Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

Koment: Protesta në Serbi – hija e gjatë e komunizmit

beogradProtestuesit në Beograd dhe qytetet e tjera serbe kanë arsye të forta për të dalë në rrugë. Sepse në zgjedhjet e 21 qershorit, ata u mashtruan nga presidenti i tyre Aleksandar Vucic, thotë Miodrag Soric.

Agjentë të huaj – ata ishin! Forca të errëta përtej kufijve lëvizin fijet në demonstratat në Serbi. Presidenti Aleksandar Vuçiç është i sigurt për këtë. Vetëm disa javë më parë ai korri një fitore dërrmuese në të ashtuquajturat “zgjedhje”. Tani ai kontrollon dy të tretat e të gjitha vendeve në parlament. Kjo ia bën edhe më të vështirë të shpjegojë sfondin e trazirave, pakënaqësinë ndaj qeverisë së tij. Ose se si këta “agjentë të huaj” të vërtetë ose të shpikur mund të drejtojnë dhjetëra mijëra demonstrues në disa qytete.

Vuçiçi nuk i quan gjërat me emrin që kanë. Përhap vetëm teori konspirative, imazhe të vjetra të armikut komunist. Ai e ka mësuar këtë nga mentori i tij, krimineli Slobodan Milosheviç. Ashtu si ai, ai u shndërrua nga komunist në nacionalist dhe tani hiqet si demokrat. Nga Milosheviçi ai gjithashtu adoptoi metodat për të qëndruar në pushtet: persekutimin e opozitës, unifikimin e mediave, kontrollin e gjyqësorit. “Zgjedhjet” e fundit në Serbi nuk ishin zgjedhje – të paktën jo demokratike. Raportet e OSBE-së dhe të vëzhguesve të tjerë të zgjedhjeve flasin një gjuhë të qartë.

Banda gangsterësh kundër protestuesve

Populli i Serbisë ka demonstruar për natën e dytë radhazi sepse ndihet i mashtruar. Jo vetëm kur bëhet fjalë për zgjedhjet. Në javët e mëparshme, Vuçiçi i hoqi pothuajse të gjitha masat e kujdesit kundër përhapjes së pandemisë. Ai u hoq se e kishte krizën nën kontroll. Por pas zgjedhjeve, papritmas rezulton se gjithçka është shumë më keq sesa kishte thënë para zgjedhjeve: pandemia nuk ka të ndalur, e kërkon gjithnjë e më shumë jetë. Ekonomia është në rënie të lirë. Dhe presidenti përgjegjës luan rolin e të pafajshmit.

Vuçiçi tani dërgon bandat e tij të gangsterëve kundër protestuesve, njëherë me uniformë, ndonjëherë pa të. Po t’u besosh demonstruesve, me njerëzit në rrugë përzihen njerëz të shërbimit të fshehtë, bëhen të dhunshëm në mënyrë që të shkatërrojnë rezistencën. Policia nuk qëndron aspak e përmbajtur, siç pretendon Vuçiçi. Ka shumë foto të rojeve të sigurisë që rrahin shkopinj burra dhe gra të shtrirë në tokë dhe madje edhe fëmijë. Forcat e sigurisë së Serbisë janë një turp për këtë vend për dekada.

Serbia nuk është demokraci. Për sa kohë që mbetet kështu, ajo nuk ka ç’kërkon në Bashkimin Evropian. BE i mjaftojnë liderët autokratë në radhët e tij nga Evropa Qendrore Lindore. Jo dhe një tjetër nga ky lloj që duhet të bashkëfinancohet nga komuniteti.

