednica’ mund të propozojë amandamente të legjislacionit dhe rregulloreve, pra të bëhet autoritet i burimit të së drejtës, duke u barazuar me Kuvendin dhe qeverinë.

Pika 11 thotë se ‘Zajednica’ mund t’i adresohet të gjitha niveleve të gjykatave në Republikën e Kosovës.

Pika 13 tregon që katër komunat në veri të Ibrit janë bërthama e ‘Zajednicës’ me komandatin e tyre të policisë.

Pika 17 thotë se Serbia është e obliguar ta financojë ‘Zajednicën’ dhe se ajo do të lirohet nga tatimi.

Pika 19 thotë që ‘Zajednica’ mund ta shpërbëjë vetveten me 2/3.

Pika 20 thotë se ‘Zajednica’ do të ketë flamur dhe simbole të veta.

Pika 21 që thotë se Statuti përpilohet nga Ekipi Menaxhues deri më 25 dhjetor 2015, gjë që fatmirësisht ka rënë. Ekipi Menaxhues përbëhej nga dy përfaqësues nga komunat veriore me shumicë serbe dhe dy përfaqësues nga komunat jugore me shumicë serbe, përfaqësues nga Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal dhe ata të OSBE-së.

Përfundimisht, cili është synimi i këtij procesi kundër nesh?

Prokurorët dhe gjyqtari kryesor janë orvatur të tregojnë se pasojat e veprimeve tona janë të mëdha kurse dobia nuk iu ka interesuar fare. Duan ta gjykojnë e dënojnë imazhin televiziv të tymit në sallë duke e prerë aty kronologjinë për ta shtypur e mohuar të vërtetën, për ta përjashtuar arsyen tonë, e për të na ngujuar në syrin e spektaklit. E, nëse nuk bëhet fjalë për art bëhet punë për marrëzinë. Çmimi i qasjes së tyre është paradoksi: të na vulosë ne si kriminelë të paarsyeshëm.

Por, ka edhe një synim tjetër: prerja e kronologjisë që zhdukë të kaluarën ku ndodhet arsyeja jonë prej deputetësh të shoqërohet me zgjatje në të ardhmen të kronologjisë ku realizohen motivet e tyre që ne të mos mbetemi më deputetë. Dikur, përmes vjedhjes industriale të votave pengohej populli dhe e drejta e tij që të votojë për neve. Tash që nuk mund të ndalet populli më, tash që populli na ka bërë subjektin e parë dhe më të madh në Kuvend e në vend, duan që të na pengojnë të garojmë. Pra, kur na e pamundësonin fitoren na e lejonin garimin. Tash që s’mund të na e ndalin fitoren, duan të na e pamundësojnë garimin në zgjedhje. Ky është synimi tjetër i këtij procesi politik, i këtij persekutimi partiak, kundër neve deputetëve të akuzuar. E ardhmja është në pyetje.

Ju falemnderit.

Fjala e Albin Kurtit në seancën gjyqësore mbajtur me 20 dhjetor 2017

AlbinFjala e Albin Kurtit në seancën gjyqësore mbajtur me 20 dhjetor 2017
(E regjistruar në sallën e gjyqit, më pas e daktilografuar)

Data: 20 dhjetor 2017

Më datë 25.08.2015, në Bruksel, është nënshkruar marrëveshja për Asociacionin e Komunave me shumicë serbe, ndërmjet kryeministrit të atëhershëm të Kosovës, Isa Mustafës dhe homologut të tij nga Serbia, Aleksandër Vuçiqit. Një ditë më vonë më 26.08.2015, në Vjenë është nënshkruar marrëveshja për Demarkacionin e kufirit në mes të Kosovës dhe Malit të Zi, nga pala kosovare, zv.kryeministri i athershëm Hashim Thaçi dhe ministri i brendshëm, Skender Hyseni, me homologët e tyre malazezë.

Të dyja këto marrëveshje janë nënshkruar atëherë kur Kuvendi i Kosovës ndodhej në pushim. Nuk kishte asnjë seancë plenare, në të cilën do të diskutohej përmbajtja dhe forma e atyre marrëveshjeve. Në qershor të po atij viti, Kuvendi i Republikës, deputet i së cilës isha edhe asokohe, ka miratuar një rezolutë në bazë të së cilës duhet që të diskutohet në Kuvend të Republikës, paraprakisht, çfarëdo marrëveshje ndërkombëtare, përkatësisht marrëveshja e Demarkacionit me Malin e Zi. Në muajin shtator dhe tetor të vitit 2015, ne e kemi alarmuar opinionin publik në Kosovë, për këto dy marrëveshje jodemokratike, jokushtetuese, e të dëmshme për Kosovën dhe të ardhmen e saj.

Marrëveshja e Asociacionit të Komunave me shumicë serbe, krijon një nivel të ri të pushtetit në Kosovë, që do të ketë kompetenca të plota në fushën e zhvillimit ekonomik, të kujdesit social, të planifikimit urban e rural. Parashihej që ai Asociacion, ta ketë Presidentin e vet, ta ketë Bordin Ekzekutiv me shtatë anëtarë edhe ta ketë një Asamble të vetën me tridhjetë anëtarë. Ai Asociacion, apo më mirë të themi Zajednicë, fitonte të drejta që të vendoste edhe marrëdhënie ndërkombëtare, me asociacione të ngjashme nëpër botë. Po të instalohej Zajednica, marrdhënia e Qeverisë së Kosovës me komunat me shumicë serbe do të bëhej e ndërmjetësuar me vetë Zajednicën. Një komune do të duhej t’i qasemi nëpërmjet Zajednicës dhe një komunë do të na drejtohej neve nëpërmjet Zajednicës. Shembulli historik ishte i freskët, me datën 26 prill 1991, katërmbëdhjetë komuna me shumicë serbe në Bosnje formuan Asociacionin e tyre. Se vetëm në Bosnje dhe Hercegovinë e formojnë Asociacionin e tyre. Me 9 janar të vitit 1992, ato shpallin pavarësinë. Me 28 shkurt të vitit 1992, fitojnë Kushtetutën. Ndërkaq me 14 dhjetor 1995, në Dejton të Ohajos edhe njohjen ndërkombëtare, të asaj që sot njihet si Republika Serbe. Ne asnjëherë s’kemi pasur dilema, në shekullin e XXI Serbia po përpiqej që ta bënte Serbinë e madhe, me shumë Serbi të vogla rrotull. Ky është imitimi i modelit rus, ku atje Federata Ruse ka shumë satelitë në fqinjësi, në formën e parashteteve vasale. Ngjashëm edhe në Kosovë, po na kërcënonte bosnjëzimi. Ne as nuk kemi qenë dhe as nuk jemi kundër serbëve por kemi qenë dhe jemi kundër Serbisë, sepse ajo është kundër nesh edhe si shtet edhe si komb. Kjo është arsyeja themelore pse ne nuk kemi dashur të lejojmë normalizimin e asaj marrëveshje në institucionet e vendit.

Në anën tjetër, me marrëveshjen e Demarkacionit me Malin e Zi, ne humbisnim 8200 ha, duke e zbritur kufirin prej kurrizit të vargmaleve, të bjeshkëve të Rugovës, poshtë në luginë. Kemi konsideruar që ujëndarja si kriter natyror dhe kontrolli efektiv i territorit si kriter politikë, i paraprijnë çfarëdo kriteri kadastral. Demarkimi i kufirit është çështje e ndarjes së sovranitetit midis shteteve, e jo e pronave private të qytetarëve. Duke qenë të bindur se ne po humbisnim territor nuk mund të lejonim një marrëveshje të tillë, të bëhej fakt i kryer në institucionet e Republikës. Ka qenë gabim i pafalshëm që pala kosovare ka pranuar që ne ta kemi barrën e provës për të dëshmuar se toka jonë është territor i yni.

