Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

+++Numri i të vdekurve në Spanjë arrin 14+++

barcelonaShteti Islamik, IS e ka paraqitur veten si autor të sulmeve në Spanjë. Sipas autoriteteve katalanas ka 14 të vdekur e 100 të plagosur.

Në qytetin Cambrils, rreth 100 km në jug të Barcelonës, forcat e ndërhyrjes vranë natën duke gdhirë dita e sotme pesë të dyshuar si terroristë, që mbanin të veshur breza bosh lëndësh shpërthyese. Policia sheh lidhje mes atentatit në Barcelonë, terroristëve të dyshuar në Cambrils dhe një shpërthimi që ndodhi në Alcanar.

Kryeministri i Spanjës, Rajoy shpalli një zi kombëtare treditore.

Në Londër, Berlin dhe në disa qytete të Francës ka pasur atentate islamiste, në të cilat janë përdorur si armë kamionë të vegjël ose automjete transporti. Edhe në ngjarjet tragjike në qytetin e madh spanjoll të Barcelonës të vijnë këto kujtime në mendje. Autoritetet konfirmojnë se kemi të bëjmë me një atentat terrorist.

16:00 Përpara se t’i vriste policia, terroristët në Cambril plagosën me thikë në fytyrë një person në vendin e ngjarjes

15:40 Policia po kërkon Moussa O., si të dyshuarin kryesor në atentatin në Barcelonë. Dyshohet se ka qenë ai që e drejtoi me shpejtësi të madhe kundër këmbësorëve automjetin e transportit në shëtitoren La Rambla. Këtë e bëri të ditur policia spanjolle dhe pas saj edhe policia e Katalonjës.

Moussa Oukabir sipas medieve të ndryshme është i moshës 17 ose 18 vjeç. Ai është vëllai i Driss O. të arrestuar të enjten. Me letërnjoftimin e Drissit qe marrë hua automjeti, me të cilin u krye krimi. Driss i është dorëzuar policisë dhe i pati deklaruar se ia patën vjedhur letërnjoftimin.
14:00 Një person i katërt u arrestua në lidhje me sulmet në Spanjën Verilindore, bëri të ditur policia.

12:40 Autoritetet katalanase njoftojnë se numri i të vdekurve arriti në 14. Pas sulmit terrorist në Cambrils një grua vdiq në spital nga plagët e marra. Atentatorët e dyshuar, të cilët u vranë më vonë nga policia, e patën përplasur gruan me automjetin e tyre.

17.08.2017

20:39 Në Las Ramblas sipas korrespondentëve lokalë po evakuohen të gjitha dyqanet dhe lokalet. Policia shoqëron njerëzit që largohen.

20:35 Uhr: Sipas gazetës “La Vanguardia” njëri nga sulmuesit u vra në një shkëmbim zjarri me policinë. Një sulmues tjetër është arrestuar.

20:23 Ministri i Brendshëm katalanas, Joaquim Forn flet për 13 të vdekur dhe më shumë se 50 të plagosur.

20:15 I dyshuari thuhet se është një burrë i regjistruar në një qytet në veri të Barcelonës. Ai është nga Marseja dhe ka rrënjë afrikanoveriore, bëjnë të ditur gazeta katalanase La Vanguardia dhe televizioni shtetëror. Të dyja mediet u referohen burimeve policore, por ato nuk i konfirmuan këto lajme.
Ndërkohë policia kundërshtoi të dhënat, sipas të cilave një ose dy persona të armatosur qenë barrikaduar në një lokal.

19:40 Zëdhënësi i qeverisë gjermane, Steffen Seibert flet për një “atentat të neveritshëm në Barcelonë”.

Ministri i Jashtëm i SHBA, Rex Tillerson e dënoi atentatin dhe i ofroi Spanjës ndihmën e SHBA. Terroristët në të gjithë botën duhet ta dinë se SHBA dhe dhe aleatët e tyre janë të vendosur t’i gjejnë terroristët dhe t’i nxjerrin para përgjegjësisë, tha Tillerson.

19:21 Ministri i Jashtëm gjerman, Sigmar Gabriel foli me tmerr për atentatin terrorist në Spanjë. Ai është thellësisht i tronditur, deklaroi politikani gjerman përmes twitterit.

19:10 Autoritetet lokale spanjolle flasin për një viktimë dhe 32 të plagosur. Por ato paralajmëruan për rritjen e numrit të të vdekurve.

19:04: Gazeta “La Vanguardia” bën të ditur se punonjës të policisë kanë konfirmuar se dorasi ose dorasit janë barrikaduar në një bar në rajonin Raval. Dëshmitarë folën në televizionin shtetëror spanjoll për një doras të vetëm, i cili mendohet se është në fillim të të 20-ave.

18:55: Sipas të dhënave në përputhje me njëra-tjetrën të medieve spanjolle, në këtë incident u vranë të paktën dymbëdhjetë vetë. Këtë e bënë të ditur gazetat  “El Mundo” dhe “La Vanguardia”.

