Kategoritë: Nga këndi im

Nga këndi im

Loja e rrezikshme e integrimit te shqiptarëve në pushtet në vend të një marreveshjeje për të ardhmen e IRJM

Integrimi i shqiptarëve në pushtet është lojë që ndiqet nga pushteti që nga koha e ish Jugosllavisë, kur një pjesë e shqiptarëve, të cilët në atë kohë opinioni sllav i quante “poshteni albanci” (“shqiptarë të ndershëm”) u inkuadruan në nivele të ndryshme të pushtetit dhe arritën deri në nivelet më të larta të saj. Për këta “shqiptarë të ndershëm” pushteti i atëhershëm siguronte një jetë të mirë në elitën e asaj kohe, ndërsa për pjesën tjetër, sidomos për atë që guxonte të shprehte pakënaqësinë ndaj sistemit, ushtroheshin represalije. Derisa në Kosovë kriteri për “shqiptar i ndershëm” here bëhej më i ashpër e herë më i butë, posaçërisht para demonstratave të viti 1981, për shqiptarët e IRJM ky kriter ishte gjithmonë i ashpër, dhe nga këta kërkohej lojalitet dhe zell i padiskutueshëm për të shërbyer.
Pas ndryshimit të sistemit dhe pas pavarësisë së IRJM, pushteti në duart e sllavomaqedonasve nuk hoqi dorë nga kjo lojë dhe vazhdoi të mobilizonte “shqiptarë të ndershëm” për t’i inkuadruar në mënyrë selektive, në nivele të ndryshme të pushtetit.
Përmes Drejtorisë së Sigurisë dhe Kundërzbulimit, ia arriti të të kultivonte klasën politike shqiptare që tani do bënte punën e tyre në mobilizimin e “shqiptarëve të ndershëm”, por këtë here në emër të një “fryme të re, demokratike” dhe në emër të “së drejtës për hisen e pushtetit që u takon shqiptarëve”. Duke mos u pranuar si shtetformues dhe bartës të sovranitetit, shqiptarët e integruar në institucionet e shteti, me apo pa vetëdije, thjesht u vunë në shërbim të sllavëve pronarë të shtetit, e jo në shërbim të popullit të tyre. Nëse në atë kohë shqiptarët që futeshin në shërbim të pushtetit në duart e sllavëve me këto kushte quheshin spiunë, tani i njëjti shërbim mori aureolën e “demokratizimit” e bile edhe “patriotizmit”. Ata që e kundërshtonin këtë fenomen etiketoheshin si nacionalistë, radikalë, anti-perëndimorë, individë me ide të vjetëruara, etj.
Shembull i përsosur i këtij fenomeni është “shqiptarja e ndershme“ Fatime Fetau, njëra nga prokuroret speciale, me një detyrë të një peshe të madhe për të sjellur para drejtësisë politikanët e korruptuar.
Në prononcimet e këtyre ditëve në media të gazetarit të njohur sllavomaqedonas Branko Geroski dhe aktivistes së njohur të drejtave të njeriut profesoresha Mirjana Najçeska, ata e treguan Fatime Fetain, prokuroren shqiptare në Prokurorinë Speciale të IRJM ne dritën e saj te vërtetë – një ordinere provinciale e vetëkënaqur, një imituese e yjeve te folk estrades serbe me sjelljet e saja në publik, dhe nje luftëtare fallco për drejtësi, pa asnjë rezultat të dukshëm deri tani.
Por, përshkrimi që i bënë asaj dhe që, në fakt, qëndron për shumë nga ata të llojit të saj, është vetëm gjysma e të vërtetës për Fatimen.
Nëse deri dje, shqiptarët pothuajse ndërtuan kultin e heroines për drejtësi të munguar nga kjo prokurore shqiptare, sot, per dallim nga këta të dy intelektualë sllavomaqedonas, shqiptaret tek ajo shohin fenomenin “Fatime” që simbolizon modelin e shqiptarit mediokër, të etur për pushtet, me mendësi provinciale, të paarsimuar, ose të arsimuar por i paqytetëruar, që flet më mire sllavishten se sa shqipen, në gjendje të shkeli mbi bashkëkombasit për të arritur pushtetin në duart e sllavomaqedonasve, duke u bërë i pëlqyeshëm për ta.
Njëkohësisht, fenomeni “Fatime” ndihmon për të kuptuar edhe preferencat e pushtetit në duart e sllavomaqedonasve, që nuk ndryshojnë nga ato të regjimit të kaluar, për shqiptarin “poshten albanac”,pra “shqiptar i ndershëm”. “Integrimi” i tillë i shqiptarëve në pushtetin në duart e sllavomaqedonasve, nënkupton integrimin vetëm të modelit “Fatime” të shqiptarit.
Me nje shqiptar të tillë, “të integruar” që nga viti 2001 në poste të ndryshme, si ai i Ministrit të drejtësisë, gjykatësit në Gykatën Kushtetuese, dhe të avokatit të popullit ku vazhdon aktualisht, u vranë, u burgosën, dhe vdiqën në burgje shqiptarë në një sërë ekspeditash ekzekutuese pa gjygj dhe procese të montuara gjyqësore siç janë rasti i Sopotit (2003), rasti i Brodecit (2007), Egzekutimi I Harun Aliut me shokë (2010), Rasti “Monstra” (2012), Rasti i Kumanovës (2015) … Sot i njëjti habitet se të burgosurit e përleshjeve të armatosura të Kumanovës “qenkan torturuar”!
Disa shqiptarë të tjerë të “integruar” në Drejtorinë për Siguri dhe Kundërzbulim të IRJM, i futën shqiptarët në grackën e Kumanovës për llogari të oligarkëve të të dy palëve në pushtet, duke shkaktuar një masakër të paparë në një shtet në gjendje paqeje.
Shumë shqiptarë të tjerë të “integruar” u lanë të lire në hajdutërinë e tyre në institucinet e shtetit në shkëmbim të shërbimit të aprovimit ose moskundërshtimit të politikave antishqiptare të klaneve sllavomaqedonase në pushtet, gjithmonë të ndërmjetësuar nga Drejtoria per Siguri dhe Kundërzbulimt të IRJM.
Por, sot shqiptarët e kanë të qartë se “integrimi” i tillë, që për shqiptarët solli vetëm dhunë, poshtërim dhe varfëri, u ofrohet nga sllavomaqedonasit në pushtet si zëvendësim per një marreveshje për të ardhmen e këtij shteti. Marrëveshje që do të mbështetej në realitetin ekzistues, pra, ne karakteristikat demografike, historike dhe politike dhe që do të sillte paqe dhe bashkëpunim mes popujve fqinj në këtë pjese të Evropës. Marrëveshje të qëndrueshme si ajo që mundësoi dhe mirëmbajti me shekuj paqen ne mes popujve gjerman, italian dhe francez në Konfederatën Zvicerane.
Që kjo lojë e rezikshme e integrimit të rejshëm dhe selektiv të shqiptarëve në pushtet nuk e zëvendëson dot marreveshjen për të ardhmen e IRJM, dhe nuk siguron zgjidhje dhe paqe afatgjatë, janë të vetëdijshëm edhe kryeministri Zaev dhe bashkëpunëtorët e tij, por për momentin mendojnë se ia vlen. Deri kur?