Kur na është pamundësuar që të flasim në seancat e Kuvendit për këto çështje në muajin shtator dhe kur krerët shtetëror në rastin më të mirë dëshironin të binin vetëm një njoftim apo informatë në Kuvend për marrëveshjet që kishin bërë, ne filluam të organizojmë protestë edhe jashtë edhe brenda Kuvendit, praktikojmë padëgjueshmëri parlamentare sepse nuk mund të lejonim që të sillemi thuajse diçka normale ngjau më 25 dhe 26 gusht të vitit 2015. Kemi provuar me pipa fërshëllyes, kemi provuar me vezë e me ujë, e kemi provuar edhe me gaz lotësjellës që të mos lejojmë kurrsesi normalizimin e Zajednicës në Kosovë – Zajednicës së Serbisë në Kosovë, dhe Demarkacionit me Malin e Zi.

Më datën 23 dhjetor të vitit 2015, Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka vendosur në aktgjykimin e saj se Zajednica e Serbisë, gjithsej në 23 nene të Kushtetutës së Republikës të Kosovës, përbën shkelje, përkatësisht nuk është në përputhje me të. Në kërkesën e Presidentes së atëhershme zonjës, Atifete Jahjaga, të datës, 30 tetor 2015, ajo kërkon edhe masën e përkohshme, me ç’rast thotë “njëra nga arsyet e pengesës fizike të mbajtjes së seancave plenare të Kuvendit të Kosovës janë pretendimet e partive opozitare për mospërputhshmëri kushtetuese të përmbajtjes së parimeve të Asociacionit”. Për shkak të situatës së krijuar në Kuvendin e Republikës së Kosovës dhe pamundësisë që puna e Kuvendit të zhvillohet normalisht, Presidentja konstaton se duhet të pezullohet efekti i parimeve të Asociacionit, pasiqë është në interesin publik të evitohet përshkallëzimi i normalitetit. Secili kapitull, prej shtatë gjithësej, të Asociacionit të Komunave me shumicë serbe, përmban elemente që nuk janë në përputhje me Kushtetutën e Republikës së Kosovës. Neni 74, i Kushtetutës së Republikës së Kosovës thotë që deputetët e Kuvendit të Kosovës ushtrojnë funksionin e tyre në interesin më të mirë të Republikës së Kosovës, pra ne më datën, 8.10.2015 dhe në seancat në vijim, kemi qenë plotësisht në ushtrimin e funksionit tonë si deputetë të Republikës për interesin më të mirë të saj, siç e ka vërtetuar më pastaj edhe Gjykata Kushtetuese. Asociacioni i Komunave me shumicë serbe parashihej që të ketë edhe kompetenca shtese, madje, të cilat do të mund t’i delegoheshin nga autoritetet qëndrore, pra përcaktonte një shkallë të re të të drejtave që mund të rriteshin, por kurrë më të mos zvogëloheshin. Pas datës 23 dhjetor të vitit 2015, asnjë serb i Kosovës, jo që nuk ka bërë protestë por as letër proteste nuk ka dërguar pse u rrëzua Zajednica, e vetmja instancë që ishte e zemëruar ishte ajo që e kishte bërë projektin, dhe dërgoi notë proteste, Beogradi. Prandaj konteksti politik në të cilin ne vepronim si deputetë të Kuvendit të Republikës ishte mbrojtia e të mirave shoqërore dhe juridike jo nga qytetarët e Kosovës apo komunitetet në Kosovë por pikërisht nga një shtet i huaj. Po të instalohej Zajednica e Serbisë në Kosovë, do të kishim dy lloj shqiptarësh në Kosovë, shqiptarët shumicë në Kosovë dhe shqiptarët pakicë në Zajednicë, sepse përderisa në Kosovë jetojmë mbi 92% shqiptarë, në atë Zajednicë do të jetonin çereku i popullësisë joserbe, e shumica e tyre dërrmuese, natyrisht, shqiptarë. Ajo Zajednicë do të ishte e paprekshme nga institucionet e Kosovës, por ajo vetë do të kishte të drejtë që t’i drejtohej gjykatave në Kosovë, deri te Gjykata Kushtetuese. Zajednica do të themelohej prej institucioneve të Kosovës por ajo nuk do të mund të shpërbëhej pastaj prej institucioneve të Kosovës. Ajo do të mund të shpërbëhej vetëm me vendimin e 2/3 të komunave anëtare. Kuvendi i Republikës së Kosovës mund ta rrëzojë Kryeministrin, Presidenti i Republikës së Kosovës mund ta shpërbëj Parlamentin, por as Kuvendi, as Qeveria, e as Presidenti nuk do të mund ta shpërbënin Zajednicën, në rast se ajo do të formohej. Ne kemi vepruar në një situatë ekstreme ku po cënohej sovraniteti, integriteti territorial dhe funksionimi i Republikës, por kemi vepruar edhe në një rrethanë urgjente. Sot këto rreziqe nuk janë eliminuar, por janë jashtëzakonisht më të vogla se që ishin para dy vjetëve. Dhe unë jam shumë i lumtur për këtë!

Është tejet e rëndësishme që veprimet tona të rezistencës, e protestës të mos shkëputen nga arsyeja e qëllimi ynë. Nuk mund të ndërpritet kronologjia e zhvillimeve duke u nisur nga tymi në sallë sepse asisoj gjithçka reduktohet në spektaklin e gazit, ku sikurse në çdo spektakël ajo që është interesante, e me interes është ajo që shihet dhe vetëm ajo që shihet, e jo ajo që mendohet dhe besohet. Veprimi ynë nuk është i reduktueshëm në imazhin e spektaklit televiziv. Pra për ta kuptuar veprimin tonë duhet ta inkuadrosh mendjen edhe zemrën, e jo vetëm syrin. Gjer më tani ky proces gjyqësor është udhëhequr me fokusim prej syrit të tymit, pa mendje dhe pa zemër. Ne jemi të bindur që me veprimet tona politike dhe publike i kemi sjellur dobi Kosovës dhe kemi penguar dëme të mëdha. Kurse pasojat tona janë aq të vogla saqë të papërfillshme, aqë të atypëratyshme saqë tërësisht të paqëndrueshme. Objekti mbrojtës i normës penale është mbrojtia e të mirave shoqërore dhe juridike brenda territorit të caktuar. Ne deputetët që kemi ndërmarrë aksione politike brenda autorizimeve që na i beson Kushtetuta e Kosovës, kemi bërë veprime që kanë marrë legjitimitetin e plotë shoqëror dhe juridik. Në njërën anë kemi nënshkrimin e mbi 205 mijë qytetarëve, që i kundërshtojnë këto dy marrëveshje, e që paraqet legjitimitet politik ndërkaq në anën tjetër kemi vendimin e autoritetit më të lartë kushtetues, që paraqet instancën përfundimtare për interpretim të Kushtetutës, Gjykatën Kushtetuese, përkatësisht legjitimitetin juridik. Këto të dyja përbëjnë bërthamën legjitimuese të veprimeve tona për kundërshtim politik ndaj këtyre marrëveshjeve të cilat kanë cënuar si të mirat shoqërore po ashtu edhe të mirat juridike, të faktuara tashmë edhe juridikisht. Meqë këto dy marrëveshje kanë cënuar të mirat shoqërore dhe juridike të shtetit të Kosovës, kjo procedurë nuk ka asnjë kuptim. Norma penale të cilën po tenton ta zbatojë kjo gjykatë, ka humbur kuptimin e objektit mbrojtës, thjesht nenet e Kodit Penal në këtë rast nuk kanë çka të mbrojnë. Objekti mbrojtës i këtyre normave penale do të duhej të ishin veprimet e personave që kanë ndërmarrë veprime politike me të cilët kanë cënuar të mirat shoqërore dhe juridike të shtetit të Kosovës.

Falemnderit!