18:45: Policia e trajton incidentin në shëtitoren e famshme Las Ramblas si atentat terrorist. Por për momentin ajo nuk mund të thotë se çfarë ka ndodhur saktësisht, i tha një zëdhënës i policisë agjencisë gjermane të lajmeve, dpa.

18:25: Sipas të dhënave zyrtare, një kamion i vogël u sul drejt një turme njerëzish në qendër të Barcelonës. Edhe autoritetet katalanase konfirmojnë tani viktima  dhe shumë të plagosur.

18:20: Pas incidentit të përgjakshëm, Ministria e Jashtme në Berlin i aktualizoi paralajmërimet e saj për Spanjën. “Udhëtarëve u rekomandohet që t’i shmangen gjerësisht rajonit, të ndjekin udhëzimet e autoriteteve të sigurisë dhe të informohen përmes medieve lokale”, u bë e ditur. (dw)

Barcelonë: një i vdekur, 17 të plagosur nga përplasja e një furgoni me këmbësorë

barcelonaNjë furgon u përplas mes dhjetra vetëve në qendër të Barcelonës duke plagosur disa vetë, thanë autoritetet lokale.

Një person u vra dhe 17 të tjerë u plagosën nga “përplasja masive”, tha policia në Twitter.

Shërbimet e ndërhyrjes së shpejtë thanë se banorët duhet të shmangin sheshin Catalunya dhe se kishin kërkuar mbylljen e stacioneve hekurudhore dhe të metrosë në zonën pranë shëtitores Las Ramblas në qendër të qytetit.

Policia ka izoluar zonën dhe ka urdhëruar mbylljen e dyqaneve përreth. Gazeta “El Pais” citon policinë të thotë se personi që i jepte furgonit, doli prej tij dhe u largua në këmbë.

Ndërkohë media lokale e cituar nga agjencia Reuters thotë se dy burra të armatosur kanë hyrë në një restorant në Barcelonë, pas përplasjes së furgonit. Nuk dihet në se dy burrat kanë qenë shoferët e furgonit.

Media spanjolle “El Periodico” njoftoi për shkëmbim me armë zjarri në tregun “La Boqueria” , po nuk tregonte burimin e infromacionit.

Policia spanjolle tha se incidenti mund të jetë një “sulm terrorist”.

Kryeministri spanjoll Mariano Rajoy tha në Twitter se përparësia e qeverisë është kujdesi mjekësor për të plagosurit. (voa)

Uashingtoni përgatitet për eklipsin

eklipsiNë mbarë Amerikën po ndizet kureshtja dhe entuziazmi për eklipsin e 21 gushtit. Megjithëse eklipsi i plotë do të shihet vetëm në një brez të vogël gjeografik në kontinentin amerikan, për herë të parë në një shekull të 50 shtetet amerikane do të përjetojnë së paku eklipsin e pjesshëm. Kolegia Ardita Dunellari ishte në Muzeun e Hapësirës në Uashington për të mësuar se çfarë përgatitjesh po bëhen për këtë fenomen të rrallë të natyrës:

Genevieve de Messieres shpreson se çdokush në Shtetet e Bashkuara po përgatitet emocionalisht për eklipsin që afron:

“Kam një vit që përgatitem për eklipsin dhe jam shumë e entuziazmuar për 21 gushtin,” thotë Genevieva.

Genevieva drejton programet e informimit të publikut për astronominë në Muzeun e Hapësirës dhe shpjegon se eklipsi i kësaj radhe është mjaft i veçantë për Shtetet e Bashkuara.

“E veçanta e eklipsit të 21 gushtit është se do të përshkojë Shtetet e Bashkuara nga bregu perëndimor në atë lindor. Kjo s’ka ndodhur që prej 99 vjetësh”.

Megjithëse eklipsi do të jetë i pranishëm në të gjithë vendin, vetëm një rrip i ngushtë toke, afro 100 km do të jetë nën eklipsin e plotë. Kryeqyteti i vendit, Uashington do të përjetojë vetëm eklips të pjesshëm që mund të kalojë fare lehtë pa u dalluar:

“Në Uashington, kur dielli të jetë zhdukur nga pamja në masën 82 për qind rreth orës 14:40, mund të mos dallohet që po kalon eklipsi pasi pjesa e diellit që ende mbetet e pambuluar, është aq e ndritshme saqë rreth nesh vazhdon të duket që është ditë”.

Kjo është një arsye më tepër, thotë Genevieva, për ta parë eklipsin prej një nga pikave që ka përgatitur Muzeu i Hapësirës për këtë ditë:

“Vizitorët mund t’u bëjnë pyetje ekspertëve; do të sjellim ekspertë të studimeve planetare që mund të diskutojnë specifikat e eklipseve. 9:50:50 “Do të kemi prezantime dhe aktivitete speciale; njerëzit mund të bëjnë punime dore përmes së cilave të përjetojnë imazhet që krijon eklipsi, do të kemi teleskopë diellorë të vendosur në katër pika të administruara nga muzeu në Uashington dhe përreth tij.

