Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

Dy kampe kundërshtare në samitin e Bashkimit Evropian

samiti beNjë tjetër samit i udhëheqësve të Bashkimit Evropian dhe vendime të tjera më të rëndësishme, që nga Brexit-i, migracioni dhe drejtimi i ardhshëm i bllokut. Ndoshta ka më shumë gjasa që të ketë shtyrje në marrjen e këtij vendimi.

Këtë herë takimi është në vendlindjen e kompozitorit Wolfgang Amadeus Mozart, në Salzburg të Austrisë, nën hijen e alpeve. Muzika e Mozartit ishte clasike në stil, por plot kompeksiket kontrapuntal (muzikë që ka dy ose më shumë linja melodie) dhe në samitin e Salzburgut udhëheqësit e BE do të përballen edhe një herë me linjat “melodike” që shtyjnë njëra-tjetrën, por pa aftësitë e kompozitorit për t’i grupuar ato në një harmoni të përgjithshme.

Në Salzburg do të përballen dy kampe kundërshtare, njëri i drejtuar nga Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, i cili do të lobojë për reforma ambicioze për nxitjen e integrimit mes vendeve anëtare dhe për të centralizuar qeverisjen ekonomike. Grupi tjetër drejtohet nga Presidenti i Hungarisë, Viktor Orban dhe udhëheqësit me prirje të njëjta nga Austria, Italia dhe Polonia, të cilët kërkojnë t’i jepet fund imigracionit nga jashtë në Evropëme këmbënguljen për fleksibilitet më të madh për qeveritë e shteteve të veçanta, që Brukseli të ketë sa më pak ndërhyrje tek ato.

Si hije mbi takim do të qendrojnë edhe zbulimet e turpshme, se ish politikanë evropianë, përfshirë një ish kanceral austriak dhe një ish kryeministër italian, ishin rekrutuar, pas largimit nga posti të ish shefit të fushatës së Presidentit Donald Trump, Paul Manafort, për të lobuar fshehurazi në Shtetet e Bashkuara në emër të Viktor Yanukovych, udhëheqësi i Ukrainës i mbështetur nga Kremlini, para se një kryengritje popullore ta rrëzote atë nga pushteti. Ky grupim i politikanëve evropianë është bërë i njohur si “Grupi Hapsburg”. Paul Manafort pranoi fajësinë para disa ditësh, për dy akuza kriminale të ngritura ndaj tij nga Prokurori Special Rober Mueller.

Përpjekjet lobuese janë bërë pjesë e çështjes ligjore të zotit Mueller kundër ish shefit të fushatës së Presidentit Donald Trump, por ngrenë gjithashtu pikëpyetje në Evropë, mbi integritetin e asaj që disa analistë e përshkruajnë si “klasa sunduese”, e karakterizuar nga gatishmëria e disa prej pjesëtarëve të saj, për të përfituar nga postet që mbanin më parë dhe për mbushur xhepat, përmes lobimit në emër të interesave që ata kundërshtonin kur ishin në detyrë, duke ndikuar tek përbuzja populiste për BE-në.

Britanikët po shpresojnë që samiti në Salzburg të çbllokojë përpjekjet për Brexitin dhe për të siguruar një marrëveshje për largimin nga BE, që Kryeministrja Theresa May të kënaqë partinë e saj konservatore të përçarë dhe Dhomën e Ulët të Parlamentit.

Mosmarrëveshja ka karakterizuar negociatat e gjata dhe shpesh të bllokuara për Brexit-in, por gjatë ditëve të fundit, negociatorët evropianë duket se i kanë zbutur tonet, në atë që duket si një mbështejte për zonjën May, vetëm pak ditë para një konference të konservatorëve britanikë, ku mund të mbillet fara e sfidës ndaj udhëheqjes së saj, ku mes të tjerësh është edhe ish ministri i saj i jashtëm, Boris Johnson.

Kryenegociatori evropian Michel Barnier, ka lënë të kuptohet për mundësinë e një marrëveshjeje brenda dy muajsh, ndërsa është shprehur në mënyrë jo fort të qartë, se si kundërshtarët e negociatave janë 80 përqind në marrëveshje me njëri tjetrin.

Presidenti i Komisionit Evropain Jean-Claude Juncker shmangu retorikën mbi Brexit-in në fjalimin e tij në Parlamentin Evropian këtë muaj, mbi gjendjen e bllokut. Njoftohet se Angela Merkel është e gatshme për një marrëveshje për Brexit, në mënyrë që BE të përqendrohet në çështje që mund të jenë më të rrezikshme për kohezionin e bllokut, siç janë mosmarrëveshjet për politikat e migracionit dhe sfidat për sundimit të ligjit, që janë ngritur nga udhëheqësit populistë në Itali, Hungari dhe Poloni.

Të hënën, Polonia u ndalua të merrte pjesë në punimet e një organi të BE-së, që përfaqëson institucionet e drejtësisë së vendeve anëtare. Polonia akuzohet për erozion në pavarësinë e gjyqësorit, pas ndryshimeve të paraqitura nga qeveria e djathtë e partisë “Ligj dhe Drejtësi”.