Kancelarja duhet të veprojë

Angela Merkel gjeti fjalë bukurtingëlluese në Bruksel në fillim të Presidencës gjermane të BE për rëndësinë e sundimit të ligjit dhe të demokracisë në Evropë. Këto deklarime kthehen në politika të besueshme vetëm kur kancelarja vepron në përputhje me to – për shembull duke pezulluar negociatat e pranimit me Serbinë për sa kohë që është në pushtet Vuçiçi. Brukseli gjithashtu duhet të kryejë një hetim të pavarur se kush është përgjegjës për sulmet brutale kundër demonstruesve. Po të refuzojë Serbia të bashkëpunojë, BE në të ardhmen duhet t’u refuzojë hyrjen në komunitet shefave të policisë, të Ministrive të Brendshme dhe të Mbrojtjes. BE nuk duhet t’i lejojë ata të shpëtojnë. Kancelarja e ka mbështetur shumë gjatë Vuçiçin. Ai mund të linte një njollë të errët në kancelarinë e saj të suksesshme.

Forca e Vuçiçit është dobësia e kundërshtarëve të tij: opozita serbe është e përçarë. Përveç kësaj, ateisti Vuçiç arriti gjithashtu të bëjë për vete Kishën Ortodokse Serbe. Më saktë: disa peshkopë – si ai në Vojvodina – kanë lejuar të mbrehen në karrocën e tij. Vuçiçi kontrollon aparatin shtetëror dhe të gjitha burimet e lidhura me të. Për sa kohë që vazhdon kjo, ai i bie të qëndrojë në pushtet.

Eksodi i serbëve

Në aspektet tragjike bën pjesë që situata nuk është aq e keqe për Perëndimin. Ka paqe në Ballkan, serbë të rinj dhe të arsimuar largohen nga vendi për ta kërkuar fatin e tyre në Kanada, Francë apo Gjermani. Nëse kur u shpërbë Jugosllavia në vend jetonin rreth dhjetë milionë serbë, numri tani është shtatë, ndoshta vetëm dy deri në tre milionë për disa dekada. Problemi i popullit të paqetë në Ballkan do të zgjidhet vetvetiu. Para së gjithash, në sajë të Aleksandar Vuçiçit dhe mbështetësve të tij.

Miodrag Soric/dw

Në Srebrenicë Evropa dështoi

SrebrenicaPara 25 vjetësh ndodhi në Srebrenicë krimi më i rëndë në Evropën e pas Luftës së Dytë Botërore: njësi serbe vranë atje mbi 8.000 djem dhe burra muslimanë.

“Në Srebrenicë Evropa dështoi,” thotë në një intervistë për DW Gudrun Steinacker. Ish-diplomatja, e cila ishte së fundmi Ambasadore e Republikës Federale të Gjermanisë në Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi dhe konsiderohet si një nga njohëset më të mira të Ballkanit në diplomacinë gjermane, është e sigurt se “pas katër vitesh lufte dhe spastrimi etnik me kampe përqendrimi, zhvendosje masive dhe përdhunime masive, mund të dihej se çfarë ishte e mundur “.

Detajet e kësaj drame të paimagjinueshme janë përpunuar në mënyrë të përpiktë nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Hagë. Sipas kësaj gjykate në fazën e fundit të luftës civile në Bosnje-Hercegovinë (1992-1995), serbët kishin nisur me planifikimin strategjik të masakrës në mars të  vitit 1995.

Në lindje të Bosnjë-Hercegovinës, në qytetin e vogël të Srebrenicës, ndodhi në korrik 1995 krimi më i rëndë në Evropën e pas Luftës së Dytë Botërore: njësi serbe vranë  atje mbi 8,000 djem dhe burra muslimanë. Gjykatat ndërkombëtare e kanë klasifikuar vazhdimisht këtë masakër të paparë ndaj civilëve si gjenocid.

Mbrojtje e pamjaftueshme

Srebrenica qe shpallur dy vjet më parë nga Këshilli i Sigurimit i OKB si një nga gjashtë “zonat e sigurta”. Por rreth 400 ushtarë helmetëkaltër holandeze të OKB-së, ishin të armatosur në mënyrë të pamjaftueshme, për ta mbrojtur Srebrenicën, e cila qe kthyer në një strehë për rreth 25.000 refugjatë

Nga 13 deri në 17 korrik, njësitë serbe vranë në Srebrenicë mbi 8,000 burra dhe djem dhe i varrosën në varre masive. Tani janë identifikuar dhe janë varrosur në varrezat përkujtimore në Potoçari pothuajse 7,000.

