Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

Regjistrimi për Lotarinë amerikane nga e para

lotaria amerikaneTë gjitha regjistrimet e deritanishme për lotarinë e vizave amerikane të shumëllojshmërisë kanë humbur për shkak të një problemi teknik dhe procesi do të rifillojë nga e para.

Personave që kanë kryer aplikimet deri tani, u kërkohet të aplikojnë përsëri.

“Regjistrimet e kryera gjatë periudhës 3 deri 10 tetor nuk janë të vlefshme. Ato nuk do të llogariten si një aplikim i dyfishtë”, thuhet në një mesazh në faqen në internet të Departamentit amerikan të Shtetit.

Periudha e re e regjistrimit për lotarinë e vizave do të jetë nga 18 tetori deri më 22 nëntor.

“Çështja teknike është zgjidhur dhe një periudhë e re e regjistrimit do të fillojë të mërkurën më 18 tetor 2017 dhe do të zgjasë deri të mërkurën më 22 nëntor 2017″, thuhet në njoftimin e Departamentit të Shtetit, duke udhëzuar aplikantët të “hedhin poshtë” çdo numër konfirmimi apo dokumentacion të lidhur me aplikimin të dorëzuar mes datave 3 dhe 10 tetor.

Departamenti i Shtetit do t’u dërgojë njoftime të gjithëve atyre që aplikuan në fillim të tetorit, duke i udhëzuar të kontrollojnë faqen e internetit dvlottery.state.gov “për një njoftim të rëndësishëm”, i tha “Zërit të Amerikës” nëpërmjet një njoftimi me email zëdhënësja e Departamentit të Shtetit.

“Do të punojmë gjithashtu nëpërmjet ambasadave dhe konsullatave tona për të informuar aplikantët lidhur me situatën dhe periudhën e re të regjistrimit duke përdorur mediat sociale ato lokale”, shkruante ajo.

Megjithëse periudha e aplikimit është zgjatur, ekspertët kanë frikë se shumë pjesëmarrës mund të mos dinë të riaplikojnë.

“Të paktën ata e zgjatën periudhën e aplikimit duke e bërë një muaj të plotë përsëri, por kam dyshime se mijëra aplikantë nga bota e tretë, të cilët nuk e kontrollojnë internetin çdo ditë, nuk do të mund të informohen se regjistrimi i tyre i parë, nuk është më i vlefshëm”, tha për “Zërin e Amerikës” Kenneth Rinzler, një avokat i emigracionit në Uashington, DC.

Për ata që aspirojnë të bëhen amerikanë dhe që nuk kanë familje në SHBA, një punëdhënës për t’i sponsorizuar, apo që nuk janë refugjatë, ajo që njihet so llotaria e vizave, është e vetmja mundësi. Për t’u kualifikuar mjafton vetëm një diplomë e shkollës së mesme ose disa vjet përvojë pune.

Në vitin 2015 Shtetet e Bashkuara lëshuan 48.097 viza shumëllojshmërie, nga një total prej 531.463 vizash emigrimi. Fituesit e lotarisë aktuale do t’i marrin vizat e tyre gjatë vitit fiscal 2019, që shtrihet nga 1 tetori 2018 deri më 30 shtator 2019. (voa)

 

Austriaku Sebastian Kurz, udhëheqësi më i ri në botë

Sebastian KurzSebastian Kurz, drejtuesi i Partisë Popullore në Austri, pritet të bëhet një nga udhëheqësit më të rinj në botë pasi partia e tij konservatore shpalli fitoren në zgjedhjet e përgjithshme të së djelës. Kurz, 31 vjeç, besohet të jetë më i ri se Kim Jong Un i Koresë së Veriut dhe Emmanuel Macron i Francës që po i afrohet të 40-ave. Me pothuajse të gjitha votat e numëruara, Partia Popullore fitoi më shumë se 31 për qind në zgjedhje dhe pritet të formojë një koalicion me Partinë për Liri të krahut të djathtë. Suksesi i Kurzit pason shpërbërjen e një koalicioni mes konservatorëve dhe socialistëve.

Duke folur të djelën në Vjenë, udhëheqësi karizmatik i Partisë Popullore tha se do të luftojë për të krijuar një kulturë të re dhe do ta ndryshojë vendin në një drejtim pozitiv.

“Kjo ditë nuk ka të bëjë me triumfin mbi të tjerët. Sot është dita për ndryshim të vërtetë në vendin tonë. Dita e sotme na ka dhënë një mandat të fuqishëm për ta ndryshuar këtë vend dhe ju falenderojë që e bëtë këtë të mundur.”

Analistët thonë se Sebastian Kurz arriti të rigjallërojë partinë konservatore dhe të galvanizojë të djathtën austriake, mbështetur nga votuesit e shqetësuar rreth fluksit të paprecedentë gjatë viteve të fundit, të imigrantëve nga Lindja e Mesme, Afrika dhe Azia. Ai ka të ngjarë të formojë një koalicion me partinë populiste të Lirisë drejtuar ngaHeinz-Christian Strache i cili e kritikoi atë gjatë fushatës zgjedhore.

