Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

Si mund të dalësh nga NATO-ja

Quarti qendror i NatosA kërcënoi Presidenti i SHBA Trump me dalje të vendit të tij nga NATO-ja apo jo? Sido që të jetë, një shtet mund të dalë nga NATO dhe mund të dalë çuditërisht lehtë.

Në nenin 13 të Marëveshjes së NATO-s thuhet: “Pas një vlefshmërie kohore 20 vjeçare të Marrëveshjes çdo shtet që ka lidhur marrëveshjen mund të dalë nga kjo marrëdhënie, dhe kjo mund të ndodhë pikërisht një vit pas deklarimit të ndërprerjes së marrëveshjes përballë qeverisë së SHBA, e cila do t’u njoftojë qeverive të shteteve të tjera që kanë lidhur marrëveshjen dorëzimin e çdo deklarate për ndërprerje të marrëveshjes.”

Pra një vit afat për ndërprerje të marrëveshjes, pa nevojë për të dhënë argumentim, pra e gjitha shumë thjesht. Në dallim nga Bashkimi Evropian, në të cilin deri pak vite më parë as që ishte parashikuar një dalje si Brexiti që kemi përpara, dhe prandaj nuk qe përcaktuar asnjë procedurë, te NATO-ja, që prej themelimit të saj ekziston mundësia që të largohesh prej aleancës.

Megjithatë, në historinë gati 70 vjeçare të NATO-s nuk ka pasur asnjë dalje të vetme nga organizata. Por ka pasur dalje nga struktura e saj ushtarake. Kjo do të thotë që disa shtete vërtet kanë mbetur anëtarë të NATO-s, por për një periudhë kohe nuk kanë dashur që t’i vënë trupat e tyre në shërbim të strukturave komanduese të NATO-s. Të gjitha këto shtete megjithatë e kanë sprapsuar më vonë këtë hap të tyre.

Jo dalje, por largim nga strukturat ushtarake

Shembulli më i njohur është Franca. Presidenti i Francës, Charles de Gaulle e perceptonte NATO-n në vitet 1960 gjithnjë e më shumë si instrument të interesave gjeopolitike amerikane dhe si ngushtim të pavarësisë franceze. Prandaj forcat e armatosura franceze u larguan në vitin 1966 nga strukturat komanduese të NATO-s. Pasojë e kësaj ishte edhe që kuartieri kryesor i NATO-s, që atëherë ndodhej në Paris, u zhvendos në Bruksel. Franca u kthye vetëm në vitin 2009, nën Presidentin Sarkozy në strukturat ushtarake të NATO-s. Që në vitet 1990, në kohën e luftërave të Jugosllavisë pati një riafrim të palëve.

Franca nuk mbeti rasti i vetëm. Edhe Greqia nuk ka qenë në vitet 1974 deri 1981, Spanja në vitet 1986-1999 pjesë e strukturës komanduese të NATO-s, por anëtarë të NATO-s ato mbetën. (dw)

Me sytë nga qielli, dy eklipse gjatë korrikut

eklipsiPër muajin korrik, janë të paktën dy takimet që duhen shënuar në axhendë, nëse jeni të apasionuar pas fenomeneve të ashtuquajtur eptiko-astronomik.

Të premten, më 13 korrik, do të ketë një eklips të pjesshëm të diellit, ndërsa më 27 korrik do të verifikohet një eklips i bukur hënor. Për të parë të parin nga dy episodet, duhet në fakt të jesh në Australi.

Hëna nuk do të arrijë të mbulojë plotësisht diskun diellor, duke lënë të lirë njërën pjesë. Për të shijuar këtë spektakël, duhet të ngrihesh në agim, kjo pasi maksimumi i eklipsit parashikohet për në orën 5.01 minuta të mëngjesit.

Pamja më e mirë do të jetë në Hobart në Tasmani, ndërsa fenomeni do të shihet më i kufizuar në Australi. Ndërsa për eklipsin hënor, ekspertët thonë se do të jetë i plotë dhe më i gjati i shekullit pasi do të zgjasë 103 minuta.

Do të mund të shihet edhe tek ne, duke filluar nga ora 21 e mbrëmjes. Eklipsi tjetër i pjesshëm i diellit është parashikuar të ndodhë më 11 gusht, por do të shihet vetëm arktik. Por, takimi më i rëndësishëm do të jetë ai me eklipsin e plotë të diellit, më 2 korrik 2019.