Hoyt Yee: Perëndimi të tregohet më i prerë me udhëheqësit e korruptuar

Serwer YeeRryma të rrezikshme janë shfaqur në Ballkan që kërkojnë një angazhim më aktiv dhe më të dukshëm të Shteteve të Bashkuara për të mos lejuar zhbërjen e sukseseve të shënuara që nga ndalja e konflikteve të përgjakshme të viteve 1990. Me paralajmërime për rrezikun që paraqet ngecja e reformave, ambicjet gjeostrategjike ruse dhe penetrimi i islamizmit radikal, njohës të zhvillimeve ballkanike, ndër ta edhe Zëvendës Ndihmës Sekretari i Shtetit, Hoyt Yee ofrojnë alternativa për angazhimin amerikan në të ardhmen në një diskutim të organizuar nga Këshilli për Marrëdhënie me Jashtë.

Është koha që Ballkani të trajtohet si një përparësi për politikën e jashtme amerikane, shprehet analisti Daniel Serwer, profesor në Universitetin Johns Hopkins. Një Evropë e preokupuar me presione të brendshme në Bashkimin Evropian, e rënduar nga një krizë e gjatë ekonomike dhe nën presionin e rrymave të ekstremit të djathtë, nuk ka arritur të bëjë sa duhet për të ndihmuar Ballkanin në rrugën e reformave, shprehet zoti Serwer.

Ai propozon një angazhim të profilit të lartë në administratën amerikane.

“Propozoj që të ngarkohet zyrtarisht nënpresidenti amerikan me detyrën e portofolit ballkanik,” thotë Daniel Serwer.

Zv/Ndihmës Sekretari amerikan i Shtetit Hoyt Yee, i angazhuar nga afër së fundmi me Ballkanin Perëndimor, thotë se perëndimi duhet të tregohet më i prerë ndaj udhëheqësve të akuzuar për shkelje apo korrupsion në vendet e tyre:

“Është për të ardhur turp se si udhëheqës politikë të Ballkanit, pavarësisht nga akte të dënueshme, mirëpriten në shumë kryeqytete evropiane, sikur aktet e tyre nuk përbëjnë asgjë të keqe. Kur qytetet e këtyre vendeve i shohin udhëheqësit e tyre në takime të nivelit të lartë në Evropë dhe Uashington, ata nxjerrin përfundime. Nëse këta udhëheqës nuk lejohen në takime dhe qarqe të caktuara dhe bëhen të qarta arsyet përse, kjo do të kishte një ndikim pozitiv në zhvillimet e këtyre vendeve”.

Lidhur me reformat në drejtësi që po ndërmerr Shqipëria, diplomati i lartë thotë se ka rëndësi rezultati:

“Ne nuk do të kënaqemi si partner i Shqipërisë me një zbatim të pjesshëm ose me mungesë zbatimi, prandaj do të vazhdojmë të kërkojmë nga qeveria, partitë politike, anëtarët e parlamentit, që të mbajnë zotimet për të zbatuar amendamentet. Synimi nuk është që të kënaqen Shtetet e Bashkuara apo Bashkimi Evropian, por vendosja e sundimit të ligjit, arritja e statusit të pavarësisë për gjyqësorin”.

Pas vizitës së fundit në Ballkan, komentet e zyrtarit të lartë që Serbia nuk mund të ulet në “dy karrige”, duke nënkuptuar perëndimin dhe Rusinë, ngjallën reagime të shumta. Zoti Yee i sqaron edhe një herë komentet e tij.

“Me rëndësi për Serbinë është që, nëse vërtetë synimi i saj strategjik është futja në Bashkimin Evropian, atëherë duhet ta ndjekë këtë synim në një formë që nuk le asnjë dyshim mb aspiratat e saj të vërteta. Ajo nuk duhet të lërë përshtypjen se tërhiqet nga dy forca njëkohësisht: njëra në Lindje, tjetra në Perëdim. Ka rëndësi të pranojmë se Rusia ka një vizion krejt tjetër për Ballkanin, përfshirë Serbinë, se sa Perëndimi. Këto vizione nuk përputhen”.

Zyrtari i lartë amerikan shprehet se Kosova dhe Serbia mund të dërgojnë një mesazh të qartë se kanë vullnetin politik për të marrë vendimet e vështira politike që nevojiten për të dyja vendet, në takimet e ardhshme mes palëve në kuadër të dialogut dypalësh. Zoti Yee thotë se Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të ndihmojnë procesin e dialogut, por shton se përgjegjësia e parë është mes dy qeverive në Beograd dhe Prishtinë.

Në Kosovë, ashtu si kudo tjetër në Ballkan, e ardhmja është në duart e shoqërive ballkanike, shprehet Zëvendës Ndihmës Sekretari i Shtetit Hoyt Yee. Ai shprehet se politikat amerikane në të ardhmen duhet t’i shërbejnë rritjes së kërkesës së llogarisë ndaj udhëheqësve në Ballkan për të përmbushur rolin që kanë marrë përsipër para qytetarëve të tyre.

Analisti Daniel Serwer paralajmëron se Amerika nuk mund të vazhdojë të ndjekë kursin aktual, pasi Rusia e ka bërë të qartë se ka ambicje për influencë në Ballkan dhe po mbështet rryma dhe individë që kërcënojnë paqen në rajon.

“Duhet të pengojmë tendencat keqbërëse të Rusisë duke ulur vartësinë e Ballkanit tek gazi rus dhe duke ndëshkuar ata që financojnë udhëheqës ballkanikë të cilët kërcënojnë paqen,” thotë zoti Serwer.

Analisti flet me shqetësim edhe për mundësinë e ndërhyrjeve ruse në proceset zgjedhore në Ballkan. Zoti Serwer thotë se Amerika duhet të ofrojë konsulencë për këto vende që të mbrojnë integritetin e zgjedhjeve. Një tjetër sfidë që kërkon vëmendje të menjëhershme: propaganda ruse:

12:50:00 “Prej vitesh është folur për të mbyllur shërbimet e gjuhëve ballkanike të Zërit të Amerikës, por është koha të kuptojmë se kemi një problem serioz në sferën mediatike, si rezultat i aktivitetit rus dhe duhet të kemi aftësinë të përgjigjemi”.

Zoti Serwer diskuton një numër nismash diplomatike, me kosto relativisht të ulët, por që kanë dëshmuar sukses deri tani, ndër to lidhje direkte me institucione e struktura amerikane, si forcimimin e lidhjeve mes gardës kombëtare të Ajovas dhe Kosovës. Ai flet gjithashtu për rëndësinë që të kishte një traktat tregtar mes Shteteve të Bashkuara dhe rajonit, për t’u dëshmuar popullsive të Ballkanit se ky rajon mbetet me rëndësi për Amerikën. (voa)

Fjalimi i rrallë i Gjergj Kastriotit në shtratin e vdekjes, botuar në Gjermani 238 vjet më parë

Gjegj Kastrioti

549 vjet më parë vdiq Heroi Kombëtar i Shqiptarëve, Gjergj Kastrioti Skënderbeu.

Ai lindi në vitin 1405 dhe ishte fëmija i parafundit në familjen me shumë fëmijë të Gjonit e të Vojsavës. Këta kishin katër djem (Stanishën, Reposhin, Konstandinin e Gjergjin) dhe pesë vajza (Marën, Jellën, Angjelinën, Vlajkën e Mamicën).

Kur lindi Gjergji, i ati Gjon Kastrioti, ishte sundimtar i një shteti të rëndësishëm, që shtrihej së paku nga rrethinat e Prizrenit e të Tetovës në lindje, deri në detin Adriatik në perëndim. Qendra administrative e tij duhet të ketë qenë Prizreni. Për ditën e vdekjes së Gjerg Kastriotit ka shumë legjenda dhe pak burime historike serioze.

Gjithsesi studiuesi i kësaj periudhe veçanërisht i jetës së Skënderbeut, Aurenc Bebja që jeton dhe punon prej vitesh në Francë ka mundur të zbulojë vitin e shkuar, një tekst të botuar 238 vite më parë në Gjermani ku përshkruhen fjalët e fundit të Gjergj Kastriotit në shtratin e vdekjes.