“Ai ka qënë në qeveri për shtatë vjet. Mendoj se kemi zbuluar shumë gjëra që si dinim. Ai është përgjegjës për vendime negative dhe si Ministër i Integrimit ka bërë gabime dramatike.”

Zgjedhjet u zhvilluan pas rrëzimit të koalicionit qeveritar në Austri në fillim të vitit. Kancelari austriak Christian Kern shprehu optimizëm mëngjesin e zgjedhjeve. Por kryetari i një qarku qendror të Vjenës ishte skeptik.

“Austria është në një situatë të vështirë. Kam frikë se në se e djathta fiton, gjërat nuk do të ndryshojnë për mirë. E them këtë si kryetar i qarkut për Partinë e Gjelbërt, se gjërat nuk do të shkojnë mirë”.

Austria, një vendi me rreth9milionë banorë, ka pritur 90 mijë azil-kërkues që nga viti 2015. Dhjetorin e kaluar kandidati i Partisë Liria,Norbert Hofer ishte pranë fitores së zgjedhjeve presidenciale pas një fushate me platformë anti-imigracionin. Austriakët janë të shqetësuar se zoti Kurz ka më shumë të ngjarë të krijojë një koalicion me Partinë e Lirisë , e cila është themeluar nga një ish nazist, sesa me partinë e social-demokratëve.

“Pas 1945-ës politikanët ishin aty për popullin. Për mendimin tim, nuk ndodh më kështu.”

Kështu me zgjedhjen e udhëheqësit më të ri në botë, për herë të parë në shumë vite, politika e Austrisë mund të shoh një ndryshim për nga e djathta. (voa)

Spanja përballet me aspirtat e Katalonjës për pavarësi

KatalonjaPresidenti i rajonit të Katalonjës ka reaguar ndaj afatit të vendosur nga qeveria spanjolle, por duke mos sqaruar nëse ka ndërmend të përparojë me përpjekjet për shkëputjen e rajonit nga Spanja si dhe duke sinjalizuar se kriza e shkëputjes është larg fundit.

Qeveria spanjolle i kishte kërkuar udhëheqësit të katalonjës Carles Puigdemontit që të kthente deri sot një përgjigje të thjeshtë “po” ose “jo”.

Nëpërmjet një letre zoti Puigdemont njoftonte kryeministrit spanjoll Mariano Rajoy se separatistët do të pezullonin procesin e drejt pavarësisë për dy muaj, me qëllim që të fillonin dialogun me Madridin.

Javën e kaluar, pas referendumit për pavarësinë, zoti Puigdemont tha se ishte i përgatitur që Katalonja “të bëhej një shtet i pavarur”, pavarësisht vendimit të gjykatës se një veprim i tillë do të ishte jokushtetues.

Por menjëherë më pas ai deklaroi se po pezullonte procesin e shkëputjes për t’i dhënë kohë negociatave me Madridin.

Deklaratat kontradiktore nxitën kryeministrin Rajoy t’i jepte Carles Puigdemontit kohë deri të hënën në orën 10 (me orën lokale), për të qartësuar pozicionin e tij, me një përgjigje të thjeshtë “po” ose “jo”. Zoti Rajoy tha se Madridi ishte gati të pezullonte autonominë e rajonit dhe të fillonte ushtrimin e kontrollit të drejtpërdrejtë nëse zoti Puigdemont vendoste të këmbëngulte për shkëputje.

Zëvendëskryeministri spanjoll Soraya Saenz de Santamaria duke i referuar letrës së udhëheqësit të rajonit të Katalonjës, tha në një konferencë shtypi të hënën se “ai nuk i është përgjigjur pyetjes në mënyrë të qartë”. Ai njoftoi se qeveria do t’i jepte tashmë zotit Puigdemont kohë deri të enjten për të rimenduar përgjigjen e tij. (voa)

Gjen. Keane: Frenimi i Iranit, në thelb të vendimit të Presidentit Trump

Gjen KeaneGjenerali në pension Jack Keane, ish-zëvendës shef i shtabit të Ushtrisë Amerikane, thotë se strategjia e re për Iranin e administratës së Presidentit Trump, bazohet tek rreziku global që paraqesin ambicjet dhe veprimet e Teheranit, jo thjesht tek programi i armëve bërthamore. Në një intervistë ekskluzive për shërbimin serb të Zërit të Amerikës, gjenerali Keane foli për planet e Iranit për mbizotërimin e rajonit të Lindjes së Mesme. Ai foli me gazetaren Jela De Franceschi.

Ish-zëvendës shefi i shtabit të Ushtrisë Amerikane, Gjenerali me katër yje në pension Jack Keane, shpjegon strategjinë e Iranit për të dominuar rajonin e Lindjes së Mesme duke goditur dhe mënjanuar të gjitha interesat amerikane në rajon.

