Kategoritë: Kosova

Lajmet nga Kosova

Zais dhe Jovanovic: Marrëveshjet ekonomike Kosovë – Serbi nuk zëvendësojnë bisedimet politike në Bruksel

Zais dhe JovanovicZyrtarë të lartë të administratës amerikane qëndruan për dy ditë në Kosovë, në një vizitë që kishte për qëllim zbatimin e marrëveshjes për normalizimin ekonomik Kosovë-Serbi që u nënshkrua në Shtëpinë e Bardhë më 4 shtator.

Delegacioni u përqendrua në fillimin e studimit të fizibilitetit për liqenin e Ujmanit dhe krijimin e lidhjeve më të mira në tregun e energjisë në Ballkanin Perëndimor.

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, zëvendës ndihmësi kryesor i Sekretarit për Energji të Shteteve të Bashkuara, Matthew Zais dhe drejtori menaxhues i zyrës rajonale të Korporatës Ndërkombëtare të Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Financiar, John Jovanoviç, thanë se zbatimi i marrëveshjes për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është përparësi e administratës amerikane.

“Absolutisht dhe kjo është një nga arsyet përse jemi këtu. Jemi këtu për dy qëllime: një është që të fillojmë studimin e fizibilitetit për liqenin dhe e dyta është që të punojmë me Kosovën dhe fqinjët e saj në rajon se si të krijohen lidhje më të mira në tregun e energjisë, qoftë elektrike apo gazit natyror. Dhe ka një mori mundësish. Ne kemi strategji për gazin natyror për Ballkanin. Dhe nuk ka rrugë tjetër për Kosovën përveç mundësive të saj që të jetë e lidhur me fqinjët dhe kjo do të ndihmojë ekonominë e Kosovës… Kur isha këtu herën e kaluar fluturova nga Athina ku u takuam me kryeministrin dhe ministrin e energjisë atje dhe diskutuam rritjen e lidhjeve të tyre më fqinjët edhe në kontekstin e lidhjes së vendeve si Kosova në rrjetin e gazit në këtë rajon. Dhe kjo është nga arsyet përse jemi këtu”, tha zoti Zais.

Zoti Zais thotë se arsyeja tjetër e vizitës së tyre ka të bëjë edhe me mbledhjen e informatave dhe vlerësimeve teknike për liqenin e Ujmanit.

”Dhe në parim, për të kuptuar mundësitë dhe përfitimet që mund të ketë Kosova nga shfrytëzimi i liqenit dhe tërë ajo që ofron liqeni, qoftë kjo energjia elektrike apo uji. Jemi këtu në kapacitet teknik dhe kjo është përcaktuar me marrëveshjen ekonomike në Shtëpinë e Bardhë. Dhe, sërish, ky është përkushtim. Kur isha herën e fundit, paraqita një letër nga sekretari i energjisë, sekretari Dan Brouillette, në të cilën përfshihej ky përkushtim për studimin e fizibilitetit dhe tri javë më vonë ja ku jemi, duke e zbatuar atë”, tha ai.

Përfshirja e fizibilitetit të liqenit të Ujmanit në dakordimin e 4 shtatorit nxiti reagime në Kosovë. Kritikët thonë se liqeni është pjesë e Kosovës dhe se nuk duhet të diskutohet me Serbinë.

Por, zoti Zais thotë se ekspertët amerikanë do të kryejnë punën teknike për mënyrën se si të shfrytëzohen më mirë mundësitë që ofron liqeni.

“Ne kemi sjellë dy ekspertë teknik. Njëri i energjisë dhe njëri i ujërave dhe të dy vijnë nga një prej laboratorëve kombëtar, Laboratori Kombëtar i Pacifikut veriperëndimor afër Siattlit. Ata kaluan tri zona kohore që të vijnë me ne që nga shteti i Washingtonit, përgjatë pandemisë dhe janë të vetmit nga tërë laboratori që kanë udhëtuar përgjatë pandemisë, sepse kërkuam një përjashtim, sepse aq i rëndësishëm mendojmë se është ky problem dhe përkushtimi ynë për të zbatuar marrëveshjen e normalizimit… Herën e fundit kur isha këtu solla një letër që e përshkrova më herët nga sekretari i energjisë për kryeministrin për përkushtimin tonë. Sot i solla një letër tjetër atij dhe ministrit të ekonomisë me të cilën ftojmë Kosovën që të jetë anëtare e asaj që ne e quajmë Partneritet për Bashkëpunim Energjetik Transatlantik, apo P-TEC. Shtetet e Bashkuara janë krahu i nismës së tre deteve. Takimi i kësaj nisme u mbajt sot në Estoni dhe sekretari ynë foli aty dhe siç e dimë 12 vende janë pjesë e saj. Por, Partneriteti për Bashkëpunim Energjetik Transatlantik të cilin Departamenti i Energjisë e lehtëson si krahu amerikan i tij, përfshinë 12 vende vëzhguese dhe sot e ftuam kryeministrin dhe Kosovën që Kosova të jetë vëzhguese në këtë Partneritet. Mendoj që ka përparësi të mëdha dhe është një rrugë tjetër që Kosova të jetë e lidhur me rajonin dhe Evropën dhe të gëzojë ndihmesën teknike dhe ekonomike që ofron departamenti amerikan i energjisë”, tha zoti Zais.

Drejtori menaxhues i zyrës rajonale në Korporatën Ndërkombëtare të Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Financiar, John Jovanoviç thotë se është optimist për kuadrin e marrëveshjes për normalizimin ekonomik ndërmjet Kosovës e Serbisë.

“Ne shpresojmë se kjo do të shtojë mundësitë që të dyja palët të ndërtojnë masa të mirëbesimit për të punuar së bashku për normalizimin ekonomik, qoftë në nivelin e lartë ashtu edhe atë të ultë dhe do të kemi mundësi për të përforcuar sektorin privat, në mënyrë që kapitali privat ndërkombëtar të mund të vijë këtu, të krijojë më shumë vende pune dhe të ketë ndikim afatgjatë në të dyja ekonomitë”, tha zoti Jovanoviç.

Zoti Jovanoviç thotë se qëllimi thelbësor i administratës amerikane është përshpejtimi i kapitalit privat që do të rriste punësimin dhe mundësitë ekonomike në rajon duke ndërlidhur ekonomikisht rajonin.

“Realiteti në terren është që secili shtet në rajon është tepër i vogël për të menduar se përparimi ekonomik zhvillohet brenda kufijve të tyre, duhet të shikoj tek fqinjët dhe ky proces nuk do të thotë që patjetër të bëni kompromise me sovranitetin tuaj, me identitetin tuaj politik, etnik dhe fetar, larg asaj. Vetëm pse bëjmë tregti me Kanadanë dhe Meksikën nuk do të thotë se nuk jemi komod të vazhdojmë të jemi Shtetet e Bashkuara. Natyrisht këto janë çështje të popujve dhe janë të ndërlikuara, por ne duam të gjejmë mënyra për të mundësuar tutje bashkëpunimin ekonomik rajonal kështu që integrimi në ekonominë gjithëpërfshirëse evropiane dhe ekonominë globale të jetë më i lehtë dhe të jetë me ndikim për popullatën vendase këtu”, tha zoti Jovanoviç.

Ai thotë se Kosova ndanë vlera të përbashkëta me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët tjerë perëndimorë dhe se gjetja e rrugëve për të çuar përpara partneritetin është thelbësor.

“Marrëveshjet për normalizimin ekonomik ofrojnë mundësi të mëdha, por, nuk janë zëvendësim për bisedimet politike në Bruksel. Dhe siç tha sekretari Zais, synimi ynë themelor, sepse është në interesin tonë strategjik të Shteteve të Bashkuara, është që t’i shohim këto vende si anëtare të Bashkimit Evropian, të forcojnë përfitimet nga demokracia, nga tregu i lirë dhe të sigurohemi se cilësia e jetës këtu të vazhdojë të përmirësohet mbështetur në ato vlera të përbashkëta perëndimore”, tha zoti Jovanoviç.

Zyrtarët amerikanë thonë se mbështetja për Kosovën dhe rajonin nuk ka filluar nga marrëveshja e 4 shtatorit por kjo pjesë sipas tyre ka qenë vazhdimisht e rëndësishme për Shtetet e Bashkuara.

Zoti Zais thotë se investimet e Rusisë dhe Kinës në rajon i shohin të rrezikshme sepse Ballkani Perëndimor është shumë i rëndësishëm për Shtetet e Bashkuara,

“Është rajon shumë i rëndësishëm sepse nuk është periferi e Evropës por është zemra e Evropës. Ne duam të ndihmojmë Ballkanin dhe të gjitha vendet e Ballkanit që të bëhen pjesë e Bashkimit Evropian dhe të përmbyllin rrugën drejt demokracisë dhe bazën ekonomike që Ballkani duhet të ketë në Evropë. Sa i përket investimeve kineze e ruse, ne jemi të sigurt për mundësitë dhe përparësitë e investimeve amerikane dhe mendoj që dëshmitë flasin vet. Sa i përket investimeve ruse, nuk është fshehtësi se Shtetet e Bashkuara mbështesin për Ballkanin dhe Evropën politikën se i tërë tregu është i hapur dhe ka rrugë e furnizime të llojllojshme posaçërisht për energjinë dhe gazin natyror. Ne besojmë se ky nuk është synimi i Rusisë. Qëllimi i Rusisë është rritja maksimale e varësisë së gjithë Evropës nga gazi i saj dhe të gjitha përpjekjet e saj çojnë në atë drejtim. Ky nuk është synimi i Shteteve të Bashkuara, investimet tona synojnë llojllojshmërinë e furnizimeve dhe pavarësisht nëse vijnë nga Shtetet e Bashkuara, ky është treg i lirë dhe në shpresojmë të sigurojmë furnizim për tërë rajonin”, tha zoti Zais.