Brukseli ka kërcënuar me sanksione të mëtejshme lidhur me ato që i quan “kërcënime sistematike” ndaj sundimit të ligjit në Poloni, pas një spastrimi të Gjykatës së Lartë, përmes nxjerrjes së detyruar në pension të një të tretës së gjykatësve. Presidenti polak Andrzej Duda i hodhi poshtë kërcënimet e bllokut, duke u thënë mbështetësve të tij këtë javë gjatë një tubimi në jug të Polonisë se, “ata duhet të qëndrojnë larg nesh dhe të na lënë ta rregullojmë Poloninë.”

Sipas një deklarate nga zyrtarët gjermanë dhe austriakë, Kancelarja Angela Merkel e Gjermanisë dhe Kancelari Sebastian Kurz i Austrisë diskutuan të hënën, para takimit të lartë, mbi rëndësinë e largimit të menjëhershëm të Britanisë nga BE, pa arritjen e një marrëveshje tregtare. Largimi pa marrëveshje, u shprehën ata, do të dëmtonte më shumë Britaninë por do të kishte një ndikim negativ në disa prej shteteve të bllokut. “Ndajmë të njëjtin qëndrim, se duhet të bëjmë gjithçka për të menjanuar Brexit pa marrëveshje”, – u shpreh kancelari austriak.

Britanikët shpresojnë që udhëheqësit evropianë do t’i zbusin udhëzimet për ekipin negociator të bllokur, për të bërë lëshime ndaj “Planit Chequers” të kryeministres britanike. Plani i saj parasheh që firmat britanike të kenë qasje të lirë në tregjet e bllokut për mallrat, por jo për shërbimet. Në këmbim, Britania do të pranonte disa vendime nga Gjykata Evropiane e Drejtësisë, si dhe standarte të përbashkëta dhe rregullatorët e prodhimit..

Por ende ka një rezistencë të konsiderueshme nga Brukseli mbi planin e kryeministres britanike, për të cilin u ra dakord nga kabineti i saj në rezidencën e kryeministres në fshat, të quajtur si “Chequers” . Zyrtarët e bllokut dhe shtetet anëtare e shohin propozimin e saj si një zgjedhje për përfitime vetëm për britanikët, gjë që mund të shërbejë si shembull që edhe vendet e tjera anëtare të ndjekin këtë shembull. Ata shqetësohen se Britania mund të bëhet një vend joshës kur të vendosen kompanitë joevropiane, kryesisht nga Azia, të nxitura nga marrëveshje për taksa të ulëta dhe që të kenë qasje të privilegjuara në bllok.

Zyrtarisht, samiti në Salzburg është një takim jozyrtar i udhëheqësve të bllokut pa fuqi ligjore, për të marrë vendime detyruese. Duke zhvilluar një takim për të trajtuar çështjet, udhëheqësit shpresojnë që mospajtimet për migracionin, të ardhmen e bllokut dhe Brexit-in, të mos shihen si hapa prapa për BE-në.

“Takimi ofron mundësinë për të qartësuar gjërat dhe për të folur më sinqerisht, pa patur pritshmëri”, tha për Zërin e Amerikës një zyrtar i bllokut. Çdo vendim që merret jo-zyrtarisht, mund të zyrtarizohet në një takim tjetër zyrtar që pritet të zhvillohet muajin e ardhshëm, shtoi ai.

Askush nuk pret përparim për çështjen e migracionit. Sa herë që udhëheqësit e bllokut debatojnë për politikën e migracionit, mosmarrëveshejt duket se thellohen.

Propozimet e fundit, ku përfshihen plane për “qendra të kontrolluara” brenda bllokut, për të shqyrtuar rastet e migrantëve, si dhe për krijimin e “platformave rajonale të zbarkimit” për migrantët në Afrikën e Veriut, janë kritikuar si nga populistët, edhe nga liberalët.

Populistët argumentojnë se qendrat duhet të jenë të izoluara, sepse nëse kampet janë hapura, imigrantët mund të largohen. Liberalët druhen se kampet e mbyllura mund të bëhen pre abuzimesh. Ata marrin si shembull qendrat që veprojnë në ishujt grekë, ku kushtet e rënda të imigrantëve janë dënuar nga grupet e të drejtave të njeriut dhe nga Kombet e Bashkuara.

Komisioni i Bashkimit Evropain, po ashtu po kërkon krijimin e një “force të vërtetë kufitare” dhe në qershor propozoi forcimin e Agjencisë Kufitare dhe vijën detare të krijuar në vitin 2016, me një personel prej 10 mijë rojesh. Kritikët thonë se kufiri i bllokut është shumë i madh për t’u sigurohet me efikasitet. Disa shtete anëtare nuk pajtohen që policia e BE-së të marrë kontrollin e kufirit, duke preferuar që vetë shtetet ta bëjnë këtë, pa ndërhyrjen e Brukselit.