“Iranianët janë duke marrë nën kontroll të plotë Sirinë. Po krijojnë një zonë kalimi nga Irani, përmes Irakut, Sirisë, drejt Libanit dhe më tej Mesdheut. Në vazhdim do të izolojnë gjeografikisht Izraelin dhe do të sabotojnë vendet sunite arabe. Kjo ishte arsyeja përse Irani përdori vasalët e tij, huthitë, për të rrëzuar qeverinë në Jemen. Kjo është ajo që i shqetëson më shumë Shtetet e Bashkuara. Nuk janë thjesht armët bërthamore, por objektivat e tyre strategjike për të dominuar rajonin”, thotë Gjenerali Keane.

Gjenerali Keane thotë se nëse Irani synon të përftojë armë bërthamore, si dhe raketa ndërkontinentale që do t’i blejnë nga Korea e Veriut, e cila i ka furnizuar deri më tani me këto paisje ushtarake.

“Nëse Irani i merr këto armë bërthamore dhe raketa ndërkontinentale, ata nuk do të jenë një kërcënim vetëm për rajonin. Ata do të jenë një rrezik global. Kjo duhet ndaluar”, thotë Gjenerali Keane.

Gjenerali thotë se rishikimi i kësaj marrëveshjeje nga administrata Trump synon të frenojë ambicjet e Teheranit në mënyrë që të mos i arrijnë këto objektiva të tyre strategjike. Ai thekson se një pengesë në këtë drejtim është marrëveshja bërthamore e nënshkruar në vitin 2015, e cila u lejon iranianëve të vazhdojnë funksionimin e reaktorëve bërthamorë, që janë një rrugë e sigurtë drejt armatimit bërthamor.

“Shtetet e Bashkuara u bënë pjesë e një marrëveshjeje së bashku me pesë vende të tjera, qëllimi i vetëm i së cilës ishte të ndalonin Iranin të përftonte armë bërthamore. Por, vetë marrëveshja u jep mundësinë iranianëve, pas 10 viteve, që bazuar mbi këtë dokument të rrugëtojnë drejt armëve bërthamore”, thotë Gjenerali Keane.

Gjenerali Keane thotë se ky është thelbi i shqetësimit të administratës Trump, si dhe fakti që bazuar mbi këtë marrëveshje, Irani vazhdon të marrë fonde prej miliarda dollarësh, të cilat po i përdorin për të financuar fushatën e tyre strategjike për dominimin e rajonit. (voa)

A do t’i kthejë krahët NATO-s Gjermania?

nato DENjë libër i ri përshkruan një riorientim në politikën e sigurisë të Gjermanisë duke u larguar nga NATO-ja dhe duke u drejtuar tek BE-ja. Por autori thotë se mungojnë parakushtet e nevojshme.

Ekspertë të rëndësishëm të sigurisë në Gjermani nuk e shikojnë më SHBA-në si aleaten më të rëndësishme dhe mendojnë që Berlini duhet të përqendrohet në çështjet e mbrojtjes më tepër te BE-ja në vend të NATO-s. Ky është rezultati i një anketimi të 200 ekspertëve të mbrojtjes nga radhët e politikës, sipërmarrjeve, organizatave ndërkombëtare dhe medieve, të cilat i ka publikuar Qendra Kërkimore e Brukselit “Friends of Europe” së bashku me një libër. Në të pohohet se vendi më i fuqishëm ekonomikisht i Evropës, në çështjet e mbrojtjes ka jetuar deri tani me shpenzimet e partnerëve të tjerë dhe tani duhet të bëjë më tepër për mbrojtjen e vet.

Autori i studimit, gazetari Paul Taylor, mendon se bota e Angela Merkelit ka ndryshuar në vitet e fundit në atë masë sa nuk njihet më, dhe tani duhet të ndryshojë vetë kancelarja. “Dy goditje të rënda në formë shoku e nxorën Merkelin nga një lloj gjendje vetëkënaqësie në politikën e mbrojtjes, po në të njëjtën mënyrë ato tronditën Gjermaninë në pozicionin e saj të rehatshëm në mes të Evropës, të rrethuar nga aleatë të NATO-s dhe partnerë të BE”, thotë Taylor për DW. Këto dy goditje në formë shoku qenë aneksimi prej Rusisë i Krimesë në vitin 2014 dhe kriza e refugjatëve e vitit 2015.

“Merkeli mori me këtë rast vendime, që rrezikuan karrierën e saj politike, por edhe që ndryshuan vështrimin e saj ndaj Evropës”. Taylor pohon se Merkeli kishte porositur dhe i kishin përgatitur harta me një zonë Shengeni të shenjuar me ngjyrë, kështu që për secilin binte menjëherë në sy, që “kufijtë” e Gjermanisë në të vërtetë janë ato me Rusinë dhe Ukrainën, me Afrikën e Veriut dhe me Lindjen e Afërt dhe të Mesme

Pa investuar më shumë para nuk bëhet

Taylor-i thotë se Merkeli vuri re që ushtria gjermane, Bundeswehri, përmes shkurtimeve me vite të tëra të buxhetit, është dobësuar. Në vitin 2016, sipas Taylorit, ajo nisi një kthesë. Megjithatë, sipas tij do të zgjasë shumë, rreth 15 vjet, për ta sjellë aviacionin për shembull në nivelin e duhur. Taylori beson se problemi nuk janë paratë, por mentaliteti. “Hija e historisë ua vështirëson punën shumë gjermanëve, por njëkohësisht ua rehaton.”