Fjalimi i më poshtëm është marrë nga libri i autorit Stephan Zannowich, me titullin “Le Grand Castriotto d’Albanie, Histoire”. Teksti prej 131 faqesh është botuar në vitin 1779 nga shtëpia botuese J. J.Kesler, Frankfurt.

Gjergj Kastrioti, i sëmurë, nuk mund ti shmangej vdekjes dhe për këtë arsye fton në vatrën e tij princat, ambasadorët, gjeneralët, dhe drejtuesit kryesorë të vendit që tu lë amanetet e fundit ashtu siç i ka hije një luftëtari të madh. Para se heroi ynë të fillonte fjalimin, urdhëron që djali i tij i vetëm, Gjoni, asokohe dhjetë vjeç, të ndodhej mes të ftuarve.

Fjalimin e Princit të Matit dhe mbretit të shqiptarëve e gjejmë në faqet 70 – 89 të librit, i shkruar në gjuhën frënge. Sipas autorit të veprës, ja si është shprehur Gjergj Kastrioti:

“Jam në prag të varrit. Po ju lë një mbretëri me forca të afta për ta mbrojtur, por me një pasardhës të paaftë nga mosha për ta drejtuar. Megjithatë, në qoftë se në të ardhmen ju bëheni trima dhe të virtytshëm, ju mund të përballoni të gjitha sulmet e armiqve tuaj.

Nuk është sipërfaqja e vendit ajo që bën një fron të respektueshëm, por aftësia e atij që ulet mbi të. Në qoftë se ju jeni i djallëzuar, shërbëtor i ministrave tuaj, dhe naiv i lajkave të oborrtarëve tuaj, atëherë asgjë nuk do të jetë më e lehtë sesa përmbysja nga maja më e lartë ku ju ndodheni.

Duhet të jetë virtyti themel i fronit. Virtyti nuk është fantazi. Ndoshta do ju a thonë një ditë, por mos harroni se ai që do ju a thotë, është një tradhtar, një dinak, që për të mbretëruar në vendin tuaj, do ju sugjerojë maksima të rreme, të cilat herët a vonë do të shkaktojnë përmbysjen tuaj.

Duke pasur virtytin si udhërrëfyes, lajkatarët dhe të pabesët do të largohen prej jush…Të virtytshëm, ju mund të mbani lehtë perandorinë që po ju lë të tronditur nga lufta e vazhdueshme ; ta përforconi, ta rimëkëmbni nëpërmjet pushimit dhe qetësisë…

Krijoni vendshkrime të paçensuruara në të gjithë sipërfaqen e mbretërisë ku mund të publikohen të gjitha padrejtësitë dhe dhuna që mund të ushtrohen nga drejtuesit e krahinave tuaja. Bëni këtë edhe për miqtë apo familjarët e tyre që jetojnë në oborrin tuaj, të cilët i fshehin këto shkelje apo i përdorin nën pretekstin e drejtësisë dhe të domosdoshmërisë.

Shqyrtoni gjithçka nga ju vetë, dhe nëse magjistrati, ushtari apo kleriku janë mashtrues dhe të padrejtë, atëherë pa mëshirë varini në shtyllë në vendin e krimit : ju do të vini re se pasardhësi i tij do të bëhet i drejtë dhe i njerëzishëm…Kur sapo të keni marrë drejtimin e pushtetit, ju do të kujdeseni për Drejtësinë, e cila është themeli i të gjitha virtyteve.

Ju do të mbroni artizanët, si njerëzit më të dobishëm të zonave të pushtetit tuaj, dhe do të parandaloni shtypjen e tyre nga pasanikët. Krenaria dhe luksi i bën pasanikët të pandjeshëm ndaj fatkeqësive të varfërve, të cilët nuk kanë as tituj (grada) e as mbështetje.

Duhet të jeni të butë dhe të dashur me njerëzit tuaj ; dukuni shpesh mes tyre, bisedoni me ta, pyesni ata nëse dëshirat tuaja për drejtësi janë ekzekutuar nga ministrat tuaj.

Princi që qëndron i mbyllur me oborrtarët e tij shikohet nga populli i tij si armik dhe tiran…Dëgjoni ankesat dhe kërkesat e popullit tuaj me qetësi sa që ti frymëzoni besim atij për t’ju ndihmuar të korrigjoni abuzimet dhe fatkeqësitë e shtetit.

Kujdesuni që Kombi juaj të rritet nëpërmjet fesë katolike, por mos persekutoni asnjeri që ta ndjekë atë me detyrim. Dielli, që është shëmbëllimi i Perëndisë, shkëlqen pa dallim për turkun ashtu si për të krishterin.

Kushdo që këshillon për të luftuar për hir të Perëndisë është një mashtrues i cili dëshiron të sakrifikojë të vërtetën për interesat e tij. Zoti është i fuqishëm, ai mund të bëjë gjithçka vetë, pa ndihmën e askujt…Në qoftë se fati ju bën endacak, të varfër apo nevojtar kurrë mos e ndryshoni fenë për interes… Mbyllini që në origjinë mosmarrëveshjet e teologëve dhe hipokritëve, të cilat janë më të rrezikshmet për lumturinë e një shteti. Kemi parë perandoritë më të lulëzuara të përçahen dhe të tronditen nga këta fanatikë…

Shihni Perandorinë e Konstandinit të rrënuar nga Muhamedi, dhe princin Jean Paléologue (Gjon Paleologu) i shkelur nga kuajt e Arabëve. Ai ishte supersticioz, priftërinjtë e tij ambiciozë dhe injorantë, oborrtarët e tij të rremë dhe të shthurur nga luksi, dhe tani princi, priftërinjtë dhe oborrtarët kanë vdekur dhe po vdesin në skllavëri.

Nëse keni fat të mjaftueshëm për të pasur filozofë në vendqeverisjet tuaja, të cilët janë të ndriçuar nga drita e arsyes dhe jo nga sistemet e rreme, le të shkruajnë në paqe dhe të reagojnë ndaj paragjykimeve dhe makinacioneve të kujtdo që flet në emër të Zotit me qëllim për të heshtur mbretin dhe drejtësinë. Ju do t’i mbroni ata kundra zellit të tepruar të drejtuesve hipokritë duke i shpërblyer me vende pune në gjykatat dhe oborret tuaja.

Kur të ju flasin keq për dikë, ju do ta dëgjoni me gjysmë veshi… Ju do të jeni të sjellshëm me të gjithë shtresat popullore. Si arsye e dallimit të gradës që do të keni së shpejti në shoqëri, ju duhet të dalloheni nga të tjerët nëpërmjet bujarisë, i cili është karakteri dallues i princave. Një monark, edhe i varfër, duhet të jetë bujar…

Mbroni meritën dhe shpërblejeni atë kudo që ajo ndodhet. Mirësia duhet të shoqërohet me një zemër bujare. Njeriu ndërton tempuj, ngre altarë për Zotin falë mirësisë së tij. Evitoni për gjithmonë shekullit, rrethit dhe racës tuaj turpin për të pasur njerëz të dëshpëruar nga mizoria, krenaria apo injoranca juaj. Mos harroni se njeriu lind për lumturinë e njëri-tjetrit…

Armatosuni nga guximi dhe vendosmëria në mjerim, me maturi në mirëqenie. Mos u zhytuni në përtaci, ajo është nëna e të gjitha veseve…Mos mbyllni sytë ndaj fqinjëve dhe traktateve të tyre : ata do të presin momentin kur ju do të jeni të brishtë për t’ju akuzuar dhe do të pohojnë pretendime të rreme mbi trashëgiminë që po ju lë. Mos përdorni spiunë për të ditur se çfarë thonë njerëzit në lidhje me administrimin tuaj. Bëni punën tuaj ashtu si duhet, njerëzia le të flasin dhe të shkruajë çfarë të dëshirojë…

Ti jepet mundësia gjithsecilit prej rrethit tuaj që të ju shkruajë ; Ju do të punësoni sekretarët tuaj që të përgjigjen për çështje të ndryshme ose publike, por sekretet e shtetit duhen të mbeten mes jush…

Mos përbuzni askënd ; më i vogli dhe më i varfëri mund të ju rrëzojë, ashtu si dhe mund të ju ndihmojë me këshillat dhe kurajon e tij.