Për këtë okazion, observatori i Evropës jugore, në Kili, do të nxjerrë në shitje në Esoshop, duke filluar nga nesër, 300 bileta për të marrë pjesë në ndjekjen e eventit. Në atë datë, hëna do të mbulojë diskun e diellit, duke kthyer ditën në natë, me një eklips total që do të jetë i dukshëm për rreth 150 kilometra në Kilin qendror.

Top Channel

Trump kërcënon sërish – Po përçahet NATO?

Trump NatoE mërkura, dita e parë e samitit të NATO-s në Bruksel kaloi me grindje, por në fund partnerët ranë në ujdi për një deklaratë të përbashkët. Të enjten presidenti amerikan, Donald Trump kërcënoi hapur aleancën.

Megjithë presionin masiv nga presidenti amerikan Trump në samitin e NATO-s në Bruksel, Gjermania nuk premton përfundimisht rritje masive të shpenzimeve gjermane për mbrojtjen. Gjermania në kuadër të këtij debati “mund të pyesë veten, sa mund të bëjmë më shumë”, tha Merkel, por ajo theksoi se Gjermania ndërkohë është vendi i dytë me kontigjentin më të madh të trupave në NATO dhe prej vitesh angazhohet në Afganistan.

Pas ditës së parë të samitit dyditor që zhvillohet në Bruksel normaliteti në aleancën transatlantike nuk po kthehet aq lehtë. Të enjten në ditën e dytë të samitit të NATO-s, presidenti amerikan kërcënoi hapur me pasoja, nëse partnerë si Gjermania nuk do të paguajnë menjëherë, thonë diplomatët. Trump ka kërcënuar me veprime unilaterale të amerikanëve, ata do të shohin punën e tyre, nëse partnerët nuk do të paguajnë menjëherë 2% të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtjen. Njoftimi vjen nga agjencia e lajmeve dpa, që i referohet disa burimeve.

NATO vendosi shpejt për një takim të posaçëm pas kërcënimeve të Trumpit. Merkel bëri fjalë për “samit shumë intensiv” dhe “diskutime shumë serioze”. Ajo nuk komentoi zërat se Trump për shkak të shpenzimeve të pakta për mbrojtjen, ka kërcënuar me daljen nga NATO. “Mund të përmbledh se cili është rezultati”, tha Merkel. “Miratim për NATO-n, dhe gatishmëri të qartë të të gjithëve të japin kontributin e tyre për shkak të gjendjes së ndryshuar të sigurisë.”

Çfarë mund të ndodhë?

Pas deklaratave të Trumpit, 29 anëtarët e aleancës janë ulur në një takim të posaçëm në Bruksel. Nëse Trump e ka seriozisht me këtë kërcënim, ende nuk dihet. Teorikisht mendohet një reduktim i angazhimit të  SHBA në NATO, në rastin më ekstrem edhe prishja e plotë, tërheqja e amerikanëve nga aleanca transatlantike.

Në samit Gjermania ka refuzuar të bëjë premtime të gjera për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes. Qeveria gjermanë kërkon të japë vetëm 1,5% të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtjen deri në vitin 2024. Kjo është për Trumpin tërësisht e pamjaftueshme. Ai ankohet për një shpërndarje të padrejtë të barrës në aleancë. Sipas prognozave vetëm Greqia, Polonia, Rumania, e Lituania, Letonia, Estonia do të arrijnë plotësimin e kriterit për shpenzime 2% për mbrojtjen në vitin 2018.

Dita e parë e samitit me grindje dhe shpresa

Të mërkurën, në ditën e parë të samitit, presidenti amerikan Donald Trump sulmoi Gjermaninë duke e quajtur një vend të kthyer në “robe të Rusisë”, që kërkon që SHBA ta mbrojë nga Rusia, por jep miliarda për gaz në Rusi. Por ai nuk i vuri pikëpyetje aleancës transatlantike. Madje nga qarqet franceze u dëgjua, se ai bëri propozime vërtet konstruktive dhe pozitive në samit. Burime britanike thanë, se Donald Trump madje u shpreh pozitivisht për Europën. “Kishim diskutime, kishim diferenca mendimi”, tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg i lehtësuar.