Për ata që nuk do të kenë mundësi ta shohin eklipsin përmes teleskopëve, muzeu po ndan falas syze diellore si dhe ofron udhëzime mbi praktikat që duhen ndjekur për të mos dëmtuar shikimin.

Që të mos dëmtosh shikimin, duhen vënë syzet diellore para se të shohësh diellin. Kur nuk do të shohësh më, duhet të ulësh kokën dhe pastaj të heqësh syzet, përndryshe drita të vret sytë”.

Por edhe pa qasje tek një teleskop diellor, apo pa syze speciale, ka mënyra për të parë efektin e eklipsit. Faqja elektronike e muzeut udhëzon vizitorët mbi teknika projektimi të dritës së diellit, duke përdorur një copë letër të thjeshtë ku çahen vrima përmes së cilave reflekton imazhi i diellit. Duke ndjekur imazhin shihet edhe ndryshimi i formës së diellit që mbulohet gradualisht nga hëna.

Genevieve de Messieres shpreson që një ditë të ketë fatin të shohë një eklips të plotë. Më 21 gusht ajo do të jetë në muze, së bashku me kolegët për të pritur mijëra vizitorë që do të vijnë për të parë përmes teleskopit një nga spektaklet më madhështore të natyrës. (voa)

Pajisje të reja që ndihmojnë pacientët me goditje në tru

ekgNjerëzve që u mbijetojnë goditjeve në tru shpesh u duhet të luftojnë në jetën e përditshme me pasojat e rënda që lë sëmundja. Atyre mund t’u duhet t’i nënshtrohen terapisë fizike me muaj të tërë, në mënyrë që gjymtyrët e dëmtuara të rifitojnë ndjeshmërinë. Për këtë arsye, shkencëtarët kanë krijuar një dorë artificiale, e cila i ndihmon pacientët me dëmtime në tru që të rifitojnë ndjeshmërinë ndaj të ftohtit, apo të nxehtit, si dhe të dallojnë ndjesinë mes metarialeve të ndryshme, si xhami, apo kartoni. Ky zbulim është paraqitur në ekspozitën e novacioneve teknologjike në Londër, të quajtur “Konventa e Trurit”.

Kjo dorashkë mund të jetë një mjet i rëndësishëm për rehabilimin e pacientëve me goditje në tru. Është një aplikim që përmes stimulimit mekanik ose elektrik, dërgon te truri ndjesitë e të prekurit, si i nxehti apo i ftohti, sipërfaqja e butë apo e ashpër.

Kompania teknologjike Morgan Innovation e ndërtoi këtë pajisje në bashkëpunim me studiuesit e Universitetit Southampton.

“Përdoruesi e sheh objektin në ekran dhe e di se çfarë po prek; atëherë, truri edukohet që të ndjejë; pacientët ndjejnë diçka ndryshe për ndjesitë e reja që përjetojnë dhe në këtë mënyrë, i edukojnë neuronet me impluse të reja,”- thotë inxhinieri Clarke.

“Pacientja mund të ushtrojë presion në të gjitha mollëzat e gishtave dhe të ndjejë të ftohtin, ose të nxehtin, pastaj xhamin, edhe pse nuk e prek atë, apo kartonin, përmes gishtit tregues. Duket e çuditshme, po ma merr mendja se ka për të qenë diçka shumë e mirë.”- thotë specialistja.

Studiuesit besojnë se pajisjet haptike po bëhen më të rëndësishme, ngaqë pacientët me goditje në tru s’marrin gjithmonë fizioterapinë e duhur.

“Me këtë pajisje i lejojmë njerëzit të punojnë në kushtet e shtëpisë, duke u dhënë stimulimin e nevojshëm; specialisti i terapisë fizike do të jetë në gjendje t’i montorojë pacientët nga larg, duke parë se kush e ka kryer terapinë fizike dhe kush jo.”

Në “Konventën e trurit”, janë ekspozuar gjithashtu edhe lloje të tjera dorashkash, ku shkencëtarët nga gjithë bota shkëmbejnë mes tyre teknologji të reja që mund të ndihmojnë në rehabilitimin e njerëzve pasi u është dëmtuar truri.

Mes risive të ekspozuara janë pajisjet e realitetit virtual, falë industrisë së lojrave elektronike, e cila ka investuar miliona dollarë për zhvillimin e teknologjisë.

Këto kufje tregojnë një numër programesh që janë krijuar për t’u ardhur në ndihmë pacientëve që të rikuperohen pas një dëmtimi në shtyllën kurrizore.

“Falë tyre, njerëzit mund të vazhdojnë të lëvizin dhe të ndjejnë më pak dhimbje; duke i ndjekur në tabletë, mund t’i orientosh.”

Pajisja Vibramoov bazohet tek vibracionet e stimulimit mekanik. Ajo nxit mesazhet mes trurit dhe trupit.

