Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

3 viktima pas të shtënave në një tramvaj në Utrecht

UtrechtNë një sulm në qytetin holandez, Utrecht janë vrarë sipas kryebashkiakut, Jan van Zanen tre vetë, pesë të tjerë janë plagosur.

Pas tё shtёnave nё njё tramvaj nё Utrecht ёshtё arrestuar i dyshuari kryesor. Sikurse njoftoi policia, ai u arrestua gjatё kontrollit tё njё banese nё qytetin holandez. I arrestuari ёshtё njё 37 vjeҁar me origjinё turke, tё cilin autoritetet e kanё kёrkuar gajtё gjithё ditёs. Po ashtu mbahet i ndaluar edhe njё i dyshuar tjetёr. Eshtё e paqartё se nё ҁfarё mase ka qenё iai i involvuar nё atentat, thotё policia.

Kryeministri holandez, Mark Rutte i cilësoi të shtënat me paspjë 3 viktima në një tramvaj në Utrecht të hënën si atentat. Ai nuk përjashtoi mundësinë e një akti terrorist. “Vendi ynë është tronditur sot nga një atentat”, tha Rutte. “Dhuna ka prekur njerëz të pafajshëm. Një akt terrori është një sulm kundër civilizimit tonë. Nuk do të përkulemi para intolerancës”, tha ai.

Sipas kryebashkiakut, Jan van Zanen janë vrarë tre vetë, pesë të tjerë janë plagosur në sulmin me armë në një tramvaj në Utrecht. Deri tani megjithatë nuk janë të qarta motivet e sulmit. Nuk përjashtohet as mundësia e një konflikti familjar.

 

la/(dpa, afp)

Gjurma ballkanike e atentatorit të Zelandës së Re

Brenton TarrantMbrojtës i vendeve të krishtera? Terroristi djathtist që vrau të paktën 50 vetë në dy xhami të Christchurch me emrat e shkruar në alfabetin cirilik krijonte lidhje me luftërat e dikurshme kundër osmanëve në Ballkan.

Në kohën që australiani 28 vjeçar, Brenton Tarrant paraqiste në Facebook atentatin e tij gjurmët të çonin në Ballkan. Filmimin “live” të atentatit, Tarrant e shoqëroi me një këngë luftarake të serbëve boshnjakë,  që në vitet 90-të luftuan në Jugosllavi kundër myslimanëve në shumicë në ushtrinë e Bosnje-Hercegovinvës – “Karadxhiç drejtoji serbët e tu” është kënga që himnizon komandantin e atëhershëm serb, Radovan Karadxhiç, i cili u dënua nga Tribunali i Hagës për krime lufte në ish-Jugosllavi me 40 vite burgim. Karadxhiç u dënua edhe për pjesëmarrjen e tij në masakrën e Srebrenicës, në vitin 1995 ku u vranë 8000 myslimanë.

Si turist në kërkim të frymëzimit terrorist?

Këtë këngë e ka shkruar në vitin 1993 Zeljko Grmusha, që donte të forconte me të moralin e trupave serbe. “Është e tmerrshme se çfarë ka bërë ky njeri në Zelandën e Re, natyrisht e dënoj këtë, më vjen keq për të gjithë ata njerëz të pafajshëm”, citon gazeta bulevardeske serbe “Kurier”, muzikantin amator. Zeljko Grmusha jeton në Kroaci e ka frikë për sigurinë e tij.

Kjo këngë do ishte harruar, nëse persona të panjohur nuk do të kishin nxjerrë variante të tjera të saj me titrat anglisht “Remove Kebab”. Videot me përmbajtje kundër myslimanëve janë klikuar miliona herë dhe janë shoqëruar me komente raciste.

Udhëtime në Ballkan

Brenton Tarrant ka qenë disa herë në Ballkan para atentatit. Në vitin 2018 ai vizitoi si turist vende historike. Më vonë sipas të dhënave të Prokurorisë së Përgjithshme Bullgare ai ka udhëtuar në Rumani dhe Hungari. Dy vite më parë ai kishte vizituar Serbinë, Bosnje-Hercegovinën dhe Kroacinë. Nëse ka kërkuar një skenë neonaziste, Tarrant, në Serbi nuk do ta ketë gjetur dot në Serbi, sepse për shkak të armiqësisë historike me diktaturën e Hitlerit dhe me lidhjen e ustashëve kroatë me Hitlerin, serbët e refuzojnë këtë ideologji me shumicë. Shovinizmi serb është më shumë antiperëndimor e prorus.

Ideologji e arnuar

Ka gjasa që Brenton Tarrant të ketë qenë i “frymëzuar” nga lufta për çlirim e popujve të Ballkanit kundër turqve. Në përfytyrimet e tij duket se ka një linjë mes tij, princit serb, Llazarit të rënë në betejën e Fushë Kosovës në shekullin e 14-të në luftë kundër osmanëve dhe të tjerëve, “mbrojtës të rajoneve të krishtera”. Rrethanat e atentatit, emrat me alfabetin cirilik të luftëtarëve historikë në luftë kundër pushtuesve osmanë janë më shumë shenja të një ideologjie të arnuar, merret gjithçka që të përshtatet për të justifikuar botëkuptimin. Këto shenja nuk janë tregues të lidhjeve terroriste në Ballkan apo një rrjeti mbështetësish në këtë rajon. Po ashtu si udhëtimet në Ballkan, Tarrant mund të jetë frymëzuar edhe nga ekstremisti i djathtë, Anders Behring Breivik. Lidhjet e tij me botëkuptimin e Breivik janë të dukshme. Edhe Breivik ksihte adhurim për paramilitaristët serbë.