Në fund të mërkurën (11.07) pati një ujdi, krerët e qeverive dhe vendeve anëtare janë dakord të shpenzojnë 2% të prodhimit të brendshëm bruto për mbrojtjen. (dw)

Presidenti Trump e cilëson Gjermaninë “peng” të Rusisë

Trump 2Presidenti amerikan, Donald Trump, sulmoi publikisht dhe me forcë Gjermaninë në fillim të takimit vjetor të NATO-s në Bruksel, për shkak të mbështetjes së saj ndaj marrëveshjes me Rusinë për gazsjellësin e Detit Baltik, duke e akuzuar Gjermaninë se është “peng” i Rusisë.

Gjatë një takimi të “nxehtë” në mëngjesin e së mërkurës me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg, presidenti Trump tha se Gjermania i paguan miliarda dollarë Rusisë dhe “ne duhet ta mbrojmë nga Rusia”.

Presidenti Trump tha gjithashtu se është “shumë e pavend” që Shtetet e Bashkuara po paguajnë shumë më tepër për të mbrojtur Evropën sesa anëtarët e tjerë të NATO-s, duke përsëritur ankesën e vazhdueshme të ngritur gjatë ditëve të fundit qoftë në fjalime apo në rrjetin social twitter.

Ai kërkoi që vendet anëtare të NATO-s të paguajnë më shumë para për aleancën mbrojtëse që ishte shtylla e bashkëpunimit ushtarak perëndimor pas Luftës së Dytë Botërore.

Sekretari Stoltenberg nënvizoi ndërkaq se vendet anëtare ishin në gjendje të punojnë së bashku me gjithë dallimet.

Shkëmbimi dramatik sikur përcaktoi tonin e asaj që pritej të ishte një ditë e tensionuar e takimeve me udhëheqësit e aleancës ushtarake.

Presidenti Trump pritet të vazhdojë të përplaset me aleatët e NATO-s lidhur me shpenzimet e tyre gjatë takimit të lartë që po mbahet në një periudhë të marrëdhënieve të tensionuara ndërmjet presidentit amerikan dhe aleatëve më të ngushtë tradicional të Shteteve të Bashkuara. (voa)

Turqia dhe aleanca e NATO-s

ErdoganPresidenti turk Rexhep Tajip Erdogan do të takohet me homologët e tij perëndimorë në një samit të NATO-s të mërkurën në Bruksel. Samiti vjen në atmosferën e pikëpyetjeve lidhur me angazhimin e Turqisë ndaj aleancës ushtarake, duke pasur parasysh lidhjet në rritje të Ankarasë me Moskën.

Nën Erdoganin, marrëdhëniet turko-ruse janë thelluar politikisht dhe ekonomikisht. Të dy vendet, së bashku me Iranin, po bashkëpunojnë ngushtë në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Siri. Shqetësimin e NATO-s e shton vendimi i Ankarasë për të blerë raketa ruse S-400, për të cilat aleanca ka paralajmëruar se mund të komprometojnë sistemet e saj ushtarake.

“Duhet të vendosim midis NATO-s e BE-së nga njëra anë dhe Iranit e Rusisë nga ana tjetër”, thotë analisti politik Atilla Yesilada i organizatës “Global Source Partners”. “Kjo do të jetë zgjidhja më e vështirë. Por nuk mund të rrimë më në mes; cilado anë që marrim, pala tjetër do të japë ndëshkimin”.

Ankaraja pohon se mbetet e përkushtuar ndaj aleancës së saj strategjike me Perëndimin, duke argumentuar se marrëdhëniet e saj me Teheranin dhe Moskën janë të bazuara në tregtinë dhe nevojën për të punuar së bashku për të zgjidhur konfliktin sirian.

“Turqia gjithmonë e ka përdorur këtë diplomaci të balancës së forcës,” thotë profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare, Husein Bagçi, i Universitetit Teknik të Lindjes së Mesme në Ankara.

“Marrëdhëniet turko-ruse po shkojnë gjithnjë e më shumë në një drejtim pozitiv, por Turqia e di kufizimin e kësaj marrëdhënieje. Turqia nuk dëshiron të largohet nga NATO-ja; kjo është jashtë çdo diskutimi”, thotë Bagci.

Zoti Erdogan pritet të takohet me Presidentin e SHBA Donald Trump në periferitë e samitit. Bashkë me çështjen e blerjes së raketave ruse nga Ankara, pritet që në rend të ditës të jenë edhe sanksionet e prishtme amerikane kundër Iranit.