Pjesa më e famshme nga Mozarti për kuartetin e harqeve nr.19, njihet si “dezonancë”, për shkak të hapjes mjaft të ngadalshme të pjesës. Kjo pjesë nuk është zgjedhur për t’u luajtur në takimet zyrtare gjatë samitit në Salzburg. (voa)

SHBA, projekt për pajisjen me lazer të aeroplanëve cisternë

aeroplani me laserLazerët së shpejti do të jenë një mjet i ri mbrojtës për aeroplanët e pambrojtur të cilët janë të rëndësishëm në betejat ushtarake. Flota e aeroplanëve cisternë do të pajiset muajin e ardhshëm me avionë Boeing KC-46 Pegasus, që mund të transportojnë deri në rreth 96,000 kilogram karburant. Aeroplani i shumëpritur do të jetë në gjendje të furnizojë avionë të tjerë nga krahët e tij dhe në të njëjtën kohë mund të

furnizohet nga një tjetër avion cisternë. Por një gjeneral amerikan i tha Zërit të Amerikës se ai dëshiron që avionët cisternë të kenë një veçori tjetër që do t’i lejonte ata të fluturonin më pranë betejave se sa më parë.

Aeroplanët cisternë, si ky, bëjnë pothuajse të gjitha furnizimet ajrore me karburant për ushtrinë amerikane.

Version i fundit, Boeing KC-46 Pegasus, është i pajisur me teknologji për ta bërë atë më pak të dukshëm ndaj armiqve.

Por më pak i dukshëm nuk do të thotë i padukshëm, dhe ky është një problem i madh për aeroplanët cisternë dhe për aeroplanët bombarudesë dhe luftarakë që i furnizon me karburant.

“Aeroplanët tanë cisternë, për shkak se janë kaq të pambrojtur, duhet të mbahen jashtë rrezikut të një kundërshtari. Kjo do të thotë që aeroplanët tanë nuk mund të hyjnë në thellësi të territorit të armikut para se të kthehen për furnizim me karburant nga aeroplanët cisternë”, thotë Todd Harrison nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.

Gjenerali i Forcave Ajrore, Carlton Everhart i tha Zërit të Amerikës se Forcat Ajrore po punojnë për gjetjen e një zgjidhjeje të pazakontë.

“Unë thashë kemi nevojë për një lazer, sepse duhet të mbroj aeroplanët tanë. Kështu që pas dy vjetësh ne do të testojmë një lazer në një aeroplan”.

Gjenerali Everhart thotë se lazeri nuk do të jetë njëlloj si në betejat e filmave Star Wars.

“Kjo nuk është armë sulmuese, por thjesht mbrojtëse”.

Eksperti i hapësirës ajrore Todd Harrison shpjegon.

“Lazeri në thelb mund të përdoret për të verbuar sensorët e një avioni tjetër, të një rakete, ose nëse është një lazer me fuqi të lartë, ai mund të përdoret për të shpuar një vrimë ose për të dobësuar mburojën e një raketeje apo aeroplani sulmues”.

Harrison thekson se testimi i lazerëve mbrojtës mund të kërkojë vite para se ata të jenë plotësisht funksionalë. Por, ai thotë se realizimi i ëndrrës së gjeneralit Everhart për ta vënë këtë teknologji në cisternë do të përbënte një avantazh të madh.

“Përdorimi i lazerëve si mekanizëm mbrojtës ka avantazhe sepse për aktivizimin e tij thjesht duhet energji elektrike dhe qitjet janë pothuajse të pakufizuara”.

Qitje të vogla që zyrtarët ushtarakë amerikanë thonë se mund të kenë një ndikim të madh në betejë.

“Kjo na lejon që të qëndrojmë në pozicionet tona dhe të jemi në gjendje të mbështesim avionët luftëtarakë ashtu siç duhet për të ekzekutuar luftën. Tani jam shumë i kënaqur me këtë projekt”, thotë Carlton Everhart, gjeneral i Forcave Ajrore.

Zyrtarët e Forcave Ajrore shpresojnë ta instalojnë teknologjinë lazer në aeroplanët cisternë gjatë dekadës së ardhshme. (voa)

Yusaku Maezawa, pasagjeri i parë në orbitën e Hënës

SpaceX - MaezawaSpaceX – Maezawa

Një sipërmarrës japonez do të jetë pasagjeri i parë që do të udhëtojë në anijen private hapësinore të korporatës SpaceX drejt Hënës. Themeluesi dhe shefi ekzekutiv i korporatës, Elon Musk, e bërë të ditur emrin e japonezit Yusaku Maezawa gjatë një takimi në zyrat qendrore në Kaliforni.

Pronari miliarder i rrjetit japonez të veshjeve Zozo, Yusaku Maezawa, do të përshkojë orbitën e Hënës në bordin e raketës Falcon në vitin 2023.

“Për mua, ky projekt është shumë kuptimplotë. Kam menduar thellë se sa e vlefshme do të ishte të bëhesha pasagjeri i parë privat që shkon në

Hënë. Njëkohësisht mendova se si mund të kontribuoj ndaj botës dhe paqes. Kjo është ëndërra ime e përjetshme.”

Nuk është bërë e ditur shuma që Yusaku Maezawa po paguan për të realizuar udhëtimin, shumë e cila zoti Musk tha se do të përdoret për të ulur koston e ndërtimit të raketës së re.