“Zakonisht, aktiviteti drejtohet nga truri drejt muskulit, kontraktimeve të muskujve etj. për të realizuar një lëvizje, por edhe vetë muskuli i dërgon informacione trurit, për t’i shpjeguar llojin e lëvizjes që po bën. Diapazonin e lëvizjes, shpejtësinë apo drejtimin e saj. Përmes këtij stimulimi mekanik, mund të merret informacion rreth lëvizjes, edhe në se pacienti nuk është në lëvizje.”- thotë krijuesi i pajisjes Vibramoov.

Kjo pajisje tashmë ka ndihmuar shumë pacientë në mbarë botën që të stimulojnë ndjesitë dhe të shpresojnë te rikthimi i plotë i tyre. (voa)

Trump, emergjencë kombëtare për krizën e opioideve

oxycontinPresidenti amerikan Donald Trump e quajti “emergjencë kombëtare” varësinë e Amerikës ndaj opioideve, ilaçeve që trajtojnë dhimbjet. Zoti Trump premtoi gjatë fushatës presidenciale se ai do ta zgjidhte problemin që ka goditur shumë komunitete në Shtetet e Bashkuara. Mijëra amerikanë vdesin nga mbidoza me opioide.

Presidenti Trump tha dje se qeveria po krijon një plan për të trajtuar problemin që shtrihet përtej kufijve të Amerikës.

“Ne do ta trajtomë këtë çështje dhe do ta shpallim atë një emergjencë kombëtare. Është një problem serioz. Nuk kemi patur kurrë një problem të tillë. Gjatë fëmijërisë sime ekzistonin lloje të caktuara të drogave LSD (Dietilamid i Acidit Lisergjik). Por, kurrë nuk kemi përjetuar një krizë si kjo që ka ndodhur në këtë vend gjatë katër apo pesë viteve të fundit. Të them të drejtën, ky është një problem mbarëbotëror, jo vetëm një problem i Shteteve të Bashkuara. Kjo po ndodh në mbarë botën.”

Një komision i ngritur nga Presidenti Trump tha në raportin e tij paraprak se për shkak të mbidozave me opioide, “Amerika çdo tre javë po përjeton një numër të barabartë vdekjesh me ato të shkaktuara nga sulmet e 11 shtatorit 2001″.

Qendra Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve tha se opioidet kanë luajtur rol në më shumë se 33,000 vdekje në vitin 2015. (voa)

Ana krijuese e kodimit kompjuterik

kodimi kompjuterikEkziston mendimi i përgjithshëm se programuesit e kompjuterave duhet të kenë aftësi të larta teknike dhe të jenë të mirë në matematikë dhe logjikë. Por një tjetër aftësi në botën teknologjike është po aq e rëndësishme, krijimtaria. Materiali në vazhdim na njeh me një lojë elektronike që u mëson fëmijëve anën krijuese të gjuhës programuese.

Dylan dhe Meghan Dodge duket se po lozin në kompjuter, por aktualisht ata po kompozojnë muzikë duke krijuar një kod të thjeshtë kompjuterik.

“Është një aftësi analitike që u nevojitet fëmijëve që po rriten në këtë epokë të re”, thotë e ëma e tyre Tanya Dodge.

Por gjuha programuese duhet të jetë më shumë se sa një aftësi analitike, thonë krijuesit e lojës kompjuterike Osmo Coding Jam. Felix Hu është inxhinier me kompaninë OSMO.

“Synimi ishte eksplorimi i anës krijuese të programimit që shpesh nuk del në dritë.”

Eric Uchalik është drejtor arti i lojës Coding Jam.

“Ka ngjajshmëri me lojën me lego ku fëmijët kanë qef të ndërtojnë, në këtë rast në vend të ndërtimit të një shtëpie apo kështjelle, ata ndërtojnë reshta programimi.”

“Futja në teknologji e anës artistike po i bën gjërat më tërheqëse. Nuk është vetëm kodimi dhe shtypja e butonave por edhe përjetimi i asaj që krijon. Mendoj se kjo nuk mund të arrihet pa patur një lidhje me anën artistike”, thotë Tanya Dodge.

Sipërmarrësit thonë se programimi duhet parë si një mjet për njerëzit që ta përdorin për krijimin e gjërave që duan. Kodimi u përdor për ndërtimin e kësaj loje, dhe fëmijët përdorin butona kodimi për të kompozuar muzikë. Ja si shprehet inxhinieri Felix Hu:

“Pjesa më e mirë është se po u mësojmë fëmijëve se si të jenë krijues me kodimin. Është e rëndësishme që fëmijët të ndihen rehat kur merren me këtë punë.”

Më shumë fëmijë po mësojnë gjuhën programuese, ndërsa hulumtuesit shohin se më shumë prindër po e konsiderojnë kodimin si një gjuhë të dytë në mënyrë që fëmijët të kenë suksese në të ardhmen.

