Kategoritë: Ballkan

Gjermania, financimi i infermierëve dhe boshatisja e Ballkanit

infermieriPër të zbutur situatën emergjente të infermierisë në Gjermani, ministri i Shëndetësisë, Jens Spahn synon të financojë shkollimin e tyre jashtë vendit. Ballkani nuk është shumë entuziast për këtë iniciativë.

Joana Bocaj është 25 vjeçe. Ajo ka tre vjet që punon si infermiere në qytetin e Vlorës. Nëse gjërat shkojnë sipas planeve të saj, Joana nuk do të punonte edhe shumë kohë në Vlorë, sepse ajo po përgatitet që ta lerë Shqipërinë dhe të fillojë një jetë të re në Dyseldorf. Për këtë qytet ajo ka dëgjuar nga një koleg i saj. „Mendoj, se në Gjermani do të kem një jetë më të mirë dhe një të ardhme më të mirë. Kemi rroga të vogla, dhe askush nuk e vlerëson punën tonë. Prandaj dua të punoj e të jetoj atje.”

Në Dyseldorf infermierja shqiptare do të jetë e mirëpritur. Problemi i injoruar me vite i mungesës së personelit në përkujdesin shëndetësor ka arritur në nivelet më të larta të politikës gjermane. Në marrëveshjen e koalicionit qeverisës gjerman të partisë CDU/CSU dhe asaj socialdemokrate shënohet: në të gjithë Gjermaninë do të punësohen 8.000 infermierë. Ndërkohë kjo shifër është korrigjuar më lart, tani fjala është për punësimin e 13.000 infermierëve të rinj.

Reservuar infermierësh në Ballkan

Megjithë këtë korrigjim, kjo shifër nuk do të mjaftojë, sepse gjendja është edhe më dramatike. Për shkak të mungesës së infermierëve, shumë të moshuar në qendrat e të moshuarve nuk marrin kujdesin e duhur. 36.000 vende pune në infermieri janë të pazëna, 15.000 prej tyre në qendrat e të moshuarve. Akoma më urgjente paraqitet gjendja në kujdesin shëndetësor në shtëpi. Sipas prognozave, deri në vitin 2060 numri i të moshuarve që do të kenë nevojë për kujdes shëndetësor do të rritet nga 2,86 milionë aktualisht në 4,5 milionë në Gjermani.

Tani ministri gjerman i Shëndetësisë, Jens Spahn (CDU) ka dalë me një propozim të ri, se si mund të zgjidhej kjo situatë emergjente. Ai parasheh që forcat e nevojshme për kujdesin shëndetësor në Gjermani t’i trajnojë jashtë Gjermanisë. „Nga komisioni parlamentar buxhetor kemi edhe marrë edhe një shumë prej 9 milionë eurosh”, i tha ai një gazete gjermane në një intervistë të enjten.

Me këto para mund të gjenden partnerë jashtë Gjermanisë që të shkollojnë forca punëtore për kujdesin shëndetësor në Gjermani. Forcat e ardhshme punëtore, sipas ministrit, do duhet të mësojnë gjermanisht që në vendin origjinë. Si vende të mundshme për një projekt të tillë parashikohet Kosova, Maqedonia, Filipinet dhe Kuba.

Shpopullim i kërkuar

Në vendet e prekura të Ballkanit kjo iniciativë nuk pritet me entuziazëm. Kështu autoritetet maqedonase shprehen se projekte të tilla vetëm e nxisin emigrimin e njerëzve të rinj, të shkolluar mirë. Bashkëpunimi i propozuar në praktikë do të thotë që Gjermania të shkollojë në vend vetëm fuqinë punëtore për të cilën ka nevojë, me qëllim që ata ta lenë përgjithmonë vendin e tyre. Në një situatë të tillë, kur emigracioni në Maqedoni e vende të tjera në rajon është alarmues, zgjidhje të tilla nuk sjellin asgjë pozitive për këto vende.

Që ky rrezik është real e tregon së fundmi edhe një studim i organizatës “Together for life” dhe Fondacionit Friedrich Ebert në Shqipëri. Sipas tij, 78% e mjekëve shqiptarë duan të largohen nga Shqipëria, dhe 24% do të donin ta bënin këtë menjëherë. Arsyet më të rëndësishme: mungesa e seriozitetit në punë, paga e ulët dhe kushtet e vështira të punës.

Arrati nga mungesa e perspektivës

Situata nuk është ndryshe as në Serbi, Bosnje-Hercegovinë apo Kosovë, ku dhjetëra mijëra qëndrojnë me valixhet gati për të pritur rastin më të mirë për largimin nga vendlindja. Para konsullatave radhët e atyre që duan një vizë pune janë të gjata, shkollat e gjuhës gjermane janë të tejmbushura e ofrojnë kurse gjuhe deri në orën 23:00. Dhe agjencitë e ndërmjetësimit të punëtorëve mbushin xhepat – për ndërmjetësimin e një infermiereje nga disa klinika gjermane ato marrin deri në 5.000 euro bonus, ndërsa tarifat e ndërmjetësimit sigurisht i paguajnë punëkërkuesit.

Edhe në Kroaci, anëtare e BE gati janë shpopulluar disa rajone. Shumë vetë nuk duan vetëm rroga të larta, me largimin nga vendi ata reagojnë edhe për atmosferën politike e shoqërore në vendet e tyre, dhe mungesën e perspektivës.

Fitimtarë – gjermanët

Nga pikëpamja gjermane ky imigracion është një përfitim i dyfishtë: nga njëra anë gjendet fuqia punëtore kaq e nevojshme, nga ana tjetër shkollimi kushton shumë pak ose aspak për kushtet gjermane. Prandaj nuk të çudit reagimi pozitiv i presidentit të Diakonisë, Ulrich Lilie, që e përshëndet iniciativën e ministrit të Shëndetësisë. „Nuk ka rrugë tjetër, duhet të kualifikojmë vetë në Afrikë, Lindjen e Largët apo Europën Lindore”, thotë ai. Avantazhi është i qartë: „Fuqia punëtore vjen e gatshme me diplomë në Gjermani.”

Por ndryshe duket gjendja nga perspektiva e vendeve ku vazhdon rrjedhja e trurit. Fatmir Brahimaj, president i Urdhrit të Mjekëve Shqiptarë thekson se Shqipëria nuk ka asnjë shans në një treg të pambrojtur. „Nuk e di ku ta gjejë një arkë me para për të ndaluar këtë fenomen. Kushtet e punës jashtë janë arsyeja kryesore pse mjekët duan të braktisin vendin.”

Parimi i rotacionit dhe zgjidhje rajonale

Në Ministrinë e Shëndetësisë në Maqedoni është përpunuar një propozim, me të cilin të dyja palët mund të përfitojnë. Shkupi propozon, që në bashkëpunimin me Gjermaninë të zbatohet parimi i rotacionit. Mjekët, infermierët e forcat e kujdesit shëndetësor mund të punojnë përkohësisht për gjashtë muaj në Gjermani, kështu ata përmirësojnë dijen profesionale, mbledhin përvoja, dhe fitojnë të ardhura më të mira. Pas kësaj ata do duhet të kthehen në Maqedoni. Kështu vendlindja që ka investuar në arsimin e tyre do të përfitonte nga dijet e reja.