Mediat në Serbi e trajtuan me hollësi atentatin në Christchurch. Ekspertët e sigurisë përjashtuan mundësinë e një rreziku më të lartë të terrorit në vend. Por ka pasur shqetësime, se raportimi mbi videot që nderonte Tarrant mund të hedhë hije mbi imazhin e Serbisë.  Ndërkohë që mjaft përdorues myslimanë të internetit u shprehën të irrituar, se pse mediat nuk e përcaktojnë autorin si “fundamentalist i krishterë, në një kohë që përdoret normalisht përcaktimi “fundamentalist islamist” për atentate të tjera.

BREXIT, Çfarë do të ndodhë?

BrexitPër Britaninë, dalja nga BE-je me një marrëveshje tranzicioni do të jetë e ashpër në vetëvete, një riorganizim sizmik që do të ndërpresë lidhjet e biznesit, ekonomisë, sigurisë, ligjeve, kulturës dhe politikës që janë thelluar prej mbi gjysmë shekulli, duke e futur Britaninë në Evropë dhe Evropën në Britani.

Për tre milionë europianët e kontinentit që jetojnë në Britani dhe një milion e gjysmë britanikët që jetojnë në vende të tjera anëtare të BE-së këto ditë janë të vështira. Ata kanë frikë për punën e tyre, kujdesin shëndetësor madje edhe siguritë për shtëpitë e tyre.

Qytetarëve të BE-së në Britani u kërkohet të ri-aplikojnë për qëndrim – pa marrë parasysh nëse janë vendosur në Britani për dekada të tëra. Qeveria thotë se ata do të jenë në gjendje të qëndrojnë, por asgjë nuk është e garantuar ligjërisht.

Corine Byron-Danuser, e lindur në Belgjikë thotë se para referendumit të Brexit ishte “ndoshta një nga britaniket më jo-britanike që mund të imagjinohej”.

Brexit ka nxitur një Brexod me largimin e dhjetëra mijëra shtetasve të BE-së. Migrimi nga BE-ja në Mbretërinë e Bashkuar u ul në 2018 me vetëm 57.000 rritje. Për shumë Brexiters ky është shkak për festim, por jo për fermerët, apo bizneset e ndërtimit dhe hotelerisë, as për drejtuesit e Shërbimit Kombëtar Shëndetësor të Britanisë.

Të martën, Dhoma e Komunave të parlamentit britanik do të votojë për herë të dytë mbi një marrëveshje tranzicioni që kryeministrja Theresa May pranoi me BE-në pas më shumë se dy vitesh bisedimesh ttë vështira. Por që nga e hëna, kishte shanse që ajo do ta parandalonte votimin. Në janar parlamenti e hodhi poshtë marrëveshjen – kundërshtimi më të madh që ka hasur ndonjëherë një kryeministër britanik.

Çfarë ndodh më tej askush nuk e di. Një kërkesë për një shtyrje të Brexit është skenari më i mundshëm, por askush nuk dëshiron që Britania të dalë jashtë BE-ja pa ndonjë marrëveshje tranzicioni.

Në një pranim të rrallë publik të pafuqisë, kryeministrja May deklaroi: “askush nuk e di se çfarë do të ndodhë!”

voa

Pse qeveritë e Ballkanit dëmtojnë ambjentin për HEC-et

hecNë Parlamentin Evropian u mblodhën për të kërkuar mbështetje për mbrojtjen e lumenjve aktivistë nga i gjithë Ballkani.

Në mbështetje të grupit të së Majtës Evropiane dhe të së Gjelbrës Nordike në Parlamentin Evropian, të enjten (07.03) në Bruksel u mblodhën për të kërkuar mbështetje për agjendën e tyre aktivistë për mbrojtjen e lumenjve nga i gjithë Ballkani.

Personazhe të filmave dokumentarë dhe reportazheve televizive që kanë mbuluar rezistencën popullore kundër HEC-eve nga i tërë Ballkani u bashkuan në një sallë të Parlamentit Evropian. Këtu përfaqësuesit e komuniteteve dhe gazetarët bënin foto së bashku dhe këmbenin përvojat e tyre në ndaljen e HEC-eve në vendet e veta.

Maida Bilali qëndronte pranë flamurit shqiptar me pankartën e saj nga Bosnja, ku shihej mbishkrimi i vendlindjes së vet Krusica, fshati ku banorët e ndalën ndërtimin e hidrocentralit me trupat e tyre. Bilali me bashkëvendaset e veta e bllokuan rrugën për në pikën e ndërtimit 505 ditë me radhë, 24 orë në ditë. Në këtë mënyrë ato kishin ndalur ndërtimin e HEC-eve ne fahstin e tyre. Mirëpo tregon Maida “beteja nuk ka përfunduar, pasi ende nuk është tërhequr kontrata e koncesionit”.