Identifikimi i skeletëve ishte një punë mjaft e vështirë për ekipet ndërkombëtare të mjekëve ligjorë, sepse për të mbuluar gjurmët e krimeve të tyre serbët i hapën varret masive me buldozerë dhe shpërndanë pjesët e trupave pa jetë në të ashtuquajturat varreza dytësore ose tretësore. Për këtë arsye ekspertëve mjeko-ligjorë iu desh të mblidhnin mbetjet e trupave nga varre të ndryshme dhe t’i bashkonin përsëri ato.

Ende shumë kriminelë të padënuar

Komandanti i përgjithshëm i genocidit, udhëheqësi politik i serbëve të Bosnjës Radovan Karaxhiç dhe shefi i tij ushtarak Ratko Mladić, u dënuan me burgim të përjetshëm nga gjykata e OKB në Hagë. Por deri sot numri më i madh i autorëve të këtij krimi vazhdojnë të jenë të lirë. Shumë prej tyre kanë ikur në Serbi dhe jetojnë atje pa pasur frikë nga drejtësia.

“Sidomos ushtarakët e nivelit të mesëm nuk kanë dalë para ligjit,” tha Murat Tahirović në Sarajevë për Deutsche Welle. Ai është president i “Shoqatës së Viktimave dhe Dëshmitarëve të Gjenocidit” dhe thotë se “megjithëse organizata jonë ka paraqitur një dokumentim të gjerë për 24 shtabet me 227 anëtarë, nuk ka marrë asnjë përgjigje nga organet e zbatimit të ligjit”.

Serbia nuk e pranon masakrën

Edhe 25 vjet pas çmendurisë së Srebrenicës, Serbia zyrtare dhe shumica e popullatës serbe vazhdojnë të mos pranojnë ta konsiderojnë masakrën si gjenocid. Edhe rrugë, shkolla ​​dhe një konvikt studentor mbajnë emrat e kriminelëve të luftës Mladić dhe Karadžić. Një numër i atyre që janë qenë të përfshirë direkt ose indirekt në vrasjen masive të asaj kohë mbajnë ende poste si politikanë apo janë sipërmarrës e bisnesmenë.

Mladic Karaxhic

Në Serbi ende rrugë, shkolla ​​dhe një konvikt studentor mbajnë emrat e kriminelëve të luftës Mladić dhe Karadžić

“Shumëkush e kujton Srebrenicën në përvjetorë”, kritikon profesori i historisë Husnija Kamberović në Sarajevë në intervistë me Deutsche Wellen. “Ndoshta edhe bota e jashtme do të dëshironte të harronte Srebrenicën, sepse luajti edhe vetë një rol kaq të turpshëm.” Por “e vetëmja gjë që mund të ndihmojë është ndërtimi i një shoqërie jo-nacionaliste”.

Edhe të rinjtë në Ballkan i bëjnë thirrje opinionit botëror një çerek shekulli pas gjenocidit në Srebrenicë që të mos e harrojë atë që ndodhi. “Sepse nëse harrojmë këto gjëra, ato mund të ndodhin përsëri dhe një Srebrenica nuk duhet t’i ndodhë kurrë më askujt përsëri”, thotë aktivistja Lamia Bravo nga Bosnje-Hercegovina.

dw/Thomas Brey

Tërhiqet Vuçiç, “anulon” planin për vendosjen e orës policore

protestaPresidenti serb Aleksandër Vuçiç u tërhoq nga plani për të zbatuar një bllokim të dytë mes rritjes së rasteve të koronavirusit, pasi protestuesit mbushën rrugët e Beogradit.

Sipas Euronews, Vuçiç kishte njoftuar të martën se masat e reja të bllokimit do të rivendoseshin më vonë gjatë javës, duke bërë që demonstruesit të mblidheshin para parlamentit me disa brohoritje “Dorëheqje! Dorëheqje!”