“Ky rajon nuk ka nisur të jetë i rëndësishëm për Shtetet e Bashkuara që nga 4 shtatori, ka qenë vazhdimisht i rëndësishëm. Mbështetja për rajonin është dypartiake, përfshinë ideologji shumëpartiake, administrata, presidenca dhe do të vazhdojë për këto arsye themelore. Ne duam që t’iu shohim juve si anëtar të përhershëm të Bashkimit Evropian, duam të përforcojmë arritjet demokratike dhe tregtisë së lirë të cilat kemi parë që ju i keni bërë dhe duam që ky vend të jetë i shquar në qëndrueshmërinë ekonomike dhe politike, i shquar për krijimin e vendeve të punës dhe jo krizave dhe duke ofruar mundësi të mjaftueshme për të rinjtë këtu në rajon”, tha zoti Jovanoviç.

Zoti Zais thotë se qasja ndryshe e administratës amerikane për të zgjidhur problemet ka çuar në arritjet e deritashme.

“Ka pas mungesë të përparimit për një kohë të gjatë dhe ideja ka qenë që të provojmë diçka ndryshe duke studiuar mënyrat se si Kosova dhe fqinji i saj Serbia mund të përfitojnë nga normalizimi ekonomik, i cili thelbësisht është ndryshe dhe ne mendojmë se mund të arrijmë një përparim të ndjeshëm pavarësisht politikës. Prandaj ambasadori Grenell dhe presidenti (Trump) kanë pasur qasje të ndryshme”, tha ai.

voa

IKShPK : prej 818 mostrave kemi 130 raste pozitive, 1 të vdekur dhe 71 të shëruar!

covid komunat
Gjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK dhe laboratoret private me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 818 mostra të marra nga ShSKUK dhe gjurmimi i kontakteve të rasteve në terren, prej të cilëve rezultojnë 130 raste pozitive.
Brenda 24 orëve është raportuar një rast i vdekjes me SARS CoV-2 pozitiv (1 rast nga Spitali i Përgjithshëm, Gjilan).
Numri total i rasteve pozitive është 17.139 raste nga 81.704 persona të dyshimtë në virusin SARS-CoV-2 dhe 657 raste të vdekjes.
Gjatë 24 orëve të fundit, janë shëruar 71 pacientë derisa numri i përgjithshëm i të shëruarve deri më sot është gjithsej 14.787 raste, kurse numri i rasteve aktive është 1.695.
Rastet pozitive janë nga komuna Prishtinë 52 raste, komuna Gjilan 16 raste, komuna Mitrovicë 8 raste, komuna Podujevë 8 raste, komuna Prizren 6 raste, komuna Dragash 5 raste, komuna Fushë Kosovë 5 raste, komuna Gjakovë 5 raste, komuna Pejë 4 raste, komuna Vushtrri 4 raste, komuna Deçan 3 raste, komuna Ferizaj 3 raste, komuna Malishevë 3 raste, komuna Obiliq 2 raste, komuna Viti 2 raste dhe me nga një rast komunat Istog, Lipjan, Skenderaj dhe Suharekë.
Mbuloni gojën dhe hundën me maskë!
Mbani higjienën!
Respektoni distancën!

FJALA E PATER GJERGJ FISHTËS NË DEKË T’AVNI RUSTEMIT

Varrimi i AvniutCeremonia e varrimit të Avni Rustemit

“…Hajde, Avni, pra, tash me u da pergjithmonë. E sa per punë të Shqipnis mos ban merak: Un, që ti e din se nuk gënjej, po ta jap fjalën ktu mbi grykë të vorrit tand se ideali yt kombtar do të triumfojë e Shqipnija ka me perparue e lirë e lulzueme; pse në nji anë deka ka me herrë, ka me korrë, ka me shkmesë ket frrotë idiotash, egoistash, fanatikësh e farizejsh, neper kthetrat e të cilvet sod fati i atdheut âsht tue u pershku; në tjetrën anë Perendija i amshueshëm ka me shndritë mendjen e ka me dikue aq fort fuqî në zemër të moshës së re, që kjo, me punë, me ndigjesë ndaj ligjët e me nji atdhedashtnî të vertetë, ta mbajë Shqipnîn, ta bâjë me perparue e me lulëzue krahas me kombe të tjera të qytetnueme. Ka me pasë Shqipni! Do të bahet Shqipnija!”