“Këtu kemi pasur një takim të rëndësishëm me Komisionin Evropian, ku kemi përcjellë rëndësinë e ruajtjes se resurseve natyrore, pasi vizioni im është që këtë pasuri ta ruaj për gjeneratat e ardhme”, thotë ajo për DW .

Në Bruksel është edhe guida turistike dhe aktivisti ekologjik nga Shqipëria Alben Kola, i cili me vete kishte posterin ikonik të protestës së fundit në Kosovë kundër ndërtimit të HEC-eve ne shtratin e lumit Lumbradh të Pejës. Posteri me grusht të mbyllur, flamuri kuq e zi dhe simbolet boshnjake kishin mbuluar koridorin e Parlamentit Evropian. Në sallë u shfaq filmi dokumentar i Elton Baxhakut “Free Flow”, ku u shpjeguan detajisht shumë probleme që janë shkaktuar nga HEC-et dhe procesi i ndërtimit të tyre.

Pse qeveritë e Ballkanit ua japin burimet e veta të tjerëve

Pas filmit, eurodeputeti Thomas Waitz, nga të Gjelbrit e Austrisë tha se HEC-et sjellin përfitim për disa, por shkatërrojnë potencialin për zhvillim të turizmit për tërë zonën. “Pse për të ardhurat e një kompanie energjetike austriake duhet të shkatërrohet një vend?”, pyeti austriaku. “Si është e mundur që qeveritë e vendeve si Bosnja e Hercegovina, Serbia, Shqipëria, Mali i Zi, Kosova janë të gatshme të shkatërrojnë vendin e tyre për llogari të të tjerëve? Është korrupsion”, tha Waitz.

“Është Dhoma Ekonomike e Austrisë, që është po lobon për këto hidrocentrale. Unë kam biseduar me disa ambasadorë të Austrisë dhe ata janë mjaft kritikë për këto praktika. Por është edhe qeveria që lobon për këto kompani, pasi kompanitë janë të afërta me partitë në pushtet”, tha ai.

Në pyetjen nëse hidrocentralet mund të ndalen dhe a ka shpresë, Waitz tha se “disa nga ato janë ndalur”.

Kush i financon HEC-et

Igor Vejnoviq nga Bankwatch, një OJQ ndërkombëtare ka hulumtuar se kush i financon këto hidrocentrale dhe se kush përfiton prej tyre në Ballkan. Për ndryshim prej Evropës Perëndimore ku kompanitë shtetërore apo lokale i kanë ndërtuar hidrocentralet, në Ballkan të gjitha projektet janë të bëra nga kompanitë e huaja.

Ai tregoi më tej se institucionet e BE-së duhen bërë përgjegjëse për financimin e hidrocentraleve në Balkan. Ai veçoi Bankën Evropiane për Zhvillim dhe Rindërtim, Bankën Evropiane për Investime si banka publike, të cilat shpesh i financojnë këto projekte përmes bankave lokale si Unikredit nga Italia dhe Erste nga Austria.

Nga ana e tij Besar Likmeta, tregoi përvojat e tij si gazetar që ka mbuluar çështjet e lidhura me HEC-et. Ai tregoi se në Shqipëri opinioni publik është plotësisht kundër HEC-eve, mirëpo te to vazhdohet të investohet, dhe arsye kryesore janë paratë. Për të vënë vulën se hidrocentralet nuk kanë të bëjnë fare me të Gjelbrën dhe mbrojtjen e ambjentit, përfaqësuesja e ëF, Adria Irma Popovic-Dujmovic, tha: “Këto nuk janë projekte të gjelbra dhe nuk duhet të financohen”.

Në debat u kyçën edhe raportuesi për Shqipërisë nga Parlamenti Evropian, Ivan Jakovcic dhe Eduard Kukan nga EPP.

dw

“Siguria në Ballkan është shumë e brishtë”, flet komandanti i forcave të SHBA-së

Curtis-M.-ScaparrottiSituata e sigurisë në Ballkan është shumë e brishtë dhe vendet e Ballkanit janë shënjestra kryesore të ndikimit malinj të Rusisë, ka thënë komandanti i forcave të SHBA-së në Evropë, Curtis M. Scaparrotti, gjatë një dëshmie para komitetit për Forca të Armatosura të Senatit amerikan.

Scaparrotti, i cili gjithashtu është komandant Suprem i Aleancës i NATO-s në Evropë, e ka quajtur Ballkanin një rajon me rëndësi strategjike përderisa ka folur para senatorëve edhe për bisedimet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

“Negociatat ndërmjet Kosovës dhe Serbisë për normalizimin e raporteve dhe arritjen e një zgjidhje afatgjate që është e zbatueshme për dyja vendet janë aktualisht në pritje. Rusia e ushqen paqëndrueshmërinë rajonale në përpjekje për të parandaluar vendet e Ballkanit në përparimin e tyre drejt integrimit euroatlantik” ka thënë gjeneral Scaparrotti, duke nënvizuar faktin se Rusia e kundërshton njohjen e Kosovës si shtet sovran ndërkaq përmes ndihmës politike, ushtarake dhe ekonomike mundohet të ruaj ndikimin e saj në Serbi.