Afrim Fanda

MESAZHI QE DUHET TE PERCJELLI MEMORANDUMI I INTELEKTUALEVE SHQIPTARE PER EMRIN E IRJM!

Eshtë për të përshëndetur iniciativa e ditëve të fundit e një grupi të intelektualëve shqiptarë të IRJM për të komunikuar përmes një memorandumi shqetësimin dhe qëndrimin e tyre publik lidhur me negociatat e qeverisë së IRJM dhe qeverise greke për emrin e ri te IRJM.
Në media janë publikuar pikat për të cilat është rënë dakord dhe të cilat besoj do të jenë baza e Memorandumit. Me të drejtë në këto pika të publikuara kontestohet çfarëdo zgjidhje për emrin e ri të shtetit pa pjesëmarrjen e drejtëpërdrejtë edhe të faktorit shqiptar, zgjidhje qe nuk do ta pasqyronte realitetin etnik, historik, kulturor dhe gjuhësor të IRJM.
Në kushtet e injorimit të plotë nga ana e klasës politike dhe mungesës të një debati më të gjërë dhe të thelluar publik lidhur me këtë çështje të rëndësishme, në këtë shkrim po shpalos pritshmëritë e mia nga Memorandumi i paralajmeruar.
Pa paragjykuar të tjerët që nuk i njoh, në këtë grupim ka individë që kanë dhënë prova të pakontestueshme për qëndrime pa kompromis në mbrojtje të çështjes kombëtare. Duke u nisur nga ky fakt, mbështetur në atë që quhet “guxim intelektual”, prisnja që këta intelektualë para se të analizonin dhe shpallnin qëndrimet e tyre konkrete lidhur me propozimet për emërtime të mundshme, të sqaronin opinionin shqiptar se përse shqiptarët në IRJM janë të papërfaqsuar dhe të injoruar në këto bisedime. Përse, ashtu sic ka ndodhur edhe më parë gjatë historisë së tyre, edhe sot, të tjerët vendosin për fatin e tyre? Pse intelektualët u detyruan të dilnin me një Memorandum për cështjen e emrit, ndërkohë që shqiptarët kanë përfaqësuesit e tyre legjitim në pushtet, të cilët kanë mandatin dhe mbajnë përgjegjësi për të mbrojtur interesat e tyre?! Kjo sjellje indiferente e klasës politike ndaj një cështjeje kaq të rëndësishme sqarohet lehtësisht po të kemi parasysh përgjimet e publikuara në medija nga vetë kryeministri aktual, që provojnë bashkëpunimin e tyre me Sigurimin Shtetoror të IRJM si dhe dosjet e shumta kriminale që dëshmojnë kapjen e tyre nga Sigurimi Shtetëror dhe shëndrimin e tyre në instrumenta të bindur të pushtetit në duart e sllavomaqedonasve.
Duke pasur parasysh që kemi të bëjmë me një klasë politike të këtillë të kapur, Memorandumi detyrimisht do të duhej të komunikonte denoncimin dhe kërkesën për llogaridhënie për mosveprimin deri në këtë moment, dhe kontestimin e legjitimitetit të kësaj klase politike për përfaqësim të mëtejmë të interesave të shqiptarëve në IRJM.
Eshtë pikërisht qasja e tillë e kryeminstrit Zaev (ashtu si dhe të paraardhësve të tij) për të kontrolluar organizimin politik të shqiptarëve, që duhet denoncuar në pikat e Memorandumit si kërcënim për paqen dhe bashkëpunimin me shqiptarët, si dhe stabilitetin e gjith rajonit. Intelektualët shqiptarë nuk duhet të marrin përsipër, bile akoma më shumë, duhet të refuzojnë që stabiliteti i regjionit të mbahet gjithmonë në kurriz të shqiptarëve, ashtu sic ndodh sot me Marreveshjen për Detin mes Shqipërisë dhe Greqisë dhe demarkacionin e kufirit mes Kosovës dhe Malit të Zi, në të dyja rastet ne dem të shqiptarëve.