E zeza mori Shqipni, se shum ké pa e randë ké psue rrymes s’asaj vistre të gjatë kavaljetesh, neper të cilët pershkue âsht fati yt i mjeruem! Fort të bukur të fali Perendija, por – ofshe un i mjeri! – se teper pa mshirë e turp shemtuem të ká nieri. Zbathë, zdeshë e lakuriquem, pa buk e shujtë e e shame prej gjithkuej, sa me t’ardhë mârre me u quejt me emen tand, dikur aq të lumnueshem, nuk e di a kalue ká ndo’i faqe nieri, që ti la mos të jeshë anë gjak të ndo’i hasmit të mënîshem se në gjak të bivet tu, mizorisht çá e vrá ndermjet vedit. Neper ty, po, shunglluen ajri ato pyllnaje heshtash të gjakbâsvet Gal, kah idht të shporojshin parzmet e bijve tu: Neper ty, po, u ndenë gardh ato shpata e shkallme të skryefortë, të cilat i pa dhimë pritshin krênat e bijve të tue; mbi ty, randoi pesha e pushtetsis rromake që ty të ndrydhi fron e liri, e neper ty u pershkue, mbasandej edhè ajo dhuna e permnershme e Azis, që të dërmoi të gjallët e jetës e as frymë nuk të la mâ me marrun, e ti u bane gazi eplla e dheut pa u gjetë kush kurr, që me të pajtue varrët, që me të ankue hallin tand të kobshëm. E vertetë që tjera ndoshta kombe e fise e vende, e tjera mote e mndorje të» historis s’tyne, kan muejtë kshtu me psue si psue ké ti, e mjera moj Shqipni; po fis as komb, as vend nuk ká kund n’Europë, që, si ty, zemra gjak t’i két pikue! Mos tjetër të bijt e atyne kombeve, fiseve, vendeve, edhè m’atëherë kur i ndrydhte nji kambë e hueja, kan mûejtë me dashtë Atdhenë e vet, kan mûejtë me urue per té. Nder sa per bijt tuej – fat zeza moj Shqipni – po ishte faj me të dashtun ty, që aq të bukur të fali Perendija.
Jo, po, Zoja të ndritshme e Zotni vllazen shqiptarë, dashtnija ndaj Atdheut ktu në Shqipni po ishte nji faj, nji mkat, nji krim, nji delikt, nji xhinajet – e xhinajet i randë fort, edhè kjo kufomë e shkretë, e mjerueme që ktu po e kemi para sysh, na dishmon né si ndeshkohet faj i i Atdhedashnis. Atdhedashnija, po, kjè njajo, që ia hangri kryet ktij djalit të mjer të martirizuem – i pat dalë, të ngratit, zani, se ky po e donte Shqipnm, edhè i donte me gjith mend e me gjith zemër e me gjith fuqî të shpirtit të vet se per Shqipni jo gjaja, pse ksaj kurr s’i ka pasë lakmue, por s’i dhimbej jeta, të cilës s’i lakmonte per tjeter, veç per me i sherbye Shqipnis e me i u ba flî Atdheut. E pse kjo Atdhedashnî, e gjallë e të tanë zjarm, si furra zharitëse e nji diellit të djegagurit, kaq fort zu me i ndritë në báll, në ftyrë, e me i u kallë nder sy, sa per rreth tij, si hyj ma të vogjel per qark të nji diellit të shkelqyeshem, nisi me u mbledhë tok mosha shqiptare – shpresa e bardhë e Atdheut, e vuni besë – nji besë shqiptare se do të jetote, do të punote, do të diste per jetë e lulzim t’Atdheut. I vu ndokush shêj ksaj pune edhë nji të djelë mbas dite, ditën per diell, s’dij se për çfarë vorrit të mallkuem të Tiranës, po del nji kukuth, lugat i tmerrshem, i cili me armë të s’di se kuj, e vret e e len shakull mbi dhè.
Edhè kshtu sod, që lulet janë tue shpërthye mbi dhé, ky në ma të miren lule të djemnîs së vet, lule po hin me u kalbë nen dhé. Pse? Pse pat dashtë Shqipninë! Kërcuna mori nana e vet, që ktij petriti të Lubohovës, dhanë i paska nji zemër bujare, fisnike; pse po zemra satrapit të tiranit ajo t’ia kishte dhanun, sod s’do ta kishte martue me tokë të zezë, por me ndo’i , zojë vashe shqiptare… I ziu more pedagogu i tij, që mbrenda ledhève të shkollës dikue i paska të gjith ate njomsi ndjesie ndaj virtytit, burrnis, beses, njerzis, pse po ta kishte msue aty se me kalem e letër mund të shkelen popujt e mund të pihet gjaku i tyne, sod vorfnue s’do ta kishte Libohovën nji qytetas i ndershëm, Vlonën me nji birë në shpirt, Kosoven me nji mik, mbarë djemninë shqiptare me kampionin e vet aq të dashtun e të drashtun!
Flaka, po, i perpiftë njato kangë e letra, të cilat, tue fry neper flî t’ ambël të kësaj gjuhe hyjnore tonen, e ndezkan zhari zemren e tij ndaj Atdheut, edhè kshtu para kohe e çuekan në vorr. Oh! Po, të mos ta kishte dashtë ky djalë Shqipnin, sod nuk do të kishin shkrehë burrat e dheut prej shkambit të Pejes e dër në kulm të Kepit të Stiloz, per me derdhë lot mbi varrë të tij të pashërueshme; por kuk te carani i votrës së vet do të kishin kja varret – edhè kto të pashërueshme – të kombit shqiptar, që me të mdhej hapa po avitet kah prendimi i vet. Jo po; ky djalë po të kishte vu dorë e vjedhë nder pasuni të Shtetit, po të kishte rrëmbye tokët e hueja, po të kishte shnjerzue gjinden e huej e per qëllime të poshtërme politike të kishte djegë ndo’i malsî e rrenue ndo’i fshat, na sod ktu s’do ta kishim m’e pa, lamë me gjak, shtri mbi rrasë të vorrit, por gjetë do ta kishim me e pa tue u tallë fron më fron, sandalle më sandalle, kolltuk më kolltuk neper oda të shtrueme, e vesh më vesh me simahorë të ndo’i klikës së mshehtë, të ndytë, tue perpilue vistret e emnavet të njatyne atdhetarvet që do t’ u bajshin flî ambicjonit të poshterm të tyne. Por Avni Rustemi kjè burrë, kjè trim, kjè besnik, kjè zemër bujar e Shqipnin e desht me gjith fuqin e shpirtit të vet, prandej’ u la në gjak, prandej diq, shkoj, mbaroj.
Mbaroj thashë?…Më paska pasë rrshitë goja pahiri;pse Avni Rustemi s ka mbarue. Edhè aj jeton nder né edhè ka per të jetue dèri sa në ndo’i skaj sado të vogel të Shqipnis ku të ndihet tue kumbue e ambla gjuha jonë shqiptare. Burri i mirë s’des kurr. Fjal drejta hyjneshë e historis, kjo,në nji fletë të historis shqiptare emnin e tij ka per ta shkrue me shkrola arit, hkrola të pa shlyeshme. Ka me dalë ndo’i poet i kombit, i cili ate emën ka per ta këndue mbi lirë të vet të hyjnueshme; e ate emen atëherë mësuesit nder shkolla kan per të ia u permendë nxansavet të censhëm: kapun në valle djemtë e vashat shqiptare neper brohori kan per ta kndue at emën; kan per ta kndue barijt e blegtorët neper hije e mrrize të paqta të fushavet e të malevet tona, e mali e fusha e bregu e zalli kan me jehue nga ky emën e kshtû emni i Avni Rustemit, si ideali i tij, ka me mbetë i padekshëm në Shqipni. Âsht rrêjt, pra, tradhtari qe thau të rijtë e tij, per në pastë mendue, me nji plumb pushke të pagueme Avrnu do të mbarote. Avniu s’mbaron jo! Njajo flakë atdhedashtnije, e cila, si zjarmi kullon arin, mbrrîjti me e shlye njollen e fajnîs n’ate vepër që m’herë të parë, në sy të gjyqtarit frangdo t’u dukte delikt i randë, ajo po, ká per ta ruejtë emnin e tij të padekshëm nder sa breznî, që rend mbas rendi do të vinë me gzue Shqipnin e lirë, e ky panagjyrë i madhnueshëm dishmon kjartas se un jam tue folë të vertetën. E njimend: o po kúr, pra, ditës së dekës të Gjergj Skanderbegut u pa nji verçallë ma i madhnueshëm, nji funeral ma i lulzueshem se ky i Avni Rustemit, -e të cilin pa nderlikim besimit, fisit a bajrakut, muer pjesë Shqipma mbarë?
Ktú ké shkëlqesa të Këshillit të Naltë edhè dhespoten fort ndershem; ké – aballarë, hoxhallarë, priften, freten e misa Kuvendit Kushtetues; bajraktarë e beglerë, qytetas e fshatarë, pasanikë e të vorfen, pleq e të rij, burra e gra, djelm e varza që kan ra e ardhë ktu në Vlonë per të kjasue loden e vet mbi’ vorr të tij. Kta, po, rrëfejnë se emni i Avni Rustemit e ideali i tij do të rrojnë të padekshëm në Shqipni të lirë.
Stolis, pra, me rreze të nji emni të padekshëm e pajis me perdhimtime t’ambla të mbarë kombit shqiptar, mos u tut, Avni, tue u djerrë në vetmi të vorrit të errshëm, e kshtu me u dá prej nesh pergjithmonë. E vështirë, ndoshta, të vjen puna, që me u shkepë prej gjivet të prindvet tuej, por, qe, Shqipnija ka hapë gjitë e vet e të lypë per vedi. Nuk ké çka ban, do të hish në gjî të saj; pse ti, sod e mbrapa, nuk jé i kurrkujt tjetër veç se i Shqipnîs. Edhè Shqipnija në gjî të vet ka me i strukë kocat tuej, që mos t’i lendojë furia e thellimit a ndo’i fuqî tjetër kundërshtare, e ti në ate gjî ké me pushue si dikur, foshnje, pushove në gjîtë nanës sate zemër rrënueme: Jo, po, edhè Shqipnija âsht nana, e si nanë ka me ta mbajtë kujdesin, që mos ta trazojë kush gjumin e dekës në gjî të saj.
O ju male të Shqipnis, lamtumirë po ju thotë Avni Rustemi, e nji amanet âsht tueju lan: që edhè sod e mbrapa t’ i rritni djelmë sokola, si dikur motit, me besë e me burrnî.
O ju fusha të Shqipnis, lamtumirë po ju thotë Avni Rustemi e nji amanet âsht tue ju lan: që mos të jeni dorështrêjt ndaj kombit shqiptar, por t’i jepni bukë e shujtë e mos ta qitni ma Shqipnin me shkop e me strajcë me lypë buk dyerve të kombevet të hueja. Ju falet nderës dhe per lulet e bukura që keni dergue per ditën e vorrimit të tij.
O ju njerzë të Shtetit Shqiptar e misa të Kuvendit Kushtetues, lamtumirë po u thotë Avni Rustemi e nji amanet âsht tue ju lan: që po kjé se âsht kush nder ju, që me nder dikasteret e nalt të shtetit ose në log të Kuvendit Kushtetues s’ka para sysh veç se punën e tagjîs, ta mbushë strajcën pikë e per maje me gjak të shtetit edhè të shmanget në punë të vet, e mos të rrijë ma me luejt harushë mbî shpinë të nji popullit të ngratë, që as frymë nuk po mund të marrë prej lotvet të gjakut.
O e bardhë shpresë e kombit – djelmëni shqiptare, lamtumirë po të thotë Avni Rustemi e amanet âsht tue të lanë:
Armët e mbushme mos me i dhanë
Shoq me shoq kurr mos me u xanë
Mos me u xanë as mos me u ngaë
Kurr ujët turbull mos me i raë
Fjalët per pajë kurr mos me i ndalë
Zemrës sëfrytë me i lanun dalë.
O zemërplasun prindet e tij, Avniu juej, qe, po ndahet pergjithmonë prej jush, edhè po ju lypë hallallin, per çka me fjalë a punë ka muejtë me ju pezmatue zemrën. Edhè ky ka kjenë çilimi, ka kjenë i ri, e prandej ka mûejtë me gabue. E ty babë i mjerë, amanet âsht tue ta lan, që kur të bajë motra me kja – qyqja motër per kaq vlla! – ta pajtojsh me fjalë t’ambla e të buta e mos ta lash, qyqen e natës, me i plasë zêmra prej dhimbjes per Avniun e vet.
Lirë e bekue po ju thotë të gjithve ju, që keni ba faqen e bardhë e ardhc m’e percjellë deri në ket vend pushimit të tij të mbramë. E ju, Zoja :e ndritshme po ju truhet per çka keni ma per zemër, që t’ia shmangni mamen prej vorrit e mos të shofë gazep me sy.
Hajde, Avni, pra, tash me u da pergjithmonë. E sa per punë të Shqipnis mos ban merak: Un, që ti e din se nuk gënjej, po ta jap fjalën ktu mbi grykë të vorrit tand se ideali yt kombtar do të triumfojë e Shqipnija ka me perparue e lirë e lulzueme; pse në nji anë deka ka me herrë, ka me korrë, ka me shkmesë ket frrotë idiotash, egoistash, fanatikësh e farizejsh, neper kthetrat e të cilvet sod fati i atdheut âsht tue u pershku; në tjetrën anë Perendija i amshueshëm ka me shndritë mendjen e ka me dikue aq fort fuqî në zemër të moshës së re, që kjo, me punë, me ndigjesë ndaj ligjët e me nji atdhedashtnî të vertetë, ta mbajë Shqipnîn, ta bâjë me perparue e me lulëzue krahas me kombe të tjera të qytetnueme. Ka me pasë Shqipni! Do të bahet Shqipnija!
(Rev. “Afrimi”, vjeti II, maj 1924.Vlorë)
Át Gjergj Fishta: “PROZA” vëllimi i dytë 1923-1940, Botime Françeskane, Shkodër, 2006, f.135-139.