Japonezi 42 vjeçar tha se do të ftojë gjashtë deri tetë artisë që t’i bashkohen atij në udhëtimin në orbitën rreth Hënës me qëllimin për të krijuar punime artistike, siç u shpreh ai, “për të frymëzuar ëndërrat tek të gjithë” (voa)

Me pranimin e fajit nga Manafort, një fazë e re në hetimin “Mueller”

ManafortNë Uashington, po fillon një fazë e re në hetimin e Prokurorit të Posaçëm Robert Mueller pasi ish-menaxheri i fushatës së presidentit Donald Trump, Paul Manafort, deklaroi se është fajtor për dy akuza për krime. Manafort ra dakord të bashkëpunojë me prokurorët për lidhjet e dyshuara mes Moskës dhe rrethit të brendshëm të kandidatit të atëhershëm Trump – që mund të ketë ndikuar në garën presidenciale 2016.

Paul Manafort ishte në qendër të fushatës për zgjedhjen e presidentit Trump dhe kishte qasje në informacionet e tij konfidenciale, komunikimet, shënimet dhe mbledhjet me dyer të mbyllura. Ai ishte i pranishëm në një takim të vitit 2016 mes djalit të kandidatit Trump dhe një avokateje ruse, e cila premtoi materiale negative për rivalen demokrate Hillari Klinton.

Tani, Paul Manafort është zotuar të bashkëpunojë plotësisht me hetimin e prokurorit Mueller pa praninë e një avokati.

“Bëri gjënë e duhur, është një zgjedhje e zgjuar”, thotë Ken Starr i cili drejtoi hetimin e çështjes Whitewater të ish-Presidentit Bill Klinton në vitet 1990.

“Ka shumë mundësi që Paul Manafort ka lënë të kuptohet, nëpërmjet këshilltarëve të tij dhe drejtpërdrejt, se ai mund të ofrojë informata shumë të dobishme, për t’i shkuar në fund asaj që Bob Mueller dhe ekipi i tij janë ngarkuar të bëjnë”, shton ai.

Duke nënshkruar marrëveshjen për pranimin e fajësisë, Manafort përballet me dënime për vetëm dy nga tetë krimet financiare për të cilat ai ishte dënuar muajin e kaluar dhe shmang një gjyq të dytë. Marrëveshja mund të shfuqizohet nëse Manafort mban informacione ose kapet duke gënjyer.

“Është një ditë e vështirë për zotin Manafort, por ai ka pranuar përgjegjësinë për veprimet e tij”, tha Kevin Downing, avokati i zotit Manafort.

Trump, i cili e quajti Manafortin një “njeri të guximshëm” pas dënimit të tij, të dielën shkroi në Twitter: “Lufta e Gjuetisë së Muellerit vazhdon në kërkim të një krimi. Nuk ka patur asnjë bashkëpunim me Rusinë. ”

Një deklaratë nga Shtëpia e Bardhë thekson se krimet e zotit Manafort janë për periudhën para fushatës së 2016-s dhe nuk përfshijnë presidentin Trump.

Çfarë mund të mësojë Muelleri nga Manaforti?

“Një marrëveshje e tillë arrihet nëse prokurorët janë të sigurt se do të nxjerrin informacion mbi objektiva më të rëndësishëm të hetimit. Kush është mbi Paul Manafortin, i cili ishte kreu i fushatës Trump? … Ndoshta, përfundimisht, presidenti”, thotë Norman Eisen, jurist për etikën në administratën e ish-Presidentit Obama.

Sido që të jetë, disa shohin dritë në fund të një tuneli të gjatë..

“Kjo është shumë e dobishme, mendoj për popullin amerikan. E di që vendi është i ndarë. Por ne duhet të kërkojmë të vërtetën. Le të nxjerrim faktet … Dhe unë mendoj se Mueller është në një situatë tani për të na ndihmuar ta bëjmë këtë”, thotë zoti Starr.

Hetimi i Prokurorit të Posaçëm filloi në maj të vitit të kaluar dhe mund të zgjatet për shumë muaj të tjerë. (voa)

Kosovë: Aktakuzë në rastin “veteranët”

uckProkuroria e Posaçme e Kosovës, ngriti të premten aktakuzë kundër 12 personave nën dyshimet për veprën penale “keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar”, në rastin e njohur në Kosovë si “veteranët”.

Në një njoftim të prokurorisë thuhet se “nga provat e siguruara deri më tani është vërtetuar se nga pagesat e kundërligjshme për veteranët luftëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, buxheti i Republikës së Kosovës është dëmtuar në shumën prej 68 milionë eurosh”.

Prokuroria i ka propozuar gjykatës që të urdhërojë “ndalimin e pagesës së pensioneve të fituara në mënyrë të kundërligjshme si veteranë deri në përfundimin e procedurës penale” dhe që gjykata të marrë vendim që të gjithë përfituesve të kundërligjshëm t’u ndalohet marrja e pensionit si veteranë.

Ndonëse prokuroria nuk e ka bërë të ditur identitetin e të akuzuarve, mediat lokale në Kosovë thanë se ata janë: Agim Çeku, Nuredin Lushtaku, Sadik Halitjaha, Shkumbim Demaliaj, Rrustem Berisha, Faik Fazliu, Fadil Shurdhaj, Xhavit Jashari, Qelë Gashi, Shukri Buja, Ahmet Daku dhe Smajl Elezaj.