Protestat filluan të martën dhe vazhduan të nesërmen me disa njerëz të lënduar jashtë parlamentit ndërsa shpërthyen përleshjet midis grupeve të protestuesve dhe policisë, të cilët përdorën edhe gazin lotsjellës.

Por Vuçiç tha të mërkurën se pa një gjendje të jashtëzakonshme, ai nuk do të jetë në gjendje të zbatojë një orë policore.

Ai tha se ekipi i vendit, kryeministri dhe ministri i shëndetësisë “ndoshta do të vendosin masa më të ashpra, por pa futur një orë policore”.

Shefi i epidemiologjisë të vendit, Predrag Kon, i tha kanalit kabllor të lajmeve N1 të Serbisë më herët gjatë ditës se protestat treguan se si njerëzit ndjeheshin për bllokimin.

Disa njerëz kishin provuar të sulmonin ndërtesën e parlamentit, duke arritur shkurtimisht të hynin, por u detyruan nga policia të largoheshin.

Vuçiç e quajti situatën në lidhje me virusin në kryeqytetin serb “alarmante” dhe “kritike” pasi spitalet e qytetit i afroheshin kufijtë e tyre të aftësive.

Të paktën 357 raste të reja COVID-19 u konfirmuan në 24 orë në Serbi të martën dhe 11 njerëz kishin vdekur, sipas Ministrisë së Shëndetësisë të vendit.

Rastet e konfirmuara totale të vendit të martën ishin në 17.076 me 341 vdekje të lidhura me virusin.

Top Channel

Dr Fauci: Të mos biem në vetëkënaqësi të rreme për virusin

dr FauciNdërsa Shtetet e Bashkuara kapërcyen rekording e zymtë të 3 milion rasteve me koronavirus, eksperti kryesor i vendit për sëmundjet infektive, Anthony Fauci, paralajmëroi njerëzit të mos bien në “vetëkënaqësi të rreme” për rënien e numrit të vdekjeve.

Dr Fauci, kreu i Institutit Kombëtar të Alergjisë dhe Sëmundjeve Infektive, i bëri komentet gjatë një seance pyetje-përgjigjesh me Senatorin Doug Jones në Facebook.

“Është gabim nëse ngushëllojmë veten me shkallën më të ulët të vdekjeve,” tha Dr Fauci. “Ka kaq shumë gjëra të tjera tepër të rrezikshme dhe të këqija që mund të shkaktojë ky virus; nuk duhet të biem në vetëkënaqësi të rreme,” tha ai.

SHBA kanë regjistruar deri tani 131,457 vdekje nga COVID-19, sipas Universitetit Johns Hopkins. Ndërkohë, Presidenti Donald Trump shkruante mbrëmë vonë në Twitter se “shkalla e vdekjeve nga koronavirusi ka rënë dhjetëfish!”

Por Dr Fauci paralajmëroi në fillim të kësaj jave se Shtetet e Bashkuara janë “ende të zhytura thellë në valën e parë” të pandemisë.

Paralajmërimi i tij erdhi në të njëjtën ditë që administrata Trump njoftoi zyrtarisht Kombet e Bashkuara se po tërhiqen nga Organizata Botërore e Shëndetit, megjithë shtimin e rasteve me COVID-19 në vend.

Presidenti Trump e ka akuzuar OBSH-në për një prirje pro-Kinës në trajtimin nga Pekini të koronavirusit dhe ka kërkuar që agjencia të reformohet. Ai i pezulloi fondet e SHBA për OBSH-në në muajin prill ndërsa një muaj më vonë njoftoi synimin e tij për t’u tërhequr.

Sipas rregullave të organizatës, duhet të kalojë një vit i plotë para se tërheqja të hyjë në fuqi. Ish nënpresidenti Joe Biden, i cili pritet të fitojë emërimin e demokratëve si kandidat për president, ka thënë se do t’i ribashkohet Organizatës Botërore të Shëndetësisë nëse zgjidhet.

OBSH-ja pohoi të martën se transmetimi me anë të ajrit luan rol në përhapjen e koronavirusit dhe ka në plan të nxjerrë rekomandime të reja se si të shmanget infeksioni.