“Mendoj se në epokën dixhitale është e rëndësishme që së paku të kesh disa njohuri mbi konceptin e kodimit kompjuterik”, thotë Tanya Dodge.

“Nuk duam të krijojmë vetëm krahë pune. Duam të krijojmë krijues”, thotë Eric Uchalik.

Nxjerrja në pah e anës krijuese të trurit, thonë specialistët e kodimit, është po aq e rëndësishme sa të mësosh gjuhën e kodimit. (voa)

A ekziston mundësia e jetës në Titan?

planeti titanKur astronomët zhvillojnë kërkime për mundësinë e jetës në planete të tjera të sistemit tonë Diellor, ata zakonisht kërkojnë për ujë. Ka një shprehje, sipas së cilës ku ka ujë, ka jetë. Por disa shkencëtarë të agjencisë së hapësirës NASA, mendojnë se ne mund të jemi të aftë ta zgjerojmë më tej këtë thënie, për të përfshirë çdo lëng, madje edhe liqenet me metan në hënën e Saturnit, Titan.

Saturni është rreth 1.2 miliardë kilometra larg Tokës dhe Titani është hëna e tij më e madhe.

Titani dhe Toka janë unike në sistemin tonë diellor për të vetmen arsye, se ato kanë ujë.

Maureen Palmier, shkencëtar në Nasa, foli për Zërin e Amerikës me skype:

“Titani është interesant, sepse është i vemti trup në sistemin diellor përveç Tokës, që ka një cikël metereologjik. Pra, sikurse sistemi i ujit në Tokë, atje gjendet metan nëpër liqene që avullon, duke krijuar re dhe pastaj shi.”

Analizimi i lëngjeve, madje edhe i metanit në laborator, është një mundësi e mirë për të parë për mundësinë e jetës. Por jo jetë si kjo që kemi ne, sepse oqeanet me metan janë vdekjeprurëse për qelizat njerëzore.

Kërkime të mëparshme kanë arritur në përfundimin se qelizat e bazuara në një molekulë të quajtur Acrylo-nitrile ((ak-ruh-loh-nahy-tril)) zhvillohen shumë në praninë e metanit.

Pra, duke përdorur një teleskop të ri të fuqishëm, shkencëtarët e Qendrës Goddard të NASËS kërkuan për praninë e kësaj molekule në Titan, dhe e gjetën.

“Në Tokë, ndoshta nuk e gjen metanin në këtë sasi. Ai përdoret për prodhimin e disa llojeve të plastikës. Por tek Titani është kërkuar për një kohë të gjatë dhe në atë kohë nuk është përdorur ndjeshmëria që ka ALMA për ta dalluar.”

ALMA është shkurtimi për Atacama Large Millimeter Array, një koleksion shumë i madh teleskopësh të vendosura në shkretëtirën e lartë dhe të thatë Atacama në Kili. Ai operon që nga viti 2013 dhe është tepër i fuqishëm për të dalluar sasi shumë të vogla akrilo-nitrili.

Martin Cordiner, së bashku me zotin Palmer shkruan raportin për këtë zbulim:

“Nuk do të thonim se atje gjendet metan me shumicë, por duhet thënë se metani është gazi që gjendet më tepër në atmosferën e Titanit.”

Acrylo-nitrili është baza për një membranë qelizore të quajtur azotosome.

Palmer dhe Cordiner shpresojnë që ndonjë biolog me iniciativë do të krijojë azoto-some në laborator.

Me ta bërë këtë, pra me ta gjetur atë tek Titani, ky trup qiellor duhet shkuar për t’u vizituar.

“… Një nga argumentet e shkëlqyera për dërgimin e njerëzve për të eksploruar këto mjedise, është se gjatë fluturimit ata mund të marrin vendime se për çfarë mostrash të kërkojnë dhe ku të gërrmojnë.”- thotë Cordiner.

Ndoshta jo shumë shpejt, por shkencëtari thotë se në rreth 10 vitet e ardhshme, njerëzimi ka për të çuar sonda robotike në Titan. (voa)

Realiteti virtual pjesë e arsimit

realiteti virtualFalë efekteve speciale të krijuara në Hollywood, tashmë është e mundur krijimi i një bote me superheronj apo galaksi të largëta. Por kjo teknologji dalëngadalë po futet edhe nëpër shkolla dhe po e tjetërson dhënien e lëndëve shkencore.Udhëtimi visual mund t’i çojë nxënësit nga një qelizë e deri tek pjesët më të largëta të sistemit tonë diellor.

Falë këtyre syzeve virtuale, Marjai Flowers dhe Shelbi Buchanan mund të vizitojnë rezervate natyrore.

“Më pëlqeu pjesa kur një djalë dhe një vajzë po flisnin për gjarpërinjtë dhe breshkat. Syzet virtuale të çojnë në brendësi të atij mjedisi ku shikon gjithçka dhe të duket sikur vërtet je aty. I shikon dhe dëgjon gjërat që ndodhin aty.”