Grupi i intelektualëve në një nga pikat e rëna dakord, me të drejtë konteston legjitimitetin e kryeministrit Zaev për përfaqësimin e shqiptarëve të IRJM në bisedimet për emrin e IRJM dhe konsideron bisedimet nën këto rrethana si marrëveshje e fshehtë mes dy shteteve fqinje.
Por para së gjithash, Memorandumi duhet qartazi të denoncojë këmbënguljen e Z. Zaev për të ndryshuar emrin e shtetit duke mos ndryshuar kushtetutën dhe regullimin unitar të shtetit, regullim i cili i bën shqiptarët sot një popull pa ekonomi, pa arsim të mirëfillt, pa infrastrukturë, me jetë kulturore të vdekur, pa shpresë … dhe të injoruar në një negocijim kaq të rëndësishem për të ardhmen e tyre në këtë shtet të brishtë me emër të përkoshëm.
Dhe në fund, Memorandumi duhet të komunikojë qëndrim parimor mbi emrin e ri të IRJM, duke mos zgjedhur propozimin më të mirë ndër të këqinjtë. Çështja e emrit duhet trajtuar si çështje jetike, që vulos pozitën dhe të ardhmen e shqiptarëve në këtë shtet, e jo si një çështje teknike. Mu për këtë arsye, përdorimi i emrit Maqedoni në gjitha emrat e përbërë të propozuar nga ana e qeverisë greke duhen kundërshtuar kategorikisht nga shqiptarët, për shumë arsye. Së pari, është shumë vonë për të përdorur argumentin e prejardhjes së shqiptarëve nga fiset maqedonase si fise ilire, dhe për të mbështetur mbi këtë të drejtën e shqiptarëve mbi emrin Maqedoni e me këtë edhe mbi shtetin. Për vet faktin se kjo tani do të bëhej në një terren të abuzimit për një kohë të gjatë me emrin e maqedonasve te vjetër nga ana e sllavëve që quajnë veten maqedonas dhe angazhimit të fortë diplomatik të grekëve për ti dhënë fund këtij abuzimi që prek interesat e popullit grek. Së dyti ndarja e shqiptarëve që jetojnë në IRJM në maqedonas, dhe i shqiptarëve që jetojnë në Kosovë në dardanë, lehtëson projektet e armiqve të shqiptarve për copëzimin e mëtejmë të kombit shqiptar, dhe për ta bërë të pamundur bashkimin e tyre në një shtet në një të ardhme të afërt. Së treti me insistimin e palës greke, cilido emër i përbërë që do të përmbante emrin Maqedoni, do të duhet të shkruhet i pandarë, për të humbur mundësinë e leximit si emër e mbiemër qe ndan qartë emrin Maqedoni, dhe pa te drejtë përkthimi, në menyrë që në përdorimin ndërkombetar të jetë emër pa kuptim, bile akoma më keq, vetëm kuptim sllav. Me këtë, sllavët që quajnë veten maqedonas, pavarësisht pamundësisë per të përdorur në rafsh ndërkombëtar, përdorimi i brendshëm i emri i përbërë që përmban emrin Maqedoni me kupim vetëm në gjuhën sllave u jep të drejtën e ekskluzivitetit të plotë mbi shtetin duke përjashtuar shqiptarët plotësisht nga kjo e drejtë, njëherë e përgjithmonë.Së katërti, qëndrimi për përjashtimin e emrit Maqedoni nga emri i ri, do të ishte në një vijë edhe me protesten e një milion qytetarëve grekë kundër keqpërdorimit të emrit Maqedoni në emrin e ri të negocijuar për IRJM.
Ky grup i intelektualëve, dhe të tjerë që mund t’u bashkohen, kanë rastin historik që me guximin prej intelektuali, përmes mesazhit të duhur në Memorandumin e paralajmëruar, të marrin rolin që u takon intelektualëve në këto momente të vështira, atë të pararojes së popullit. Në të kundërtën, fare lehtë mund të bëhen bashkëfajtorë dhe bashkëpërgjegjës me klasën politike të kriminalizuar, në krimin e tyre të rradhës.