Një grup prej 239 shkencëtarësh nga 32 vende publikuan të hënën një letër të hapur ku i bënin thirrje agjencisë të rishikojë udhëzimet e saj për mënyrën se si kjo sëmundje përhapet midis njerëzve.

Shkencëtarët thonë se koronavirusi përhapet nëpërmjet ajrit, që do të thotë se grimcat e virusit mund të rrinë pezull në ajër në mjediset e brendshme dhe të infektojnë njerëzit kur thithen prej tyre.

OBSH-ja ka thënë se virusi përhapet përmes piklave të më të mëdha që dalin nga kollitjet dhe tështitjet e një personi të infektuar, por që bien shpejt nga ajri për shkak të madhësisë së tyre.

Merkeli bën një deklaratë të zjarrtë për Evropën

MerkelKancelarja Merkel këmbëngul në ruajtjen e të drejtave themelore në Evropë. Ajo tha se “një pandemi nuk duhet të jetë kurrë një justifikim për të minuar parimet demokratike”.

Liria e fjalës, barazia dhe diversiteti fetar janë thelbësore. Theksimi i këtyre është fokusi i Presidencës gjermane të Këshillit të BE, tha kancelarja Angela Merkel në Parlamentin Evropian në Bruksel.

“Të drejtat themelore janë gjëja e parë që më preokupon më shumë në Presidencën e Këshillit”, tha politikania gjermane. Ato janë themeli mbi të cilin mbështetet Evropa. Në pandeminë e Corona-s, këto të drejta themelore ishin pjesërisht të kufizuara. Ky ishte një çmim shumë i lartë. Vendimi për ta bërë këtë kishte qenë pafundësisht i vështirë për të

“Unë kam besim te Evropa”

Angela Merkel theksoi më tej: “Një pandemi nuk duhet të jetë kurrë një justifikim për të minuar parimet demokratike.” Kancelarja shtoi me patos: “Unë kam besim te Evropa. Unë jam e bindur për Evropën – jo vetëm si një trashëgimi e së kaluarës, por si një shpresë dhe vizion për të ardhmen”.

Ky udhëtim në Bruksel, për të paraqitur objektivat e saj në Parlamentin Evropian gjatë presidencës, ishte udhëtimi i parë i Merkelit jashtë Gjermanisë që nga fillimi i pandemisë së Coronas. Fillimisht, ajo u prit nga David Sassoli, Presidenti i Parlamentit Evropian.

A do të ketë marrëveshje në mes të korrikut?

Gjermania mori në 1 korrik për gjashtë muaj kryesimin e 27 vendeve të BE . Krerët e shteteve dhe qeveritë e BE duan të përpiqen në Bruksel më 17 korrik të arrijnë një marrëveshje për paketën financiare afro 1.7 bilionë eurosh, e cila përfshin periudhën deri në vitin 2027. Në të duhet të përfshihet fondi i rindërtimit për të kapërcyer krizën ekonomike që vjen nga pandemia e Corona-s.

aud (dpa/dw)

Beograd – situata qetësohet pas trazirave

Serbi protestaNë Serbi, situata është qetësuar pas protestave kundër një ndalim-daljeje të re të planifikuar për shkak të përhapjes masive të virusit Corona.

Policia në Beograd ka shpërngulur sot në mëngjes rreth 100 demonstrues të dhunshëm nga zona e godinave qeveritare, bën të ditur agjencia shtetërore e lajmeve Tanjug. Ata u përpoqën të sulmonin parlamentin. Autoritetet përdorën gaz lotsjellës kundër demonstruesve.

Dhjetra protestues dhe policë u plagosën në trazirat e natës në Beograd. Drejtori i policisë Vladimir Rebic tha të mërkurën se janë plagosur 43 policë dhe 17 protestues. Janë arrestuar 23 protestues.