Merkeli ka lënë të kuptohet se mund të ketë një ndryshim kursi. Fjalia e saj e famshme “Ne evropianët duhet ta marrim vërtet fatin në duart tona” kishte lidhje me deklaratat me dy kuptime të Donald Trumpit për mbrojtjen kolektive të NATO-s, të cilët ai duket se po e vinte në dyshim.

Ulricke Francke nga Qendra Kërkimore European Council on Foreign Relations mendon që presioni nga Uashingtoni nxit një orientim të ri në politikën e sigurisë të Gjermanisë: drejt BE. “Qeveria Trump e minon gatishmërinë në rritje në popullin gjerman për të shpenzuar më shumë për mbrojtjen dhe për t’u angazhuar më shumë”, thotë Francke, “sepse Trumpi konsiderohet si luftënxitës dhe gjermanët janë të shqetësuar se SHBA nën Trumpin mund të nisin një luftë dhe NATO-ja të tërhiqte në të edhe Gjermaninë”.

BE-ja si rrugëdalje?

Taylor mendon se gjërat në Gjermani duhet të ndryshojnë rrënjësisht. Ai për shembull propozon që Bundestagu t’i aprovojë paraprakisht në bllok misione të caktuara të Bundeswehrit në NATO dhe në një njësi të tjera multinacionale, në vend që të veprojë si tani për çdo mision të veçantë. Taylor shprehet edhe për një zbutje të rregullave të eksportit të armëve dhe e quan më efektive, kur përcaktimet e eksportit të armatimit të formulohen dhe të zbatohen në kuadër të BE.

“Në letër, në 12 muajt që prej referendumit të Brexitit BE ka avancuar më shumë se sa në 25 vitet e shkuara”. Fundi i bllokadës britanike për shkak të Brexitit do t’i përshpejtojë proceset vendimore në të ardhmen. Por Taylor e këshillon Berlinin dhe Parisin që ta kërkojnë edhe më tej bashkëpunimin me Britaninë e Madhe, e cila nga të gjitha vendet e Evropës shpenzon më shumë për mbrojtjen.

Gazetarja turke Tolu e hedh poshtë akuzën për terrorizëm të drejtësisë turke

Mesale ToluGazetarja Tolu është e para prej disa gjermanëve të arrestuar në Turqi, që doli para gjykatës. Në hapje të procesit ajo i hodhi poshtë të gjitha akuzat.

“Unë kërkoj lirimin tim dhe shpalljen time të pafajshme”, tha Tolu në ditën e parë të seancave para Gjykatës në Silivri pranë Stambollit. “Unë nuk kam kryer asnjë nga veprat penale të përmendura dhe nuk kam asnjë lidhje me organizata ilegale”, u shpreh 32 vjeçarja në bazë të mbrojtjes së saj.

Tolu bën pjesë në 18 të akuzuarit për propagandë terroriste dhe për anëtarësi në organizatën e majtë ekstreme MLKP. Atë e kërcënojnë në bazë të të dhënave të avokates së saj, Kader Tonc deri 20 vjet heqje lirie. Tolu kritikoi faktin se ajo ndodhet që prej më shumë se pesë muajsh pa vendim gjyqësor në paraburgim në Stamboll. Edhe bashkëshorti i saj ndodhet në paraburgim.

Arrestim i dhunshëm

“Prandaj im bir, i cili në fakt duhet të shkonte në kopsht, që prej pesë muajsh jeton me mua në burg”, tha ajo. Djali është strehuar me të ëmën në burgun e grave në lagjen e Stambollit Bakirköy. Gazetarja me origjinë nga Ulmi, me rrënjë turke, kritikoi veç kësaj edhe rrethanat e arrestimit të saj në 30 prill, kur policë të njësisë antiterror shpërthyen banesën e saj në Stamboll. “Njësia speciale jo vetëm që drejtoi armën ndaj djalit tim, por më arrestuan me dhunë edhe para syve të fëmijës tim”.

Avokatja e Tolut, Ezgi Gungordu bëri të ditur se paditësit e akuzojnë gazetaren midis të tjerash edhe për pjesëmarrje në festa përkujtimore për aktivistë, të cilët e kanë humbur jetën në Siri. Tolun e rëndon edhe një dëshmitar anonim.