Afrim Fanda

Mikut tim, shqiptar i pavendosur ne Kosoven e Ahtisarit

Miku im i dashur X. Vendosa të të drejtohem pa emër e mbiemër sepse për fat të keq nuk je i vetëm, dhe nuk dua që të të ngarkoj vetëm ty me dëmin që shkaktojnë çështjes shqiptare më shumë të tillë si puna jote, miq të mi shqiptarë të pavendosur në Kosovën e Ahtisarit. Dhe duke t’u drejtuar ty, u drejtohem të gjithë këtyre miqve të mi, që me, apo pa vetëdije dëmtojnë të ardhmen e shqiptarëve në Kosovë në veçanti, dhe gjithë shqiptarëve në përgjithësi.
Mora shkas për të t’u drejtuar, nga reagimi yt i ditëve të fundit, me rastin e heqjes së flamurit kombëtar dhe zëvendësimin e tij me atë leckën e Ahtisarit te sheshi Idriz Seferi, rrethrrotullimi në hyrje të Prishtinës.
Ne, miku im, njihemi prej shumë kohësh, që nga koha kur si studentë shqiptarë të të gjitha qyteteve shqiptare, dolëm bashkë në demonstratat e përgjakshme në Prishtinë me kërkesën e kohës, për avancimin e statusit të Kosovës në Republikë, në atë kohë Krahinë Autonome e R. Serbisë në Jugosllavinë e atëhershme. Por gjithmonë, në mendje dhe zemër kishim ëndrrën dhe synimin për bashkim kombëtar.
Bashkë me shokë të tjerë, krijuam organizata ilegale që mbulonin të gjitha trojet shqiptare në Jugosllavinë e atëhershme, për të luftuar kundër pushtimit serbosllav, përsëri me ëndrrën dhe vendosmërinë e palëkundur për t’u bashkuar në një shtet Shqiptar.
Bashkë me shokët tjerë, në lulen e rinisë, mbushem burgjet e Jugosllavisë. Bashkë ndamë bukën e gojës në burg dhe duruam torturat e xhelatëve sllavë. Mbajtëm kokën lartë dhe nuk u dorëzuam kurrë. Ndërkohë, këshilltarët e këtyre që voton ti sot, bënin karrierë në shërbim të sllavëve.
Bashkë pajtuam gjaqet nëpër gjithë fshatrat e Kosovës dhe shumë qyteteve tjera shqiptare në Jugosllavinë e atëhershme. Edhe atëherë të dy kishim bindjet dhe synimet e palëkundura të bashkimit kombëtar, për të cilin ishim gati edhe të luftonim.
Dhe erdhi edhe ajo ditë. Bashkë luftuam në Kosovë, Preshevë e Bujanovc, dhe në fund në IRJM. Shumë shokë tanë dhanë jetën për ëndrrën e bashkimit kombëtar e jo për Republikën e Ahtisarit dhe i varrosëm të mbështjellur me flamurin kuq e zi, para të cilit dhe u betuam.
Dhe në fund, kur bashkë me ndihmën e aleatëve tanë shporrëm kolonizatorët dhe vrasësit serb nga pjesa më e madhe e Kosovës, dhe kur të huajt na imponuan atë shtet të pavarur nga Shqipëria por jo nga Serbia, pa te drejtë referendumi, pa të drejtë bashkimi me Shqipërinë, me atë flamur dhe himn poshtërues dhe tallës, ti the se kjo është vetëm kalimtare, dhe se synimi yt dhe imi i vërtetë mbetej bashkimi kombëtar.
Por, me kohë, fillove ta arsyetosh atë pavarësi nga Shqipëria dhe atë leckë të Ahtisarit, si flamur të shtetit të Kosovës, dhe fillove të ndihesh krenar për ndërtimin e shtetit multietnik të Ahtisarit, duke e quajtur shteti i dytë shqiptar.
Fillove t’i besosh ato argumente idiote të fabrikuara nga jugokosovarët, këshilltarë të komandantëve injorantë, vegla të Serbisë, se është më mirë të kemi më shumë shtete, sepse me këtë mund të kemi më shumë vota në OKB. Edhe gjatë kësaj kohe akoma nuk hiqje dorë nga flamuri kombëtar dhe synimi për bashkim. Së paku kështu deklaroheshe vazhdimisht.
Me kalimin e kohës, dalëngadalë fillove me zell të angazhohesh në ndërtimin e institucioneve, shoqatave dhe kombëtares “kosovare”. Fute në punë familjarët e tu në institucione, në polici, në kufijtë që na ndanin, gjithmonë në shkëmbim të votës që jepje ca komandantëve injorantë, të kriminalizuar skajshmërisht, gjithmonë me arsyetimin e ndërtimit të shtetit të pavarur të Kosovës.
Dhe gjatë gjithë kohës heshte para vjedhjes së pasurive kombëtare dhe varfërimit të popullit tënd nga “komandantët”, të cilëve ti u’a jepje rregullisht votën.
Heshte para zbrazjes së qyteteve shqiptare të Kosovës “së pavarur” të Ahtisarit, në ndërkohë që nga enklavat serbe nuk ikte njeri.
Heshte para vrasjeve, marrjeve peng të afaristëve nga ana e këtyre “komandantëve” të cilët ti vazhdoje t’i admiroje.
Heshte edhe kur ata, të cilëve ua jepje votën filluan të bëjnë lëshime Serbisë në mënyrë që të lihen të qetë në veprimtarinë e tyre kriminale.
Heshte para dhurimit të territorit Malit të Zi, pa ç’ka se shtyje nga të duash dhe sa të duash atë kufi, përsëri mes shqiptarëve do të ishte.
Heshte edhe kur kriminelët dhe injorantët në pushtet shitën Serbisë territore në zemër të Kosovës, duke ndërtuar shtete serbe në mes të territorit të Kosovës.