Sipas të dhënave të medieve gjermane, në protesta morën pjesë mijëra vetë. Pamjet e përplasjes së protestuesve me policinë në Beograd u transmetuan edhe nga kanali publik gjerman, ARD. Pamjet tregonin policinë që godiste me

shkopinj gome protestuesit. Ata i sulmonin policët me gurë dhe me shishe. Protestuesit kërkuan dorëheqjen e Presidentit Aleksandar Vuçiç

Përballë shtimit të numrit të infektimeve, Presidenti Aleksandar Vuçiç pati njoftuar një ndalim-daljeje gjatë natës për fundjavën e ardhshme. Takimet e më shumë se pesë personave ndalohen. Qeveria thotë se mungesa e disiplinës sanitare në popull është arsyeja e rritjes së rasteve të infektimeve.

Vuçiçi tha se spitaleve po u mbarojnë kapacitetet për të mjekuar pacientët. Partitë e opozitës, shumë prej të cilave bojkotuan zgjedhjet e fundit që i fitoi Partia Progresive e Vuçiçit thonë se ai i përdor pandeminë dhe bllokimet për të forcuar një sundim autokratik, akuza të cilat Vuçiç mohon.

Pas një bllokimi të rreptë, Serbia kohët e fundit i ka hequr kufizimet pothuajse plotësisht.

aud (rtr/afp/dlf)

Protesta në Beograd kundër kufizimeve për shkak të koronavirusit

Serbi protesta policiaMijëra veta u hodhën të martën mbrëma në protesta në Beograd pas njoftimit të presidentit serb për rivendosjen e masës së ndalimit të lëvizjes gjatë fundjavës në kryeqytet, për shkak të situatës së përkeqësuar me COVID-19.

Të martën Serbia shënoi numrin më të lartë të vdekjeve të konfirmuara në një ditë nga koronavirusi.

Policia hodhi gaz lotsjellës mbi protestuesit e mbledhur para ndërtesës së parlamentit serb. Disa protestues arritën të hyjnë brenda ndërtesës por u nxorën jashtë nga njësitë e policisë.

Më herët presidenti serb Aleksandar Vuçiç, e cilësoi situatën në kryeqytetin serb “alarmante” dhe “kritike”, pasi spitalet janë tejmbushur.

Ministria e Shëndetësisë e Serbisë njoftoi për 13 të vdekur dhe 299 raste të reja të të infektuarve me koronavirus.

Pas heqjes së masave kufizuese ndeshjet e futbollit dhe tenisit u luajtën me tifozë. Po ashtu vendi mbajti edhe zgjedhje parlamentare në 21 qershor, me gjithë paralajmërimet e ekspertëve se mbledhjet masive pa distancim fizik mund të çonin në një valë të re infektimesh.

Presidenti tha se qeveria do të ndalojë lëvizjen e qytetarëve nga ora 18 e së premtes deri të hënën në orën 5 të mëngjesit. Ai tha po ashtu se nuk do të lejohen tubime më me shumë se pesë veta së bashku.

Kundërshtarët thanë se qytetarët nuk duhet të paguajnë çmimin e një mbylljeje të sërishme.

Në muajin mars Serbia ishte ndër vendet më masat më të ashpra kufizuese në përpjekje për të penguar përhapjen e infektimeve. Por në muajin maj ajo u rihap edhe për shkak të fushatës për zgjedhjet parlamentare.

Partitë opozitare, një pjesë e të cilave bojkotuan zgjedhjet e 21 qershorit, kritikuan presidentin serb se po e përdorë mbylljen për të forcuar atë që ata e quajnë sundim autokratik.

voa

 

Vuçiq paralajmëron kthimin e orës policore

VuçiçPresidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka thënë se që nga data 8 korrik, çdo tubim publik me më shumë se 5 persona do të ndalohet në Beograd.

Ai tha se dëshiron që gjatë vikendit të ketë orë policore, por sipas tij, për këtë vendos Shtabi i Krizës.

I pyetur nëse ora policore do të vlejë vetëm në Beograd apo në tërë Serbinë, ai tha se personalisht dëshiron që masa të vlejë në të gjithë vendin, por për këtë do të njoftojë Shtabi i Krizës.

Ai tha se situata epidemiologjike me koronavirusin e ri është përkeqësuar.