“Forca e NATO-s në Kosovë (KFOR), e cila përfshin mbi 3,500 trupa nga vendet anëtare të NATO-s dhe vendet tjera, luan një rol të rëndësishëm në ruajtjen e sigurisë dhe stabilitetit në këtë rajon” ka thënë Scaparrotti.

Ai ka folur edhe për gjendjen në Bosnje dhe Hercegovinë, duke theksuar se vendi po vazhdon të punojë drejt paqës dhe stabilitetit afatgjatë, pavarësisht sfidave nga Republika Serbe e cila është e ndikuar nga Rusia.

Në dëshminë e tij para komitetit për Forca të Armatosura, gjenerali amerikan, ka thënë po ashtu se Rusia është konkurrent afatgjatë strategjik që i sheh Shtetet e Bashkuara dhe Aleancën e NATO-s si kërcënim kryesor për ambicjet e saj gjeopolitike.

“Moska synon të shtrijë ndikimin në vendet periferike të saj, për të minuar solidaritetin e NATO-s dhe për të shkelur rregullat në të cilat bazohet rendi ndërkombëtar” ka thënë gjeneral amerikan Scaparrotti./REL

Hetimet ndaj presidentit Trump mbi lidhjet me Rusinë

CohenIsh-avokati personal i presidentit Donald Trump, Michael Cohen, kthehet të dëshmojë të mërkurën përpara Komisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për çështje të Zbulimit, të drejtuar nga demokratët, që këtë javë filloi hetime të reja ndaj të administratës së presidentit Trump.

Michael Cohen dëshmoi tri herë në Kongres javën e kaluar, duke folur në seanca të veçanta në komisionet e zbulimit të Dhomës së Përfaqësuesve dhe të Senatit, në seanca me dyer të mbyllura, si dhe para Komisionit të Mbikëqyrjes së Dhomës së Përfaqësuesve, në seancë të hapur. Gjatë dëshmisë ai e cilësoi presidentin Trump si një “njeri mashtrues” , që e kishte udhëzuar atë të mbulonte marrëdhëniet që kishte patur me dy gra dhe se presidenti kishte gënjyer në lidhje me përpjekjet e tij të biznesit në Rusi.

Kryetarët e Komisioneve të Zbulimit, të Punëve të Jashtme dhe të Mbikqyrjes bënë një kërkesë të përbashkët në Shtëpinë e Bardhë të martën duke kërkuar gjithë komunikimet që presidenti Trump kishte patur me presidentin rus Vladimir Putin, duke shprehur shqetësime se presidenti Trump ka fshehur detaje të këtyre shkëmbimeve.

Nga ana e tij, Komisioni Juridik i Dhomës së Përfaqësuesve ka kërkuar dokumente nga 81 individë, si pjesë e asaj që kryetari i komisionit Jerrold Nadler e quajti “hetim mbi korrupsionin, pengimin e drejtësisë dhe abuzimet e tjera të pushtetit nga presidenti Trump, bashkëpunëtorët e tij dhe anëtarët e administratës së tij”.

Presidenti Trump i sulmoi hetimet duke i quajtur “një ekspeditë e madhe peshkimi në kërkim të një krimi”.

Ai tha se demokratët e Kongresit “janë çmendur” dhe shtoi se letrat në kërkim të informacionit iu dërguan “njerëzve të pafajshëm për t’i sulmuar ata”.

Në Twitter, ai e quajti hetimin e Komisionit Juridik si “ekzagjerimin më të madh në historinë e vendit. Demokratët po pengojnë drejtësinë dhe nuk do të arrijnë asgjë”.

“Ngacmime presidenciale!” deklaroi ai në Twitter.

Më vonë, presidenti Trump u tha gazetarëve, “Është një turp për vendin tonë”, duke thënë se demokratët ende nuk e kanë pranuar fitoren e tij në zgjedhjet e vitit 2016. “Ata duan të përqëndrohen në gjera të pakuptimta.”

Duke shpallur hetimin nga Komisionit Juridik, ligjvënësi demokrat Nadler tha: “Gjatë disa viteve të fundit, presidenti Trump ka shmangur llogaridhënien për sulmet e tij thuajse të përditshme ndaj rregullave dhe normave tona themelore ligjore, etike dhe kushtetuese. Hetimi i këtyre kërcënimeve ndaj sundimit të ligjit është një detyrimi i Kongresit “.

Presidenti Trump ka mohuar prej kohësh keqbërjen që përfshin lidhjet e fushatës së tij me Rusinë dhe gjatë presidencës së tij. I pyetur për akuzat e zotit Nadler të hënën, Trump u përgjigj: “Unë bashkëpunoj me të gjithë kohën me të gjithë … … dhe a e dini më të bukurën? Nuk ka konsoiracion. E gjitha është një mashtrim”.

Në një deklaratë, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë Sarah Sanders tha se demokratët nisën hetimin “sepse janë të tmerruar që puna e tyre e rreme dyvjeçare rreth bashkëpunimit me Rusinë po shkatërrohet. Frikësimet dhe abuzimet e tyre ndaj shtetasve amerikanë janë të turpshme. Demokratët po e ngacmojnë presidentin për të larguar vëmendjen nga plani i tyre radikal për ta bërë Amerikën një vend socialist, duke vrarë foshnjat pas lindjes dhe duke nxitur një marrëveshje për mjedisin që do të shkatërronte vendet e punës dhe do të falimentonte Amerikën”.