IKShPK : prej 828 mostrave kemi 118 raste pozitive, 2 të vdekur dhe 50 të shëruar!

tabela covid komunatGjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK dhe laboratoret private me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 828 mostra të marra nga ShSKUK dhe gjurmimi i kontakteve të rasteve në terren, prej të cilëve rezultojnë 118 raste pozitive.
Brenda 24 orëve janë raportuar tre raste të vdekjes me SARS CoV-2 pozitiv (1 rast nga Spitali i Përgjithshëm, Gjilan, 1 raste nga Spitali i Përgjithshëm, Pejë dhe 1 rast nga Mjekimi Intenziv Qendror, QKUK).
Numri total i rasteve pozitive është 17.009 raste nga 80.886 persona të dyshimtë në virusin SARS-CoV-2 dhe 656 raste të vdekjes.
Gjatë 24 orëve të fundit, janë shëruar 50 pacientë derisa numri i përgjithshëm i të shëruarve deri më sot është gjithsej 14.716 raste, kurse numri i rasteve aktive është 1.637.
Rastet pozitive janë nga komuna Prishtinë 34 raste, komuna Gjilan 24 raste, komuna Vushtrri 19 raste, komuna Pejë 7 raste, komuna Ferizaj 6 raste, komuna Gjakovë 6 raste, komuna Prizren 5 raste, komuna Shtime 4 raste, komuna Fushë Kosovë 3 raste, komuna Istog 3 raste, komuna Skenderaj 3 raste, komuna Lipjan 2 raste dhe me nga një rast komunat Drenas dhe Suharekë.
Mbuloni gojën dhe hundën me maskë!
Mbani higjienën!
Respektoni distancën!

IKShPK : prej 869 mostrave kemi 137 raste pozitive dhe 49 të shëruar!

tabela komunat covid
Gjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK dhe laboratoret private me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 869 mostra të marra nga ShSKUK dhe gjurmimi i kontakteve të rasteve në terren, prej të cilëve rezultojnë 137 raste pozitive.
Brenda 24 orëve është raportuar një rast i vdekjes me SARS CoV-2 pozitiv (1 rast nga Spitali i Përgjithshëm, Prizren).
Numri total i rasteve pozitive është 16.891 raste nga 80.058 persona të dyshimtë në virusin SARS-CoV-2 dhe 653 raste të vdekjes.
Gjatë 24 orëve të fundit, janë shëruar 49 pacientë derisa numri i përgjithshëm i të shëruarve deri më sot është gjithsej 14.666 raste, kurse numri i rasteve aktive është 1.572.
Rastet pozitive janë nga komuna Prishtinë 54 raste, komuna Gjilan 20 raste, komuna Podujevë 17 raste, komuna Gjakovë 8 raste, komuna Lipjan 6 raste, komuna Rahovec 5 raste, komuna Fushë Kosovë 4 raste, komuna Pejë 4 raste, komuna Junik 3 raste, komuna Deçan 2 raste, komuna Ferizaj 2 raste, komuna Klinë 2 raste, komuna Skenderaj 2 raste dhe me nga një rast komunat Drenas, Istog, Mitrovicë, Novobërdë, Obiliq, Prizren, Suharekë dhe Viti.
Mbuloni gojën dhe hundën me maskë!
Mbani higjienën!
Respektoni distancën!

IKShPK : prej 981 mostrave kemi 148 raste pozitive dhe 56 të shëruar!

tabela komunatGjatë 24 orëve të fundit, në Laboratorin e Mikrobiologjisë Molekulare në IKShPK dhe laboratoret private me metodën RT-PCR, janë testuar gjithsej 981 mostra të marra nga ShSKUK dhe gjurmimi i kontakteve të rasteve në terren, prej të cilëve rezultojnë 148 raste pozitive.
Brenda 24 orëve nuk është raportuar asnjë rast i vdekjes me SARS CoV-2 pozitiv.
Numri total i rasteve pozitive është 16.754 raste nga 79.189 persona të dyshimtë në virusin SARS-CoV-2 dhe 652 raste të vdekjes.
Gjatë 24 orëve të fundit, janë shëruar 56 pacientë derisa numri i përgjithshëm i të shëruarve deri më sot është gjithsej 14.617 raste, kurse numri i rasteve aktive është 1.485.
Rastet pozitive janë nga komuna Prishtinë 66 raste, komuna Gjilan 14 raste, komuna Mitrovicë 14 raste, komuna Fushë Kosovë 10 raste, komuna Deçan 6 raste, komuna Drenas 6 raste, komuna Pejë 6 raste, komuna Prizren 5 raste, komuna Vushtrri 5 raste, komuna Lipjan 4 raste, komuna Ferizaj 2 raste, komuna Shtime 2 raste, komuna Skenderaj 2 raste, komuna Viti 2 raste dhe me nga një rast komunat Kamenicë, Malishevë, Novobërdë dhe Podujevë.
Mbuloni gojën dhe hundën me maskë!
Mbani higjienën!
Respektoni distancën!

Çfarë përmban raporti i OKB-së për Kosovën?

kbKëshilli i Sigurimit të OKB do të merret me Kosovën më 21 tetor, në takimin e rregullt të radhës. Sekretari i Përgjithshëm i OKB, Antonio Guterres ka përpiluar raportin për punën e UNMIK këto gjashtë muaj.

Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara do të mbajë takimin informues të radhës për Kosovën më 21 tetor. Është ky takimi i dytë për këtë vit, pas atij të mbajtur më 24 prill.

Raporti për Kosovën u është dhënë ndërkohë të gjithë anëtarëve të Këshillit të Sigurimit. Mbi bazën e tij çdo anëtar i KS përgatit fjalën e vet. Raporti do të prezantohet shkurtimisht në Këshillin e Sigurimit nga shefi i UNMIK-ut, Zahir Tanin.

Raporti i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB për Kosovën përmban 14 faqe të ndara në dhjetë pika, si dhe tre shtojca. Raportimi bëhet në bazë të rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit, e cila thotë se Sekretari i Përgjithshëm i OKB duhet të informojë rregullisht Këshillin e Sigurimit për zbatimin e mandatit të UNMIK-ut. Raporti aktual trajton periudhën 16 mars- 15 shtator të këtij viti.

Katër faqet e para të raportit flasin për politikat kryesore dhe zhvillimet e çështjeve të sigurisë. “Sfida të ndyshme kanë hasur njerëzit dhe institucionet në Kosovë, por më kryesorja ka qenë COVID-19, krizë që përveç ndikimit në shëndetin publik ka pasur pasoja serioze politike, ekonomike dhe sociale,” shkruhet në fillim të raportit. Raporti numëron ndër zhvillimet politike heqjen e besimit qeverisë së Albin Kurtit, dy muaj mbas qëndrimit në pushtet dhe ngritjen e akuzave nga Dhomat Speciale të Kosovës kundër presidentit Thaçi dhe kryetarit të PDK, Kadri Veseli, të cilat “e komplikuan më tej skenën politike të Kosovës”.

Kronologjikisht ngjarjet janë zhvilluar kështu: LDK doli nga koalicioni me Vetëvendosjen dhe 82 nga 120 deputetët e Kuvendit votuan në favor të mosbesimit ndaj qeverisë Kurti. Presidenti Thaçi ngarkoi LDK, partinë që pati dalë e dyta në zgjedhjet e fundit, për të formuar qeverinë e re. Qeveria e re është përzierje e partive të vogla. Kabineti i kryeministrit Hoti përmban 16 anëtarë, 3 prej të cilëve janë gra. “Me të marrë pushtetin, qeveria e re përcaktoi si prioritete luftën kundër pandemisë, rimëkëmbjen e ekonomisë, luftën kundër krimit dhe korrupsionit, përparimin në dialogun me Beogradin dhe përparimin në integrimin europian”, shkruhet në raport. Qeveria ka propozuar një plan 1,2 miliardë dollarë për rimëkëmbjen e ekonomisë.

Më tej: Në qershor Zyra e Prokurorit Special bëri të ditur akuzën e ngritur ndaj presidentit Thaçi, zotit Veseli dhe personave të tjerë të ngarkuar me krime, krime kundër njerëzimit, përfshirë vrasje, zhdukje personash, torturë dhe përndjekje. Procesi pret të marrë rishikimin dhe konfirmimin nga një gjyqtar i procedures paraprake. “Zoti Veseli, thuhet në raport ka deklaruar se motivet e vërteta të Prokurorisë janë “krejtësisht politike”, kurse Presidenti Thaçi i quajti akuzat “të gabuara”. Ndërkohë Kuvendi nxorri një rezolutë të padetyrueshme që i bën thirrje njerëzve në Kosovë për të qenë të bashkuar në mbrojtje të vlerave të “luftës çlirimtare të UÇK”.