“Gjendja është alarmante”, tha Vuçiq, duke shtuar se spitalet janë të mbingarkuara me pacientë.

Aktualisht në Serbi, sipas presidentit serb, pothuajse 4.000 pacientë janë të shtruar në spital.

Vuçiq, në një konferencë për media në Beograd, paralajmëroi ndërtimin e dy spitaleve të improvizuara me kapacitet deri në 1 mijë shtretër.

Pas njoftimit nga ana e presidentit serb, për vendosjen e orës policore, disa qindra qytetarë u mblodhën në Beograd për të protestuar kundër kësaj mase.

Gjatë 24 orëve të fundit në Serbi janë regjistruar edhe 13 viktima nga COVID-19, sëmundja që shkaktohet nga koronavirusi i ri. Numri i përgjithshëm i viktimave ka arritur në 330.

Ministria e Shëndetësisë e Serbisë njoftoi edhe për 299 raste të reja të të infektuarve me koronavirus. Rezultatet dolën pas testimit të 8.228 personave.

rel

Kritika ndaj OBSH-së mbi rrugët e përhapjes së COVID-19

covid 19Një grup prej 239 shkencëtarësh i kanë kërkuar Organizatës Botërore të Shëndetësisë të njohë faktin se koronavirusi shpërndahet nga ajri e për këtë arsye të bëjë rekomandime më të rrepta me qëllim vënien nën kontroll të virusit. Lajmi u bë publik nga gazeta “New York Times”.

Shkencëtarët thanë gjithashtu se OBSH-ja po mbetet pas në raport me shkencën. Por kjo çështje nuk është zgjidhur plotësisht dhe ekspertë të tjerë i kanë dalë në mbrojnë përgjigjes së organizatës ndaj pandemisë.

Kjo nuk është hera e parë që ky organizëm botëror kritikohet gjatë pandemisë së COVID-19. Në fund të muajit të kaluar, organizata ndryshoi afatin kohor të lidhur me ditët e para të pandemisë, duke sqaruar se informacionin mbi koronavirusin e kishte marrë fillimisht nga mediat kineze dhe jo qeveria kineze.

Kritikët brenda Partisë Republikanë si dhe Presidenti Donald Trump, kanë thënë që OBSH-ja mban anën e Pekinit duke shtuar se qeveria kineze nuk ka dhënë informacion në kundërshtim me rregullat e organizatës. Pak kohë më parë administrata Trump njoftoi ndërprerjen e fondeve për OBSH-në. Në qershor, një nga zyrtaret e OBSH-së, Maria Van Kerkhove u akuzua se krijoi një tymnajë kur tha se transmetimi asimptomatik i koronavirusit ishte “shumë i rrallë”. Por hulumtimet tregojnë se pacientët e përhapin virusin përpara se të ata të shfaqin simptoma.

voa

Eksplorimi i planetit Mars

Mars 2020 Rover
roboti i NASA-s, “Mars 2020 Rover”

Marsi, planeti i katërt në sistemin tonë diellor, është sa gjysma e madhësisë së Tokës. Planeti ka një diametër prej afro 6760 kilometrash dhe ka dy hëna të quajtura “Phobos” dhe “Deimos”.

Temperaturat shkojnë nga minus 140 gradë celsius në 30 gradë celsius. Graviteti është 62,5 përqind më i vogël se sa në Tokë. Atmosfera e atij planeti përbëhet pothuajse tërësisht nga dioksidi i karbobit, rreth 96 përqind. Profesori i astrofizikës Chris Lintott me Universitetin e Oksfordit, e përshkruan planetin si një vend të tmerrshëm:

“Është më i thatë se shkretëtira më e thatë në Tokë dhe pothuajse nuk ka fare atmosferë dhe në atë pak që është, nuk mund të marrësh frymë. Planeti përbëhet nga një lloj rëre e kuqe. Erërat në atë atmosferë të hollë shkaktojnë shtëllunga pluhuri që përhapet kudo.”