Ambasadori amerikan në Prishtinë, Greg Delawie, u shpreh “krenar me Kosovës për këtë hap të rëndësishëm për luftën kundër korrupsionit”.

Çështja e listave të veteranëve të luftës u ringrit pasi që ditë më parë prokurori i Prokurorisë së Posaçme të Kosovës, Elez Blakaj, që po e trajtonte këtë çështje, dha dorëheqje duke akuzuar kryeprokurorin e shtetit, Aleksandër Lumezi për ndërhyrje dhe përpjekje për frikësim, ndërsa vuri në pah se sic tha ai, është kërcënuar gjatë trajtimit të keqpërdorimeve me hartimin e listave të veteranëve.

Ish prokurori Blakaj, në një letër të hapur, tha se mund të ishin 19 mijë përfitues të rremë të skemës së pensioneve për veteranët e luftës së ish Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Pohimet e tilla nxitën diskutime rreth numrit të saktë të tyre.

Ish drejtues e pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare, japin shifra të ndryshme për numrin e veteranëve. Ish-komandanti i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Sylejman Selimi, në një intervistë nga burgu për Gazetën Express tha se pas lufte janë identifikuar rreth 13 mijë ushtarë.

Anëtarë të Komisionit qeveritar për njohjen dhe verifikimin e statusit të veteranëve thotë se numri prej 37 mijë veteranësh që gëzojnë pensionin prej 170 eurosh, nuk është i lartë, por listat nëse duken të fryra, problemi është tek ligji për veteranët që parasheh përfshirjen në lista të shumë kategorive që kanë ndihmuar luftën e ish Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. (voa)

Lavrov dëshiron afrimin me Europën

LavrovKatër vjet pas fillimit të krizës së Ukrainës Rusia do të ripërtërijë marrëdhëniet me Bahskimin Europian. Gjermania duhet të marrë një rol drejtues për këtë.

“Ne duam t’i përvishemi punës për rinovimin e shtëpisë së përbashkët europiane”, propozoi ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov gjatë një vizite në Berlin. Ai i bëri thirrje Gjermanisë, që në këtë proces të marrë një rol drejtues. “Shumë gjëra varen nga pozicioni gjerman”, tha ai në kuadër të forumit gjermano-rus. Qeveria në Moskë do ta përshëndesë, nëse Berlini ndërmerr iniciativën – pa kushte, tha ai.

Që pas aneksimit të gadishullit të Krimesë në detin e Zi nga Rusia më 2014 marrëdhëniet mes BE-së dhe Rusisë janë tensionuar: BE vendosi sanskione ekonomike. Dialogu mes NATO-s dje Rusisë është tkurrur në minimum. Të dyja palët i kanë përforcuar ndjeshëm trupat në afërsi të kufirit mes  territorit të NATO-s dhe Rusisë.

Merkel kundër shfuqizimit të sanksioneve

Kancelarja Angela Merkel megjithatë u shrpeh kundër shfuqizimit të sanksioneve ndaj Rusisë. “Nuk mund të flasim për shfuquzimin e sanksioneve, pa parë përpara përparime konkrete në marrëveshjen e Minskut”, bëri të qartë Merkel në kuadër të një vizite që po zhvillon në Lituani.

Merkel atje u takua me presidentët dhe kryeministrat e Lituanisë, Letonisë dhe Estonisë. Marrëveshja e Minskut nga viti 2015 ndër të tjera parashikon armëpushimin në Ukrainën lindore. Deri tani kjo marrëveshje është zbatuar pjesërisht dhe është shkelur herë pas here.

Trupat qeveritare ukrainase dhe separatistët pro-rusë akuzojnë reciprokisht njeri-tjetrin si përgjegjës për situatën. Njëkohësisht Gjermania përpiqet gjithnjë e më shumë që të ruajë kontaktin me qeverinë ruse për të avancuar me zgjidhjen e krizave ndërkombëtare si p.sh. në Siri. Për këtë qëllim ministri i Jashtëm gjerman Heiko Maas këtë të premte (14.09) u takua me homologun rus Lavrov në Berlin.

Maas paralajmëron nga rreziku i një ofensive në Idlib

Maas tërhoqi vëmendjen nga rreziku i një “ofensive të madhe” të ushtrisë siriane ndaj bastionit të rebelëve Idlib në veri-perëndim të vendit. Njëkohësisht ai ofroi ndihmën gjermane për rindërtimin, në rast se arrihet në një zgjidhje politike për Sirinë. “Nëse ka një zgjidhje politike për Sirinë, që çon në armëpushim, jemi të gatshëm të marrim përsipër përgjegjësi për ridnërtimin.” Sipas Maas është në interesin gjerman, që Siria të jetë një vend i stabilizuar. Për këtë ky vend duhet të rindërtohet. “Në këtë drejtim ne na pret një rol i rëndësishëm”, theksoi politikani socialdemokrat.