Sipas ministrit maqedonas të Shëndetësisë, Venko Filipce, zgjidhja duhet kërkuar në planin rajonal. „Qëndrimi ynë është që adresimi t’u bëhet të gjitha vendeve të rajonit për një bashkëpunim me Gjermaninë. Këtu mund të flitet për një parim rotacioni dhe jo thjesht për largim nga vendi”, thotë Filipce në një prononcim për Deutsche Wellen.

Nëse do të ketë një zgjidhje të tillë, nuk dihet. Joana Bocaj nga Vlora nuk pret. Ajo e ka marrë ndërkohë diplomën e gjuhës gjermane për të punuar në Gjermani. Edhe pak kohë dhe ajo do të udhëtojë drejt Gjermanisë.

Kthehet rivaliteti gjeopolitik i fuqive të mëdha në Ballkan

Presidenca e BosnjesPresidenca e Bosnjes

Ballkani po tërheq interesin e fuqive të huaja. Por disa prej tyre duket se e shohin rajonin më tepër si një gur shahu në lojën e madhe gjeopolitike. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, Jamie Dettmer njofton nga qyteti i Banja Lukës në Bosnje.

Duket një vend i çuditshëm për të ndërtuar një kishë ortodokse të stilit rus, një fshat i largët në mes të këtij rajoni serb gjysmë autonom në Bosnje. Mungesa e mundësive ekonomike ka bërë që vetëm një numër i vogël banorësh të mbetet këtu.

Banori që e ka ndërtuar atë shpreson që tani të vijnë turistë.

Moska e ka inkurajuar ndërtimin e kishës. Ambasadori rus në Bosnje e vizitoi kishën këtë vit, si pjesë e strategjisë së re të influencës së Kremlinit në Ballkan.

Por jo të gjithë mendojnë se roli i Moskës në Ballkan është altruist, apo konstruktiv.

Sefik“Rusia ka disa ambicie të tjera. Rusia nuk e mbështet rrugën tonë drejt anëtarësimit në NATO, një qëndrim që ne e kemi dëgjuar hapur dhe ky është një problem në marrëdhëniet tona”, thotë anëtari boshnjak i Presidencës së Bosnjës, Sefik Dzaferoviç.

Në një mural thuthet “Krimeja është ruse, Kosova është serbe”. Nacionalistët serbë e shohin Rusinë si aleat të tyre të natyrshëm për shkak të një trashëgimie të përbashkët ortodokse të krishterë dhe sllave.

Moska ka përdorur fuqinë e butë për të nxjerrë në pah lidhjet historike mes Rusisë dhe Sllavëve në Ballkan të cilët janë pjesë e kishës Ortodokse Lindore. Muajin e kaluar Rusia dërgoi klerikët ortodoksë dhe personalitetet e Kremlinit, duke përfshirë edhe ministrin e jashtëm Sergei Lavrov, në ceremoninë e përurimit të një kishe të re ruse dhe një qendre kulturore në Banja Lukë.

Viktor SafyanovViktor Safyanov, bashkë-drejtues i qendrës serbo-ruse në Nish të Serbisë

Në Serbinë fqinje, Rusia ka ndërtuar një qendër ndihmash dhe trajnimi për reagime ndaj fatkeqësive natyrore. Mediat shtetërore ruse kanë transmetuar raporte anti-NATO në gjuhën serbe dhe Kremlini i ka dhënë Beogradit avionë luftarakë MiG të epokës sovjetike.

Diplomatët perëndimorë kanë akuzuar Rusinë për ndërhyrje në referendumin e 30 shtatorit për ndryshimin e emrit të Maqedonisë, duke penguar një përpjekje për t’i dhënë fund mosmarrëveshjeve 27-vjeçare me Greqinë fqinje, që do t’i hapte rrugën anëtarësimit të Maqedonisë në NATO.

“Konkurrenca gjeopolitike është kthyer me një forcë të madhe në Evropën Juglindore. Ne jemi shumë të ndjeshëm ndaj rolit që Rusia vazhdon të luajë në këtë rajon”, thotë Geoffrey Pyatt, Ambasador i Shteteve të Bashkuara në Greqi.

Perëndimi po investon shumë më tepër në Ballkan sesa Rusia, gati 12 miliardë dollarë në ndihma, investime dhe tregti vetëm nga vendet evropiane. Dhe shumë banorë të Ballkanit janë veçanërisht të interesuar për anëtarësimin e vendeve të tyre në Bashkimin Evropian. Dëshira për anëtarësim në BE është aq e madhe sa që disa politikanë nacionalistë serbë, edhe pse jo të gjithë, e mbështesin këtë.

“Është e natyrshme që Republika Serbe dhe Bosnje-Hercegovina të aspirojnë anëtarësimin në BE”, thotë politikani i sërbëve të Bosnjes, Nikola Saric.

Sondazhet sugjerojnë se përpjekjet e Rusisë në Ballkan nuk janë aq të suksesshme. Sipas një sondazhi të organizatës Gallup, shumica e njerëzve në Ballkanin Perëndimor besojnë se ata do të përfitonin nga anëtarësimi i vendeve të tyre në BE. (voa)

Evropa ime: Paqja e akullt e Bosnjës

Zeljko Komsic, Milorad Dodik, Sefik DzaferovicTë bashkuar me mosbesim: Treshja presidenciale në Bosnjë, Zeljko Komsic, Milorad Dodik, Sefik Dzaferovic

Dikur viktimë e luftës, sot Bosnja po bëhet pre e harresës. Një gabim, mendon Norbert Mappes-Niediek, sepse konflikti ndërmjet serbëve, kroatëve dhe myslimanëve nuk po zgjidhet.

Jo përditë, por për çdo vit në Bosnjë del marmota dhe dëgjojmë se vendi nuk mban më dhe mund të plasë lufta sërish. Nuk ka vit që kreu i serbëve të Bosnjës, Milorad Dodik, të mos kërcënojë me diçka. Ose me ndonjë referendum për shkëputjen e serbëve, ose me tërheqjen e  përfaqësuesve dhe nëpunësve serbë nga qeveria qendrore. Dhe tani ai  po kërcënon se nuk do t’i respektojë më vendimet që  treshja presidenciale i merr me shumicë votash.

U bënë mbi 20 vjet që Dodiku kërcënon. Por asgjë nuk ka ndryshuar, as për keq, por edhe – dhe ky është sekreti i provokimeve të vazhdueshme – as për mirë. Secili komb i shtetit katërmilionësh boshnjak: myslimanët, serbët dhe kroatët, kanë frikë nga dominanca e tjetrit. Rezultati është një bllokadë e gjerë e institucioneve që hapet vetëm rrallëherë dhe me shumë presion. Dhe është garancia më e mirë për pushtetin e një marmote, siç është Milorad Dodik.