Jeni të durueshëm në çështjet e luftës, të patrembur në rreziqe, të butë dhe humanë, kurrë mizorë dhe gjaknxehtë. Fshihni dhimbjen që fatkeqësitë tuaja mund të ju shkaktojnë. Armiqtë tuaj do të jenë gjithmonë të gatshëm të ju fyejnë për fatkeqësitë, dhe ministrat të ju tradhtojnë. Ftoni mes jush të huaj të arsimuar duke u dhënë një rol këshilltari edhe në rast kur ata nuk janë fisnikë e të pasur. Kompetencat që i akordohen fisnikërisë janë prodhim i politikës. Ju mund të përdorni fisnikët si të dëshironi. Pasanikët injorantë do t’i ledhatoni, kështu do të kurseni pasurinë tuaj për mirëmbajtjen e ushtrisë, dhe do të keni një oborr të shkëlqyeshëm falë krenarëve por dhe budallenjve, që nuk kanë asnjë lloj virtyti përveçse floririt.

Mos jeni të ndrojtur ndaj ndjenjave tuaja. Deklaroni haptazi oborrtarëve tuaj, se ai që do të ju gënjejë dhe do të ju dërgojë në rrugën e gabuar në administrim, pa asnjë falje do të varet në shtyllë.

Poetëve që do të ju thurin vargje, për të ju bindur se jeni më i madhi, më bujari, më i mrekullueshmi, luftëtari më i madh ndër të gjithë mbretërit, u dërgoni në këmbim një copë letër, bojë dhe një pendë nga një oborrtar i panjohur, me urdhrin për të dëshmuar të vërtetën e asaj që shkruajnë, dhe në qoftë se nuk mund të bëjnë një gjë të tillë, të kufizojnë veten në dhënien e këshillave, duke u lënë të kuptohet së nëse vazhdojnë të shkruajnë marrëzira të tilla të rrezikshme, ata do të mbyten nga vetë ju si person i shenjtë i të vërtetës.

Kujdesuni që të keni gjithmonë ushtarë të mirë dhe të disiplinuar ; që ushtarët tuaj të mos bëhen përtacë, ti stërvitni dhe ti trajtoni jo si skllevër por si shokët tuaj. Kur të jeni në luftë, ju do të udhëhiqni ushtrinë si gjeneral dhe në betejë do të luftoni si ushtar. Emri i mbretit është një titull shumë i nderuar, por ky titull ka peshë të madhe dhe detyra të vështira për të realizuar. Kryesorja është të pranohesh dhe të respektohesh në rrethin tënd. Zoti nuk ka dhënë fuqinë supreme për të na zhytur në qullësi, për që të jemi mbrojtës të çështjes publike. Për një zemër të butë dhe një shpirt të virtytshëm, mirëqenia e përgjithshme e popullit tënd është kënaqësia më e madhe që mund të përjetohet. Neglizhenca dhe një lloj mirësie që e thërrasim « mendjelehtësia e një princi », u shkaktojnë dëme njerëzve ; dhe ju e dini se roli i mbretit është t’i mbrojë

Dëboni larg jush astrologët gjykatës dhe kimistët prodhues ari dhe diamantesh. Një princ është gjithmonë i pasur, kur ai është i mençur dhe i lartësuar shpirtërisht.

Emri juaj do të jetë i shkruar në një pllakë prej mermeri të bardhë me shkronja të zeza mbi dyert e kështjellave tuaja të destinuara për të burgosurit. Mjerim për guvernatorin që i fshehu mbretit pafajësinë, që përkeqësoi nga koprracia dhe zelli i tij dënimin e fajtorëve…

Mbroni njerëzit e dashur dhe të mirë, ndëshkoni shpirtrat e këqij. Jeni të ndjeshëm ndaj lëndimit, por akoma dhe më shumë ndaj shërbimit të popullit tuaj dhe miqësisë të njerëzve të ngjashëm me ju.

Pika kulmore e një lufte është çorientuese, duhet ndjerë pasiguria (rreziku). Atëherë kujdesi dhe guximi do të ju shërbejnë më mirë se sa pasuria. Duhet të dish të fitosh, por mos harroni se edhe mund të mposhtesh. Sfidoni veten tuaj : mos e humbisni toruan nga zemërimi, sepse atëherë i thjeshti bëhet i keq dhe mbreti një përbindësh…

Mos harroni se politika turke është për të mbjellë përçarje mes princave të krishterë ; e gjithë madhështia e tyre gjendet në këtë politikë të shkëlqyeshme, e cila bën me shumë pushtime sesa armët e tyre. Së fundi, në qoftë se jeni xheloz se po ju lë një trashgimtar që ju pengon për të marrë fronin, mos harroni se kam qenë babai juaj, dhe shpatën do e përdorni vetëm për të rrëzuar armikun.

Ju do të keni lidhje të shumta me oborrin e Romës, që unë kam qenë deri tani mbështetës dhe mbrojtës. Interesat e mia më kanë detyruar të përshtas politikën time me të sajën. Rrethanat në të cilat jam gjetur veten nuk më kanë lejuar të luftoj uzurpimet turke dhe pretendimet e papës.

Për të mirën e krahinave të mia kam qenë gjithmonë i lumtur me veprimet që kam ndërmarrë. Roma është fodulle vetëm me princat e dështuar. Roma, duke më pasur frikë, më ka bërë gjithmonë lajka.

Ajo ndryshon maksimat dhe pozicionet sipas rasteve, por frika se humb tokat e saj ndaj sulmeve të Muhamedit, e ka detyruar atë të qëndrojë modeste ndaj meje, duke më njohur të gjitha të drejtat, titujt, dhe zotërimet e realizuara gjatë betejave të mia. Papët nuk kanë arritur kurrë të manipulojnë një ushtar të vjetër si unë, por nuk do të hezitojnë të bëjnë një gjë të tillë ndaj jush si arsye e moshës së re dhe mungesës së eksperiencës për të qeverisur, për të shërbyer.

Mos harroni, se me praktikat e shumta që ata përdorin për të arritur qëllimet e tyre, më e forta, është rrëfimi. Por është e lehtë ta kuptoni : kur prifti do të dojë të dijë më shumë sesa mëkatet tuaja, kthejeni si një mashtrues në vendin e tij, dhe dënojeni si të tillë, që të shërbejë si shembull për pasardhësin e tij.

…Megjithatë, është shumë e rrezikshme të kundërshtosh hapur Papën, këtë idhull të madh të fesë sonë. Ai është një njeri si të tjerët, me pasionet dhe dobësitë e tij… Nëse Papa ju dërgon faljet, reliket, bekimet, merrni ato me respekt, dhe i nderoni me njerëzit tuaj duke e dhënë ju shembullin kryesor… Por në qoftë se Papa përpiqet të rrisë numrin e priftërinjve dhe murgjve për të nxjerrë para nga krahinat tuaja…ose ju nxit që të hapni luftëra në emër të Zotit, rrufeja hakmarrëse qëlloftë mbi ju dhe pasardhësit tuaj në rast pranimi.

Zoti hakmerret ndaj fyersve të tij, pra nuk ka nevojë për ndihmën e njeriut. Mos kërcënoni Romën, kur ajo nuk ju kërcënon. Por shpallni luftë ndaj kujtdo që mundohet të prishë harenë e popullit, dhe legjitimitetin e fronit.