Babai i Tolut kritikon qeverinë gjermane

Qeveria turke kërkon lirimin e Tolut dhe të dhjetë gjermanëve të tjerë, të cilët janë arrestuar në Turqi për shkaqe politike. “Para së gjithash puna duhet të ecë shpejt, në mënyrë që Mesale Tolu të lirohet sa më shpejt dhe të mund të kthehet në Stamboll”, tha ministri i Jashtëm gjerman, Sigmar Gabriel për gazetën Bild. Babai i Tolu, Ali Riza Tolu tha para nisjes së procesit se qe i “zhgënjyer” nga qeveria gjermane. Ai pati shpresuar më shumë angazhim. (dw)

50 gratë më të fuqishme në botën e biznesit

Mary Barra General MotorsRevista Fortune ka nxjerrë listën e sivjetshme me 50 gratë më të fuqishme të botës së korportave. Në listë përfshihen drejtuese ekzekutive në korporata globale si Mary Barra e General Motors dhe Indra Nooyi e Pepsit. Listës i janë shtuar shtatë emra të rinj, ndër to është një latino-amerikane që drejton një ndër 500 kompanitë më të fuqishme të botës.

Në numrin e këtij muaji, revista Fortune ka një artikull biografik mbi Indra Nooyi, e cila renditet e dyta në listën e 50 grave më të fuqishme. 61-vjeçarja Nooyi është shefe ekzekutive e kompanisë PepsiCo, një ndër prodhuesit kryesorë globalë të ushqimit dhe pijeve me të ardhura neto mbi 63 miliardë dollarë.

Në takimin e 19-të vjetor në Uashington, zonja Nooyi thotë se kompania e saj ka përqafuar prirjet e reja për t’iu përshtatur evolimit të shitjeve me pakicë.

“Për kompani si e jona që e mbështesin modelin e shitjeve tek vendimet impulsive të konsumatorit, gjë që kërkon që konsumatori të nxitet me imazhin e produktit, na duhet të gjenim mënyra të reja për ta krijuar këtë impuls. Prandaj analizojmë ndryshimet që po ndodhin në treg për të indentifikuar mënyrat e reja të veprimit. Është ndoshta momenti më interesant për të drejtuar një kompani ushqimi e pijesh, por mund të jetë edhe momenti më i frikshëm,” thotë zonja Nooyi.

Zonja Nooyi ka qenë disa herë në këtë listë, po ashtu edhe shefja ekzekutive e kompanisë General Motors Mary Barra, e cila për të tretin vit ndodhet në vend të parë.

Në vend të 13-të është një emër i ri: Geisha Williams, e lindur në Kubë, e cila tani drejton kompaninë më të madhe elektro-energjetike të Kalifornisë. Ajo është e para latine, e lindur jashtë Shteteve të Bashkuara që përfshihet në listën e revistës Fortune.

“Ndjehem shumë e nderuar dhe e prekur që historia ime gjeti jehonë ndër ata që kanë lindur në një vend tjetër, që erdhën si imigrantë, që nuk e kishin anglishten gjuhën e nënës. Për ta unë jam shembull se çdo gjë mund të arrihet në këtë vend,” tha zonja Williams.

Në vend të 40-të është nënpresidentja e IBM-it, e cila drejton një divizion të krijuar rishtazi që po punon për të zhvilluar teknologji për të reaguar në moment kur një sistem operimi ka avari:

“Për shembull në sistemin që po zhvillojmë ne, brenda 2 sekondash identifikohet dhe veçohet një problem në zinxhirin e sigurisë ushqimore. Ndërsa aktualisht në praktikë, në kompanitë më të shpejta në reagim duhen 6 ditë e 18 orë. Mendoni sa njerëz sëmuren pasi problemi nuk kapet brenda 2 sekondash, por pas gjashtë ditësh,” thotë zonja Bridget Van Kralingen.

Lista përfshin një numër figurash që drejtojnë kompani në sektorë që nga informatike, tek automjetet e shitja me pakicë.

“Ne analizojmë të ardhurat e kompanisë ose të divizionit që këto gra drejtojnë, vlerën e kompanisë në treg dhe luhatjet e kësaj vlere gjatë viteve. Pra ka një proces specifik në zgjedhjen e këtyre emrave në listë. Ne duam të analizojmë edhe ndikimin që kanë këto gra, gjë që nuk është shumë e lehtë,” thotë Michal Lev-Ram e kompanisë “Fortune”.

Ann-Marie Campbell që drejton kompaninë Home Depot mbetet e vetmja afrikano-amerikane në listë. Gratë afrikano-amerikane ndeshin sfida specifike në ngjitjen në karrierë në korporata:

“Kur flasim me gra afrikano-amerikane në pozicione drejtuese mësojmë se duhet të punojmë më shumë që të sjellim më shumë gra në këto poste,” thotë zonja Lev-Ram.

Ajo thotë se kjo do të shtonte numrin e grave që ngjisnin shkallët e karrierës në korporata. (voa)

Si i zbuloi Izraeli hakerët rusë duke vjedhur sekrete përmes një programi anti-virus

KaspersZyrtarë të zbulimit izraelit, duke përgjuar hakerë të lidhur me qeverinë ruse, zbuluan se ata përdornin programin anti-virus, “Kaspersky Lab”, që përdoret nga 400 milionë njerëz në mbarë botën, përfshirë agjenci qeveritare amerikane, për të hyrë dhe vjedhur informacine në rrjetet kompjuterike.