Mosbesim i pakufi

Në Bosnjë ekziston një mosbesim i madh – dhe jo pa shkak. Në luftën e zhvilluar prej vitit 1992-1995 luftuan në fillim serbët kundër aleatëve boshnjakë dhe kroatë, pastaj u bashkuan serbët dhe kroatët kundër boshnjakëve. Ndërkohë është ngritur një komb i tërë, shumë më i ndarë sipas kombësisë se brezat paraardhës. Por sot as frika – para së gjithash e serbëve, por edhe e kroatëve – nga predominimi i të tjerëve nuk është joracionale.

Jo vetëm në Bosnjë, por në të gjithë botën dhe te fuqitë e mëdha mbikëqyrëse në Europë, serbët janë humbësit moralë. Edhe pse janë shumë të rij për të qenë fajtorë në luftë, ata kanë frikë nga trajtimi i pabarabartë dhe keqtrajtimi. Vetëm lufta mund të përjashtohet me siguri, sepse vendi është në depresion. Boshnjakët, serbët dhe kroatët më përpara mbledhin plaçkat  dhe shkojnë të rrinë paqësisht pranë njërit-tjetrit në autobus për Stuttgart,  Köln ose Vjenë, sesa të mobilizohen për luftë.

Të frustruar nga bllokadat dhe ngadalësia e përparimeve jo vetëm në Bosnjë, disa politikanë dhe diplomatë europiano-perëndimorë kanë dalë me receta të vjetra – ushqim për marmotat. A nuk do të ishte më mirë sikur t’i ndanim etnitë, sepse është shumë e qartë që ato nuk bëhen dot me njëra tjetrën? Kështu edhe propozimi i presidentit të Serbisë dhe Kosovës, për të shkëmbyer territore, është dëgjuar me interesim dashamirës në shumë vende evropianoperëndimorë. A nuk është gjithçka më mirë, kur serbët dhe shqiptarët janë veç e veç, sesa të rrinë bashkë duke përgjuar papushim njëri-tjetrin? Hesape të ndara, miq të mirë: Kjo moto ka nisur të ketë gjithnjë e më shumë simpatizantë, sidomos në Bosnjë.

As hesape të ndara, as miq të mirë

Aty etnitë prej shumë kohësh janë të ndara faktikisht. Gjërat e përbashkëta, për të cilat duhet të bien dakord se si t’i administrojnë, janë shumë më të pakta se sa për shembull ato gjëra që ndajnë vendet e BE-së. Edhe Bosnja-Hercegovina është një shembull që e dëshmon më së miri se hesapet e ndara nuk garantojnë asnjëherë “miqësi të mirë”.

Me monoetnicitetin e arritur gjatë luftës, pjesa serbe nuk është bërë aspak më demokratike. Përkundrazi: përsa kohë që këtu institucionet e ndryshme duhet të merren vesh me njëri-tjetrin, janë të nevojshme institucione dhe procedura demokratike. Tani, meqë serbët janë “më vete”,  prandaj edhe lejojnë t’i qeverisë Milorad Dodik në stilin e një babai patriarkal: pa u kundërshtuar, pa opozitë serioze. Jo më kot ai i ndërron postet e kushtetutës:  herë bëhet kryetar qeverie i republikës së tij, herë president, herë anëtar i presidiumit të shtetit. Dhe pak të ngrihen në këmbë fëmijët e vendit, mjafton një provokim ndëretnik dhe të gjithë së bashku struke nën mbrojtjen e babait të madh të kombit.

Ndarjet etnike, siç na e tregon edhe shembulli i Bosnjës, nuk sjellin asgjë. Përkundrazi.  Edhe në vendet fqinje Serbi dhe Kroaci shndërrimi në shtet kombëtar nuk ka sjellë as lulëzimin e demokracisë dhe as fqinjësinë e mirë. Me Aleksandar Vuçiçin qeveris në Beograd sërish një burrë i fuqishëm, i cili arrin t’i japë vetes vazhdimisht pushtetin që i nevojitet me ngacmime të dozuara mirë ndaj Kosovës. Në Kroacinë tashmë thuajse tërësisht monoetnike, nacionalizmi dhe urrejtja ndaj pakicës serbe janë ndoshta edhe më të mëdha se në kohën e luftës.

Perspektiva evropiane

Bashkimi Evropian për çdo afrim të mëtejshëm u vë boshnjakëve si parakusht që së pari të sqarohen me njëri-tjetrin. Të krijojnë institucione të forta dhe të konsolidohen si shtet. Përpjekjet për të disiplinuar Dodikun autoritar nuk kanë munguar nga ana e fuqive mbikëqyrëse evropiane, por të gjitha kanë dështuar para mekanizmave të frikës. Shpresat se brezi i ri mund ta ndryshojë këtë gjendje janë zhgënjyer.

Kjo vërtet që  kërkon një zgjidhje tjetër. Por në vend që të mbështesë ndarje të mëtejshme etnike, Evropa duhet të ketë besim te zgjedhja e vet: që t’i vërë konfliktet lokale në kontekste më të mëdha në mënyrë që atyre t’u bjerë vlera, të mundësojë diversitet, të forcojë të drejtat individuale. Në një kontekst më të madh, siç ishte ish-Jugosllavia, boshnjakët e të gjitha kombeve kanë jetuar pa probleme. Një Evropë e bashkuar mund të përbënte një kornizë të re. Parakusht është që ajo të ketë besim te vetja.

Norbert Mappes-Niediek jeton në Graz të Austrisë dhe është korrespondent i Evropës Juglindore për një numër gazetash në gjuhën gjermane.

Ballkani në BE: Nevojiten më shumë histori suksesi

AspenDiskutimi për publikun në Institutin Aspen në Berlin me përfaqësues të Ballkanit e BE-së e Gjermanisë u bë nën hijen e acarimit të marrëdhënieve për shkak të taksave të Kosovës ndaj Serbisë dhe Bosnjë-Hercegovinës.

Kur në vitin 2003, në Selanik, Ballkanit Perëndimor iu ofrua perspektiva Europiane, qëllimi ishte qëndrueshmëria afatgjatë e rajonit. Por që nga ajo kohë kanë kaluar 15 vjet dhe përparimet e arritura në këtë proces janë të vogla. Marrëveshja mes Maqedonisë dhe Greqisë për çështjen e emrit, e cila ende nuk është përmbyllur përfundimisht, ka gjasë të jetë një histori e tillë suksesi.

“Por na nevojiten më shumë të tilla”, kërkoi Christian Hellbach, i ngarkuari i Gjermanisë për Europën Juglindore, Turqinë dhe vendet EFTA-s, të mërkurën në Berlin, në aktivitetin e Instituti Aspen. Argumenti i tij: Pa histori suksesi, është e vështirë të binden qeveritë dhe parlamentet e vendeve anëtare të BE-së që të angazhohen për zgjerimin. Edhe pse në fakt, siç do të thoshte diplomati me përvojë – ndër të tjera ish-ambasador në Sarajevë – Ballkani Perëndimor nuk është në skaj, por në mes të Europës dhe angazhimi për të është në interes të drejtpërdrejtë të sigurisë së BE-së.