Raporti merret më tej me tensionet në rritje lidhur me vazhdimin e punimeve në rrugën për Mal të Zi, e cila kalon nëpër zonën e mbrojtur të manastirit Visoki të Deçanit. Dioqeza e Rashkës dhe Prizrenit i kërkoi qeverisë së Kosovës dhe komunitetit ndërkombëtar ta mbrojë zonën nga shkeljet. Beogradi kritikoi punimet për ndërtimin e rrugës dhe i kërkoi presidentit Vuçiq që të përfshijë këtë çështje në axhendën e bisedimeve të radhës Prishtinë- Beograd. “Punimet e rrugës kanë ndaluar, sqaron raporti, por komuna e Deçanit nuk është angazhuar që të ndalojë përgjithnjë punimet e rrugës “së paligjshme”.

Po ashtu raporti shkruan për rritje të akteve kriminale kundër personave dhe pronave në komunat serbe të Vushtrisë, Novakut, Prizrenit, Istogut, Gilanit dhe Obiliqit nga mesi i marsit deri në fund të majit.

Me ndikimin e virusit Corona dhe luftimin e tij merret pjesa e tretë e raportit. Kosova ka pasur 15 000 raste  infektimi me COVID-19 dhe më shumë se 600 që kanë humbur jetën. Krah masave të tjera, është duke u bërë përpjekje, për të rritur kapacitetet në bërjen e analizave. “Reagimi ndaj pandemisë ka qenë nën ndikimin e sistemit të dytë paralel shëndetësor të mbështetur nga qeveria e Serbisë,” thuhet në raport, i cili vëren se “në fazat e para të pandemisë ka patur divergjenca midis masave të marra nga Prishtina dhe atyre të marra nga institucionet që sponsorizohen nga Beogradi.” Që nga marsi, ekipi i OKB në Kosovë, ka dhënë asistencë bilaterale dhe multilaterale prej 27 milionë dollarësh.

COVID-19, është ai që ka bërë bashkë kryetarët e bashkive të Mitrovicës së Veriut dhe të Jugut, në një konferencë të mbajtur më 2 prill, ku i është bërë thirrje qytetarëve të respektojnë masat parandaluese. Kemi kaluar kështu në pikën 4 të raportit, e cila që merret me Veriun e Kosovës. Përveç COVID-19, temat në veri të Kosovës kanë të bëjnë me zgjedhjet lokale.

Pika e pestë e raportit të Sekretarit të Përgjithshëm merret me normalizimin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës. “Vazhdojnë përpjekjet në dialogun Prishtinë- Beograd organizuar nga BE”. Më 3 prill BE emëroi Miroslav Lajçakun, të dërguarin special për dialogun. Franca dhe Gjermania mbajtën takime virtuale më 10 dhe 12 korrik me kryeministrin Hoti dhe Presidentin Vuçiq, takim që u pasua nga një takim fizik më 16 dhe 17 korrik me pjesëmarrjen e Josep Borrellit, përfaqësuesit të lartë të BE për politikën e jashtme dhe çështjet e sigurisë. “Takimi u fokusua në çështjet e personave të zhdukur dhe personave të zhvendosur si dhe tek bashkëpunimi ekonomik,” thuhet në raport. Vuçiq dhe Hoti dhanë një deklaratë të përbashkët ku vunë theksin në “prioritetin e madh që ka integrimi në BE” dhe tek vazhdimi i dialogut. “Në të njëjtën kohë, thuhet në raport, palët vazhduan të prezantojnë qëndrime të ndryshme lidhur me rezultatet që presin nga dialogu. Prishtina këmbëngul në njohjen reciproke dhe Beogradi në rëndësinë e zbatimit të marrëveshjeve ekzistuese”.

Më pas flitet për takimin më 4 shtator në Uashington të presidentit të SHBA dhe kryeministrit Hoti dhe Presidentit Vuçiq, ku u nënshkruan veç e veç marrëveshje për “normalizimin e marrëdhënieve ekonomike”. Beogradi dhe Prishtina premtojnë mes të tjerash të rivendosin lidhjet hekurudhore dhe të ndërtojnë një autostradë, si dhe që të bashkëpunojnë me qeverinë e SHBA për të bërë një studim që synon ndarjen e energjive ujore dhe energjetike të liqenit të Ujmanit. Palët kanë rënë dakord që Kosova t’i bashkohet “mini- Shengenit”, zonës së përbashkët midis Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë. Të dy palëve kanë rënë dakord që të pezullojnë për një vit fushatat e njohjes dhe çnjohjes së Kosovës.

Më tej raporti tregon për nënshkrimin e marrëveshjes për autorizimin e sistemit elektrik të Kosovës që të shkëputet nga zona serbe, dhe të futet në një zonë rajonale që mbulon Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.

Në pikën e gjashtë raporti merret me kthimet, pajtimin, trashëgiminë kulturore dhe marrëdhëniet midis komuniteteve. Gjatë kësaj periudhe ka pasur 189 kthime vullnetare, mes të cilëve gra dhe burra, serbë, romë, shqiptarë, egjiptianë, boshnjakë. “Pjesa më e madhe e 200 000 personave të zhvendosur nga Kosova e kanë rezidencën në Serbi,” thuhet në raport. Në maj një grup teknik mbajti një takim virtual për të nxitur zgjidhje të përhershme për personat e zhvendosur nga Kosova.

Zyra e Komisionerit për gjuhën botoi në mars raportin vjetor për respektimin e ligjit të gjuhës për komunitetet. Komunitetet jomadhore vazhdojnë të hasin pengesa për të marrë informacione në të gjitha gjuhët në sistemin e drejtësisë, regjistrimin e pronave, shërbimin ndaj shëndetit.

Pika e shtatë e raportit i kushtohet zbatimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut.  Në këtë pikë vërehet se prokuroria dhe gjykatat e Kosovës kanë pasur gjatë kësaj periudhe procese me krimin e organizuar dhe korrupsion në nivele të larta. Raporti përmend procesin ndaj 19 personave, përfshirë anëtarë të Kuvendit dhe ish ministra të akuzuar për abuzim detyre gjatë privatizimit të kompanisë së energjisë elektrike të Kosovës. Pesë policë janë akuzuar për krim të organizuar dhe kontrabandë mallrash. Shtatë persona janë akuzuar për transport dhe shitje armësh dhe lëndësh narkotike. 33 persona janë akuzuar për marrje rryshfetesh, kontrabandë mallrash dhe mbajtje armësh. Megjithatë, shoqëria civile raporton për pak përparim në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Gjykatat e Kosovës kanë vazhduar proceset për krime lufte dhe raste që kanë lidhje me to. UNMIK vazhdon përpjekjet për të mësuar për fatin e 1643 personave të zhdukur.

Kosova vazhdon proceset e dënimit të personave që kanë marrë pjesë si luftëtarë të huaj në luftëra dhe terrorizma.

Në pikën tetë raporti merret me çështjen “Gruaja dhe paqja e siguria” në të cilën thuhet se komisioni i verifikimit të statusit të të mbijetuarit të dhunës seksuale në luftë ka marrë 63 kërkesa duke e çuar numrin e përgjithshëm në 1303. Deri më sot 846 persona kanë marrë statusin, kurse 262 vetë janë refuzuar. Në këtë pikë të raportit, Sekretari i Përgjithshëm shkruan se gjatë pandemisë është rritur dhuna në familje dhe dhuna me bazë gjinire. Gjashtë muajt e parë të këtij viti ka pasur 1012 raste dhune në familje. Në qershor, është inaguruar strehimorja e parë rajonale në Mitrovicën Veriore për viktimat e dhunës familjare dhe me bazë gjinore.

Në pikën e nëntë flitet për rritjen e besimit, partneritetin dhe bashkëpunimin. Kjo është pika ku është përqëndruar kryesisht puna e UNMIK-ut në Kosovë dhe UNMIK flet për veten e vet.

Në pikën e dhjetë, Sekretari i Përgjithshëm ka përmbledhur vërejtjet që ka, mes të tjerash: “UNMIK-u dhe ekipi i OKB në Kosovë do të vazhdojnë të adaptojnë aktivitetet e tyre në bazë të ndryshimeve që kanë ndodhur në vend dhe do të vendosin prioritetet në mbështetjen e Kosovës, duke u përqëndruar tek ata që kanë më shumë nevojë.”

Raporti i Sekretarit të Përgjithshëm shoqërohet nga raporti i përfaqësuesit të lartë të BE për politikën e jashtme dhe sigurinë, mbi aktivitetet e EULEX-it dhe nga një raport i Dhomave Speciale dhe Prokurorit Special si dhe një shtojcë që tregon për përbërjen e UNMIK-ut.

dw

Lajçak paralajmëron ndryshimin e Kushtetutës, Qeveria e Kosovës hesht

qeveriaPërfaqësuesi i Posaçëm i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak, ka deklaruar në Beograd se në të gjitha takimet që ka pasur në Prishtinë, i është thënë se Kosova do të implementojë të gjitha obligimet që i ka marrë përsipër, duke përfshirë këtu edhe krijimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Lajçak ka përmendur edhe ndryshimin e Kushtetutës së Kosovës, duke thënë se ajo nuk është ‘Bibël’.