Agjentë izraelitë që kishin arritur të siguronin qasje tek rrjeti “Kaspersky” para rreth dy vjetësh, paralajmëruan kolegët e tyre amerikanë rreth kësaj ndërhyrjeje ruse, sipas një njoftimi të gazetës “New York Times” që raportoi e para për këtë ngjarje të martën.

Kjo bëri që muajin e kaluar, qeveria amerikane të lëshonte një urdhër për heqjen e progamit anti-virus “Kaspersky”nga gjithë kompjuterat qeveritarë.

Gazeta tjetër “Washington Post”, njoftonte të martën se zyrtarët izraelitë kishin gjetur në rrjetin “Kaspersky” mjete hakerimi, origjina e të cilave mund të ishte vetëm nga Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Sigurinë Kombëtare (NSA).

Pas një hetimi, NSA zbuloi se këto mjete ishin në dispozicion të qeverisë së Rusisë, sipas “Washington Post-it”.

Në fund të muajit të kaluar, Këshilli Kombëtar Amerikan i Zbulimit, përfundoi një raport sekret, që e ndau me vendet aleate të NATO-s, i cili arrin në përfundimin se shërbimi rus i zbulimit (FSB) duket se ka patur qasje tek lista e klientëve të firmës “Kaspersky” si dhe tek kodi i programimit, sipas gazetës.

Kjo qasje, thuhet në raport, të jep mundësinë të kryesh sulme kibernetike kundër qeverisë amerikane, si dhe rrjeteve të tjera informatike industriale ose tregtare.

Gazeta “New York Times”, nga ana e saj, duke iu referuar disa zyrtarëve të informuar mbi këtë çështje, njoftonte se, rusët kishin vjedhur informacione sekrete nga kompjuteri i një punonjësi të Agjencisë së Sigurisë Kombëtare, NSA, që i kishte ruajtur ato në mënyrë të papërshtatshme në kompjuterin e tij personal, i cili përdorte programin anti-virus “Kaspersky”.

Ende nuk dihet publikisht se çfarë sekretesh të tjera amerikane mund të kenë vjedhur hakerat rusë duke e kthyer programin anti-virus “Kaspersky” në një lloj programi-kërkimi si Google, për të gjetur informacione sekrete, sipas gazetës“New York Times”.

Gazeta njofton se Agjencia e Sigurisë Kombëtare, NSA, dhe Shtëpia e Bardhë nuk kanë pranuar të bëjnë komente, po ashtu as Ambasada e Izraelit ose ajo e Rusisë nuk kanë pranuar të flasin.

Ambasada e Rusisë në Uashington, muajin e kaluar e quajti “për të ardhur keq” vendimin për ndalimin e programit anti-virus“Kaspersky” nga qeveria amerikane, duke shtuar se ky vendim, do të vononte riparimin e marrëdhënieve dy-palëshe.

Firma “Kaspersky Lab” mohoi të ketë patur dijeni, ose të ishte përfshirë në hakerimin rus. Përmes një deklarate kompania shprehej se “Kaspersky Lab kurrë nuk ka ndihmuar, as do të ndihmojë ndonjë qeveri në përpjekjet për spiunazh kibernetik”.

Agjencitë amerikane të zbulimit kanë arritur në përfundimin se ishte presidenti rus Vladimir Putin ai që dha urdhër për një operacion dixhital shumë-planësh për të ndikuar në zgjedhjet presidenciale amerikane të vitit të kaluar, për të ndihmuar kandidatin Donald Trump të fitonte. Moska e mohon këtë akuzë. (Reuters)

Koment: Vladimir Putin dhe Rexhep Tayyip Erdogan – miq të vërtetë?

putin erdoganTurqia është anëtare e NATO-s. Që megjithë këtë ajo blen armë ruse, kjo është më se e pazakontë. A po përvijohet një miqësi e re midis Ankarasë dhe Moskës?

Të dy e ndiejnë veten se i kanë trajtuar në mënyrë të padrejtë. Me të dy Perëndimi sillet rregullisht ftohtë. Të dyve u pëlqen që të paraqiten si burra të fortë dhe në publik e quajnë veten “miq”. Ata kanë shumë të përbashkëta, Presidenti i Rusisë dhe i Turqisë.

Javët e fundit u shtuan shenjat, se Vladimir Putini dhe Rexhep Tayyip Erdogani mund të lidhin një partneritet: tregtia e tyre bilaterale po rritet, ushtarakët dhe shërbimet e tyre të fshehta bashkëpunojnë në Siri. Njëkohësisht ata zhvillojnë luftën e vet përkatëse diplomatike me BE dhe me SHBA: Uashingtoni dhe Ankaraja nuk i japin viza palës tjetër. Turqia burgos gazetarë gjermanë dhe veprimtarë të të drejtave të njeriut dhe injoron si protestat nga Berlini, ashtu edhe të drejtën në fuqi. Ushtarë të mbështetur nga Moska luftojnë në Lindje të Ukrainës. Kremlini as nuk pranon të flasë për aneksimin, por kërkon heqjen e sanksioneve perëndimore.