Ajo tha se avokatët e Shtëpisë së Bardhë dhe “zyrtarët përkatës të Shtëpisë së Bardhë” do të shqyrtojnë kërkesën e Komisionit Juridik për dokumente dhe “do të përgjigjen në kohën e duhur”.

Përveç Shtëpisë së Bardhë, Komisioni i dërgoi kërkesat e tij për dokumente në Departamentin e Drejtësisë; zyrtarëve të lartë të fushatës; Organizatës Trump, sipërmarrje globale e biznesit të presidentit; dhe dy djemve të tij, Donald Trump i Riu dhe Eric Trump.

Ligjvënësi demokrat Nadler tha të dielën se ai beson se presidenti ka penguar drejtësinë. Ai tha se Michael Cohen, në dëshminë e tij të gjatë publike në Kongres javën e kaluar, “e implikoi drejtpërdrejt presidentin në krime të ndryshme, si gjatë fushatës së zgjedhjeve presidenciale dhe në Shtëpinë e Bardhë”.

“Ne nuk kemi ende fakte, por do të fillojmë hetimet e duhura”, tha demokrati Nadler.

Informacioni i mbledhur nga Komisioni Juridik, së bashku me atë në raportin që ende nuk është publikuar nga prokurori i posaçëm Robert Mueller, lidhur me lidhjet e fushatës së zotit Trump me Rusinë dhe akuzat për pengim të drejtësisë, mund të formojnë bazën e procedurave të shkarkimit të presidentit Trump. Por demokrati Nadler tha se të flitet për përpjekjen për të shkarkuar presidentin Trump është e parakohshme.

“Ne do të veprojmë shpejt për të mbledhur këtë informacion, për të vlerësuar provat dhe për të ndjekur faktet ku ato na çojnë me transparencë të plotë me popullin amerikan”, tha ai.

Raporti i Prokurorit të Posaçëm, Mueller mund të dërgohet së shpejti tek prokurori i Përgjithshëm William Barr, por sa pjesë të raportit do të bëhen publike është e pasigurtë. Ligjvënësit demokratë kanë bërë thirrje për shpalljen e plotë të raportit, por Willima Barr ka thënë se do ta bëjë këtë vetëm në masën që lejojnë rregulloret e Departamentit të Drejtësisë.

voa

Një mënyrë e re e luftimit të vjedhjes së identitetit në internet

me celularA mund të na ndihmojë mënyra se si e mbajmë celularin për të luftuar vjedhjet e identitetit apo mashtrimet në internet? Ekspertët e sigurisë mendojnë kjo është e mundur. Masat e sigurisë biometrike siç janë lexuesit e gjurmëve të gishtave janë një mjet me rëndësi për të luftuar mashtrimet, por një masë tjetër mbrojtëse përfshin biometrinë pasive, siç është këndi me të cilin e mbajmë celularin.

Telefonat inteligjentë kanë lehtësuar blerjet, por si e dinë dyqanet në internet se kush është blerësi i vërtetë?

“Një nga problemet që kanë dyqanet, shitësit dhe sidomos komuniteti financiar, është se askush nuk mund ta shohë fizikisht njeriun që bën blerjen”.

Don Duncan i kompanisë “NuData Security” thotë se modelet që analizojnë sjelljet tona dixhitale mund të ndihmojnë kompanitë e internetit të përcaktojnë nëse jemi ne me të vërtetë që hyjmë në internet apo dikush me kredenciale të vjedhura.

“Ka gjëra të tilla që e dallojnë njeriun, siç janë mënyra se si e mban celularin, në mënyrë horizontale apo vertikale? Në çfarë distance e mban atë nga sytë e të tjera.”

Këto janë të dhëna biometrike pasive dhe mund të ndihmojnë për t’i analizuar më mirë klientët, duke përdorur teknologjinë tashmë të integruar në pajisjet elektronike, si akselometri dhe sistemi global i navigimi, GPS.

“Vendndodhja gjeografike është në fakt pika fillestare e identifikimit, ku ndodhet përdoruesi dhe pajisja që po përdor.”

Ndryshe nga fjalëkalimet ose shenjat e gishtave të cilat duhet të futen fizikisht, të dhënat biometrike pasive punojnë në prapaskenë.

“Janë disa kode brenda internetit ose aplikacionit celular që na japin informacione. Ne pastaj e përpunojmë këtë informacion.”

Edhe faktorët si shpejtësia e shtypjes së butonit ose këndi në të cilin mbahet telefoni mund të bëhen mjete të vërtetimit të identitetit.

Në epokën e shkeljeve të mëdha të privatësisës së të dhënave, biometria pasive ndoshta do të bëjë që dyqanet në internet të mos mbështeten vetëm tek fjalëkalimet. Firma NuData është në pronësi të kompanisë MasterCard, e cila tashmë po zbaton këtë teknologji për përdoruesit e saj.