Rusia mbështet kreun e shtetit në Siri Baschar al-Assad në konfliktin e armatosur që vazhdon qysh nga viti 2015. Ndërkohë ushtria siriane ndodhet në prag të një ofensive në Idlib. Meqënëse ky është bastioni i fundit i rebelëve në Siri, priten luftime të ashpra dhe valë refugjatësh drejt Turqisë.

uh/HF (dpa, afp)

Putin mohon se të dyshuarit rusë punojnë për ushtrinë

vrasesit agjent rusPresidenti rus Vladimir Putin tha të mërkurën se qeveria e tij e di identitetin e dy personave që Britania ka akuzuar për helmimin e një ish agjenti rus në muajin mars.

Ai hodhi poshtë akuzat e Britanisë se personat janë spiunë ushtarakë rusë dhe tha se ata janë civilë, pa bërë komente të tjera për identitetin e tyre.

Duke folur në një forum ekonomik në Lindjen e Largme të Rusisë, Presidenti Putin nguli këmbë se dy personat nuk punojnë për ushtrinë.

“Natyrisht, ne pamë se kush janë këta njerëz, ne e dimë se kush janë ata, i kemi gjetur tashmë; shpresoj se ata do të dalin vetë në publik dhe do të tregojnë për veten e tyre. Kjo do të jetë më mirë për të gjithë. Po ju them se këtu nuk ka asgjë të veçantë dhe asgjë kriminale. Do ta shohim këtë në të ardhmen e afërt,” tha presidenti rus.

Duke iu përgjigjur pyetjes së moderatorit të konferencës, Presidenti Putin tha:

“Do të doja t’u bëja thirrje atyre me shpresën se mund të na dëgjojnë. Ata duhet të kontaktojnë ndonjë prej mediave. Shpresoj të dalin publikisht dhe të tregojnë se kush janë”.

Javën e kaluar, prokurorët britanikë identifikuan dy rusë që ata thonë se përdornin emra të rremë, Aleksandër Petrov dhe Ruslan Boshirov, dhe se u përpoqën të vrisnin Skripalët me një lëndë nervore ushtarake në Angli.

Një stacion televiziv rus njoftoi sot se kishte folur me njërin prej të dyshuarve, Petrov, dhe se ai nuk kishte pranuar të komentonte tani për tani, por kishte thënë se punonte për një kompani farmaceutike në Tomsk të Siberisë. “Tani për tani nuk kam koment, ndoshta më vonë, javën tjetër,” u citua të kishte thënë ai.

Rusia ka mohuar akuzat e Britanisë se dy personat e përmendur qëndrojnë pas sulmit me lëndë nervore që sëmuri ishin agjentin rus Sergei Skripal dhe vajzën e tij Julia në Salisbury të Britanisë.

Kanadaja, Franca, Gjermania, Britania dhe Shtetet e Bashkuara lëshuan një deklaratë të përbashkët ku shprehin miratim për akuzat e ngritura kundër dy të dyshuarve. Ato gjithashtu shprehën besim tek gjetjet e hetuesve britanikë. (voa)

Politika kthen djathtas kudo në Europë

djathtasSuedia është shembulli më i ri. Më fillimin e krizës së refugjatëve, gati në të gjitha zgjedhjet në vendet e BE-së kanë fituar terren të madh partitë populiste të djathta. Në disa vende ato madje bashkëqeverisin.

Itali

Shokëve të idealit, ministri i Brendshëm italian, Matteo Salvini i uroi gjithë të mirat për votimet. Në Itali partia e tij “Lega Nord” është politikisht shumë më përpara se Demokratët Suedezë. Lega Nord vërtet që zuri vendin e tretë në zgjedhje, por bashkë me lëvizjen “Pesë Yjet” ajo u fut në koalicion si partneri më i vogël. Që atëherë, Salvini sundon skenën politike europiane me një politikë të fortë kundër të huajve, ai është aq prezent, sa madje disa e mbajnë atë për kreun e qeverisë. Gjuha e tij nxitëse dhe politika kundër të huajve gjejnë rezonancë. Gati 100 ditë pas hyrjes në koalicion, Lega Nord ndodhet në krye të sondazheve me 30%. Kujtojmë se në zgjedhje ajo arriti vetëm 17% të votave. Në drejtim të Merkelit, Salvini tha se ajo “nënvleftësoi rrezikun e konflikteve sociale, kur mendoi se kishte vend për qindra mijë njerëz në Gjermani.”

Matteo SalviniMinistri i Brendshëm, Matteo Salvini

Austri

Partia populiste austriake e lirisë, FPÖ ka pasur përvojë qeverisëse më të gjatë. Në vitin 1999, kjo parti doli partia e dytë më e fortë në zgjedhjet e atëhershme parlamentare, dhe krijoi një koalicion me ÖVP. Tani po kjo aleancë qeveris nga viti i kaluar me kancelar, Sebastian Kurz. Por FPÖ nuk duhet të luftojë shumë për një kurs të fortë në politikën e azilit. Sebastian Kurz vetë u zhvendos djathtas me politikën e tij për të mbajtur refugjatët larg Austrisë. Por FPÖ shkon edhe një hap më tej. Ministri i Brendshëm, Herbert Kickl kërkon t’i mbajë refugjatët “të përqëndruar”, gjë që solli reagime të forta dhe akuzën se ai po përdor gjuhën e nacionalsocializmit.