Armiku i armikut tim është miku im?

Meqenëse Putini dhe Erdogani kanë – për t’u shprehur në mënyrë të sjellshme – probleme me Perëndimin dhe me të drejtën ndërkombëtare, çfarë mund të ishte më afër mendsh, se lidhja e një aleance të përbashkët? Për t’ua treguar tamam vendin partnerëve të NATO-s, që bëjnë si të ditur, Erdogani madje vendosi të blejë sistem antiraketor rus – megjithë protestat e Uashingtonit dhe të Brukselit.

Por çfarë i solli Erdoganit zemërimi i manifestuar publikisht, revoltimi i ekspozuar kundër Perëndimit ose miqësia e supozuar me Rusinë? Asgjë. Politikanët e politikës së jashtme, qoftë në Berlin, qoftë në Uashington tregohen të paimpresionuar nga kërcënimet e Erdoganit se në njëfarë mënyrë ai mund të kalojë në anën tjetër, me marrëdhënie më të mira me Rusinë. Ata besojnë se Erdogani do të qetësohet herët a vonë dhe do t’i vërë interesat e vendit mbi egon e tij.

Sepse, edhe sikur marrëdhëniet me Rusinë të bëhen edhe më të ngushta: ekonomikisht, Turqia nuk mund të fitojë në Moskë as një të dhjetën e asaj që mund të humbasë në Perëndim. Bursa i ndëshkoi menjëherë ashpër manovrat e kthesës në politikën e jashtme të Erdoganit. Rritja ekonomike turke ka kohë që financohet duke shtypur para të reja. Që kur shumë turistë perëndimorë i rrinë larg Turqisë, në pazarin e famshëm të Stambollit mbyllet një stendë pas tjetrës.

Një pamje e ngjashme në Moskë. Edhe nëse ekonomia gjermane po investon atje sërish më fort: tregtia bilaterale është tepër larg nivelit të 2014-ës. Sanksionet kanë efekt.

Koha punon për Perëndimin

Në mundjen me Rusinë dhe Turqinë, koha është në anën e Perëndimit. Sepse edhe kaq i ngushtë nuk është partneriteti midis Rusisë dhe Turqisë. Përkundrazi. Moska është e zhgënjyer, sepse gjatë vizitës së tij në Kiev, Erdogani e quajti Krimenë pjesë të Ukrainës. E sigurtë është: sistemin antiraketor rus Erdogani tani e porositi, por deri tani ka paguar vetëm një pagesë paraprake. Kjo marrëveshje mund të përfundojë edhe  pa sukses.

Sepse Presidenti turk e shtrëngon edhe më tej grushtin në xhep, që Rusia ndalon edhe më tej importin e domateve turke dhe të produkteve të tjera. Interesa të kundërta të dyja palët ndjekin edhe në Siri: Moska mbështet Presidentin Assad, Ankaraja kërkon ta rrëzojë. Dikur, Assadi dhe Erdogani qenë miqtë më të mirë, madje i kalonin bashkë edhe pushimet me familjet e tyre. Por që atëherë ka kaluar shumë kohë. Siç venë punët me miqësitë politike.  (dw)

Ofensiva ekonomike e Erdoganit në Serbi

vucic erdoganPresidenti turk Erdogan viziton Serbinë me një delegacion të madh investitorësh. Ai troket në një portë të hapur. Ankaraja do të zgjerojë influencën politike në korridorin e pasëm të BE-së, Ballkan.

Xhaketa blu të errët dhe me kuadrata, duket se kjo veshje u solli fat dy burrave të fuqishëm të shtetit në prill. Me këtë veshje Aleksandar Vuçiç mori votën në zgjedhjet presidenciale në Serbi, të cilat në fakt ai i fitoi qysh në raundin e parë. Me të njëjtën veshje u shfaq edhe homologu i tij Taip Erdogan në qendrën e votimit, kur ia doli të aplikojë sistemin presidencial përmes referendumit. Eshtë një copë simbolike e veshjes, që i bën dy të fuqishmit të duken modernë. Komuniteti serb i Twitter-it madje ka gjetur edhe një nofkë për këtë: xhaketa e diktatorëve.

Por Erdoganin dhe Vuçiçin i bashkon më shumë se sa vetëm stili. Ndonëse për shkak të madhësisë së vendeve të tyre ata luajnë në kategori të ndryshme, që të dy preferojnë pushtetin absolut si dhe nënçmimin e opozitës dhe të medieve kritike. Ata preferojnë të inskenohen si shpëtimtarë, që pa u lodhur punojnë për popullin për vende pune dhe zhvillim.