Ti vazhdoje t’u jepje votën kriminelëve dhe injorantëve, duke quajtur radikalë ata të Vetëvendosjes, të vetmit që reagonin për këtë, dhe kënaqeshe kur këta të parët ndërsenin policinë kundër tyre, i burgosnin, e edhe i vrisnin në burgje.
Ndërkohë, këta që ti votoje vazhdonin të të jepnin vende pune për ty dhe familjarët e tu, e ndërkohë ata po bëheshin gjithnjë e më të pasur dhe më të pushtetshëm.
Përkrahe dhe votove komandantët injorantë të kriminalizuar kur liberalizimin e vizave vunë para çdo gjëje tjetër, edhe në vendimin për të dhuruar territor, e pothuajse edhe kushtin e ribashkimit me Serbinë për të arritur këtë. Harrove luftën, masakrat, kufomat e pakthyera, historinë, dëshmorët …
Me kalimin e kohës pothuajse pranove identitetin e “kosovarit” gjithmonë me arsyetimin e ndërtimit të shtetit multietnik të pavarur të Kosovës, edhe pse serbi, me të cilin ti doje ta ndërtosh këtë, nuk e pranoi kurrë.
Dhe kur këta kriminelë në pushtet, duke parë pavendosmërinë dhe oportunizmin tënd, ngritën policinë, dhe ta hoqën dhe grisën flamurin me të cilin të parët e tu dhe të mi luftuan, varrosën dëshmorët, festonin festat, merrnin nuset, … ti u preke, besoj sinqerisht. Reagove për heqjen e flamurit kombëtar, por përsëri kërkove që të qëndronin bashkë me atë leckën të cilin vazhdoje ta quaje flamurin e shtetit të Kosovës.
Dole me rastin e maskaradës së festimit të “pavarësisë”, në sheshin Skënderbe, me të cilën tallen gjithë popujt e Ballkanit, dhe poshtërove flamurin kombëtar duke e lidhur me atë leckën që as serbët nuk denjuan ta pranojnë. T’u mbushën sytë me lot, kur kryeministri komandant ia dha dhuratë leckën e Ahtisarit Rita Orës që në koncertin me rastin e maskaradës së “pavarësisë” performoi me pjesët intime të mbuluar kuq e zi, dhe ty kjo nuk të la përshtypje.
Dhe, i vetëdijshëm apo jo, ti më lëndove mua me të gjitha këto, vëllaun tënd shqiptar miku im. Sepse ma bëre të ditur se për ty nuk është i mjaftueshëm flamuri ynë kombëtar, që na bashkon neve të dyve, por deshe edhe një flamur tjetër, atë leckën, që të bashkon ty me serbin që na vrau mua dhe ty. Dhe aq më tepër, po ai serb tregoi më shumë dinjitet se ti, dhe nuk e pranoi kurrë atë leckë.
Më lëndove, sepse ma kujtove atë inspektorin e sigurimit shtetëror të Jugosllavisë së atëhershme që pas torturave fizike, vazhdonte me torturat psiqike: “Ju, shqiptarët këtu në Maqedoni, nuk keni asgjë të përbashkët me ata të tjerët. “Oni u Kosovu su kosovari, u Albaniji su albanci, a vi u Makedoniji ste shiptari” (ata në Kosovë janë kosovarë, në Shqipëri janë shqiptarë, ndërsa ju në Maqedoni jeni shiptari). Më lëndove dhe dëshpërove sepse nga goja jote dëgjova strategjinë e Sigurimit Shtetëror Serbe, që në atë kohë me dukej një ëndërr e tyre e parealizueshme, me të cilën në atë kohë qeshja me vetëbesim.
Më lëndove sepse më braktise në momentet më të vështira në fatin tim si shqiptar, në mëshirën e injorantëve, vrasësve dhe kriminelëve, të njëjtë me ata që voton ti. Më le në baltë që t’më burgosin, vrasin dhe të tjerët të vendosin të jetoj në shtetin e quajtur vetëm me emër sllav.
Por unë kurrë nuk humba shpresat. Sepse për dallim nga ty janë shumë shqiptarë të tjerë, që nuk bënë dhe vazhdojnë të mos bëjnë kompromisin moral që bëre ti. Ata vërtet vuajtën dhe vazhdojnë të vuajnë nga kriminelet në pushtet, të cilët ti i ndihmon me votën tënde për t’i rrahur, burgosur, e edhe për t’i vrarë, në ndërkohë që ti vëzhgon nga dritarja e vendit të punës që ta dhanë këta kriminele që voton ti. Por këta shokë të mi, e dikur edhe të tu, janë shumë të vendosur. Nuk mashtrohen kollaj dhe nuk heqin dorë kurrë nga ëndrra jonë, dikur edhe ëndrra jote.
E besoj se edhe ti një ditë do t’i thërrasësh mendjes. Sepse ti, nuk je si ata që me oportunizmin dhe naivitetin i voton.
Një ditë do ta kuptosh se pikërisht ti, dhe të tjerët si ti mbani përgjegjësin më të madhe, sepse me këtë qëndrim “as mish as peshk” ju maskoni dhe jep dekorin “patriotik” qëllimeve të errëta të jugokosovarëve në shërbim të shërbimeve të fshehta të serbisë, sot këshilltarë të komandantëve kriminelë në pushtet..
Një ditë do të brejë ndërgjegjja dhe do të kthehesh i skuqur nga turpi tek shokët e tu, shqiptarë të vendosur, sepse jam i bindur se ti nuk shkon aq larg sa këta kriminelë në pushtet.
E në qoftë se kjo nuk do të ndodhi, atëherë këtu miku im rrugët tona do të ndahen përgjithmonë.