Për përdoruesit, siguria në internet do të varet gjithnjë e më shumë nga teknologjitë e reja dhe nga mënyra se sa ata vetë e vlerësojnë sigurinë.

voa

Gratë imigrante në teknologji

MarketBeamSilicon Valley, ku kanë selinë kompanitë Apple, Facebook dhe Google, është një qendër e fuqishme e ekonomisë amerikane, që mbështet kompani teknologjike me ndikim global. Por pas këtyre markave të famshme amerikane qëndrojnë shumë gra imigrante që luajnë një rol të fuqishëm. Në prag të 8 marsit, Ditës Ndërkombëtare të Gruas, korrespondentja e Zërit të Amerikës Deana Mitchell përgatiti një material që na njeh me gratë të cilat përpiqen të ndërtojnë gjeneratën e ardhshme të kompanive teknologjike.

Pushpa Ithal mund të mos duket si një shefe ekzekutive tipike në Silicon Valley – ajo është grua, nënë dhe e lindur jashtë vendit. Megjithatë, ajo është njëra prej shumë grave të huaja që po ngjiten në karrierë në Silicon Valley, ku kompanitë po mbështeten gjithnjë e më shumë tek punonjës si ajo.

“Silicon Valley njihet në mbarë botën … duke krijuar, duke ndërtuar produkte të shkëlqyera që i përdorin miliona, qindra miliona njerëz “.

Silicon Valley, qendra globale për inovacionin e teknologjisë së lartë, mund të quhet lugina e imigrantëve. Ajo ka në bazë të saj punonjës të huaj, shumë prej të cilëve vijnë nga vende në zhvillim. Dhe duke punuar kaq shumë për të arritur këtu, shumë kanë ambicie përtej punëve të tyre.

“I thashë vetes…. A do të marrësh mbi vete rrezikun dhe të fillosh një kompani? Kam arritur deri këtu me punë, le të rrezikoj… Kjo gjë të jep shtytje”.

Në shkencat kompjuterike, njerëzit e lindur jashtë Shteteve të Bashkuara përbëjnë pothuajse 70 përqind të punonjësve. Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë. Pothuajse 80 përqind e grave në fushën kompjuterike dhe në matematikë janë të lindura jashtë. Shumica janë nga India dhe Kina.

“Në vende si India apo Kina rolet e grave shpesh janë shumë të pazëshme. Silicon Valley ofron një rrugë jashtë kësaj norme. Inxhinieria në veçanti është një rrugë që të siguron qëndrueshmëri financiare”, thotë AnnaLee Saxenian, drejtoreshë e degës së Informatikës në universitetin UC Berkeley.

Megjithëse industria e teknologjisë është ende e mbizotërruar nga burrat, gjithnjë e më shumë gra të huaja janë duke gjetur sukses këtu po ngjiten me shpejtësi në karrierë. Lingling Shi, e lindur në Kinë, e pa studimin e teknologjisë si një biletë për të arritur sukses në Shtetet e Bashkuara.

“Shkencat kompjuterike, për shumë nga ne, janë rruga më e lehtë për të aplikuar për kartën jeshile. Të jem e sinqertë nuk është interesi im kryesor”.

Jeta familiare për gratë e lindura jashtë dhe që janë në fushën e teknologjisë është një aspect që i dallon ato nga homologet e tyre amerikane. Pavarësisht nga karriera kërkuese, statusi i tyre si bashkëshorte dhe si nëna është sa dyfishi i grave amerikane.

“Për kinezët, familja është gjëja më e rëndësishme. Ata kurrë nuk pranojnë të jenë të suksesshëm, pa patur familje. Përshembull prindërit e mi nuk impresionohen t’u thuash se je nënpresidente e një kompanie po nuk pate fëmijë”, thotë Lingling Shi.

“Gratë nga India dhe Kina janë nën presionin e një sërë pritshmërish dhe normash kulturore për të krijuar një familje menjëherë – dhe për të shkëlqyer në karrierë. Këto gra janë me të vërtetë super-gra në detyrat që ndërmarrin”, thotë AnnaLee Saxenian, drejtoreshë e degës së Informatikës në universitetin UC Berkeley.

Por ky presion nga prindërit ka të mirat e veta.

“Zakonisht për familjen aziatike, prindërit do të jenë këtu kur të jesh gati të lindësh fëmijën. Ata do të jenë këtu për gashtë muaj apo një vit për të të ndihmuar pas kësaj”, thotë Lingling Shi.

Një mbështetje e tillë është shumë favorizuese.

“Ato i marrin rolet drejtuese shumë më shpejt se sa bashkëmoshataret e tyre të lindura në Amerikë, të cilat nuk kanë mbështetjen që u nevojitet”, thotë Rachel Massaro, hulumtuese në Institutin për Studime Rajonale në Silicon Valley.

Ato mund të mos jenë emra të dëgjuar apo në faqet e para të revistave të biznesit, por këto emigrante mund të jenë talentet që nxisin valën e ardhshme të inovacioneve të teknologjisë.

Në Europë do të hiqet ndryshimi i orës

oraNë vitin 2021 duhet të hiqet ndryshimi i orës. Të paktën në disa shtete të BE. Pse po zgjat kaq shumë, nuk kuptohet.