“Qëndrimi ynë është se ne jemi duke negociuar aq procese serioze që është e logjikshme që do të duhet të ndryshojë edhe Kushtetuta”, ka thënë Lajçak në Beograd me 15 tetor.

“Për këtë askush nuk më tha që kjo është e pamundur. Do të thotë, Kushtetuta nuk është Bibël dhe nëse merrem vesh për çështje serioze, normale është, ajo do të duhet të reflektohet edhe në Kushtetutë”, shtoi ai.

Lajçaku e vizitoj Beogradin pas takimeve dy ditore në Prishtinë.

Kjo deklaratë ka ngjallur shumë reagime në Kosovë, mirëpo jo edhe reagimin e Qeverisë së Kosovës. Radio Evropa e Lirë ka provuar të marrë një qëndrim nga zyra e kryeministrit Avdullah Hoti, por të njëjtit nuk kanë komentuar lidhur me këtë çështje ose sa i përket deklarimit të Lajçakut se ‘askush nga bashkëbiseduesit e tij (në Prishtinë) nuk tha që ata nuk do të përmbushnin detyrimet e tyre.’

Kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti, ka përsëritur në disa raste se Asociacioni është temë që nuk hapet më, por pas takimit me Lajçakun ka thënë se “Asociacioni nuk do të themelohet pa u arritur marrëveshja finale”.

Time Kadriaj, deputete e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, parti kjo që është pjesë e koalicionit qeverisës, tha për Radion Evropa e Lirë se Kushtetuta e Republikës së Kosovës është e qartë dhe e paprekshme.

Sipas saj, është Serbia ajo duhet ta ndryshojë Kushtetutën e vet dhe duhet të kërkojë falje për të gjitha krimet që i ka shkaktuar popullit të Kosovës.

“Ky është një gabim i madh i Lajçakut, sepse këto deklarata ai është dashur t’i japë në Kosovë. Formimi i Asociacionit duhet të bëhet sipas verdiktit që e ka dhënë Gjykata Kushtetuese, e cila në atë marrëveshje ka gjetur plot 23 nene që nuk janë në harmoni me Gjykatën Kushtetuese. Lajçak nuk ka të drejtë të kërkojë që Kosova të bëjë kompromise të tjera në procesin e dialogut”, tha Kadriaj.

Kurse, në partinë opozitare Lëvizja Vetëvendosje, thonë se në takimin me Lajçakun, është diskutuar për procesin e dialogut, por jo edhe për Asociacionin.

Zëdhënësi për media i kësaj partie, Përparim Kryeziu, tha për Radion Evropa e Lirë se pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese të 23 dhjetorit 2015, që e ka bërë projekt të pamundur në Republikën e Kosovës, kjo temë duhet të jetë e mbyllur për të gjithë.

“Asociacioni i komunave me shumicë serbe nuk ka mundur të jetë temë e këtij takimi, pasi Lajçak është shumë i vetëdijshëm për qëndrimet dhe vlerësimet e LV-së në lidhje me të. Prandaj edhe nuk është paraqitur nevoja për riaktualizim të kësaj teme në takim me ne. Të njëjtën konsideratë me gjasë nuk mund ta këtë pasur në takimet e tjera, veçanërisht me ata të cilët e kanë negociuar e përkrahur si marrëveshjen e 2013-s po ashtu edhe atë të 2015-s”, tha Kryeziu.

Partitë e tjera parlamentare në Kosovë, nuk e kanë komentuar deklaratën e Lajçakut të dhënë në Beograd.

Qeveria, jotransparente rreth dialogut Kosovë-Serbi

Ish-ministrja për Dialog, Edita Tahiri, përmes një reagimi në rrjetet sociale, ka shkruar se qeveria e Kosovës është dashur të kërkojë që Serbia ta ndryshojë Kushtetutën, duke e hequr Kosovën nga Kushtetuta e saj.

“Nuk dëgjuam se Qeveria jonë ka kërkuar diçka të tillë. Gjatë kohës sime si krye-negociatore në dialogun e Brukselit, kam kërkuar vazhdimisht si dhe kam dërguar një memorandum te BE-ja për heqjen e Kosovës nga Kushtetuta e Serbisë, duke theksuar se kjo është pikënisje drejt njohjes reciproke dhe jo ndryshimi i Kushtetutës së Kosovës”, ka shkuar Tahiri.

Anëtarë të shoqërisë civile në Kosovë thanë se qeveria vazhdon të mos jetë transparente sa i përket dialogut me Serbinë.

Arbër Fetahu, hulumtues në Grupin për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), tha për Radion Evropa e Lirë se nëse vërtet ka pasur pranim nga liderët e Kosovës, atëherë dikush duhet të japë përgjegjësi për këtë.

“Mendoj se po vazhdohet avazi i vjetër i një mos-transparence në dialogun Kosovë-Serbi, ku pala kosovare nuk jep informacione të sakta se deri ku ka shkuar procesi. Në këtë mjegull dhe në këto paqartësi, edhe çdo marrëveshje që mund të vijë, mund të ketë probleme edhe më të mëdha, pasi nuk ka harmonizim ndër-institucional, nuk ka harmonizim me opozitën dhe nuk ka harmonizim në përgjithësi me qytetarët, një pajtueshmëri për një çështje kaq kruciale për shtetësinë e Kosovës”, tha Fetahu.

Beogradi kërkon formimin e Asociacionit

Drejtori i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Petar Petkoviq, tha se Asociacioni i komunave me shumicë serbe në Kosovë duhet të formohet “menjëherë” me kompetencat që i parasheh Marrëveshja e Brukselit.

Në një takim me përfaqësuesin e Posaçëm të Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, Petkoviq tha se me formimin e Asociacionit “testohet jo vetëm vullneti i Prishtinës për t’i zgjidhur problemet me dialog, por edhe aftësia e BE-së, si ndërmjetësuese e dialogut, për të garantuar zbatimin e marrëveshjeve”, njofton Zyra për Kosovën në Beograd.

Formimi i Asociacionit është paraparë me një marrëveshje midis Kosovës dhe Serbisë, të nënshkruar në Bruksel, në vitin 2013.

Dy vjet më vonë, Kosova dhe Serbia arritën edhe një marrëveshje shtesë për themelimin e tij, por Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka konstatuar se parimet për të nuk janë në përputhje me Kushtetutën e Kosovës.

Gjykata, megjithatë, ka thënë se ato mund të harmonizohen me një akt ligjor të Qeverisë së Kosovës.

Çka është Asociacioni i komunave me shumicë serbe në Kosovë?

Asociacioni i komunave me shumicë serbe është një bashkësi që mbledh rreth vetes 10 komuna në Kosovë ku shumica e popullsisë janë serbë, të cilat janë Mitrovicë e Veriut, Kllokot, Partesh, Ranillug, Graçanica, Zveçan, Zubin Potok, Novobërdë, Leposaviq dhe Shtërpcë.

Beogradi dëshiron që përmes këtij organizmi, të rrisë edhe më shumë ndikimin e tij në Kosovë. Mirëpo, autoritetet kosovare kanë përsëritur disa herë që nuk do të pranojnë një Asociacion me kompetenca ekzekutive.

Sipas Prishtinës, një bashkësi e tillë me kompetenca ekzekutive do t’i ngjasonte Republikës Serbe në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe do ta cenonte pavarësinë dhe sovranitetin e vendit.

rel

Ambasadori gjerman në Kosovë: Nuk ka alternativë tjetër pos dialogut

RohdeAmbasadori gjerman në Kosovë Joern Rohde: Gjermania do që dialogu Kosovë-Serbi, të çojë në një marrëveshje ligjërisht të detyrueshme, e cila i zgjidh të gjitha çështjet, përfshirë edhe atë të njohjes reciproke.

DW: Ambasador Rohde, nuk jeni shumë gjatë që keni ardhur në Kosovë si ambasador i Gjemanisë, cilat janë përshtypjet e para tuaja për Kosovën?

Ambasadori Rohde: Në kohë të koronavirusit shumëçka është ndryshe, e në veçanti kur bëhet fjalë për mundësitë e kufizuara për takime të drejtëpërdrejta me njerëz. Sidoqoftë, kam pasur mundësi të takoj shumë aktorë politikë, e gjithashtu kam njohur edhe përfaqësues të shoqërisë civile.

Nga aspekti politik Kosova gjendet në një periudhë sfiduese, si në politikën e brendshme, ashtu edhe në politikën e jashtme. Unë shpresoj që p.sh. dialogu mes Kosovës dhe Serbisë të sjellë progres konkret për njerëzit; e njëjta vlen edhe për liberalizimin e vizave. Për të gjitha këto është e rëndësishme që Kosova të ketë një qeveri stabile, ashtu që të mund të fokusohet në sfidat e mëdha në këtë kohë të pandemisë, siç janë luftimi i pandemisë, ndihmat për qytetarët, marrë parasysh pasojat ekonomike të pandemisë e gjithashtu edhe një marrëveshje me fqinjin, Serbinë.