Ju do të ndaloni çdo banor i cili ndodhet nën qeverisjen tuaj, që të mos bëhet as prift e as murg pa arritur moshën dyzet vjeçare. Për tu ushqyer nga puna e të tjerëve, duhet më parë që njeriu (mashkulli) të ketë kontribuar në mbështetjen e komunitetit, prej të cilit dëshiron të ndahet për të shijuar jetën e tij…

Këta priftërinj dhe murgj duhet të ju ndihmojnë të mbroni kombin në kohë lufte, sepse në kohë paqeje po ky komb i ushqen pa i përdorur.

Nëse Papa kundërshton, bindeni atë me butësi, dhe vetëm në qoftë se është e nevojshme përdorni shpatën… Një politikë e tillë do të ju pajtojë me dashurinë atërore të pasardhësve të tij, dhe do të bëheni shembull dhe lider për të gjithë mbretërit, të cilët frikacakë, të dobët, injorantë, budallenj, u uzurpohet nga Papa dhe ministrat e tyre, fuqia që Zoti u ka dhënë për të përhapur lumturinë e Kombeve, ku ata duhet të jenë zotërit dhe etërit.

njëkomb

Shqiptarët dhe interesi kombëtar i tyre

Xhelal

Në periudhën e pluralizmit, në hapësirat shqiptare në Ballkan u krijuan rrethana që bënin të mundur depërtimin e ndikimeve të huaja. Të interesuar për t’u penetruar në botën shqiptare ishin Turqia dhe vende të caktuara arabe. Kuptohet, edhe vende të tjera. Këto ndikime ushtrohen dhe realizohen nëpërmjet individëve, grupeve dhe klerikëve të caktuar islamikë shqiptarë. Në shërbim të pretendimeve të Turqisë dhe të vendeve arabe janë edhe mediume të caktuara shqiptare, ndonjë intelektual, gazetar, analist dhe disa të ashtuquajtura shoqata humanitare. Qëllimi i vendeve të sipërthëna nuk ka të bëjë me fenë, por është politik.

Qëllimi i Ankarasë është që në një pjesë të Gadishullit Ballkanik të ketë sferën e vet të ndikimit dhe zonën e vet të interesit. Me fjalë të tjera, Bosnja dhe Hercegovina (pa Republikën Serbe), Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia të jenë zonë turke e interesit dhe sferë turke e ndikimit. Një pjesë e madhe e popujve të vendeve të sipërthëna janë të fesë islame. Mbi ta Perandoria Osmane ka sunduar pesë shekuj. Tani Turqia, sipas ideologjisë së neo-osmanizmit, do të kishte dashur të rikthehej në gadishull. Zona e interesit dhe sfera e ndikimit, në gadishullin që është pjesë e Evropës, ka rëndësi të jashtëzakonshme për një fuqi të madhe. Zonat e interesit dhe sferat e ndikimit janë preokupim i fuqive të mëdha, po aq sa edhe gjatë luftës së ftohtë.

Pretendimet e Ankarasë dhe të vendeve të caktuara arabe për të ushtruar ndikim në hapësirat shqiptare në Ballkan, janë në kundërshti të plotë me interesat kombëtarë të shqiptarëve.

Autoritetet shqiptare nuk kanë pasur kapacitet të duhur për t’i parandaluar në mënyrë efektive synimet e Ankarasë dhe të vendeve arabe për të ushtruar ndikim në botën shqiptare dhe nuk kanë treguar interesim të duhur për ta parandaluar ndikimin e vendeve të Orientit në botën shqiptare.

* * *

Qarqe të caktuara islamike shqiptare nuk duan që të identifikohen me kombin shqiptar. Këtyre qarqeve nuk u intereson:

– prejardhja ilire e shqiptarëve;

– identiteti kombëtar i shqiptarëve;

– historia e popullit shqiptar;

– madje as gjuha e shqiptarëve – shqipja.

Këto qarqe islamike shqiptare:

– mohojnë Gjergj Kastriotin – Skënderbeun;

– mohojnë periudhën e luftërave të Skënderbeut;

– mohojnë periudhën e Rilindjes Kombëtare Shqiptare;

– mohojnë rilindësit shqiptarë.

Këto qarqe nuk çajnë kokën për hapjen e shkollës së parë shqipe në Korçë (1887), për Kongresin e alfabetit të gjuhës shqipe (1908), e as për shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë (1912).

Këto qarqe i injorojnë dhe i mohojnë figurat dhe vlerat më të mëdha të kombit, siç janë Gjergj Kastrioti, Nënë Tereza dhe Ismail Kadareja. Madje jo vetëm që i injorojnë dhe i mohojnë, por edhe shkruajnë dhe flasin zi e më zi për ta.

Me fjalë të tjera, këto qarqe islamike shqiptare, historinë antiosmane të popullit shqiptar, nuk e konsiderojnë si histori të lavdishme të tij, por si dështim historik për shqiptarët e fesë islame. Këto qarqe pra, e injorojnë dhe e mohojnë periudhën më historike të popullit shqiptar – atë të luftërave dhe të kryengritjeve antiosmane.

Këto qarqe islamike shqiptare fare nuk çajnë kokën për integrimin e shqiptarëve në strukturat euro-atlantike – në BE dhe në NATO, pavarësisht nga fakti se Turqia është anëtare           e Aleancës Veri-Atlantike dhe se me dekada synon të bëhet anëtare e BE-së. Këtyre qarqeve u pengon orientimi proamerikan i shqiptarëve, pavarësisht nga fakti se Arabia Saudite, ku ndodhen dy vendet më të shenjta të fesë islame, është aleate e ngushtë e ShBA-së.

Qarqet e sipërthëna islamike shqiptare nuk e duan integrimin e shqiptarëve në strukturat euro-atlantike. Ata duan integrimin e shqiptarëve në botën islamike, integrimin me Turqinë dhe me botën arabe.

Këto qarqe islamike shqiptare nuk duan të dëgjojnë se shqiptarët janë popull evropian, popull që i përkasin kontinentit të vjetër dhe qytetërimit perëndimor. Ata nuk i pranojnë humanistët shqiptarë – Marin Barletin, Mikel Marulin, Leonik Tomeun, Maksim Grekun, Marin Beçikemin, Gjon Gazulin. Ata nuk i njohin shkrimtarët e letërsisë së vjetër shqiptare – Gjon Buzukun, Frang Bardhin, Lekë Matrëngën, Pjetër Budin, Pjetër Bogdanin.

Sipas këtyre qarqeve, shqiptarët duhet të funksionojnë me vlera islamike, rrjedhimisht me sistem oriental të vlerave dhe si të tillë duhet t’i takojnë Turqisë, botës arabe, përkatësisht islamike, ndaj duhet sjellë në hapësirat shqiptare Turqinë apo vendet arabe.

Këto qarqe paraqiten si përçues të interesit turk apo arab, në atë pjesë të Gadishullit Ballkanik ku jetojnë myslimanët, d.m.th. shqiptarët dhe boshnjakët, duke shpërfillur faktin se shqiptarët, për dallim prej boshnjakëve, u përkasin tri feve.

Këto qarqe islamike shqiptare duhet ta dinë se feja nuk është komponentë e identitetit kombëtar. Feja nuk është politikë as ideologji. Feja nuk është instrument propagandistik. Po qe se feja shndërrohet në politikë, në ideologji dhe në instrument propagandistik, atëherë ajo pushon të jetë besim në Zot. Feja është çështje private dhe personale e individit. Shqiptarët nuk identifikohen me fenë. Në saje të prejardhjes së përbashkët, të lashtësisë, të autoktonisë, të gjuhës, të traditave popullore dhe të historisë, shqiptarët janë popull me identitet të padiskutueshëm.

Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, më parë se figurë fetare, është personalitet politik. Ai luftoi kundër Perandorisë Osmane, në vendin e vet, në Shqipëri. Rrjedhimisht, luftërat e tij antiosmane ishin luftëra politike dhe kombëtare. Po të kishte bërë luftëra fetare, do të kishte luftuar në vende të tjera – të krishtera – të Ballkanit. Prandaj Skënderbeu u takon të gjithë shqiptarëve, pa dallim përkatësie fetare. Ai është hero kombëtar i të gjithë shqiptarëve. Ata që e paraqesin Skënderbeun si prijës luftarak që ka mbrojtur krishterimin dhe qytetërimin perëndimor, kanë qëllime politike pragmatike, për interesin kombëtar të shqiptarëve.

Ka të tillë që e pandehin Skënderbeun si një mit. Duhet ditur se nuk ka popull në botë që nuk ka jetuar në mite dhe në legjenda, me mite dhe me legjenda, përfshi edhe popujt më të zhvilluar të rruzullit. Edhe sot, shumë popuj në botë, pa përjashtuar edhe popujt e vendeve më të industrializuara, jetojnë me mite dhe me legjenda. Ka popuj që në faza të caktuara të zhvillimit të tyre kanë nevojë për mite dhe për legjenda. In ultima linea, Skënderbeu nuk është mit. Ai është realitet historik për të cilin kombi shqiptar ka nevojë edhe sot.

Udhëheqja politike shqiptare në Ballkan dhe mbarë shoqëria shqiptare, paraqiten para botës me figurën e Skënderbeut dhe të Nënë Terezës, jo për t’i irrituar shqiptarët e fesë islame, por për interesa të kombit shqiptar, pjesë e të cilit janë edhe shqiptarët e fesë islame. Skënderbeun në Prishtinë, në Shkup apo në Dibër nuk e sollën shqiptarët e fesë ortodokse apo të fesë katolike. E sollën shqiptarët e fesë islame. Kur Skënderbeu erdhi në Shkup, që nga Qafa e Thanës e këndej, e pritën në të gjitha qytetet e Maqedonisë veriperëndimore, mijëra shqiptarë të fesë islame. Askush nuk u kishte bërë thirrje që të dilnin për ta pritur.

* * *

Në vende të caktuara, kleri është në funksion të ideologjisë kombëtare dhe të interesit kombëtar. Kleri grek apo Kisha Ortodokse Serbe përbëjnë thelbin e ideologjisë kombëtare greke, përkatësisht serbe. Në vende të caktuara islamike feja nuk është e ndarë nga shteti. Rrjedhimisht, kleri i atyre vendeve është pjesë përbërëse e sistemit politik dhe është në funksion të politikës shtetërore.

Rasti i klerit islamik shqiptar nuk duhet të jetë atipik. Për dallim nga qarqet islamike shqiptare, të cilat për interesa të Turqisë apo të vendeve arabe e injorojnë interesin kombëtar shqiptar dhe i mohojnë vlerat kombëtare shqiptare, kleri islamik shqiptar, derisa vepron në rrugën institucionale, duhet të jetë pjesë përbërëse e ideologjisë kombëtare shqiptare dhe duhet të mbrojë vlerat kombëtare shqiptare. Qarqe të caktuara islamike shqiptare që veprojnë në anë të kundërt të interesit kombëtar shqiptar, duhet ta dinë se interes strategjik i popullit shqiptar, nuk është Turqia apo ndonjë nga vendet arabe, por integrimi në strukturat euro-atlantike dhe miqësia me ShBA-në, e cila më 1919 e mbrojti Shqipërinë nga synimet grabitqare të fqinjëve serbo-grekë, më 1999, bashkë me UÇK-në, e çliroi Kosovën, në vitin 2008 mbështeti shpalljen e pavarësisë së Kosovës, ndërsa në vitin 2009 e pranoi Shqipërinë në NATO. Lidhja e shqiptarëve me Perëndimin nuk bëhet në dëm të shqiptarëve të fesë islame. Me vendet e Orientit, në interes të ndërsjellë, shqiptarët mund të kenë dhe duhet të kenë marrëdhënie ekonomike. Lidhja me Perëndimin, për shqiptarët është çështje sigurie dhe perspektive.

Është e drejtë njerëzore dhe demokratike e një shqiptari mysliman që një vlerë, dukuri apo praktikë perëndimore që është e papranueshme për të, ta refuzojë dhe të mos e praktikojë. Shqipëria dhe Kosova janë vende demokratike. Normat dhe parimet etike individi i zgjedh vetë.

* * *

Pothuajse në asnjë vend të botës, falja e mëngjesit të Bajramit nuk kryhet në sheshin e qytetit apo të kryeqytetit. Duke i kryer ritualet fetare në sheshin e kryeqytetit, qarqe të caktuara islamike shqiptare, me paramendim i dërgojnë mesazh Evropës:

– se shqiptarët janë popull me fe islame;

– se shqiptarët nuk janë evropianë;

– se shqiptarët nuk i takojnë qytetërimit perëndimor;

– se shqiptarët nuk janë properëndimorë;

– se shqiptarët nuk janë me Brukselin dhe Uashingtonin, por me Ankaranë dhe me botën arabe;

– se teoria mbi harmoninë fetare në botën shqiptare, nuk është veçse një iluzion, utopi dhe teori politike romantike, d.m.th. jo si është realisht por si duhet të jetë;

Nuk është e vërtetë se ndër shqiptarë nuk ka harmoni dhe tolerancë fetare, siç pandehin qarqe të caktuara islamike shqiptare. Krerët e bashkësive fetare shqiptare duhet ta dinë se interesin kombëtar shqiptar e përkufizon politika dhe jo qendrat fetare. Politika zyrtare e Tiranës dhe e Prishtinës është proevropiane dhe properëndimore. Qarqe të caktuara islamike shqiptare, me veprimet e tyre pro Orientit, e sfidojnë orientimin properëndimor të zyrtarëve politikë shqiptarë. Ata e dinë mirë se Tirana dhe Prishtina zyrtare kanë marrëdhënie të mira edhe me Turqinë edhe me vendet arabe, siç kanë edhe me shumë vende të tjera të botës.

Shumë vende arabe dhe shtete me popullsi myslimane ende nuk e kanë njohur pavarësinë Kosovës. Ka shtete arabe dhe shtete me popullsi myslimane të cilat votojnë kundër anëtarësimit të Kosovës në organizatat ndërkombëtare, duke u rreshtuar kësisoj në anën e Serbisë dhe të Rusisë.

Edhe pse veprimet pro-orientale të qarqeve të caktuara islamike shqiptare janë në kundërshti me interesin kombëtar shqiptar dhe me interesin strategjik të popullit shqiptar, krerët politikë shqiptarë, për interesa personalë dhe partiakë i kanë toleruar veprimet e këtyre qarqeve. Nga kjo rezulton se për krerët politikë shqiptarë, interesi personal dhe partiak është mbi interesin kombëtar shqiptar dhe mbi interesin strategjik të popullit shqiptar. Një gjë e tillë ndodh vetëm në vendet me kapacitet shtetndërtues të kufizuar. Mirëpo në abuzime, politikanët shqiptarë demonstrojnë kapacitet të plotë.

Veprimet që janë kundërshti me interesin kombëtar shqiptar dhe me interesin strategjik të popullit shqiptar kryhen në kohën kur Prishtinës i kërkohet:

– të krijojë në Kosovë, bashkësinë e komunave me shumicë serbe; dhe

– të zgjidhë – në dëm të Kosovës – çështjen e demarkacionit me Malin e Zi.

* * *

Herë-herë, autoritete të larta të Turqisë deklarojnë se turqit dhe shqiptarët janë vëllezër, janë të një gjaku. Deklaratat e këtilla janë absurde dhe nuk janë në interes të popullit shqiptar. Shqiptarët dhe turqit janë dy popuj të veçantë. Gjuha shqipe është gjuhë indoevropiane, turqishtja ndërkaq bën pjesë në familjen e gjuhëve uralo-altaike – në grupin e gjuhëve turan, ku bëjnë pjesë edhe gjuhët ugrofine, gjuhët samojed, dhe gjuhët altaike, d.m.th. manxhutunguze, turko-tatare dhe mongole.