Pikërisht kjo synohet edhe të martën (10.10), kur Erdogan i shoqruar nga delegacioni i tij me investitorë i përbërë nga 150 bosë të ekonomisë viziton Beogradin. Nuk është e pazakontë për Erdoganin të udhëtojë i shoqëruar nga delegacion investitorësh. Por për qeverinë serbe ky është një event, me të cilin ajo synontë fitojë pikë në popull. Mesazhi është: paratë po vijnë me thasë.

…e të gjithë janë të kënaqur

Arsyeja ekonomike e qeverisë turke harmonizohet lehtë me atë serbe, thonë ekonomistët. Fjala magjike në Ankara është eksport. Vetëm nëse rritet edhe më tej eksporti, mund të arrihet rritja e premtuar çdo vit me 5,5 përqind. Ballkani Perëndimor ofron mjaft forca të lira pune për investitorët turq si dhe lehtësi për aksesin në tregun e BE-së. “Praktikisht tani procesi i bisedimeve të antarësimit BE-Turqi është i vdekur. Ndaj është një avantazh deçiziv, nëse ndërmarrjet turke prodhojnë në vende, që janë më pranë BE-së e madje edhe brenda unionit”, mendon ekonomisti nga Stambolli dhe analisti politik Atilla Yeşilada.

Vuçiç në të kundërt i var shpresat tek paratë dhe vendet e reja të punës – ai është madje i gatshëm për këtë, që t’u paguajë investitorëve rreth 10.000 Euro subvencion për çdo vend pune. Sundimtari i vetëm serb vazhdimisht deklaron, se do të jetë numri 1 europian për zhvillimin ekonomik. Por deri tani shifrat janë asgjësuese për të. Në tre vitet e fundit me një rritje 1,6 përqind vendi ishte i fundit në rajon (Mali i Zi me 7,7%, Kosova me 9,1% dhe Maqedonia me 10,2%).  Paga mesatare me më pak se 400€ në muaj është ndër më të ulëtat në Europë.

Megjithatë paratë turke kryesisht do të derdhen në të ashtuquajturën industri me vlerë të pakët shtesë, pra atje ku ka nevojë më shumë për forca të thjeshta pune e jo për inovacion, thotë Yeşilada. Qysh tani më shumë se 1.000 punëtorë në Serbi prodhojnë pantallona Jeans të lira për firmat turke, dhe sipas qeverisë serbe kjo shifër do të rritet në 3.000. Përveç kësaj në opinionin serb përfliten edhe interesat turke ndaj industrisë së drurit dhe të qumështit. Kjo do të ishte me avantazh për të dyja palët: “Në të tilla degë në vendet e Ballkanit mund të arrihet menjëherë hopi ekonomik dhe njëkohësisht kjo shërben si bazë për ekonominë turke të eksportit”, thotë Yeşilada për DW.

Ëndrra neo-osmane

“Invazioni i biznesit: turqit sërish pushtojnë Serbinë”, kështu e titullonte gazeta bulevardeske Blic vitin e kaluar një artikull të saj duke aluduar për sundimin pesëqindvjeçar të Perandorisë Osmane në Serbi. Por kjo hiperbolë kuptohet që aktualisht kishte konotacion pozitiv. Biljana Stepanoviç do të preferonte të ishte më realiste, sepse deri tani investimet turke në rajon kanë qenë të moderuara, thotë kryeredaktorja e revistës ekonomike të Beogradit “Nova ekonomija”.

Eksporti drejt gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor, që ndodhen në sallonin e pritjes të BE-së për anëtarësim (Serbia, Shqipëria, Bosnjë-Hercegovina, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi) me gjithsej 20 milionë banorë, ka një volum vjetor nën dy miliardë Dollarë amerikanë. Më shumë produkte prodhuesit turq i shesin në Azerbajxhan apo Izrael, të dy vende këto me më pak se 10 milionë banorë. Ndaj thekson Stepanoviç, duhet pritur një herë, të shihet, se sa seriozisht e kanë turqit.

Shumë vëzhgues megjithatë hamendësojnë, se Turqia nuk synon vetëm ekonominë në Ballkan. Qysh tani, kryesisht në vendet me shumicë myslimane si në Bosnje-Hercegovinë apo Shqipëri financohen xhami, shkolla e organizata humanitare. “Ne kemi të bëjme edhe me neo-osmanizmin. Turqit jetojnë me iluzionin, se ish-kolonitë po i presin ata me krahë hapur”, thotë Atilla Yeşilada. Në fakt, nuk është kështu, megjithatë turqit kanë arsye të forta që të jenë të interesuar edhe politikisht për këtë rajon. Nga njëra anë duhet stabilitet në këtë pjesë të fqinjësisë, nga ana tjetër edhe pse “qeveria e AKP-së beson – gjë që për mua është gabim – se për një periudhë afatmesme BE-ja do të jetë më shumë rivale se sa partnere”, thotë Atilla Yeşilada. (dw)