Në fundjavë përpiqem të mësoj më shumë për vendin dhe njerëzit dhe të provoj specialitete nga kuzhina e shkëlqyer e rajonit. Para ca dite isha për shetitje në malet e Istogut, në Prizren bëra një pushim të shkurtër, vizitova objektet e trashëgimisë kulturore botërore në Graçanicë dhe Deçan dhe hulumtova me biçikletë Parkun e Gërmisë dhe zonën përreth Kalasë në Novobërdë/Artanë.

Me pak fjalë, këtu ka shumë për të parë dhe pres të zbuloj edhe më shumë. Është e rëndësishme që natyra dhe trashëgimia kulturore të mbrohen edhe me tepër, në mënyrë që jo vetëm unë, por edhe shumë turistë të tjerë dhe breza të ardhshëm të përjetojnë dhe shijojnë këto bukuri.

DW: Kosova dhe Serbia kanë rinisur dialogun e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, por, kohët e fundit kemi parë një shtim të retorikës politike Prishtinë-Beograd, me shkëmbim akuzash të ndërsjella. Pyetja është në këtë klimë që po zhvillohet dialogu, e shihni Ju një kompromis të mundshëm për një marrëveshje finale Kosovë-Serbi?

Ambasadori Rohde: Ne e mirëpresim rifillimin e dialogut të normalizimit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Nuk ka alternativë tjetër për të gjetur zgjidhje, pos dialogut. Edhe nëse ndaleni, siç ka ndodhur që nga viti 2015, në fund përsëri duhet të uleni bashkë. Gjermania mbështet plotësisht përpjekjet e Përfaqësuesit special të BE-së për dialogun Kosovë – Serbi, Miroslav Lajcak. Ne duam që dialogu të çojë në një marrëveshje ligjërisht të detyrueshme, e cila i zgjidh të gjitha çështjet, përfshirë edhe atë të njohjes reciproke, sepse është krejtësisht e paimagjinueshme, që BE të pranojë anëtarë, të cilat nuk e njohin njëri-tjetrin.  Presim nga të gjithë lideret e përfshirë të përmbahen nga deklaratat e papërgjegjshme që mund të dëmtojnë raportet e fqinjësisë së mirë dhe pajtimit, e me këtë të pengojnë procesin e dialogut. Të dyja palët tani duhet të punojnë me përkushtim të plotë për të arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse që zgjidh të gjitha çështjet e hapura. Kjo do të thotë për mua që të dyja palet duhet të negociojnë në mënyrë kompetente dhe në besim të ndërsjelltë. Për të ecur përpara të dyja palët duhet përqendrohen në potencialin e madh të bashkëpunimit rajonal dhe në perspektivën evropiane për qytetarët e tyre.

DW: Serbia po insiston që në kuadër të dialogut të futet edhe çështja e asociacionit të komunave më shumicë serbe, gjë që Prishtina po refuzon. Cili është qëndrimi  i qeverisë gjermane  për këtë çështje?

Ambasadori Rohde: Pyetja lidhur me qasjen ndaj marrëveshjeve të nënshkuara më parë në Bruksel, në parim duhej t’u drejtohej palëve dhe zotit Lajcak. Në mendojmë se marrëveshja eventuale nuk duhet të mos përputhet me zotimet tashmë të bëra. Siç e ka deklaruar z. Lajcak më herët, çështje shumë komplekse dhe të ndjeshme duhet të diskutohen gjatë bisedimeve. Bisedimet nuk do të jenë më të lehta dhe të dyja palët do të duhet të jenë të gatshme të bëjnë kompromise. Ne mendojmë se të gjitha çështjet e hapura do të duhet të diskutohen dhe të zgjidhen në mënyrë që të normalizohen plotësisht marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Mund të jetë banale të thuhet, por një parakusht për suksesin e bisedimeve është që të dyja palët të kenë një besim fundamental dhe vullnet për kompromis. Shpresojmë të jetë ashtu, dhe jo vetëm për bisedimet e mëtutjeshme në kuader të dialogut, por edhe për fushat tjera politike.

DW: Ambasador Rohde, kohët e fundit kemi parë disa zhvillime rreth Gjykatës Speciale, ku dosje të Prokurorisë Speciale ranë në duar të veteranëve të ish-UCK-së dhe për pasojë e publikimit të disa prej tyre, kemi edhe persona të arrestuar për këtë çështje. Si duhet të sillet Kosova përballë kësaj situate dhe këtyre zhvillimeve?

Ambasadori Rohde: Hetimi i krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit është pjesë e përkushtimit kosovar për sundim të ligjit. Nuk mund të ketë paqe të qëndrushme në një shoqëri pa pasur drejtësi. Gjermania është e bindur se luftimi i pandëshkueshmërisë përmes gjykatave vendore dhe ndërkombëtare është pjesë e politikave të përgjegjshme ligjore dhe të jashtme. Së bashku me BE-në, Kosova me krijimin e Dhomave të Specializuara, sipas ligjit kosovar ka ndërmarrë një hap të rëndësishëm drejt këtij qëllimi. Gjermania mbështet punën e Dhomave të Specializuara si pjesë e përpjekjeve të përgjithshme për të adresuar krimet gjatë konflikteve në ish-Jugosllavi.

Është e rëndësishme të theksohet se Dhomat e Specializuara hetojnë vetëm krimet e pretenduara të individëve dhe nuk paragjykojnë një shtet të tërë, ose popullin e tij.

DW: Kosova vazhdon të mbetet vendi më i izoluar në Evropë, nuk ka liberalizim të vizave, ndërkohë që kriteret tashmë i ka plotësuar të gjitha gjë që u konfirmua edhe në Raportin e Progresit për Kosovën. Shpresat e Kosovës janë tek Gjemania si kryesuese e presidencës së BE-së, që kjo çështje mund të përfundojë sivjet me një vendim pozitiv të Këshillit të Ministrave të BE-së.

Ambasadori Rohde: Unë kam arritur në Kosovë para një kohe të shkurtër, por natyrisht se jam tejet i vetëdijshëm për zhgënjimet lidhur me vendimin në pritje për liberalizimin e vizave dhe rëndësinë që ai vendim ka për qytetarët dhe bizneset në Kosovë.

Siç ka thënë së fundmi Ministri i Punëve të Jashtme të Gjermanisë, ne jemi duke punuar në këtë drejtim dhe duke biseduar me partnerët tanë në BE. Është e qartë se duhet të punojmë së bashku për të bindur kritikët e fundit. Këtu duhet të jetë e qartë se për ne dhe partnerët tanë në BE çelës për të arritur një gjë të tillë përfundimisht mbetet angazhimi i vazhdueshëm dhe rezultatet e dukshme në fushën e luftimit të korrupsionit dhe krimit të organizuar, si dhe në forcimin e sundimit të ligjit.

DW: Shume analistë thonë se izolimi i qytetareve te Kosovës, prodhon migrimin, sa pajtoheni ju me ketë konstatim?

Ambasadori Rohde: Pandemia globale ka përkeqësuar situatën për shumë njerëz në të gjithë botën, përfshirë këtu edhe njerëzit në Gjermani dhe në Kosovë. Prandaj, Gjermania dhe BE-ja po e mbështesin Kosovën dhe Ballkanin Perëndimor me një paketë asistence përkitazi me pandeminë COVID-19 në vlerë prej 3.3 miliardë Euro. E kuptoj se situata ekonomike për momentin është sfiduese për shumë qytetarë në Kosovë. Këtu qeveria ka një prioritet të rëndësishem në adresimin e nevojave të rimëkëmbjes ekonomike që janë shfaqur si pasojë e pandemisë. Në mënyrë që të përmirësohet situata ekonomike, Kosova gjithashtu duhet të bëjë “detyrat e shtëpisë”, dmth. duke përmirësuar urgjentisht kornizën e kushteve, ashtu që të rinjtë të shohin se e ardhmja e tyre është në Kosovë dhe për investitorët Kosova të bëhet një vend më tërheqës për investime dhe në atë mënyrë të krijohen mundësi punësimi. Një element i rëndësishëm në këtë drejtim – siç mund të kuptohet nga raporti i sapo publikuar i Komisionit të BE-së për Kosovën – është lufta efektive kundër korrupsionit.

Gjermania është një mbështetëse afatgjate për forcimin e tregut të punës në Kosovë, në mënyrë që të përmirësojë situatën në vend, si për shembull përmes trajnimit profesional të avancuar dhe përmes iniciativës për përmirësimin e exporteve kosovare për një qasje më të gjërë në tregjet evropiane. Më lejoni ta theksoj këtë përsëri: mbështetja e jashtëzakonshme e BE-së dhe Gjermanisë për zhvillimin e Kosovës në rrugën e saj për t’iu bashkuar familjes evropiane është e reale. Ne i konkretizojmë premtimet tona. Ne jemi investitori dhe donatori më i madh këtu. As një vend tjetër nuk mund të krahasohet me angazhimin tonë financiar për Kosovën dhe tërë rajonin. Gjatë vizitës së tij në javën e fundit ne Kosovë, Komisioneri i BE-së Varhelyi prezantoi planin e plotë ekonomik dhe investues të BE-së për Balkanin Perëndimor në vlerë prej 9 miliardë Euro – ndërsa 8 miliardë Euro nga vlera totale do të vihen në dispozicion në formë të granteve – me synim përkrahjen në rritjen ekonomike dhe mbështetjen në reformat e nevojshme për të ecur përpara në rrugën drejtë BE-së.