Debat për taksat ndaj Serbisë dhe Bosnjë-Hercegovinës

Por vendime të tilla, si ai i qeverisë së Kosovës për t’u vënë taksa prodhimeve nga Serbia dhe Bosnja-Hercegovina, e vështirësojnë shumë punën bindëse me skeptikët ndaj Ballkanit, siç mësoi DW nga qarqet diplomatike të mërkurën në Berlin. Hapi i Kosovës, si përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj fushatës së Serbisë kundër kandidaturës së Kosovës në Interpol, sipas mendimit të diplomatëve, është i nxituar dhe nuk e nxjerr Kosovën aspak në një dritë pozitive, sidomos tani që ajo ka kryesinë e CeftA-s. “Çështjet tregtare duhen zgjidhur brenda CeftA-s,” – tha edhe ambasadori Hellbach gjatë bisedës në Aspen.

Zëvendësministri i Bosnjë-Hercegovinës, Josip Brkiç, e quajti vendimin e qeverisë Haradinaj për taksat ndaj vendit të vet “luftë tregtare që nuk përputhet me mekanizmin e Cefta-s”. Unë nuk e di se si mund të flasim për bashkëpunim dhe stabilitet në këto kushte, u ankua ai. Për kryenegociatoren e Serbisë me BE-në, Tanja Miščević, vendimi i taksave vetëm sa e vështirëson dialogun për normalizimin e marrëdhënieve Serbi-Kosovë.

Kosova dhe Shqipëria kritikojnë Serbinë dhe Bosnjë-Hercegovinën

Zëvendësministri i Kosovës për integrim, Lirak Çelaj, e mori në mbrojtje vendimin e qeverisë së vet për rritjen e taksave : “Si Serbia, ashtu edhe Bosnja – Hercegovina kanë kaq vite që po na vënë pengesa. Kjo nuk është fqinjësi e mirë dhe nuk na lejon të jemi të barabartë. Me këtë hap, që u detyruam ta bëjmë, shpresojmë që Serbia dhe Bosnja –Hercegovina të ndryshojnë sjelljen e tyre ndaj Kosovës”, tha Çelaj.

Zëvendësministri i jashtëm i Shqipërisë dhe njëherazi kryenegociatori i Shqipërisë me BE-në, Gent Cakaj, kujtoi në këtë kontekst qëndrimin bllokues të Serbisë në marrëveshjen për tarifat roaming të celularëve, që është një nga pikat kryesore të agjendës digjitale të BE-së për Ballkanin Perëndimor. Sipas Cakajt, Serbia jep shkaqe teknike, por në fakt bllokada është vendim politik, për të penguar kështu pjesëmarrjen e Kosovës në këtë marrëveshje. Gent Cakaj, vetë 28 vjeçar, që ka kaluar një pjesë të jetës në Kosovë, tha se qytetarët e Kosovës e kanë më të lehtë të shkojnë në New York se në Sarajevë, për shkak të regjimit të vizave kundër tyre. Cakaj, si përfaqësues i Shqipërisë, nuk donte të komentonte vendimin e qeverisë së Kosovës, por kërkoi më shumë sinqeritet në komunikim mes vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Në pritje të zgjedhjeve për Parlamentin Europian

Siç mëson DW nga qarqet politike dhe diplomatike nga Berlini, çështja e liberalizimit të vizave, sikurse edhe ajo e zgjerimit të Bashkimit Europian me vendet e Ballkanit, është e vështirë t’i ofrohet elektoratit, së paku deri në zgjedhjet e Parlamentit Evropian, në maj të vitit 2019.

Kjo është data që po presin të gjitha vendet për të vazhduar edhe zyrtarisht procesin e integrimit në BE. Objektivat ndryshojnë nga vendi në vend: Shqipëria dhe Maqedonia duan të çelin negociatat, Kosova të shijojë heqjen e vizave, Mali i Zi dhe Serbia të hapin kapitujt e rinj, Bosnja-Hercegovina të fitojë statusin e kandidatit.

Por a mund të garantojë Komisioni Europian që kjo agjendë do të mbetet e tillë? Genoveva Ruiz Calavera, drejtoreshë e drejtorisë së Komisionit të BE-së për politikat ndaj vendeve fqinje dhe për negociatat e zgjerimit, është e qetë dhe optimiste, se politika nuk ka për të ndryshuar: Tekefundit, agjenda europiane ka mbijetuar tre legjislatura, tre komisione, kujton ajo. Calvera thotë se do t’i duhet sërish ta bindë shefin e saj të ri për domosdoshmërinë e kësaj agjende

Instituti Aspen organizon çdo vit një konferencë me përfaqësues nga rajoni i Ballkanit, Gjermania dhe BE-ja në Berlin për të diskutuar në atmosferë të qetë për çështjet aktuale politike. Konferenca zakonisht është me dyer të mbyllura, ndërsa tradicionalisht njëri prej paneleve hapet edhe për publikun e gjerë. (dw)

Kroatët kërkojnë dëmshpërblim nga Serbia, për kohën e kaluar në kampe

DragutinDragutin Guzovski ka paditur Republikën e Serbisë e kërkon dëshmpërblim për periudhën e qëndrimit në kampet serbe. Ai është zënë rob gjatë luftës në Kroaci e është dërguar në Serbi, ku është mbajtur në kushte çnjerëzore.

Dragutin Guzovski, i shënuar me numrin 2280 në arkivat serbe për të zënët robë nga Kroacia, ka nisur betejën për njohjen e persekutimit që ka përjetuar pas arrestimit në Vukovar në vitin 1991. Ai është mbajtur rob në kampet serbe më shumë se gjashtë muaj në Mitrovicën e Sremit. Pas një pritje të gjatë, ai së bashku me kryetarin e Shoqatës së të burgosurve në Zhupaninë e Vukovarit dhe Sremit, ka vendosur të nisë procesin kundër Serbisë.

“Unë dhe zoti Rehak (Danijel Rehak, kryetar i Shoqatës)kemi shkuar në të gjitha ministritë përkatëse”, thotë Guzovski. Por pas një pritje tepër të gjatë, ai ka vendosur të angazhojë një avokat në Serbi dhe të kërkojë zyrtarisht nga Serbia që t’ia paguajë dëmshpërblimin për persekutimin gjatë luftës.

“Ky është vetëm rasti i parë. Ne të tre – unë, Antun Horvat dhe Sreqko Glamoçak – kemi vendosur të hedhim në gjyq Republikën e Serbisë”, thotë Guzovski. Por ai beson se pas tyre do të ketë edhe shumë persona të tjerë që do të kërkojnë dëmshpërblime nga Serbia.

Trauma, rrahje, trajtim çnjerëzor

Guzovski beson se Serbia nuk do të futet në proces gjyqësor, por do t’u ofrojë një marrëveshje jashtë gjykatës. Ai ka frikë se mund të kalojë tepër kohë deri në vendimin përfundimtar. Guzuovski e pranon vet se askush që ka dalë nga kampet e Serbisë nuk ka vdekur si pasojë e moshës. Traumat, rrahjet dhe kushtet jonjerëzore në burgje kanë qenë shkaku më i shpeshtë i vdekjeve pas daljes nga burgjet serbe. Tri shkaqet kryesore të vdekjeve të personave që kanë qenë në kampet serbe janë – kanceri, hemoragjia cerebrale dhe infarkti.