Ankaraja po lobon për ta përjashtuar Iranin nga sanksionet që pritet të hyjnë në fuqi më vonë këtë vit pas tërheqjes së Presidentit Trump nga marrëveshja ndërkombëtare mbi programin bërthamor të Teheranit. Irani është një furnizues i rëndësishëm i naftës dhe gazit për Turqinë, e cila është e varfër në burime energjie. (voa)

Samiti më i vështirë i NATO-s

TrumpNATO shpreson që anëtari i saj më i rëndësishëm, SHBA të mos shkaktojë dëme të mëdha në samitin e Brukselit të mërkurën. Po, në këtë pikë kanë arritur marrëdhëniet transatlantike, mendon Bernd Riegert.

Spektakli i Trumpit vjen në Europë. Titujt kryesorë i ka siguruar që tani presidenti për javën e ardhshme. Ai mund t’i trembë Kanadanë dhe partnerët europianë në Bruksel. Ai mund të shkelë rregullat në çajin me mbretëreshën. Ai mund të lidhë miqësi burrash në Finlandë pas një loje golfi me presidentin Putin.

Ka pasiguri në Bruksel për turneun europian të presidentit „America First” që gjendet në fushatë zgjedhore. Trump nuk do të ketë drojë të hapë gojën për faturat absurde për mbrojtjen. Vërtet që europianët shpenzojnë më shumë për ushtrinë, por kjo nuk i mjafton Trumpit. Për të kuptuar si mendon Donald Trump mjafton të dëgjosh fjalimin e tij të fushatës zgjedhore në Indiana javën e fundit: Ai përmendi direkt kancelaren Merkel, duke pyetur, se çfarë parash po merr nga gjermanët? Gjermanët bëjnë pazare energjitike me rusët, dhe ne amerikanët jemi budallenjtë që paguajmë çdo gjë. Këtë do ta ndryshojë Trump sigurisht dhe kërcënon me tërheqje të mundshme trupash nga Gjermania.

Mbrojtje kundrejt parave?

Në fantazitë më të këqija të diplomatëve në Bruksel shihet edhe një lloj vendosjeje tarifash për trupat amerikane në Europë. Mbrojtje kundrejt parave. Para për të mbrojtur? Nuk u mendua në kategori të tilla për aleancën që bazohej në vlera politike. Donald Trump mendon kështu. Ai kërkon avantazhin e tij, e për këtë ai negocion fort pa marrë parasysh partnerët. Këtë ai e ushtroi njëherë në samitin e G7-s në Kanada. Do të ishte një çudi, nëse ai nuk e përdor këtë metodë të suksesshme edhe tek NATO. Europianët duhet të përgatiten. Trump i përzien konfliktet tregtare dhe politikën e sigurisë. „Doni mbrojtje atomare nga rusët, atëherë lejoni produktet amerikane pa dogana në Europë.” Ky është ekuacioni i thjeshtë i Donald Trump.

Burri i shtetit në Shtëpinë e Bardhë shkon më mirë me diktatorët dhe autokratët se me aleatët, që ai i mban për parazitë. NATO do të përpiqet të bindë Trump, se gjithnjë e më shumë shtete po lëvizin drejt objektivit të 2% shpenzime për mbrojtjen. Gjermania është shumë e ngadalshme në këtë drejtim, gjendja e Bundeswehrit është dëshpëruese. Edhe aftësia vepruese e trupave europiane lë për të dëshiruar. Me këto probleme do të duhet të dalë para Trumpit Angela Merkel në Bruksel. Dhe presidenti amerikan do ta shfrytëzojë momentin. Ai ndodhet në fushatë zgjedhore për zgjedhjet e kongresit amerikan në nëntor.

Të ardhmen e marrëdhënieve brenda NATO-s e ka skicuar Ministria e Mbrojtjes e Polonisë. Polakët kanë ofruar dy miliardë në vit për stacionimin e trupave amerikane. Ky model mund t’i pëlqejë Trumpit. Shtetet e NATO-s vetëm mund të shpresojnë, që presidenti i fuqisë më të rëndësishme ushtarake të njohë detyrimin për ndihmë brenda aleancës. Në rastin më ekstrem ai mund të kërcënojë me shfuqizimin e kësaj për të realizuar kërkesat e tij. Kjo nuk përjashtohet, para dy vjetësh ai e quajti NATO-n të vjetëruar. Ndërkohë që ngritja e një bashkëpunimi ushtarak të fuqishëm brenda BE do të kërkojë vite.

Do ta ndikojë Trumpi Putinin?