DW: Shumë qytetar të Kosovës tashmë në rrugë  legale kanë fituar kontrata pune në Gjermani, por ata po ankohen për kohën e gjatë të pritjes për takim që të pajisen më vizë. Nëse e përjashtojmë fazën e fundit të mbylljes nga Covic-19, pse e gjithë kjo kohë duhet për t’u pajisur me vizë në ambasadën gjermane këtu në Prishtinë?

Ambasadori Rohde: Ambasada Gjermane në Prishtinë vitin e kaluar ka lëshuar më shumë se 50.000 viza. Kjo edhe në krahasim mbarëbotëror është një shifër shumë e madhe. Në këto shifra, krahas 36.000 vizave për qëndrime afatshkurtëra, përfshihen edhe rreth 15.000 viza për qëndrime afatgjata (bashkim familjar, punësim, studime etj.). Këtu në vitet e kaluara i kemi ngritur dukshëm kapacitetet e përpunimit të kërkesave për viza. Mirëpo kërkesa edhe më tej i tejkalon kapacitetet dhe koha e pritjes fatkeqësisht është e pamënjanueshme. Pikërisht në rastin e vizave nacionale, ne gjithmonë jemi të varur nga puna e nevojshme shtesë e zyrave kompetente në Gjermani.

Lidhur me pasojat e pandemisë  COVID-19, dua të shtoj se Ambasada që nga fillimi i korrikut sërish është duke pranuar kërkesa për viza për qëndrime afatgjata (viza nacionale) për kategoritë, të cilat nuk janë të prekura nga kufizimet e udhëtimit për në Gjermani.

Kërkesa për viza për fillim punësimi sipas Rregullores së Ballkanit Perëndimor aktualisht nuk mund të pranohen. Për shkak të masave të detyrueshme shëndetësore dhe higjienike përkitazi me pandeminë, kapacitetet e zyrës së vizave – megjithë shtrirjen e kohës së pranimit të kërkesave deri në orët e mbrëmjes – gjithashtu janë reduktuar dukshëm.

Rregullat e udhëtimit në BE dhe në vendet e origjininës shqyrtohen rregullisht, në bazë të situatës së pandemisë. Se kur mund të ndryshojnë ato rregulla, kjo varet nga rrjedha e situatës së pandemisë në BE dhe në shtetet e origjinës.

DW: Kur jemi tek Covid-19, një ekip ekspertësh gjermanë ka ardhur në Kosovë që të ndihmojë mjekët kosovarë në përballje për pandeminë. Si  mendoni ju e ka menaxhuar Kosova pandeminë?

Ambasadori Rohde: Sfida globale e shkaktuar nga pandemia COVID-19 kërkon një reagim të koordinuar dhe të përbashkët në Evropë dhe më gjerë. Gjermania dhe BE-ja e mbështesin Kosovën dhe shtetet e Ballkanit Perëndimor, të cilat janë prekur nga pandemia COVID-19.

Dua të theksoj bashkëpunimin tonë të shkëlqyeshëm me autoritetet kosovare në luftimin e pandemisë. Unë jam në kontakt të rregullt me Ministrin e Shëndetësisë, Zemaj. Gjermania e ndihmon Kosovën edhe përmes partneritetit afatgjatë në mes të Institutit Robert Koch (RKI) dhe Institutit Kombëtar të Shëndetit Publik të Kosovës (IKSHPK). Me kërkesë të Ministrit të Shëndetësisë Zemaj, një mission i përbashkët gjerman dhe ekspertëve të OBSH-së kanë vizituar Kosovën për dy javë. Ky deri tani ka qenë misioni më i madh i ekspertëve të RKI-së. Ai IKSHPK-së i ka ofruar ekspertizë dhe asistencë në fushën e epidemiologjisë, në punën laboratorike, të menaxhimit dhe komunimikimi të rrezikut. Një arritje e madhe me këtë rask ishte se rezultatet e testeve për COVID-19 të realizuara në IKSHPK tani zyrtarisht pranohen në Gjermani.

Siç mund të shohim edhe në vende të ndryshme në Evropë, ne duhet të jemi të përgatitur që shifrat mund të rriten përsëri së shpejti. Është esenciale që ne tani ta shfrytëzojmë mundësinë në javët në vazhdim që të përgatitemi sa më mirë që mundemi për një rast të tillë dhe që të forcojmë sektorin shëndetësor. Ne duhet të jemi të përgatitur për të rrafshuar lakoren, ashtu që sistemi shëndetësor të mos ngarkohet.

Ne përfundimisht në rrafsh global jemi së bashku në këtë edhe për ca kohë dhe deri sa një gjendet një vaksinë që do të jetë në dispozicion për të gjithë. Prandaj është thelbësore që të vazhdojmë t’i respektojmë të gjitha masat parandaluese dhe të mbajmë maska!

DW: Ambasador Rohde, edhe një here për zhvillimet politike në Kosovë. Brenda një periudhe të shkurtër u ndërruan tri qeveri, ndërkohë, që kompromisi për çështje madhore të Kosovës po mungon, kemi parë  mospajtimet rreth ligjit për rimëkëmbje ekonomike ku përfitojnë të gjithë qytetarët e Kosovës. Cila është porosia për politikën kosovare?

Ambasadori Rohde: Si në jetë, ashtu edhe në politikë qëndrueshmëria dhe stabiliteti janë të rëndësishme. Të marrim shembull dialogun Kosovë-Serbi: Pikërisht për Kosovën pajtimi me Serbinë fqinje është i një rëndësie thelbësore për një zhvillim të mëtejmë, veçanërisht marrë parasysh integrimin e shpresuar në BE. Për këtë është me rëndësi që, për shembull breda klasës politike të ketë një konsensus themelor kur bëhet fjalë për interesat nacionale, gjegjësisht që të jenë të mundura masat për ndërtim të besimit në dialogun Kosovë-Serbi, ashtu që qeveritë përkatëse të mund të udhëheqin bisedimet me mbështetjen e nevojshme dhe të mos përfundojnë në qorrsokak secilën herë për shkak se breda qeverisë nuk mund të ketë pajtim për pika kyçe të përbashkëta dhe duke qenë kështu, vështirë se mund të veprojë në nivel të barabartë, sy më sy, kundrejt partnerëve negociues.

Njësoj të rëndësishme janë edhe masat për ndërtim të besimit tek të dyja palët, të cilat në mënyrë vendimtare kontribuojnë në krijimin e një atmosfere pozitive për bisedime dhe kështu ndihmojnë largimin e mosbesimit reciprok. Është gjë e mirë që pala serbe pas vitesh hezitim, tani e ka vendosur personelin në pikën kufitare në Merdar. Vizita ime e parë me ambasadorët e Quintit në fund të gushtit ka qenë në Deçan për shkak të një mosmarrëveshjeje të pazgjidhur. Nga këndvështrimi im, ka kohë që më në fund është dashur të zbatohen vendimet e Kushtetutës së Kosovës të vendosura në vitin 2016. Një hap i tillë do të krijonte besim.

Kosova do të ndalojë përdorimin e pajisjeve 5G nga shitës të pabesueshëm

HotiKryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti, tha sot se Kosova do të ndalojë përdorimin e pajisjeve 5G, të siguruara nga shitës të pabesueshëm dhe se ku mund të ketë pajisje të tilla, institucionet përkatëse të vendit do të angazhohen për heqjen e tyre.

Ai e bëri këtë njoftim në një postim në llogarinë e tij në facebook duke theksuar se ka pritur në takim përfaqësues të Autoritetit Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare, “si organi më kompetent në fushën e komunikimeve elektronike, me të cilët kemi biseduar për rolin e rëndësishëm që kanë në ruajtjen e sigurisë kombëtare, ruajtjen e rendit publik, ruajtjen e kufirit shtetëror, për funksionim të qëndrueshëm e të besueshëm përmes institucioneve përkatëse shtetërore dhe bashkërendimit të veprimeve ndër-institucionale”.

Zotimi për një gjë të tillë është pjesë e dakordimit për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës dhe Serbisë të nënshkruar më 4 shtator në prani të presidentit amerikan, Donald Trump, ku të dyja vendet janë zotuar se do të ndalojnë përdorimin e pajisjeve 5G, të siguruara nga shitës të pabesueshëm.

Ambasadori amerikan në Prishtinë, Philip Kosnett përgëzoi vendimin e kryeministrit duke theksuar se “ne do të vazhdojmë të punojmë së bashku drejt integrimit të sigurt të komunikimit rajonal dhe zgjerimit të ekonomisë digjitale të Kosovës”.

Rrjeti 5G ka tensionuar marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Qeveria amerikane po lobon në Evropë për të përjashtuar kompaninë kineze të telefonisë mobile Huawei nga planet e rrjetit 5G duke e cilësuar si rrezik për sigurinë.

voa