StracheZëvendëskancelari, Heinz-Christian Strache

Gjermani

Në zgjedhjet e Bundestagut në shtator 2017, Alternativa për Gjermaninë, AfD arriti 12,6 të votave dhe me 94 vendet në Bundestag është partia e tretë më e fuqishme, dhe partia më e madhe opozitare. Miratimi për këtë parti vazhdon të rritet. Në sondazhet e fundit kjo parti ka arritur 15% të votave, dhe nganjëherë ajo arrin të kalojë vetë Partinë Socialdemokrate. Në disa sondazhe në Lindje AfD madje kryeson, duke kaluar edhe partinë CDU. Edhe pse ekspertët e politika e akuzojnë këtë parti për afrimitet me ekstremistët e djathtë dhe kërkojnë që të vëzhgohet nga Mbrojtja Kushtetuese, duket se asgjë nga këto nuk e ka dëmtuar AfD-në. Së fundmi kjo parti pritet të hyjë edhe në dy parlamentet e fundit të landeve në Bavari më 15 tetor dhe në Hesen më 28 tetor.

GaulandAlexander Gauland, kryetari i grupit parlamentar të partisë djathtiste gjermane, AfD

Francë

Kur Marinë Le Pen nga Front National doli në raundin e dytë për ballë Emmanuel Macron, shumë vëzhgues kishin theksuar se bëhej fjalë as më pak e as më shumë, por për të ardhmen e Europës. Proeuropiani Macron fitoi dukshëm përballë Marine Le Pen 66% kundrejt 34%. Prej atëherë duket sikur Le Pen doli nga skena, në fund ajo arriti të ndërrojë emrin e partisë në Lëvizja Kombëtare e Përgjithshme. Por shumë përkrahës presin që mbesa e Le Pen, Marechal Le Pen të marrë timonin për ta arritur me të fitoren. Megjithatë edhe në Francë armiqësia ndaj të huajve dhe skepticizmi ndaj Europës janë bërë pjesë normale.

Le PenMarine Le Pen

Holanda

Para zgjedhjeve parlamentare në Holandë në mars 2017, në të gjithë Europën sundonte paniku mes partive tradicionale se çfarë rezultati do të arrinte Partia e Lirisë PVV e Geert Wilders. Rezultatet treguan kjo parti nuk doli triumfuese, por me rezultatin 13%, kjo parti zuri vendin e dytë, ndërkohë që socialdemokratët gati u shuan politikisht. Pas koalicionesh të vështira u arrit më në fund të krijohej një aleancë e qendrës më të djathtën. Por Wilders me qëndrimin e tij refuzues ndaj migrantëve dhe islamit vazhdon të sundojë skenën politike në Holandë. Ndërkohë me Thierry Baudets është krijuar një parti tjetër e ekstremit të djathtë që ndjek qëllime identike si Wilders. Baudet paraqitet si njeri i kulturës, luan piano dhe flet latinisht, duke iu drejtuar kështu shtresës së arsimuar. Kështu djathtistët nuk do i marrin vota njëri-tjetrit, por më shumë do t’i shumojnë ato.

WildersHolandezi që rregullisht lëshon tirada kundër islamit, Geert Wilders

(dw)

Takim për Sirinë mes Rusisë, Turqisë dhe Iranit

siriaUdhëheqësit e Rusisë, Turqisë dhe Iranit takohen sot për të diskutuar fatin e provincës Idlib në Siri – zona e fundit e kontrolluar nga rebelët në atë vend. Ka shqetësime se forcat siriane dhe ruse janë gati të ndërmarrin një offensive madhore – e cila ka të ngjarë të nxisë një katastrofë humanitare dhe të fillojë një konfrontim me rebelët e mbështetur nga Turqia.

Një çantë plastike, një gotë letre dhe disa garza; një maskë e improvizuar gazi që do të japë pak mbrojtje nga një sulm kimik – janë këto përpjekjet e dëshpëruara të një babai për të mbrojtur fëmijët e tij nga një sulm i pashmangshëm…

“Rusia po pretendon se terroristët janë pas sulmeve, por e gjithë bota e di se Rusia dhe Bashari do të na godasin me armë kimike.”

Në shtëpitë aty pranë, civilët po hapin transhe. Bombat po bien tashmë në Idlib, me avionët rusë që vunë në shënjestër këtë javë ato që ata i quajnë enklava të terroristëve.

2.9 milionë njerëz jetojnë në provincën e Idlibit, qëndresa e fundit e forcave rebele të mbështetura nga Turqia dhe grupet rivale anti-Assad. Të gjitha këto janë pjesë e strategjisë afatgjatë të Sirisë dhe Rusisë thotë analisti, Kyle Orton.

“Ata i shtynë të gjithë në Idlib në mënyrë që kur të vinte fundi, të mund të ndërmerrnin, në gjuhën e luftës, një ofensivë kundër terrorit. Objektivi i tyre megjithatë është popullata civile që u ngrit kundër Assadit shtatë vite më parë. Synimi është t’i jepet fund rebelimit dhe të rivendoset kontrolli në të gjithë vendin.”

Kombet e Bashkuara paralajmërojnë për një katastrofë të pashmangshme humanitare.