Zemërdridhur europianët presin samitin e kreut të Kremlinit, Vladimir Putin. Shumë vende europiane e shohin Rusinë si rrezikun kryesor. Në këtë takim do të flitet për një listë të gjatë problemesh: nga konflikti në Ukrainë deri tek lufta kibernetike. Samiti i NATO-s do të përpilojë rekomandimet. Nëse Donald Trumpit do t’i kujtohen këto rekomandime, kjo mbetet të shihet. Ai është i përgatitur për gjithçka në takimin me Putinin, tha Trump. Nëse gjërat shkojnë mirë, sipas këndvështrimit të NATO-s, Trumpi do të duhet ta ndikojë Putinin. Nëse gjërat shkojnë keq, frontet do të ashpërsohen.

E sigurtë është: spektakli i Trumpit është i suksesshëm, gjithmonë sipas mënyrës së tij. Vetëlëvdatat e tij të tingëllojnë që tani në vesh: NATO, Mbretëresha, Putin? Do të jetë fantastike. It’s gonna be great! (dw)

Franca favorite për titull

Franca BelgjikaFranca për herë të tretë në historinë e futbollit gjendet në finalen e Kampionatit Botëror. Me 1998 ajo fitoi titullin, me 2006 ka humbur në penallti nga Italia, ndërsa tani në finale pret Kroacinë apo Anglinë.

Minuta e 56 e gjysmëfinales Francë-Belgjikë. Sulmuesi francez Kylian Mbappé e ndalon topin në zonën e rreptësisë me këmbën e djathtë, ndërsa me dhembrën e këmbës së mbajtë e çon në drejtim të bashkëlojtarit. E gjitha zhvillohet kaq shpejtë sa që të kujton një perfeksionizëm në futboll. Bashkëlojtari Olivier Giroud, nuk arriti të shënojë nga ky aksion, por kjo skenë tregon gjithë potencialin që ka Equipe tricolore, i cili në ndeshjen e gjysmëfinales mundi me meritë Belgjikën dhe u kualifikua për finalen e madhe që do të mbahet ditën e dielë.

Mbrojtja e fuqishme

Mbappé është vetëm 19 vjeç dhe konsiderohet si talenti më i madh i futbollit. Ai ka potencial që një ditë të bëhet pasardhësi i yjeve të tanishme, Cristiano Ronaldo apo Lionel Messi. Por ajo që e ka dërguar Francën deri në finale është në fakt mbrojtja shumë e fuqishme. Madje edhe golin vendimtar kundër Belgjikës e shënoi një mbrojtës – Samuel Umtiti. Trajneri Didier Deschamps e ka kuptuar se kampionatet fitohen vetëm me një mbrojtje të fuqishme dhe jo me lojë atraktive. Edhe në ndeshjen me Belgjikën u koncentrua tek ruajtja e golit të vet, ndërsa kundërshtarin më së shumti rrezikonte me kundërsulme.

“Les Bleus” kanë dëshmuar gjatë këtij Kampionati Botëror se kanë edhe sulmues të jashtëzakonshëm, të cilët brenda pak sekondash mund të arrijnë nga gjysmëfusha e tyre deri tek goli i kundërshtarit. Ata ndihmohen nga mesfushorët shumë të mirë. Lojtarët si Paul Pogba, Antoine Griezmann dhe natyrisht Mbappé janë në gjendje të mposhtin çdo mbrojtje të kundërshtarit.

Koordinimi i mirë

Trajneri i kombëtare franceze Deschamps ka arritur që në këtë kampionat të koordinojë mirë lojtarët me përvojë me ata të rinj, të cilët janë të etur për suksese. Dhe pavarësisht se kush do të jetë kundërshtar të dielën – Kroacia apo Anglia – Equipe tricolore konsiderohet favorit për të fituar titullin e kampionit të botës. Do të ishe kjo hera e dytë, pas vitit 1998. Por edhe kundërshtari në finale me siguri që do të përpiqet të gjejë rrugën e fitores. (dw)

Kaos politik në Londër

MayLargimi i dy ministrave nga qeveria britanike e ka futur këtë vend në një kaos politik. Aktualisht nuk dihet saktë se kush e ka fjalën kryesore në Londër, mendon Barbara Wesel.