Afrim Fanda

Shqiptarët dhe negociatat për emrin e IRJM

Kohëve të fundit, bisedimet për emrin e IRJM ne mes te Greqisë dhe IRJM, që zgjasin me shumë se 20 vite, u intensifikuan. Të dy kryeministrat, Tsipras dhe Zaev, deklaruan gatishmëri për tolerance më të madhe lidhur me gjetjen e emrit përfundimtar për IRJM.
Nga njëra anë, kryeministri Tsipras, megjithë insistimin dhe presionin nga opinioni publik grek, është i gatshëm të pranojë emërtim të përbërë, edhe me kushtin që të përmbajë emrin Maqedoni. Kjo për arsye se duke ja hequr ekskluzivitetin IRJM-së për emrin Maqedoni, grekët hedhin poshtë njëherë e përgjithmonë argumentin e keqpërdorur me vite që teorikisht u jep të drejtë sllavëve që quajnë veten maqedonas, dhe shtetin e tyre Maqedoni, në një të ardhme të pretendojnë edhe për territoret që historikisht kanë të njëjtin emër në Greqinë e sotme.
Nga ana tjetër, kryeministri Zaev në krye te qeverise se re te IRJM, më i vetëdijshëm se paraardhësi i tij për faktin që po bëhet gjithnjë e më e vështirë të mbajë në këmbë këtë shtet, me emër, territor dhe histori të përvetësuar si dhe flamur të shpikur, është i gatshëm për lëshime. Me një emër të përbërë, që gjithsesi do të përmbante emrin Maqedoni, duke e quajtur veten akoma maqedonas, në një rregullim shtetëror unitar të mbrojtur me kaq ngulm, sllavomaqedonasit sigurojnë vetes pozitën e pronarit të privilegjuar të shtetit, dhe pozitën e pakicës dhe qytetarit të dorës së dytë për shqiptarët. Me lëshimin që bën Zaev ndjehet mjaft komod, sepse nuk është i pari që bën këtë. Lëshimet në këtë drejtim janë bërë që pas shpalljes së pavarësisë (1991). Në vitin 1993, të ndodhur para kundërshtimit dhe presionit të Greqisë për emrin, sllavomaqedonasit pranuan anëtarësimin në OKB nën emërtimin e përkohshëm – Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë. Ndërsa më 1995 pranuan të ndryshojnë edhe flamurin, duke hequr diellin maqedonas të lashtë Vergina nga flamuri dhe duke bërë një tjetër te ngjashëm me konkurs. Por ama, ata vet, gjatë gjithë kohës vazhduan akoma ta quajnë shtetin Maqedoni, dhe veten maqedonas!
Ndërkohë, para ca ditësh, në Selanik u mblodhën dhjetëra e ndoshta edhe qindra mijëra protestues, për të protestuar që emri Maqedoni të mos jetë pjesë e riemërtimit të ri të IRJM.
Po shqiptarët në IRJM, e edhe me gjerë, çfarë qëndrimi kanë lidhur me emrin e ri të IRJM-së? A duhet dhe a pritet nga ata te kenë qëndrim, mendim apo kundërshtim sa i përket një çështjeje kaq të rëndësishme? A duhet ata të kërkojnë të drejtën për të marrë pjesë si palë e tretë në bisedime dhe madje, për të kundërshtuar ndonjë variant? Klasa politike shqiptare në pushtet, e edhe ajo në opozitë nuk kanë asnjë qëndrim lidhur me emrin që do zgjidhej si i pranueshëm për palën greke e pastaj edhe për IRJM. Thuajse kjo punë s’ka të bëjë fare me ta. Udhëheqësi i BDI, pjesë e qeverisë së koalicionit me LSDM, deklaron gjatë gjithë kohës në publik se për të është me rëndësi të vetme anëtarësimi i IRJM në NATO dhe BE, dhe bisedimet për emrin i sheh vetëm në funksion të këtij anëtarësimi, pavarësisht emrit që do të dali nga këto negociata. Dhe që absurdi të jetë akoma me i madh, nga po kjo parti e painteresuar për emrin, Bujar Osmani, zëdhënës i BDI dhe njëkohësisht zv/kryeministër për integrime Europiane, u angazhua në disa takime për negociatat për emrin. Ndërkaq, qytetarët shqiptarë në IRJM, të zhytur në varfëri, të detyruar të zgjedhin në mes ikjes në shtetet e Evropës perëndimorë ose skllavërimit për një vend pune nga ana e partive shqiptarë në pushtet, as që u shkon mendja të shprehen lidhur me këtë çështje që i ka nxjerrë ata, bashkë me shtetin ku jetojnë, në një udhëkryq të rëndësishëm politik.
Shqiptarët, që realisht përfaqësojnë palën e tretë në këtë çështje, qoftë duke u bazuar në argumentin historik politik, qoftë në atë të realitetit aktual, anashkalohen plotësisht. Por këtë herë jo me fajin e “fuqive të mëdha” por falë përfaqësuesve shqiptare te inkriminuar në institucionet e IRJM! Në një kohë që zgjidhja e vetme e pranueshme për shqiptarët, si palë e tretë në këtë çështje, do të ishte shmangia e përdorimit të emrit Maqedoni në emrin e ri të IRJM, që detyrimisht do të shoqërohej me ndryshimin e kushtetutës dhe karakterit unitar të shtetit. Vetëm në këtë mënyrë shqiptarëve do t’u plotësoheshin të drejtat kolektive, aktualisht objekt talljeje ne duart partive sllavomaqedone ne pushtet, qe japin e marrin te drejta, dhe partive shqiptare në pozitë dhe opozitë që “luftojnë” e “luftojnë” pambarim për këto te drejta.
Duke anashkaluar shqiptarët në një moment kaq të rëndësishëm historik, kryeministri Zaev, në vazhdimësi të paraardhësve të tij, me ndihmën e shqiptarëve të inkriminuar për të cilët mban me vete çantën e mbushur plot me dosje kriminaliteti, tani për tani arrin të kontrollojë politikën shqiptare, duke kultivuar shqiptarin e dëgjueshëm dhe kokulur, në një shoqëri dhe sistem mafioz që nuk ka asgjë të përbashkët me shoqëritë demokratike europiane. Ku qytetari shqiptar jeton i skllavëruar nga partitë shqiptare në pushtet dhe i kushtëzuar me vendin e punës voton ashtu si do kryeministri Zaev.
Por një gjë është e sigurt, kryeministri Zaev me gojën plotë fraza të bukura për paqe dhe stabilitet në rajon, me këto lojëra të rrezikshme, vetëm paqe dhe stabilitet nuk do të sigurojë për të ardhmen e bashkëqytetarëve tij.

Afrim Fanda

KLASË POLITIKE E PAPËRGJEGJSHME, APO E KAPUR!?

Ditëve të fundit, në prag të zgjedhjeve lokale në IRJM, në media na u prezantua një estradë, në dukje humori, por në fakt shqetësuese, dhe që na jep të kuptojmë shumë fenomene. Në këtë estradë defiluan aktorë të vjetër dhe të rinj duke filluar nga Ali Ahmeti, Zijadin Sela, e deri tek Milikija, kandidate për kryetare të Haraçinës nga LSDM. Kjo e fundit rolin në komedi e realizoi pothuajse pa folur fare, ngase nuk arriti të shqiptojë deri në fund asnjë nga fjalët shqip të mësuara përmendësh.