Ky quhet “Sistemi i Realitetit Virtual ‘Victory’ ”. Drejtuesi Steve Grubbs thotë se futja e realitetit virtual në programet mësimore është një mënyrë për të ndihmuar studentët. Ai foli me Zërin e Amerikës përmes Skype.

“Studentët amerikanë nuk po arrijnë rezultate të mira në shkencë ndaj besojmë se realiteti virtual është një mënyrë për arsimim më të mirë. Kemi vënë re se realiteti virtual i tërheq nxënësit më shumë për të mësuar.”

Ai thotë se studimet tregojnë se kujtesa e studentëve që mësojnë përmes realitetit virtual është më e mirë.

“..kur studentët zhyten në realitetin virtual dhe janë entuziastë për të mësuar, për rrjedhojë ata do të përvetësojnë më shumë nga mësimet dhe ky lloj arsimimi ka më shumë kuptim.”

Zoti Grubbs thotë se realiteti virtual, në disa raste, ofron një mjedis më të sigurtë mësimi.

“Studentët mund të realizojnë prova të ndryshme që edhe po shpërthyen, janë në botë virtuale, dhe askush nuk dëmtohet.”

Nxënës, si Shelbi Buchanan ndihen të kënaqur.

“Mjedisi është me personazhe si në filmat vizatimorë dhe mund të lëvizësh nga një dhomë tek tjetra. Ke shumë alternativa.”

Ky sistem i realitetit virtual është pjesë e arsimit në disa pjesë të Azisë, Kanadasë dhe Karaibeve, ndërsa do të bëhet pjesë e arsimit në disa shkolla amerikane kur të fillojë viti shkollor. (voa)

Rindërtimi i plotë i ADN-së

ADNDeri në fundin e këtij viti, shkencëtarët mund të arrijnë të krijojnë një genom krejtësisht artificial të majasë. Ky zhvillim i shpejtë i inxhinierisë gjenetike mund të çojë një ditë drejt krijimit të organizmave shumë më komplekse, madje edhe të vetë njerëzve. Shkencëtarët thonë se janë plotësisht të vetëdijshëm për rreziqet, por edhe për përfitimet e mundshme të jashtëzakonshme.

Për gati 4 mijë vjet, njerëzit e kanë përdorur majanë për të bërë bukë dhe pije alkolike. Shumë nuk e mendojnë se majaja është një organizëm i gjallë.

Ashtu si qelizat njerëzore, qelizat e majasë kanë kromozome me segmente të gjata ADN-je ku përmbahet i gjithë informacioni që duhet për rritjen dhe riprodhimin e tyre. Teknologjia moderne u lejon shkencëtarëve të kopjojnë pjesëzat e prera të ADN-së, të njohura me emërtimet A, C, G dhe T.

Por, në eksperimentet e tyre me majanë në Universitetin “Boeke Lab” të Nju Jorkut, shkencëtarët përdorën një tjetër përqasje:

“Në vend që t’ja fillojmë me atë që ekziston në natyrë dhe më tej ta modifikojmë, ne mund t’ja fillojmë nga hiçi duke projektuar sisteme të tëra nga asgjëja. Do shikojmë nëse funksionojnë gjatë procesit”, thotë Leslie Mitchell, e Universitetit “Boeke Lab”.

Me ndihmën e një kompjuteri, pjesëza të ndryshme të segmenteve të ADN-së priten, p.sh. sekuenca T-A-G zëvendësohen me një sekuencë të krijuar artificialisht, T-A-A.

Deri më tani, shkencëtarët kanë krijuar dhe zëvendësuar gjashtë nga 16 kromozomet e majasë, dhe të gjitha kanë funksionuar mirë.

Studiuesit thonë se janë plotësisht të ndërgjegjshëm për pikëpyetjet etike që lindin prej eksperimenteve me ADN-në dhe duan të diskutojnë për këtë gjë.

“Në këtë debat duhet të përfshihen studiuesit e normave të etikës, hartuesit e politikave, zbatuesit e ligjeve, shkencëtarët dhe publiku i gjerë. Do të doja që nëna ime të ishte dakord me atë që bëjmë”, thotë Leslie Mitchell.

Por, studiues të tjerë që po eksperimentojnë me ADN-në, mezi presin rezultatet.

“Unë i kushtoj shumë vëmendje pjesës kur tregojnë se çfarë kanë mësuar prej procesit, pasi nëse nuk ia arrijnë dot me një organizëm të thjeshtë si majaja, atëherë unë nuk do t’ia arrij dot kurrë me një bimë”, thotë June Medford, e Universitetit të Kolorados.