Fillimisht ministri për Brexitin David Davis e menjëherë pas tij edhe ministri  i Jashtëm dhe një prej udhëheqësve të idesë për Brexit, Boris Johnson: Të dy ata dhanë dorëheqjen në përpjekjen që të parandalojnë tentativën e kryeministres britanike Theresa Mays, për një ndarje më të “butë” nga Bashkimi Evropian. Largimi i koordinuar i dy idelogëve më të ngurtë për daljen e Britanisë së Madhe nga BE krijon kaos në kabinetin qeveritar të Theresa May dhe i shusn shpresat e BE-së, se javët e ardhshme mund të ketë bisedime substanciale për ndarje dhe për fillimin e raporteve të reja mes BE dhe Britanisë së Madhe.

Brexiti shkakton kaos

Të premten e kaluar Theresa May tentoi të arrijë unitet në kabinetin qeveritar, por përpjekjka e saj dështoi. Konsvertorët britanikë janë të përçarë thellë për mënyrën e daljes nga BE dhe raportet e ardhshme me të. Politikanët më konservatorë nuk janë të gatshëm për kompromis, ndërsa të tjerët thonë se një Brexit i ashpër do të ishte çmenduri. Në mes të tyre nuk ka asnjë urë që i bashkon. Kryeministrja është kapur fort pas pushtetit, por nuk është e qartë nëse ajo do t’i mbijetonte një mocioni mosbesimi në Parlament. Shpresa e vetme e saj është fakti që këtë punë aktualisht askush nuk mund ta bëjë më mirë se ajo vet.

Konservatorëve të ashpër u mungon mbështetja në Parlament. Jacob Rees-Mogg, emri i të cilit përmendet si udhëheqës i mundshëm i qeverisë, nuk mund të sigurojë shumicën. Gjërat janë futur në qorsokak. Kaosi po mbizotëron në skenën politike. Brexiti po përçan britanikët dhe partinë konservatore dhe po helmon skenën politike. BE-ja iu lut Londrës para disa muajve që të negociojë me Brukselin dhe jo të merret vetëm me problemet e brendshme. Tani situata po keqësohet edhe më shumë.

Propozimet e May ishin vetëm fillimi

Theresa May pohon se propozimet e saj, megjithë krizën politike, janë rruga më e mirë për Brexit. Por propozimet e saj i mbrojnë vetëm interesat britanike. Ndaj ato nuk mund të jenë pikënisje për negociata me BE-në. Kjo përzierje e propozuar nga May për pak union doganor dhe pak tregti të brendshme, sipas dëshirës së britanikëve, nuk është sipas shijes së BE. Britania e Madhe duhet të bëjë lëshime të tjera dhe të futet në negociata të detajuara, që do të rezultonin me një zgjidhje evropiane. Por edhe nëse Theresa May e mbijeton këtë luftë politike me kundërshtarët, ajo mund të bjerë më vonë, sepse Brukseli me siguri që nuk do të pajtohet me kërkesat e saj.

Kaosi në qeverinë britanike është për BE-në një manovrim i panevojshëm. Aktualisht ka gjëra më të rëndësishme sesa mosmarrëveshjet në qeverinë britanike. Samiti i NATO-s ku kërcënojnë mosmarrëveshje serioze me Trumpin, takimi i Trumpit me Putinin, grindjet për çështjen e refugjatëve dhe ngritja e populistëve në Poloni, Itali dhe Austri janë temat që tërheqin më së shumti vëmendjen e BE-së.

Ndërkohë që negociatat për Brexitin kushtojnë energji dhe kohë. Duket se kundërshtarët e Evropës në Londër e kanë mbivlerësuar veten dhe besojnë se mund t’i zgjidhin vet të gjitha sfidat. Por vazhdimi i negociatave është i pakuptimtë, përderisa qeveria britanike nuk e shpjegon njëherë e përgjithmonë se kush e ka fjalën kryesore në çështjen e Brexitit. Diplomëtat e BE-së duhet të presin deri në përfundimin e luftës për pushtet në Londër. E kjo mund të zgjasë.

Por nëse ndonjë prej ideologëve të Brexitit vjen në pushtet, Evropa mund t’i harrojë të gjitha shpresat për zgjidhje praktike. Ata duan të largohen nga BE-ja pa arritur ndonjë marrëveshje tjetër për raportet mes tyre. Disa anëtarë të qeverisë britanike janë nisur drejt një humnere dhe duket se askush nuk mund t’i ndalë. (dw)

Samiti i Londrës rikthen investimet për siguri dhe stabilitet në Ballkan

BE AngliSamiti i Ballkanit Perëndimor, i cili po mbahet në Londër, ka mbledhur liderët e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor, partnerë të Bashkimit Evropian dhe përfaqësuesit e institucioneve evropiane, që të punojnë së bashku për t’i dhënë mbështetje sigurisë, stabilitetit dhe përparimit të rajonit.