Sipas qarqeve të caktuara të Ankarasë, turqit dhe shqiptarët kanë kulturë dhe histori të përbashkët. Sipas deklaratave dhe qëndrimeve të lartpërmendura, del se shqiptarët nuk janë popull evropian. Me qëndrime të tilla, qarqe të caktuara të Turqisë vënë në dyshim ekzistimin e popullit shqiptar. Me pohimet e sipërthëna të disa zyrtarëve të Ankarasë, mohohet pjesa antiosmane e historisë së popullit shqiptar. Por, dihet mirëfilli se historia e popullit shqiptar nuk ndërtohet nga shqiptarët që kanë qenë në shërbim të Perandorisë Osmane, por prej atyre që luftuan për t’u shkëputur prej saj. Historinë e Kosovës nuk e krijuan ‘shqiptarët e ndershëm’ që ishin në shërbim të Beogradit, por ata që u flijuan për lirinë e saj.

Ndaj deklaratave dhe qëndrimeve absurde të autoriteteve turke se turqit dhe shqiptarët na qenkëshin vëllezër dhe popuj të një gjaku dhe se turqit dhe shqiptarët paskëshin kulturë dhe histori të përbashkët, nuk reagojnë as shteti shqiptar, as Prishtina zyrtare dhe as institucionet shkencore më të larta të kombit, siç janë institutet e akademive të shkencave. Një indolencë e tillë dhe një qëndrim pasiv i tillë ndaj mohimit të qenies kombëtare shqiptare, nuk mund të haset në asnjë vend të konsoliduar të Ballkanit apo të kontinentit të vjetër. Nuk është e rastit që Shqipërinë dhe Kosovën, Brukseli tenton ta përfshijë në tregun e përbashkët të Ballkanit Perëndimor, ku bëjnë pjesë popuj sllavë të jugut, përkundër faktit se shqiptarët nuk janë sllavë dhe se kanë qenë në konflikt historik me ta. Nuk mjafton që shqiptarët të thonë se janë popull evropian, properëndimor dhe aleatë të ShBA-së, e në anën tjetër të funksionojnë me sistem oriental të vlerave. Shqiptarët sot, gëzojnë një mbështetje shumë më të vogël të qendrave politike ndërkombëtare të vendosjes – Uashingtonit dhe të Brukselit, seç gëzonin dikur.

* * *

Shqiptarët u takojnë tri feve – islame, ortodokse dhe katolike. Ç’do të ndodhte sikur shqiptarët e fesë katolike të lidheshin me Romën, shqiptarët e fesë ortodokse – me Athinën, ndërsa shqiptarët e fesë islame – me Turqinë, me vendet arabe apo me Teheranin?! Veprimet e cilësdo bashkësi fetare shqiptare që do të cenonin vlerat kombëtare shqiptare, nuk do të priteshin mirë nga dy bashkësitë e tjera fetare. Një përçarje e shqiptarëve mbi baza fetare do të shkaktonte bosnizimin e shqiptarëve. Nuk duhet vepruar që feja te shqiptarët të shndërrohet në një çështje të ndjeshme. Përçarja e shqiptarëve mbi baza fetare do të shfrytëzohej nga faktorë të jashtëm për ndërhyrje në punët e brendshme të botës shqiptare. Nuk duhet lejuar libanizimin e botës shqiptare.

Veprime të caktuara të disa qarqeve islamike shqiptare, drejtpërsëdrejti shkojnë në favor të Beogradit, të Athinës dhe të Moskës. Serbët, grekët dhe rusët, që nga koha e Kongresit të Berlinit e deri në ditët tona, kanë thënë nëpër kancelaritë evropiane:

– se shqiptarët janë mbetje turke në Ballkan;

– se shqiptarët janë përçues të interesit turk në rajon;

– se shqiptarët funksionojnë me sistem turk, arab apo persian të vlerave;

– se shqiptarët përçojnë traditat islame në gadishullin e krishterë dhe në Evropën e krishterë.

Rrjedhimisht, Perëndimi nuk duhet t’i mbështesë shqiptarët. Sipas tyre, shqiptarët nuk duhet të kenë shtet dhe nuk meritojnë të kenë shtet; Perëndimi nuk duhet ta mbështesë çështjen shqiptare në Ballkan dhe as çështjen e Kosovës; trojet shqiptare duhet t’u lihen serbëve dhe grekëve.

Sot serbët, grekët dhe rusët nuk kanë nevojë të angazhohen dhe të lodhen nëpër kancelaritë evropiane për t’u thënë perëndimorëve se shqiptarët janë përçues të islamit politik në Evropën e krishterë. Këtë e bëjnë sot, shumë më mirë se serbët, grekët dhe rusët – vetë shqiptarët.

Xhelal Zejneli

 

Shtypi gjerman: Haradinaj në mëshirë të Vuçiçit?

shtypi gjermanKryeministër me shumë rreziqe përpara! Zgjedhja e qeverisë në Kosovë dhe e kryeministrit Ramush Haradinaj kanë tërhequr vëmendjen e shtypit gjerman.

Në artikullin me titull “Kryeministri i ri në kërkim të ekulibrit të vazhdueshëm”, gazeta gjermane “tageszeitung” thekson zgjedhjen e qeverisë në Kosovë me një shumicë tejet të ngushtë, me 62 vota nga 120 deputetë në parlamentin e Kosovës. “Për shumë ishte e habitshme, kur 10 deputetët e pakicës serbe në Kosovë, zgjodhën kryeministër atë që nga pala serbe është titulluar “kriminel lufte. Aq më tepër që vetëm para pak ditësh, qeveria serbe kishte bërë të ditur, se i mbetet urdhërarrestit ndërkombëtar kundër Haradinajt.”

Gazeta gjermane thekson se qeveria e Haradinajt “është qeveria e parë e Kosovës e varur nga zemërgjerërsia e pakicës serbe dhe me këtë edhe nga Serbia, thënë më saktë nga njeriu i fortë i Serbisë, presidenti Vuçiç….por problemet që duhet të zgjidhë kjo qeveri janë shumë të mëdha. Jo vetëm zhvillimi ekonomik i Kosovës ka mbetur pas premtimeve të partive. Ky vend me popullsinë më të re në Europë ka një nivel papunësie deri në 70%.”

Haradinaj politikan realist?

“Tageszeitung” i kushton vëmendje edhe zgjidhjes së detyrës më të vështirë për qeverinë e re të Haradinajt -gjetja e një “modus vivendi” me pakicën serbe për temën aq të debatuar të krijimit të asosaciacionit të komunave serbe. “Njohja e kërkuar nga ana e BE dhe Serbisë e asosaciacionit të komunave serbe në sytë e partisë opozitare, Vetëvendosja paraqet krijimin e një republike të pjesshme serbe në Kosovë, sipas modelit të Republikës Srpska në Bosnje-Hercegovinë.

Po të hënën gazeta gjermane “tageszeitung” në një artikull të titulluar “Kryeministër në mëshirë të Beogradit”  thekson se pikërisht votat e pakicës serbe në Kosovë e ndihmuan ish-drejtuesin e UÇKsë, Ramush Haradinajn të jetë kryeministër i Kosovës. “Se si do të ndeshet ai me këtë situatë, kjo mund të parashikohet lehtë. Sepse si BE edhe bashkësia ndërkombëtare presin që Haradinaj të përmbushë disa kushte. Ai duhet të gëlltisë atë më të vështirën dhe të pranojë krijimin e asosaciacionit të komunave serbe.” Haradinaj që e paraqiste këtë si kërkesë të papranueshme tani ka zbutur tonin dhe paraqitet si “politikan realist”, shkruan taz. (dw)