Koha ka kaluar për periudhën e verës dhe të dimrit. Për këtë janë të një mendjeje Komisioni i BE-së dhe Parlamenti Europian. Komisionet përkatëse të Parlamentit të BE duan që deputeti europian i CDU-së, Peter Liese të punonte me ngulm për çështjen e kohës. Tani që Komisioni i transportit i dha me shumicë votat, ai mund të fillojë të punojë në fund të marsit me Plenumin. Por i mungon për këtë aprovimi i 28 shteteve të BE.

Procesi kërkon aprovimin gjerman?

Njoftimi i Presidenti të Komisionit të BE, Jean Claude Juncker të bërë në muajin shtator se ndryshimi i orës do të hiqet shumë shpejt, dëshmoi se ishte njoftim i parakohshëm. Ky ka qenë rezultati që ka dalë nga sondazhet e bëra me qytetarët e BE. Pa e pritur këtë rezultat, doli se 80 përqind e shumicës mendojnë se ndryshimi i orës nuk është më në përputhje me realitetin. Sidoqoftë sondazhet nuk ishin reprezentative, sepse tre milionë nga 4,6 milionët që votuan ishin nga Gjermania. Diplomatët e BE nga vendet e tjera të vogla u ankuan se Komisioni i BE kërkon që të detyrojë vendet e tjera të plotësojnë dëshirën gjermane. Kështu që Komisioni i BE duhet të frenohet me çdo kusht.

Juncker donte të hiqte ndryshimin e orës që në këtë pranverë, në mënyrë që para zgjedhjeve europiane të majit të mund të pretendojë se është ndjekur dëshira e popullit. Por shtetet anëtare kërkuan afate kalimtare deri më 2021.

Gjërat e mira duan kohë të vijnë, sidomos në BE. Si kompromis për heqjen e “rregullave për ndryshimin e orës” është vendosur viti 2020, në pranverë apo në vjeshtë.

Anëtarët e BE i japin kohë vetes

Por tani, thuhet që në muaji qershor ministrat e vendeve anëtare të marrin për herë të parë vendim se kur dhe ku do të vlejë cila kohë. Sepse disa anëtarë të BE, mes të cilave Britania e Madhe, Greqia dhe Portugalia, duan që t’i mbajnë rregullat e vjetra dhe të kenë ndryshimin e orës dy herë në vit në verë dhe në dimër.

Qipro, Hollanda, Danimarka, Franca dhe Irlanda nuk kanë marrë ende vendim. Shtetet e tjera duan ta heqin ndryshimin e orës, por duhet të vendosin cilën nga kohët do të zgjedhin, atë të dimrit apo atë të verës.

Pse zgjat kaq shumë kjo gjë, e shpjegon deputeti europian Liese për Deutsche Wellen: “Duhet kohë për t’ i dhënë mundësinë vendeve anëtare që të koordinohen. Do të ishte e rëndësishme nëse do të kishim të njëjtën orë në gjithë sipërfaqen”. Nëse në të ardhmen do të udhëtohet nga Hamburgu në Hollandë dhe Belgjikë apo Francë, atëherë ora duhet të ndryshohet të paktën një herë dhe jo tre. Kompanitë e fluturimeve ajrore, hekurudhave, ndërmarrjeve të transportit duhet të përshtaten. “Por për këtë nuk duhen dy vjet. Kjo gjë mund të bëhet edhe më shpejt,” thotë eksperti i kohës për partinë koservatore.

Pjesa më e madhe e vendeve të botës nuk e njohin ndryshimin e orës, vetëm 73 prej tyre e bënë këtë vit. Ka shtete në të cilat ora ndryshon vetëm në një pjesë, sipër shembull në Kanada apo SHBA. 69 shtete e kanë hequr ndryshimin e orës, që kanë pasur më parë. BE ka tre zona kohore, nga Portugalia në perëndim deri në Qipro në lindje. Edhe tregu i brendshëm ose planet e fluturimit nuk janë penguar të funksionojnë. E sigurt është sidoqoftë se ndryshimi i orëve do të prezantohet 30 marsin e ardhshëm. Në të gjithë BE.

(dw)

Lufta e parë kibernetike e botës

kibernetikKundër Putinit duhet ta marrësh vetë situatën në dorë. Kështu mendoi ndoshta ushtria amerikane kur kreu sulme kibernetike kundër shërbimit sekret rus. Por Putini do të kundërpërgjigjet, është i sigurtë Konstantin Eggert.

Sipas një raportimi të gazetës amerikane “Washington Post”, komandoja kibernetike e ushtrisë amerikane e krijuar pak më kohë më parë e bllokoi tërësisht në ditën e zgjedhjeve për kongresin amerikan hyrjen në internet të “Agjencisë për Studimet e Internetit” të Shën Peterburgut, e njohur edhe si “ushtria robotike” e Kremlinit. Kjo solli shqetësim dhe irritim tek funksionarët në Rusi. Sipas të dhënave të gazetës, kjo agjenci fshihet pas ndërhyrjes ruse në zgjedhjet presidenciale në SHBA në vitin 2016 dhe aktiviteteve të tjera në shtetet perëndimore. Me gjasë ajo financohet nga miliarderi Jevgeni Prigoshin, që thuhet se ka lidhje të afërta me Putinin. Ai dyshohet edhe si dora që paguan milicët rusë në Ukrainën Lindore, Siri dhe Afrikë.