Kryeministrja britanike, Theresa May është mikpritëse e këtij takimi, i cili paraqet Samitin e pestë me radhë që mbahet me vendet e Ballkanit Perëndimor.

Shefat e delegacioneve të vendeve anëtare të Procesit të Berlinit dhe vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, të cilët janë të pranishëm në samit, si dhe përfaqësuesit e Komisionit Evropian, janë pritur sot nga kryeministrja britanike, Theresa May.

Kjo e fundit, ka kryesuar sesionin plenar të samitit, në të cilin ishte paralajmëruar se do të bëhet prezantimi i planeve për Samitin në Varshavë, në vitin 2019.

Kryeministrja britanike May, ka publikuar pakon e masave për ndihmë për Ballkanin Perëndimor, për të ndihmuar përparimin e sigurisë kolektive dhe stabilitetit ekonomik të rajonit.

Në faqen zyrtare të Samitit të Londrës, është thënë se pakoja e masave do ta ndihmojë rajonin që të zgjidhë sfidat komplekse të sigurisë.

Kryeministrja May ka theksuar se Samiti i Londrës edhe një konfirmim më shumë i Qeverisë britanike për perspektivën evropiane të vendeve të rajonit.

“Historia ka dëshmuar se stabiliteti dhe siguria e rajonit të Ballkanit Perëndimor nënkupton një Evropë më stabile dhe më të sigurt. Ne po e braktisim Bashkimin Evropian në marsin e ardhshëm, por edhe më tej jemi të përkushtuar për përparimin e prosperitetit dhe sigurisë të Ballkanit Perëndimor, tash, por edhe në vitet që do të vijnë”, ka thënë May.

Duke folur për pakon e masave, kryeministrja britanike May, ka vlerësuar se këto masa do ta ndihmojnë edhe vendin e saj.

“Pakoja që e kam publikuar sot do ta ndihmojë Ballkanin Perëndimor që të ballafaqohet me kërcënimet ndaj përparimeve të tyre, sikurse krimit serioz dhe të organizuar, tregtisë me drogë dhe terrorizmit. Por, në të njëjtën kohë do të ketë efekt edhe në Britaninë e Madhe, duke i zvogëluar aktivitetet kriminale në vet burimin e tyre dhe me këtë do të pengojë që kriminaliteti të arrijë deri te rrugët britanike”, theksoi May.

Pakoja e masave përfshinë rritjen për 95 për qind të financimit britanik në rajon dhe nga 41 milionë funte, sa ishin mjete financiare nga Fondi për parandalimin e konflikteve, për siguri dhe stabilitet në vitin 2018 / 2019, është ngritur shuma në 80 milionë funte për vitin 2020/2021.

Gjithashtu, do të dyfishohet numri i britanikëve, të cilët do të punojnë në rajon, në çështjet e sigurisë që ndikojnë në Britaninë e Madhe dhe në Ballkan.

Në Samitin e Londrës është duke marrë pjesë kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, së bashku me zëvendëskryeministrin dhe ministrin e Punëve të Jashtme, Behgjet Pacolli, si dhe ministrin e Punëve të Brendshme, Bejtush Gashin.

Në një komunikatë për media të Zyrës së kryeministrit të Kosovës, është thënë se kryeministri Haradinaj, gjatë fjalimit të tij në sesionin e samitit, ka reflektuar mbi situatën aktuale ekonomike në vend, duke thënë se Kosova po ndjekë frymën e Procesit të Berlinit dhe se vendi ka krijuar klimë tejet të favorshme për investimet e huaja.

Gjithashtu, kryeministri Haradinaj, ka shpalosur përkushtimit e vendit për fqinjësi të mirë dhe bashkëpunim rajonal. Ai ka paraqitur projektet e Kosovës, të arriturat dhe sfidat, me të cilat është duke u përballur Kosova që nga nisja e procesit të Berlinit, por edhe duke e theksuar përkushtimin e Kosovës për fqinjësi të mirë, zhvillim të qëndrueshëm ekonomik, dhe rrugën evropiane si të vetmen alternativë.