Dragutini ka qenë në kampet e Serbisë gjashtë muaj e gjysmë. 126 ditë ka qenë i vetmuar në qeli, dyert e të cilës shpesh nuk janë hapur me ditë të tëra, thotë ai për DW. Para futjes në kamp është plagosur tre herë, ndërkohë që edhe sot ka pjesë metalike nga plumbat në trup. Nga kampi është lëshuar me shumë kocka të thyera nëpër të gjithë trupin. Në kampe i ka humbur 46 kilogram për disa muaj. Për të gjitha këto akuza ai ka edhe dëshmitë e mjekut.

Guzovski kërkon nga Serbia një dëmshpërblim në vlerë prej 6.480.000 dinarë, që do të thotë rreth 51.000 Euro. Për vet dëmshpërblimin thotë se paratë në fakt nuk i interesojnë fare, prandaj ka kërkuar këtë shumë kaq simbolike. Por Serbinë e ka hedhur në gjyq për katër shkaqe: Rrëmbimi i padrejtë i lirisë, deportimi dhe futje në kampe, sjellje johumane dhe jonjerëzore dhe shkelje e plotë e Konventës së Gjenevës.

Më e keqja për te është se në listën e Interpolit sipas fletarresteve të Serbisë gjenden edhe sot, 26 vjet pas përfundimit të luftës, emrat e personave që kanë qenë në kampet e Serbisë.

potvrdaDëshmi të Vukovar Guzovskit, ish-rob lufte nga Vukovari

“Unë më shumë se 12 vite nuk kam mundur të dal nga vendi, ndonëse nuk jam në asnjë proces gjyqësor. Por nëse kërkoni në Google – “personat që kërkohen  nga policia” –  atëherë do të gjeni të gjithë emrat tanë. Nuk guxojmë askund të dalim”, thotë Guzovski.

Padia e parë e këtij lloji

Serbia në një farë forme sikur po i mban të gjithë këta njerëz peng. Me muaj të tërë kanë vuajtur nëpër kampet e  Serbisë, e tani me vite të tëra nuk mund të lëvizin të lirë dhe të shkojnë në ndonjë vend të Bashkimit Evropian – që paraqet shkelje të të drejtave të njeriut. Kjo është padia e parë e këtij lloji kundër Serbisë, sepse Mali i Zi e ka pranuar përgjegjësinë për kampin Morinje dhe ka paguar personat që kanë qenë në këtë kamp.

Njëra republikë e ish-shtetit të quajtur “Serbia dhe Mali i Zi” e ka pranuar fajin dhe ka paguar dëmshpërblimet. Ndaj këtë duhet ta bëjë edhe republika tjetër – pra Serbia, mendon Guzovski.

Vet ekzistenca e kampeve në Serbi është një fakt shumë rëndues për këtë vend fqinj. Shumë shtetas të Serbisë nuk janë të vetëdijshëm se çfarë ka ndodhur në territorin e shtetit të tyre. Ndërkohë që çështja nuk ka lidhje vetëm me ndonjë proces juridik, por ka edhe sfond politik, në veçanti në momentin kur kryeministrja e Serbisë, Ana Brnabiq në një intervistë për DW thotë se Serbia është “vend absolutisht krenar dhe se ajo është përballur me të kaluarën”.

Padi private

“Kemi heshtur me vite të tëra dhe më në fund është dashur ta nisim vet procedurën para gjykatave, sipas padive personale. Këto janë padi private”, thotë Dragutin Guzovski.

“Vërtetimi për gjërat e konfiskuara përkohësisht”, është një dokument, të cilin nga tregon Guzovski, me nënshkrimin e majorit Zoran Rangjeloviq, nga Komanda 33 e kampit të të burgosurve. Dokumenti ka vulë dhe nënshkrim.

Guzovski thotë se në këtë fatkeqësi të madhe ai ka pasur fat që e kanë dërguar në kampet e Serbisë. “Çfarë do të ndodhë me personat që janë mbajtur në kampet serbe në Knin, Glinë, Dalj, Nagoslavc… çfarë do të ndodhë me ta?”, pyet ai, me shpjegimin se këta njerëz nuk do të kenë ndoshta fare shanse që të marrin çfarëdo dëmshpërblimi.

Minisria e Drejtësisë në Beograd njofton se kërkesa është në proces dhe se për këtë do të mbahen edhe seanca të posaçme gjyqësore. Mendohet se drejtësia serbe do të ofrojë një marrëveshje për këtë çështje. Për këtë çështje, DW ka kërkuar shpjegim edhe në Ministrinë kroate të Drejtësisë, por deri në përfundimin e këtij teksti nuk ka pasur ndonjë përgjigje. (dw)

Gjermania nuk ndryshon politikën për Ballkanin, por ç’ndodh me BE vitin e ardhshëm…

EU Ballkan SofijaTërheqja e Angela Merkelit nga politika do të thotë edhe largim i lideres jo zyrtare të BE-së, ajo e cila zgjidhte kontradiktat e dilemat në Bruksel. Por a mund të ndryshojë politika e BE për Ballkanin Perëndimor?

Jo vetëm për BE, edhe për shumë politikanë në vendet e Ballkanit Perëndimor kancelarja, Angela Merkel ishte lidere dhe mentore për politikat e tyre dhe përkrahëse e madhe në procesin e integrimeve në BE. Që nga deklarimi i kancelares Merkel, se ajo nuk do të kandidojë përsëri për postin e kryetares së partisë në CDU, në Evropë u krijua një gjendje pothuajse e jashtëzakonshme dhe pasigurie. Kjo pasiguri u reflektua në të gjithë BE-në por edhe në Ballkanin Perëndimor.

Zyrtarë, analistë dhe qytetarë nga rajoni në ditët e fundit diskutojnë për pasojat e mundshme, pas tërheqjes së figurës, e cila ka mbështetur personalisht dhe angazhohej për integrimin e Ballkanin Perëndimor në BE. “Kancelarja Angela Merkel nuk është larguar nga pozita e kancelares, por vetëm ka lajmëruar se do të largohet nga posti i kryetares së CDU-së. Kjo do të thotë se për aq kohë sa është kancelare, unë nuk pres që të ketë ndonjë ndryshim të madh në politikën gjermane drejt Europës Juglindore dhe politikës së BE për zgjerimin “, thotë për DW drejtori i zyrës së Brukselit të Institutit Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe Sigurisë Dushan Reljiq.

Analistët nga Brukseli që merren me çështjen e zgjerimit në përgjithësi dhe politikën e BE-së ndaj Ballkanit Perëndimor, pajtohen me këtë vlerësim, se ky veprim i kancelares gjermane nuk do të ndryshojë politikën e Gjermanisë për integrimet e rajonit. “Ekziston një vazhdimësi afatgjatë në politikën gjermane drejt Europës Juglindore, e cila është arritur kryesisht përmes politikës së zgjerimit në Bruksel dhe përmes NATO-s. Është e vetmja politikë që përfaqësohet në kontekst ndërkombëtar dhe nuk mund të ketë ndryshime të shpejta në këtë drejtim”, shpjegon Reljiq për DW.