Qëllimi përfundimtar është krijimi i një majaje sintetike që do të shërbente më shumë për prodhim ilaçesh apo karburanti. Studiues të tjerë thonë se inxhinieria gjenetike mund të krijojë bimë që pikasin ndotjen në ajër apo edhe praninë e eksplozivëve. (voa)

Koreja e Veriut kërcënon me një plan sulmi mbi Guamin

KorejaMediat shtetërore të Koresë së Veriut cituan të mërkurën Gjeneralin Kim Rak Gyom, sipas të cilit Pheniani është “gati të ndërmarrë” një veprim ushtarak që ka në shënjestër Territorin amerikan Guam në Paqësorin perëndimor, ku janë stacionuar një sasi e konsiderueshme forcash ajrore dhe detare të SHBA.

Kim, i cili komandon Forcën Strategjike të Ushtrisë Popullore të Koresë, tha se Veriu do të finalizojë një plan nga mesi i gushtit, për të hedhur katër raketa me rreze të mesme të njohura si Hwasong-12 në drejtim të ishullit. Sipas tij, pas kalimit mbi Japoni, raketat do të binin në ujërat 30 deri në 40 kilometra larg brigjeve të ishullit Guam.

Plani, i pazakontë përsa i përket detajeve që parashtron, sipas gjeneralit do t’i kalojë udhëheqësit të Koresë së Veriut Kim Jong Un dhe do të presë urdhërin e tij.

Deklarata e gjeneralit Kim ishte një tjetër hap në retorikën mes Phenianit dhe Uashingtonit, që ka potencialin të çojë në përplasje vdekjeprurëse.

Po dje, Sekretari amerikan i Mbrojtjes Jim Mattis i bëri një kërcënimin të ashpër Koresë së Veriut, duke thënë se regjimi duhet të ndërpresë çdo shqyrtim veprimesh që do të “çonin në fundin e regjimit dhe shkatërrimin e popullit”.

Sekretari Mattis tha se çdo veprim i Koresë së Veriut do të merrte një përgjigje shumëfish më të madhe nga SHBA, dhe se Pheniani do të humbiste çdo garë apo konflikt që ai do të fillonte. Sekretari i Mbrojtjes tha se ndonëse SHBA po kërkon një zgjidhje diplomatike, fuqia e kombinuar ushtarake e Amerikës dhe e aleatëve të saj është më e madhja në botë.

Të mërkurën, Presidenti Donald Trump deklaroi se arsenali bërthamor i SHBA “është shumë më i fortë dhe më i fuqishëm se kurrë më parë”. Ai i bëri komentet ndërkohë që Sekretari i tij i Shtetit Rex Tillerson u përpoq të zbutë krizën rreth Koresë së Veriut.

Në një seri komentesh në Twitter të mërkurën herët në mëngjes, Presidenti Trump vuri në dukje fuqinë e arsenalit bërthamor amerikan.

Ai ritheksoi gjithashtu kërcënimin e tij të bërë një ditë më parë, duke ripublikuar videon ku paralajmëronte se Peniani do të ndeshë ”në zjarr dhe furi që bota nuk e ka parë ndonjëherë më parë,” nëse bën përsëri kërcënime ndaj SHBA.

Zoti Trump shkruante se çështja e parë e rendit të tij të ditës si President ishte “rinovimi dhe modernizimi” i arsenalit bërthamor amerikan.

Ndërkohë, Sekretari i Shtetit Rex Tillerson tha se nuk beson që ekziston ndonjë rrezik i menjëhershëm nga Koreja e Veriut për ishullin e Guamit në Paqësor, megjithë pretendimet e Phenianit se po shqyrton plane për “të krijuar një unazë zjarri” rrotull këtij ishulli, pjesë e komunuelthit amerikan.

Zoti Tillerson foli me gazetarët gjatë fluturimit në Guam të mërkurën, pas një ditë retorike të nxehtë midis Uashingtonit dhe Penianit. Sekretari i Shtetit qëndroi në ishull për një furnizim me karburant pas një vizite në Azi.

“Unë mendoj se presidenti po i dërgon një mesazh të fortë Koresë së Veriut në gjuhën që kupton Kim Jong Un, i cili nuk duket se e kupton gjuhën diplomatike”, tha zoti Tillerson.

Në një deklaratë të lëshuar herët të mërkurën, Agjencia Shtetërore e lajmeve e Koresë së Veriut, tha se forcat e armatosura po “shqyrtojnë me kujdes” një plan për sulm me raketa në Guam. Në bazat ushtarake amerikane në territorin e ishullit në Paqësor, besohet se është i vendosur arsenali më i madh bërthamor amerikan, jashtë Amerikës kontinentale.

Zhvillimet pasuan një ditë të ngarkuar me retorikë të ashpër ndërmjet Washingtonit dhe Phenianit. Presidenti amerikan, Donald Trump, bëri një paralajmërim të ashpër ndaj Koresë së Veriut, duke theksuar që nëse ajo vazhdon të kërcënojë Shtetet e Bashkuara “do të përballet me një zjarr dhe furi të tillë, që bota nuk e ka parë ndonjëherë.”