Shfaqja filloi me deklaratën patetike të Ali Ahmetit, dhënë Blendi Fevziut në emisionin Opinion, ku, në mes tjerash deklaroi se është i gatshëm të dalë ne ilegalitet poqese paraqitet nevoja. Në përgjithësi, Ali Ahmeti preferon të flasë me nostalgji, siç shprehet vetë, për “të shkuarën në ilegalitet”, përveç tjerash, sepse ndjehet i rrezikuar kur flet për të tashmen. Kur gazetarët e pyesin për të kaluarën i qesh fytyra, i lehtësuar që shpëtoi nga pyetjet e sikletshme për të tashmen, por edhe sepse “ilegalitetit” ishte parajsë për njerëzit me shumë pikëpyetje mbi rolin e tyre në zhvillimet politike siç është ai. Por, kjo deklaratë në veçanti, do të konsiderohej e papërgjegjshme dhe qesharake po të mos bëhej fjalë për kreun e BDI, një forcë politike që gjatë 10 viteve bashkëqeverisje me VMRO, bashkëpunoi ngushtë me shefin e Sigurimit Shtetëror të IRJM, Sasho Mijalkov. Do të qeshnim dhe do ta quanim të papërgjegjshme deklaratën e këtij politikani i cili nxit shqiptarët e pakënaqur për ilegalitet, po të mos bëhej fjalë për individin i cili gjatë bashkëqeverisjes 15 vjeçare dha pëlqimin për ekzekutimin pa gjyq, dhe masakrimin e shqiptarëve në Brodec, Shkup dhe së fundmi në Kumanovë, pikërisht duke i quajtur viktimat ekstremistë dhe ilegalë (jashtë ligjit).

Do ta quanim të papërgjegjshme edhe deklaratën me po të njëjtat dozë patetizmi të Zijadin Seles, kreut të LRPDSH, gjatë konventës promovuese të kandidatëve para pak ditësh në Tetovë, po të mos shtroheshin pyetje dhe dyshime serioze rreth kësaj deklarate. “Shqiptaria mbrohet në Strugë, Likovë, mbrohet në Manastir e mbrohet në çdo vend ku ka shqiptarë. Shqiptarët do ta mbrojnë atje dhe jo politikanët që shohin vetëm interesat e tyre personale”, deklaroi Zijadin Sela, përndryshe politikan në vazhdimësi që nga viti 2011! Shtrohet pyetja, nga kush fton Sela shqiptarët ta mbrojnë shqiptarinë? Nga qeveria, ku LRPDSH ka një ministër dhe tre zëvendësministra?! Nga LSDM apo BDI me të cilët ra dakord para formimit të qeverisë së koalicionit, për të mos prekur karakterin unitar të shtetit dhe kushtetutën si burim i nënshtrimit të “shqiptarisë”?! Nga Zoran Zaev, për të cilin desh dha jetën në parlament?!

Te dy liderët e partive në pushtet, përdorin këtë retorikë politike patetike duke nxitur shqiptarët për të mbrojtur atë që ata e shitën në tavolinën e bisedimeve me LSDM, të vetëdijshëm që ka pakënaqësi tek shqiptarët e mashtruar nga ata vetë. Përdorin këtë retorikë politike të bindur që mund të funksionojë për të mbledhur vota! Ndërkohë, për ata më të guximshmit, që shkojnë më larg, kujdeset Zaevi.

Roli i Zaevit, për fat të keq, mbetet po ai i paraardhësve të tij. Heshtja e Zaevit për këto deklarata tregon akoma më shumë! Tregon se edhe ai është pjesë e lojës ku Ali Ahmeti, Zijadin Sela e të tjerë si ata, nxisin shqiptarët për të “dalë në ilegalitet”, dhe për të “mbrojtur shqiptarinë”, e nga ana tjetër Zoran Zaev pret me kërbaçin në dorë për të goditur ata më të guximshmit, duke filtruar shqiptarët e urtë dhe lojalë dhe për të ndërtuar IRJM. Në të njëjtën kohë, vazalët e tij shqiptarë kujdesen për prurjet e reja në politikë, duke u kujdesur në përzgjedhjen e injorancës provinciale, si shtresa më e pranueshme e shqiptarëve për LSDM dhe Zaevin.

Me këtë filtrim, në IRJM-në e re do jetonin të lumtur me sllavomaqedonasit, shqiptarë kuislingë jugonostalgjikë, me model Edmond Ademin, kuislingë me aureolën e besimtarit, me model Muhamed Zeqirin, injorantë me mentalitet provincial, të lumtur për miqësinë me Zaevin, me model Milikijen, dhe skllavët kokëulur që përfshijnë “intelektualët” pa guximin e intelektualit, studentë të zhveshur nga energjia, vrulli dhe këmbëngulja rinore, dhe të tjerët që e kanë mendjen të ikin nga sytë këmbët.
Është i pritur dhe domethënës veprimi i Zaevit, i cili, si edhe paraardhësit e tij, mbylli të gjitha rrugët për marrëveshje me shqiptarët që nuk duan të keqpërdorojnë dhe përfitojnë nga e tashmja ne dëm të zgjidhjeve afatgjata. Ai dhe zgjodhi të kursejë faktorin politik shqiptar të inkriminuar duke mos i bërë publike dosjet e tyre dhe të bëjë koalicion me ta, duke qenë i sigurt në lojalitetin e tyre. Ai zgjodhi bashkëpunimin me mashtruesit dhe injorantët me mentalitet provincial si përfaqësues të shqiptarëve.