Nga Fondi Gjerman Marshall thuhet se politika e Gjermanisë ndaj Ballkanit Perëndimor është e lidhur me stabilitetin dhe ekonominë dhe se ky interes “nuk do të ndryshojë pavarësisht nga lidershipi në Berlin”. Gjermania e udhëhequr nga Angela Merkel filloi procesin dhe më pas planin “Berlin Plus”, me qëllim për të forcuar rajonin ekonomikisht duke krijuar mundësi bashkëpunimi midis shteteve të Ballkanit dhe përforcimin e lidhjeve me BE-në. “Angela Merkel ka udhëhequr personalisht politikën e zgjerimit të BE-së, në kohën, kur Komisioni Evropian lëshoi dorë nga udhëheqja e këtij procesi”, shpjegon Rosa Balfour nga Fondi Gjerman Marshall.

Por tëheqja e Merkelit nuk është problemi kryesor i Ballkanit…

Janë faktorë të tjerë ata që mund sjellin një ngadalësim të ri të procesit të zgjerimit. Sfidat me qeveritë e reja të vendeve anëtare të BE-së dhe dalja e Britanisë së Madhe nga Bashkimi Evropian do të ngadalësojnë proceset e zgjerimit. Një faktor tjetër kyç janë zgjedhjet për Komisionin e ri të BE-së, të cilat do mbahen vitin e ardhshëm. “Duhet të theksohet se zgjedhjet që do të mbahen vitin e ardhshëm për Parlamentin Evropian e për formimin e Komisionit të ri të BE-së, si edhe emërimin e Komisionerit të ri për politikën e zgjerimit, janë procese që mund të çojnë në një lloj ngadalësimi dhe ngërçi të proceseve politike që kanë të bëjnë me Brukselin dhe Komisionin Evropian.”, thotë Dushan Reljiq, drejtor i zyrës së Brukselit të Institutit Gjerman për Çështjet Ndërkombëtare dhe të Sigurisë.

Ai shton se këto janë procese për të cilët mund të flitet në këtë moment, dhe se do të ishte ndoshta edhe e papërgjegjshme për të parashikuar, se çfarë mund të ndodhë deri në vitin 2021, kur Angela Merkel do të mbyllë mandatin e kancelares.

Çfarë mundë të presin vendet e Ballkanit Perëndimor nga Berlini, ndërkohë që Angela Merkel është kancelare?

Edhe pse mandati i Angela Merkel në krye të Gjermanisë është deri në vitin 2021, analistët tashmë kanë filluar studimin e analizat e të gjitha partive të mëdha gjermane dhe biografitë e pasuesve të mundshëm të Merkelit dhe politikat e tyre ndaj zgjerimit të BE-së. Dushan Reljiq për DW megjithatë këmbëngul se tani seriozisht mund të flasim vetëm për atë që është “e qartë para nesh”, në lidhje me politikën gjermane ndaj Ballkanit Perëndimor.

“Pika e parë është se Merkel nuk beson në pranimin e mundshëm të Serbisë dhe Malit të Zi në BE, në vitin 2025. Integrimet e vendeve do të vendosen sipas punës në vendet e tyre, por jo me një datë të caktuar nga Brukseli “, thotë Reljiq. Pika e dytë është pozicioni i Berlinit rreth tentativave të Aleksandar Vuçiqit dhe Hashim Thaçit. Kancelarja gjermane ka bërë të ditur se nuk është e prirur që të mbështesë ndryshim të kufijve në Ballkan. “Tani kjo pyetje qëndron në mes të aleatëve perëndimorë, sipas mendimit tim Shtetet e Bashkuara dhe disa partnerë tjerë perëndimorë, kanë një tendencë për t’i shqyrtuar këto ide më hapur sesa në Berlin”, thekson Reljiq. Mbi spekulimet rreth organizimit të një takimi të mundshëm të Presidentit të Serbisë dhe të Kosovës me drejtuesit e BE-së në Paris më 11 nëntor, sipas Dushan Reljiq nuk do të ketë “as kohë e as hapësirë” për një diskutim mbi situatën në Evropën Juglindore.

dw

Sfida e Ballkanit Perëndimor për të mbajtur rininë në rajon

muller30% e rinisë nga Ballkani Perëndimor që kryen intership në kompanitë gjermane në nuk kthehet në atdhe. Për DW Antje Müller, Drejtore e Programit për Ballkanin Perëndimor, Programi intership i Biznesit Gjerman.

DW: Znj. Müller, ҫfarë i ofron biznesi gjerman rinisë së Ballkanit Perëndimor (BP) me anë të programit të intership që ju drejtoni?

Antje Müller: Ofrojmë vende intershipi në kompanitë gjermane, kudo në Gjermani, nga 3- 6 muaj për të sapodiplomuarit. Kjo do të thotë që të rinjtë dhe të rejat mund të fitojnë njohuri praktike, që kombinohen me njohuritë e tyre teorike të fituara në universitet, pra  do të thotë një numër i madh të rinjsh dhe të rejash nga gjithë rajoni që marrin njohuri praktike dhe rrisin dijet e tyre profesionale.

Shans i madh të fitosh njohuri praktike tek kompanitë gjermane, që janë në avanguardë në teknologji, menaxhimin, respektim të të drejtave të punonjësve etj. Si lindi kjo nismë për t’ia dhënë këtë mundësi rinisë së BP?

Programi nisi pas vrasjes në vitin 2003 të Zoran Djindic, kryemnistrit të parë demokrat të Serbisë. Ministria Federale për Bashkëpunim Ekonomik për Zhvillim, hapi programin duke synuar të kujdeset për trashëgiminë e Zoran Djindic, i cili shihte tek rinia një faktor të rëndësishëm me rol të veҫantë në zhvillimin e Serbisë. Zoran Djindic vlerësonte shumë potencialin e  rinisë në ndryshimin progresiv të shoqërisë serbe. Më vonë në program përfshimë edhe 5 vendet e tjera të BP si edhe Kroacinë  për të rritur potencialet e rinisë dhe rolin e saj në zhvilimin ekonomiko-social të BP.  Çdo vit ne ofrojmë 75 vende për intership, në bizneset gjermane, kudo në Gjermani. Kosto e qëndrimit të pjesëmarrësve, që pranohen për intership apo ndryshe alumni, përballohet 50% nga Ministria Federale për Bashkëpunim Ekonomik për Zhvillim dhe 50% nga kompanitë gjermane, ku ata kryejnë praktikën, duke përfshirë edhe sigurimin shëndetësor. Ata marrin edhe 550 euro në muaj si bursë. Në varësi nga qyteti ku ndodhet kompania, ajo paguan ose pagë mujore ose qeranë e banesës. Kampania siguron edhe pajisjet për të punuar si edhe një mentor që i shoqëron ata në marrjen e njohurive praktike.  Pra, kuptohet që është një shumë e konsiderueshme financiare si edhe kapital human që Gjermania vë në dispozicion të rinisë së BP.