Ekspertët e ushtrisë amerikane ia kanë dalë të kapin mailat dhe shkëmbimet e njoftimeve të punonjësve të njësive kibernetike të shërbimit sekret rus. Ushtria amerikane ka lënë lajme, që në sytë e rusëve nuk duhet të lenë asnjë dyshim: ata njihen dhe vëzhgohen.

Luftë josimetrike

Putini e ka parë perëndimin deri më tani si të dobët, por më shumë ka pritur një qëndrim defensiv. Gjithmonë ai ia ka dalë të jetë një hap më përpara, qoftë në luftën në Gjeorgji në vitin 2008, në vitin 2014 në Ukrainë, në vitin 2015 në Siri e atë 2016 në SHBA. Nëse raportimi i “Washington Post” është i saktë, Shtëpia e Bardhë nën Donald Trump ka vendosur të ndërrojë kahun e thikës dhe të kryejë kësaj here vetë një sulm. Kjo gjë sigurisht duhet ta ketë bërë Putinin të mendohet. Por mos prisni që ai të dorëzohet me kaq. Atij i vjen rrallë në mendje ideja e tërheqjes taktike, sepse me këtë do të tregonte dobësi. Putin e merr çdo gjë personalisht. Vëmendja, që do të sillte me vete një sulm i tillë nga Uashingtoni do të ishte poshtërim për të.

Megjithatë kjo nuk do të thotë, që ai do të urdhërojë menjëherë trupat e tij kibernetike të kundërsulmojnë. Kreu i Kremlinit preferon një luftë asimetrike. Ai nuk kundërgodet menjëherë dhe asnjëherë me të njëjtat armë. Por megjithëse Donald Trump ia ka zënë vendin Putinit si kampion bote i pakalkulueshmërisë, vetë Putini e sheh veten si mjeshtër të surprizave gjeopolitike.

Çfarë synon Vladimir Putin?

Një qëllim i Putinit mund të jenë zgjedhjet presidenciale në Ukrainë më 31 mars. Në vendin e aneksuar apo pushtuar pjesërisht nga Rusia, është edhe më e lehtë se në SHBA të shkaktosh kaos. Po ashtu aftësitë e Ukrainës për sigurinë në rrjet janë shumë më pak të zhvilluara se ato të Rusisë. Mund të priten lajme provokuese të rreme që kanë si objekt sektorin bankar apo qendrat e furnizimit.

Qëllim tjetër: Zgjedhjet e ardhshme europiane në maj. Edhe nëse partitë euroskeptike populiste do të bien pak në elektorat, Putin do të vazhdojë t’i mbështesë ato, po ashtu si edhe parti të majta besnike. Objektivi i tij: Një Parlament Europian që ndihmon në thellimin e hendeqeve brenda BE.

E të mos harrojmë Britaninë e Madhe: Në axhendën e Putinit me siguri mund të jetë edhe mbështetja e partisë laburiste të Jeremy Corbyn. Qëndrimet kritike të Corbyn kundrejt NATO-s apo gatishmëria për të dëgjuar argumentat e Moskës e bën atë një pasues të dëshiruar pas Theresa Mayt, pavarësisht si shkojnë punët me Brexit.

Putin mund edhe të testojë rezistencën e infrastrukturës së NATO-s në kahun lindor të saj në vendet balltike. Kushedi se për çfarë arsye, Moska beson, se aty është pika e dobët e NATO-s. Aty Putini e ka më të lehtë të tregojë muskujt.

Para, vrasje dhe lufta e ardhshme kibernetike

Qëllimi final do të jetë vetë SHBA. Kongresi me shumë gjasa do të vendosë për sanksione të reja kundër Rusisë. Në listë mund të jenë dy masa që duhet ta prekin Vladimir Putinin drejtpërdrejt. Fillimisht kongresi dëshiron që të gjitha ministritë e SHBA të bëjnë publike informacionet që kanë mbi shëndetin e Putinit. Përveç kësaj, kongresi pritet të kërkojë një hetim për vrasjen e kritikut të Kremlinit, Boris Nemcov nën drejtimin e SHBA. Nemcov u vra në shkurt 2015 shumë pranë Kremlinit. Autorët e dyshuar janë kapur dhe dënuar. Por se kush qëndron pas vrasjes dhe kush e dha porosinë për të mbetet e paqartë. Policia e kontrolluar nga Kremlini dhe drejtësia i kanë penguar hetimet deri më tani. Shanset që këtë ta zbulojë FBI-ja dhe CIA janë të vogla. Por thjesht përmendja e vrasjes gati barazohet me fajësimin e Putinit- Në të dyja rastet, Putini nuk ka rrugë tjetër, veçse të reagojë.

Një objektiv tjetër mund të jenë edhe zgjedhjet paraprake presidenciale në SHBA. Pritet që Rusia të ndërhyjë edhe në këto zgjedhje paraprake vitin e ardhshëm. Lufta e parë kibernetike e botës sapo ka filluar.

dw