“U bëj thirrje presidentit Putin dhe presidentit Erdogan të bisedojnë dhe të shkojnë përtej diskutimeve teknike për të gjetur një zgjidhje.”

Turqia ka shtuar praninë e saj ushtarake në Idlib dhe përgjatë kufirit sirian.

“Situata sjell këtë konfrontim pasi rusët kanë qënë në gjendje të kenë deri tani aleatë apo marrëdhënie të mira me Iranin dhe Assadin në Damask, me Izraelin dhe me Turqinë. Tani atyre u duhet të zgjedhin mes dy partnerëve – Turqisë nga njëra anë dhe Assadit e Iranit nga ana tjetër. Ata po përpiqen të veprojnë me finesë duke krijuar një marrëveshje që ia dorëzon provincën Assadit dhe Iranit pa konflikt.”

Nëse presidenti Erdogan do ta pranojë një marrëveshje të tillë kjo mbetet për t’u parë.

“Nëse Turqia mund të jetë e sigurtë se PKK nuk do të vijë në Idlib, atëherë mund ta bëjë këtë. ka një shans se do ta bënin këtë. Dhe nëse ata nuk do të mbyteshin me refugjatë do ta bënin atë. Problemi është se irani dhe regjimi sirian kanë filluar të stërvisin PKK-në dhe po reklamojnë faktin se po hyjnë me trupat e tyre”, thotë Kyle Orton.

Orton thotë se mosveprimi i Perëndimit i ka lënë Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj jashtë përcaktimit të fatit të Idlibit.

Presidenti Donald Trump thotë se bota po vëzhgon dhe paralajmëroi se Shtetet e Bashkuara – sipas fjalëve të tij – do të nervozohen shumë nëse ndodh një masakër. (voa)

20 vjet Google – Kërkohet më shumë kontroll mbi koncernin

googleNë dy dekada Google është zhvilluar nga një firmë e krijuar në një garazh në Kaliforni në koncernin më të fuqishëm të internetit në botë. Për shkak të pushtetit që ka Google duhet të na interesojë të gjithëve.

Kur presidenti amerikan Donald Trump godet Google, e bën këtë me sjelljen tipike alla Trump. Një njeri egoman kërkon që bota t’ i përshtatet ideve të tij, dhe jo anasjelltas. Një gjë Trump megjithatë e ka kuptuar, pushtetin e madh që ka Google. Algoritmet e Google vendosin tashmë cilat lajme lexohen dhe cilat kalojnë pa u ndier. Shefat e koncernit pretendojnë madje se nuk ka pse t’ i vrasë ndërgjegja, sepse aty nuk manipulohet asgjë. Gjithçka zhvillohet sipas një principi, në sipërfaqe dalin ato gjëra që u interesojnë njerëzve më shumë. Relevanca është principi bazë. Vetëm me këtë mënyrë koncerni është bërë kaq i madh.

Ne jemi të mirët!

Por kjo nuk mund të vazhdojë gjithë kohën. Google është përpjekur gjithnjë të prezantojë veten si “shok” dhe “partner” i mirë. Në përshtatje me moton e ditëve të para të themelimit:”Don’t be evil” – “Mos u bëj i keq”. Kjo moto është për t’u mbajtur mend sepse përmban brenda vetes shumë moral. Ekziston e mira, ekziston edhe e keqja. Dhe ne, thonë themeluesit e Google, kemi marrë vendim të jemi të mirët.

Ndërkohë Google e ka ndryshuar slloganin. Tani ai është: “Do the right thing” – “Bëj atë që duhet”. Në shikim të parë duket po aq simpatik sa sllogani i mëparshëm, megjithatë nuk është ashtu. Nëse për shembull do të pyesnit Donald Trumpin çfarë mendon ai për “the right thing”. Google sot është në çështjet e moralit shumë më fleksibël se sa në vitet e fillimit.

Kjo duhet të trembë të gjithë ata që besojnë se interneti do të bëhet vendimtar për të ardhmen e demokracisë dhe shoqërisë sonë. Ne na duhet dikush që kontrollon mirë këtë gjë. Që kontrollon neutralitetin e Google dhe respektimin e neutralitetit. Jo autoritete, politikanë por institucione neutrale. Për shembull një fondacion. Ai duhet të mbrojë Google nga përpjekjet për t’ u kthyer në mish për top për politikën dhe ekonominë. Sepse sa më pak konkurencë ekziston në internet aq më të prekshme bëhen këto rreziqe. Donald Trump do të preferonte shumë që t’ ia shkruante me ligje motorrave të kërkimit idetë që ka ai për motorat e kërkimit.

Monopolist neutral?

Që Google ka mbetur neutral, ka ndodhur deri tani prej vetë sipërmarrjes. Po ashtu siç duhet të mbrohet vetë nga përpjekjet dhe sulmet për manipulim. Kurse ne përdoruesit duhet të besojmë se koncerni do vërtet që të mbetet neutral. E rrezikshme kjo është kur sipërmarrja ka sot një pozicion gati monopolist. Prandaj Google duhet të gëzohet edhe vetë të ketë një kontroll të pavarur nga jashtë, dhe të mos vazhdojë ta pengojë këtë me forcë si deri tani.

dw