“Kosova që nga përfshirja e saj në Procesin e Berlinit ka qenë e angazhuar në forcimin e marrëdhënieve të mira ndërfqinjësore, rrugën euro-integruese dhe bashkëpunimin ekonomik me të gjitha vendet e përfshira në këtë proces”, ka thënë kryeministri Haradinaj, duke vlerësuar rolin e të gjitha vendeve të BE-së në këtë proces.

Një sesion tjetër i samitit do të kryesohet nga kancelarja gjermane Angela Merkel.

Gjithashtu, në sesionin plenar, lidhur me temën “E ardhmja e Procesit të Berlinit” është paralajmëruar se do të flasin kryeministri polak Mateush Moravjecki, kancelarja e Gjermanisë, Angela Merkel dhe komisionari për Zgjerim, Johannes Hahn.

Me fjalimin e komisionarit Hahn, kanë nisur punimet e së martës të Samitit të Londrës. Ai ka folur për procesin e zgjerimit të Bashkimit Evropian dhe bashkëpunimin ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Hahn ka thënë se vendet e rajonit të Ballkanit Perëndimorë duhet të bëjnë ndryshime për të përparuar në rrugën e tyre drejt Bashkimit Evropian. Ai, gjithashtu, ka vlerësuar se në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë janë shënuar përparime, ndërkohë që ka shprehur mbështetjen për hapjen e negociatave të Bashkimit Evropian me Shqipërinë dhe Maqedoninë. Lidhur me këto dy të fundit, ai ka theksuar se gjatë vitit të ardhshëm do të vlerësohet ecuria e të dy vendeve.

Samiti fokusohet në 3 çështje kryesore: Rritjen e stabilitetit ekonomik, trajtimin e papunësisë për të rinjtë dhe ndërlidhjen rajonale; Forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe të sigurisë për t’i paraprirë kërcënimeve të përbashkëta përfshirë, korrupsionin, krimin e organizuar, trafikimin e njerëzve, drogës dhe armëve të zjarrit, terrorizmin dhe ekstremizmin e dhunshëm; si dhe lehtësimin e bashkëpunimit politik për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve dhe tejkalimin e problemeve të akumulua nga konfliktet e viteve 1990.

Samiti në Londër është pjesë e Procesit të Berlinit dedikuar Ballkanit Perëndimor iniciuar nga kancelarja gjermane Angela Merkel në vitin 2014, i cili ishte pasuar përgjatë viteve me samite tjera, gjatë të cilave ishin nënshkruar marrëveshje të shumta në fusha të caktuara. (rel)

Erdogan emëron dhëndrin ministër të financave

Erdogan 1Ministër i Thesarit dhe Financave, zoti Berat Albayrak”. Kjo fjali e Presidentit Erdogan shkaktoi rënien e mëtejshme të monedhës vendase, lirës.

Vetëm pak orë pasi bëri betimin si President me pushtet të zgjeruar i Turqisë, zoti Erdogan caktoi në drejtimin e ekonomisë së vendit dhëndrin e tij.

Zoti Erdogan zhvilloi një fushatë të gjatë për zhvendosjen e sistemit kushtetues të Turqisë drejt një presidence ekzekutive. Ai tashmë premton një transformim të mëtejshëm të vendit, të cilin e ka dominuar politikisht prej 15 vjetësh.

Përzgjedhja e zotit Berat Albayrak për postin e ministrit të thesarit dhe financave ka ngjallur debate.

Mungesa në kabinetin qeveritar e emrave të mirënjohur pro-tregut shkaktoi një rënie të mëtejshme me 3% të lirës. Monedha e rifitoi vlerën e humbur brenda ditës së martë. Lira ka humbur këtë vit gati 1/5-tën e vlerës së saj përkundër dollarit.

Ndërkaq, ekonomia vazhdon të jetë çështja më delikate për zotin Erdogan.

Investitorët kanë qenë gjithnjë të shqetësuar prej tendencës së zotit Erdogan për një kontroll më të madh të politikave monetare. Caktimi i dhëndrit të tij në drejtimin e financave e përkeqëson më tej situatën.

Një ndër dekretet e para që zoti Erdogan nënshkroi sapo bëri betimin, ishte marrja e autoritetit për emërimin e guvernatorit të bankës qendrore dhe të anëtarëve të komisionit për politikën monetare.

Më parë, emërimet për këto poste bëheshin nga këshilli i ministrave. (voa)