A ka të dhëna për numrin e pjesëmarrësve në programet intership që rikthehen në vendet e tyre përkatëse në BP dhe numrin e atyre që nuk rikthehen, por qëndrojnë në Gjermani?

Që kur programi ka filluar, në  të kanë marrë pjesë rreth 700 të rinj dhe të reja nga BP. Afërsisht 70% e tyre janë rikthyer në atdheun e tyre në BP;  kurse 30 % kanë qëndruar në Gjermani, vazhdojnë kualifikimin ose punojnë. Por qëllimi i programit është që ata të kthehen dhe t’i sjellin BP njohuritë që kanë fituar, të punësohen në kompani ndërkombëtare në vendin e tyre apo edhe të trajnojnë punonjësit e ardhshëm në bazë të njohurive që kanë fituar në Gjermani.

A është kusht paraprak që të fitojnë intership-in, rikthimi i tyre në atdhe pas përfundimit te intership? A i pyesni për këtë para se të merret vendimi përfundimtar?

Jo. Nuk është. Kompanitë janë të interesuara të dinë motivimin e rinisë, nga se nisen për të marrë një intership në kompanite gjermane të biznesit. Kjo është kryesorja në intervistën qëkompanitë kryejnë para me kandidatët para se të marrin vendimin përfundimtar.

Emigrimi i rinisë është një problem i madh shqetësues në BP, që vë në pikëpyetje zhvillimin ekonomiko-social të rajonit dhe arritjen e standarteve të kërkuara për hyrje në BE. Energjitë dhe potenciali i rinisë, që po emigron në masë, nuk shkon në BP por në vendet ku rinia po emigron. Dhe ju sapo thatë që 30 % e alumni nuk kthehen. Çfarë mendoni për këtë situatë?

Pa dyshim, Brain Drain është një sfidë e madhe për BP. Jam e bindur që duhet  të ndërmerren një sërë hapash që ikja, rrjedhja e trurit; nga rajoni të frenohet dhe mundësisht të ndalojë. Por duhet të pyesim vehten: Pse ikën rinia? Ju thatë që rinia në BP nuk është e kënaqur me sistemin e edukimit. A është arësye e ikjes sistemi arsimor, që nuk ka përqasjen e dhënies edhe të njohurive praktike? A është arësye  mungesa e vendeve të reja të punës, fakti që tregu i punës nuk ofron mundësi punësimi për rininë pas mbarimit  të studimeve të larta dhe kualifikimeve në vend? A është arësye që politikat në BP nuk marrin parasysh aspiratat e rinisë dhe të ardhmen e saj në atdhe? Apo është mungesa e një sistemi të mirë sigurimesh shoqërore?  Mendoj se ka një kombimin të shumë arësyevedhe problemeve që duhen përballuar nga vetë vendet e BP.

Znj. Müller, ka edhe një këndvështrim tjetër: Individi, në shoqëritë demokratikesot është i lirë të eksperimentojë, është e drejta e njeriut  të shkojë për të jetuar dhe punuar atje ku realizon aspiratat dhe potencialin e vet, natyrisht duke respektuar ligjet, nuk e kam fjalën për qëndrim në mënyrë të paligjshme. Si e shihni  ju raportin mes kësaj të drejte dhe nevojës urgjente që ka BP për të mbajtur rininë e tij në rajon?

Jam plotësisht dakord me këtë këndvështrim. Jetojmë në shekullin e 21-të. Është shekulli i globalizimit, Kushdo flet për lëvizjen, mobilitetin. Ka qindra programe që mbështesin lëvizjen e rinisë. Por ka ndryshim mes rinisë së Europës Perëndimore dhe asaj të BP: pjesa më e madhe e rinisë së Europës Perëndimore kthehet në vendin e saj, kurse e kundërta ndodh me rininë e BP. Ndryshimin duhet ta bëjnë vetë vendet e BP; vetë ato duhet të ndërmarrin hapa, të realizojnë ndryshimin që rinia të kthehet, në fund  të fundit., pas përvojave, por të ketë mundësi të realizo jë potencialin dhe endrrat e veta.

 

Antje Müller është Drejtore e Programit për Ballkanin Perëndimor, në Komitetin për Marrdhënie Ekonomike me Europën Lindore, Programi intership i Biznesit Gjerman, Berlin.

Gjermani: Numri i të huajve bie në tërësi, por rritet ai i ballkanasve

shamijaNë vitin 2017 ka rënë numri i përgjithshëm i migrantëve që kanë ardhur në Gjermani, megjithatë Gjermania mbetet një vend atraktiv, sidomos për qytetarët e BE-së. Shënon sërish rritje numri i të ardhurve nga Ballkani.

Imigrimi në Gjermani shënon rënie në përgjithësi. Në vitin 2017 kanë ardhur 416.000 njerëz më shumë në Gjermani se sa janë larguar. Sipas Zyrës Federale të Statistikave në Visbaden, ardhjes së 1,551 milionë vetëve i qëndron përballë një shifër tjetër, largimi i 1,135 milionë njerëzve. Në vitin 2016 imigrimi në Gjermani shënonte shifra më të larta, 500.000 vetë më shumë erdhën krahasuar me ata që u larguan. 90% e atyre që kanë ardhur në Gjermani janë të huaj, pjesa tjetër janë gjermanë, ku bëjnë pjesë edhe gjermanët e ardhur nga vendet e ish-Bashkimit Sovjetik.

Ndër të huajt e ardhur në Gjermani numrin më të madh e përbëjnë qytetarët që vijnë prej vendeve të Bashkimit Europian. 239.000 gjithsej. Më së shumti Gjermaninë e synojnë qytetarët rumunë (73.000), ata polakë (34.000), kroatë (33.000) dhe bullgarë (30.000) vetë.

Nga Ballkani erdhën në 2017 më shumë vetë

Në vitin 2017, ndryshe nga viti 2016, ka pasur një rritje të numrit të ardhurve nga vendet e Ballkanit. Nga Kosova kanë ardhur gjithsej 8000 vetë vitin e kaluar, ndërsa nga Shqipëria nëse viti 2016 shënoi një rënie me 26.000 vetë të shqiptarëve, në 2017-n ky numër u rrit me 1000 vetë. Nga Serbia erdhën 6000 vetë, po kaq edhe nga Maqedonia.

Nga vendet aziatike kanë ardhur 140.000 vetë, nga vendet europiane jashtë BE-së kanë ardhur 60.000 vetë gjithsej, ndërsa nga Afrika 35.000 imigrantë. Ndërkohë ka rënë ndjeshëm numri i të ardhurve nga Siria, Afganistani dhe Irani.

la/(epd, dpa)

Do të përmbytet Ballkani me dizelët e vjetër gjermanë?

dizelKu do të shkojnë dizelët e vjetër që në Gjermani nuk po gjejnë më blerës? Pse të mos hidhen sytë nga Ballkani, thonë disa? A do të kthehen vërtet këto vende në vendshkarkim makinash të vjetra?