Gjatë viteve të fundit, shkencëtarë nga NASA dhe Evropa kanë studiuar zonat e largëta të Australisë, strehë e disa prej formave më të vjetra të jetës tashmë të fosilizuara.

Shkencëtarja Susanne Schwenzer, e cila ka punuar me Nasën, e krahason planetin Mars me shkretëtirën Atacama të Kilit:

“Planeti Mars është një vend shumë i thatë si rezultat i atmosferës së hollë. Në bazë të sezoneve, temperaturat bien deri minus 50 gradë.”

Planeti i kuq është objektiv i njohur për eksplorime. Mjetetet e automatizuara robotike të quajtura rover, mbledhin kampione në sipërfaqen e planetit ndërsa sondat ekzaminojnë nga orbita. Fotografitë e para nga planeti u morën në vitin 1964 nga anija hapësinore Mariner 4 e Nasës.

Që nga viti 1976 shkencëtarët kanë kërkuar të gjejnë molekula organike në Mars. Pas 15 vitesh kërkimesh gjeologjike, roveri “Opportunity” i Nasës i pajisur me kamera dhe instrumente për analizimin e shkëmbinjëve dhe dheut, vitin e kaluar o njoftua se kishte pushuar së funksionuari.

Arritja më e madhe ishte zbulimi i provave se Marsi në lashtësi kishte patur ujë të rrjedhshëm në sipërfaqe dhe mundësisë për të mbështetur jetën e mikrobeve.

“Fluturimi i parë mbi Mars në vitin 1964 tregoi disa kratere dhe shterpësi. Kamerat atëherë nuk kishin qartësinë e duhur për të parë detaje. Më vonë kur dërguarm dy automjetet robotike në spërfaqen e planetit e kuptuam më mirë përbërjen gjeologjike. E dimë që shkëmbinjtë kanë përbërje elementësh si hekuri, kalciumi, magnezi, që janë shumë të rëndësishme për të krijuar një mjedis”, thotë shkencëtarja Susanne Schwenzer.

Shkencëtarët besojnë se planeti Mars dikur ka qënë krejt ndryshe dhe ndoshta i ngjashëm me Tokën. Copra akulli të vëna re më parë në Mars lën të kuptohet për të një kaluar me ujë në atë planet.

Lucinda Offer drejton organizatën jofitimprurëse “The Mars Society”, e cila nxit eksplorimet e planetit nga njeriu dhe përbëhet nga vullnetarë nga e gjithë bota.

“Mund të supozojmë se Marsi dikur ka patur një atmosferë më të trashë. Provat gjeologjike në sipërfaqen e planetit tregojnë që ka patur ujë të rrjedhshëm. Pra, ne mund të imagjinojmë se planeti Mars dikur ka patur të paktën ujë”, thotë ajo.

Shkencëtarët e NASA-s njoftuan se mjeti robotik ‘Curiosity’ kishte gjetur molekula organike të ruajtura në shtratin tre miliard vjeçar të një liqeni. Kjo sugjeron se Marsi dukur mund të ketë patur kushte të favorshme për jetën. Shkencëstarët po ashtu konfirmuan rritjen e gazit të metanit në atmosferën marsiane. Hulumtuesit thonë se nuk mund të përjashtojnë mundësinë e një burimi biologjik.

Shkencëtarët pajtohen mbi nevojën e anijve më të fuqishme hapësinore dhe sjelljen e kampioneve në Tokë, për studime që të provohet nëse organizma të vegjël si bakteria kanë egzistuar ndonjëherë në planetin e kuq.

“Kina, India, NASA dhe Agjencia Evropiane e Hapësirës po kërkojnë të zbulojë nëse ka jetë në Mars. Janë të gjitha këto vende që po bëjnë kërkime. Dhe nëse gjejmë jetë atje atëherë lind pyetja se çfarë do të bëjmë atje”, thotë zonja Offer.

Shkencëtarët nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Kina dhe Shtetet e Bashkuara shpresojnë që të marrin më shumë të dhëna ndërsa misionet e tyre nisen drejt planetit të kuq nga fundi i këtij muaji.

voa