“Mendoj se presidenti thjesht dëshironte të ishte i qartë për regjimin e Koresë së Veriut se SHBA ka aftësi të padiskutueshme për të mbrojtur veten, se SHBA do të mbrojë veten dhe aleatët. Mendoj se ishte e rëndësishme që ai të përcillte këtë mesazh për të shmangur çdo llogaritje të gabuar nga ana e tyre,” tha zoti Tillerson.

GUAM, ZYRTARËT U JAPIN SIGURIME BANORËVE

Zyrtarët e zgjedhur në Guam, po sigurojnë banorët se territori i Shteteve të Bashkuara është i sigurt, pas pretendimeve të Koresë së Veriut se po shqyrton planin e saj për “sulm me raketa” në ishullin e rëndësishëm strategjik të Paqësorit.

Një zëdhënës i ushtrisë së Koresë së Veriut, citohet të ketë thënë se plani i sulmit “do të zbatohet në mënyrë të shumëfishte dhe të vazhdueshme në çdo moment”, sapo të jetë dhënë urdhri nga Kim Jong Un.

Guvernatori i Guamit, Eddie Calvo, tha nj një fjalim në televizion se nuk ka ndonjë kërcënim për ishullin, por theksoi se “ai është i përgatitur për çdo mundësi”.

Ai tha se “Guami është tokë amerikane…jo vetëm një bazë ushtarake” dhe se është siguruar nga Shtëpia e Bardhë se një sulm mbi Guamin do të konsiderohet si sulm mbi Shtetet e Bashkuara.

Madeleine Bordallo, e deleguar e zgjedhur e kongresit në Guam, shprehu po ashtu bindjen në aftësinë e Shteteve të Bashkuar për të mbrojtur ishullin pas kërcënimeve “tejet shqetësuese” të Koresë së Veriut, por i bëri thirrje presidentit Donald Trump që të punojë me bashkësinë ndërkombëtare për të zbutur tensionet.

DEKLARATA E PRESIDENTIT TRUMP

Presidenti Trump u tha të martën gazetarëve se udhëheqësi i Koresë së Veriut, po sillet në mënyrë kërcënuese që kur Shtetet e Bashkuara forcuan sanksionet ndaj shtetit të izoluar komunist dhe sigurua një votim të njëzëshëm në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara për të dënuar Phenianin.

Duke folur në klubin e tij të golfit në New Jersey, presidenti Trump përsëriti paralajmërimin se Kim po rrezikon vendin e tij të varfër të përballet me “një zjarr dhe furi, sinqerisht me një fuqi që kjo botë nuk e ka parë kurrë më parë”.

Presidenti i bëri komentet si reagim ndaj një njoftimi të gazetës “Washington Post” dhe televizionit NBC News, ku thuhej se zyrtarët amerikanë të zbulimit vlerësojnë që Koreja e Veriut ka prodhuar me sukses një mbushje bërthamore në përmasa të vogla, e cila mund të montohet në raketat e saj.

Nëse është e vërtetë, kjo nënkupton se Koreja e Veriut ka kaluar një prag të rëndësishëm në rrugën për t’u bërë një fuqi e plotë bërthamore.

Mediat, duke cituar zyrtarë të paidentifikuar amerikanë të zbulimit, thonë se analiza që arrin në një përfundim të tillë, është kryer muajin e kaluar nga Agjencia e Zbulimit të Mbrojtjes.

Zyrtarët e Agjencisë nuk pranuan të komentojnë. As zyra e Drejtorit të Zbulimit Kombëtar nuk ka komentuar.

Ndërkaq, ministria e mbrojtjes e Japonisë vlerësoi në një raport të martën se është e mundur që Koreja e Veriut të ketë arritur miniaturizimin e armëve bërthamore dhe të ketë prodhuar mbushje bërthamore.

Presidenti Donald Trump dhe ambasadorja e tij në Kombet e Bashkuara thonë se sanksionet e reja kundër Koresë së Veriut janë të domosdoshme për të ndalur programin bërthamor të këtij vendi.

Në një koment në Twitter zoti Trump shkruante sot se: “pas shumë vitesh dështimi, vendet janë bërë bashkë për t’iu përgjigjur përfundimisht rreziqeve që paraqet Koreja e Veriut. Ne duhet të jemi të ashpër dhe vendimtarë,”shkruante presidenti amerikan.

Ambasadorja amerikane në Kombet e Bashkuara Nikki Haley tha gjatë një interviste për rrjetin NBC se nuk është e sigurt nëse sanksionet do të funksionojnë. Udhëheqësi i Koresë së Veriut Kim Jong Un, nuk ka shprehur interes për t’u larguar nga programi bërthamor dhe balistik dhe vendi u ka mbijetuar sanksioneve të vendosura në të shkuarën.

Por ambasadorja Haley thotë se sanksionet e detyrojnë Kim Jung Unin të rishikojë “strategjinë e tij dhe të vendosë, duke i bërë pyetjen vetes, se nëse godet Shtetet e Bashkuara, a mendon se do të fitojë? (voa)