Mikro qëndron në sheshin e një firme për makinat e përdorura „S-Auto” në Beograd, ai e di çfarë do: Një automjet dizel, me kosto të ulët riparimi dhe që shpenzon pak naftë. Debatin për dizelin në Gjermani ai e ndjek me shumë vëmendje.”E kam dëgjuar këtë dhe kam pritur që të ulen çmimet tek ne, por kjo nuk ka ndodhur deri tani. Kam qenë i duruar, kam ndjekur me vëmendje zhvillimet pas vendimit të gjermanëve, dhe kam pritur që të kemi një fluks makinash këtu. Por nuk shoh që çmimet të kenë rënë.” Që në verën e kaluar mediat serbe njoftaan se do të vijnë nga Gjermania rreth 300.000 automjete.

Por kjo nuk ka ndodhur, kujton Biljana nga firma S-Auto. „Automjetet tona vijnë nga Gjermania, Franca, Belgjika, Holanda, Zvicra. Ato blihen tek ankandet e caktuara, dhe rreth 20-30% e automjeteve tona vijnë nga tregu gjerman i automjeteve të përdorura. Kryesisht janë makina dizel me motor të vogël, dhe vit prodhimi 2005-2008. Ne i shesim të gjithë automobilët, nga euro 3 deri tek euro 5 e euro 6.”

Euro 3, 4, 5, 6- është norma minimale e lejuar e gazrave ndotës. Në Serbi lejohen automjetet e normës euro 3, por që janë prodhuar nga viti 2000. Milosh Petroviq, presidenti i Shoqatës së Importuesve Serbë të Automjeteve thotë se „katastrofike është – e këtë e them qëllimisht – se automjetet e përdorura në masën 80%  janë më të vjetra se 10 vjet, që në vitin 2017 janë importuar 153.000 automjete të përdorura në vend.

Në vitin 2016 ishin 120.000. Nëse shohim një periudhë prej 5 vitesh, atëherë në Serbi kanë ardhur rreth 600.000 automjete që Europa nuk i do më. Kjo është ajo që na dhemb ne si përfaqësues të produkteve moderne teknologjike – që Serbia – kjo është e shëmtuar, por e përshtatshme është kthyer në varrezë makinash.”

Edhe në Rumani një pjesë e madhe e automjeteve të përdorura vijnë nga Gjermania, shumë më pak nga Italia apo Austria. Në vitin 2017 erdhën 300.000 automjete, 70% dizel. Roxana Dima, zëdhënëse e autoritetit të regjistrimit të automjevete në Bukuresht thotë se „nëse në Gjermani ndalen automjetet e normës Euro 4, kjo do të ketë ndikim në tregun rumun, sepse automjetet që i përgjigjen kësaj norme, përbëjnë një pjesë të madhe të makinave dizel në Rumani.”

Vendet e BE-së si Gjermania që kërkojnë rregulla më të rrepta kontrolli të gazrave duhet të kujdesen që këto makina të largohen nga qarkullimi, me qëllim që të pengohet edhe eksporti i automjeteve të tilla në Europën Juglindore, thotë zëdhënësja Dima.  „Duke pasur parasysh fuqinë e dobët blerëse, tregu rumun i makinave do të përmbytej nga automobilë që nuk i përkasin më standarteve gjermane, por që mbeten në qarkullim. Aq më shumë që në Rumani nuk ka ndonjë tatim të veçantë për automobilët e vjetër ndotës të mjedisit.”

Edhe qeveria bullgare nuk e mbështet idenë që automjetet e vjetra që në BE nuk lejohen më për shkak të mosplotësimit të normave të gazrave ndotës të importohen në Bullgari. Ministri i Mjedisit, Neno Dimov propozon që këto automjete të pajisen me software ndihmues për emetim të pakët të gazrave, e pastaj të vijnë në Bullgari apo vendet fqinje. Rajoni nuk duhet të kthehet në „vendshkarkim për makina të vjetra” nga perëndimi. (dw)

Partia populiste gjermane, AfD: Ballkani jo në BE

alternative fuer DeutschlandPak ditë para zgjedhjeve të rëndësishme në Bavari, partia e djathtë gjermane, Alternativë për Gjermaninë i thotë jo anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE. Ata prezantuan në Berlin pozicionin e tyre.

Në një konferencë shtypi në Berlin (09.10),  zëdhënësi i kësaj partie për çështje të BE-së, Harald Weyel, dhe raportuesi i Ballkanit Perëndimor, Siegbert Droese, dhanë si  shkakun kryesor për mospranimin e Ballkanit Perëndimor në BE lidhjen e korrupsionit në nivelet më të larta të qeverisë me krimin e organizuar. „Ky model është shndërruar në modelin e qeverisjes së tyre”, tha Drose. „Nuk jemi dakord me automatizmin që qysh ne vitin 2025 të hyjnë në BE vendet e para, si për shembull, Mali i Zi ose Serbia. Kemi nevojë për më shumë kohë dhe këto vende duhet të ofrojnë diçka vetë, para se të hyjmë në negociata konkrete me to, shtoi ai më tej.

Një shqetësim tjetër i lidhur me këtë refuzim  ndaj Ballkanit Perëndimor për partinë  më të djathtë populiste të Gjermanisë është rritja e peshës së vendeve të Evropës Lindore dhe Jugore me anëtarësimin e tyre në BE. AfD për këtë arsye propozon që këto vende të krijojnë një union të tyre, sipas modelit të vendeve Beneluks: „Përtej opsionit të një BE-je të madhe ekziston opsioni i një Unioni të vendeve të Ballkanit Perëndimor, që do të sillte harmonizimin e ekonomisë, heqjen e doganave, zbutjen e politikës së jashtme etj., sipas modelit të shteteve të Beneluksit. Ky plan B ose C mund të ishte fare mirë plani A”, tha zëdhënësi i fraksioit të për çështje të BE-së, Harald Weyel.

Zgjerimi vetëm me referendum

Sipas dy politikanëve janë jo vetëm gjeografikisht, por edhe kulturalisht në kufij të BE-së. Ata veçuan sidomos Shqipërinë, duke sjellë si shembull ndikimin e Turqisë në Shqipëri, manifestuar me xhaminë e madhe në Tiranë të financuar nga qeveria e Erdoganit. AfD ka ndër mend që për zgjerimin e BE-së me këto vende të pyetet jo vetëm, siç parashikon ligji aktual, Bundestagu, por i gjithë populli votues me anë të një referendumi.

“Alternativa për Gjermaninë” është e vetmja parti e Bundestagut gjerman që është kundër anëtarësimit të vendeve të Ballkanit në BE. Ajo zë vetëm 12,6 përqind të vendeve në Bundestag, por, për shkak të qeverisë së koalicionit të madh mes CDU/CSU dhe SPD, konsiderohet si partia kryesore e opozitës. E krijuar në vitin 2013, AfD është e përfaqësuar në thuajse të gjitha parlamentet e landeve, përveçse në Hessen dhe Bavari. Sa i përket Bavarisë, kjo gjendje pritet të ndryshojë në favor të AfD-së të dielën e ardhshme (14.10), kur do të zhvillohen zgjedhjet për parlamentin e landit. Sipas anketimeve paraprake, AfD-ja pritet të fitojë 10 deri 14 përqind të votave. (dw)