Afrim Fanda

Mikut tim të nderuar Rexhail

Miku im i nderuar Rexhë, lexova postimin tend me te cilin na njoftoje qe tani më je sistemuar ne Gjermani, dhe sinqerisht më erdhi mirë. Poashtu degjova qe ministri shqiptar Arben Taravari, i sapozgjedhur ne qeverine e IRJM, me bujari të ka premtuar një vend pune në mënyre që ti te ktheheshe në vendlindje.
Meqe une nuk e njoh z. Arben Taravari, dhe natyrisht as ai nuk me njeh mua (ku mbahen mend gjithë ata te burgosur politik!) do te te lutesha qe t’i thuash nje fjale të mirë Arbenit per mua qe t’me gjeje edhe mua nje vend pune si mjek, në mënyrë që edhe unë të kthehem në vendlindje.
Edhe unë Rexho si ti, u detyrova te iki jashte, por shume me heret se ti. Ne fakt, unë u detyrova te iki disa here. U detyrova Rexho te iki kur u pezullua arsimi ne gjuhen shqipe ne Universtetin e Prishtines, e në Universitetin e Shkupit nuk pranuan as t’i shqyrtonin dokumentet e mia. Keshtu që me kollaj u regjistrova per te vazhduar studimet ne Fakultetin e Mjeksisë në Sarajevë, Bosnje, se sa në shtetin ku babai im kishte punuar dhe paguar taksa mbi 30 vite. Atëherë, Rexhë, ishte po kjo LSDM, dhe une, si dhe shume te tjere, ishim te padeshirurar. Që të jem i sinqertë, as unë nuk ushqeja ndonje “simpati” për ta, duke qene se sapo u’a kisha parë fytyrën tjetër në burg, jo atë të buzëqeshurën, por atë të bishës.
Ika edhe kur mbarova studimet e mjeksise, sepse edhepse ishin gjithe ata ministra shqiptarë në qeveri me po këtë LSDM me të cilën partia e Arbenit ka bërë qeveri koalicioni, mua (dhe te tjereve si une) nuk m’u njoh diploma e Tiranes, e per punesim as qe behej fjale!
Ika edhe pasi bashke me nje grusht njerezish mora pjese në themelimin e dy partive, përfshirë dhe atë nga e cila doli partia e Arbenit. Ika, jo sepse nuk plotesova ambicjet personale, por sepse te gjithe shkelen parimet mbi te cilat u themeluan. C’te besh! Ashtu ishim gatuar une dhe familja ime. Ishim te paret kur duhej sakrifikuar per te miren e pergjithshme, atehere kur te tjeret nuk e kuptonin ose e refuzonin ndryshimin, terhiqeshim menjane kur te gjithe benin “uraa” dhe largoheshim me neveri kur te tjeret mblidheshin per “të shqyer prenë”.
Thuaji te lutem Rexhë, qe t’i gjeje nje vend pune edhe vellaut tim i cili iku akoma me larg, ne Amerike, sepse bashkëpartiakët e Arbenit, në kohën e PDSH nuk e donin këtu, sepse u pengonte meqe nuk përshtatej në filozofinë “partia ime, firma ime”. Jane edhe shume shoke te mi jusriste, inxheniere, mjeke, arkitekte etj. që u detyruan te ikin nga vendlindja e tyre për të siguruar bukën e gojës për vete dhe familjen e tyre, në ndërkohë që ministrat shqiptarë kapardiseshin në luksin që u mundësonte pjesemarrja në pushtet.
Por, para se t’i beje keto punesime, te lutem ti thuash qe t’bëjë donjë gjë edhe për qytetet tona që gjithnjë e me shumë ngjajnë si qytete fantazma, me ajër të ndotur dhe të rezikshëm për shëndetin e fëmijëve, me rrugë të prishura, ndertesa pa plan… sepse miq të mi qe jetojne si ti ne shtetet e Europes, dhe ndërkohë krijuan familje, ankohen se fëmijët e tyre nuk duan të vijnë në vendlindje as për pushime, e le më të kthehen përgjithmonë.
Te lutem, thuaji edhe që IRJM, minister i te cilit eshte ai, eshte i vetmi vend ne Europe qe ka bere demshperblim njëetnik të ish te burgosurve politikë, me dakordësinë edhe të kolegëve të tij të BDI, pra vetem te qytetareve probullgar. Mua dhe shokët e mi të burgut akoma edhe pas 20 vite pjesemarrje në pushtet të shqiptarëve nuk jemi dëmshpërblyer (financiarisht, se moralisht jam ne regull unë).
Thuaji …, e çfar ti thuash! Në fakt Rexho, kur e menodj pak me mire, lere fare, mos i thuaj gje, se me hallet qe ka ai, s’i mban dot edhe keto qe ia kërkoj unë. I shkreti Arben ka gjithe ato punësime për të bërë për partinë e tij, dhe nuk dua t’i bëhem edhe unë barrë. Vetëm për Deparatamentin e shendetesise që ka partia e tij, nuk i dalin të gjtha vendet e punës në Ministrinë e Shendetësisë së IRJM. Pastaj dëgjova që Zaevi, i cili tani më është mik për kokë me Selën, ja ka falur të gjitha gabimet Aliut dhe është mik për kokë edhe me te. Dhe së fundi, dëgjova që me insistimin e Aliut, ja ka falur gabimet edhe Menduhit, kështu që së shpejti do kërkojë që të shtyhen të gjithë nga pak per t’i hapur pak vend edhe PDSH-së në qeveri. Dhe, Rexho, ka mundësi që atë vend pune që t’a ofroi Arbeni, mund t’ia këkojë mbrapsht Zaevi, sepse i duhet per të kënaqur “Departamentin e shëndetësisë” të Menduhit.
Prandaj, më mirë mos i thuaj gjë, e edhe ty, si mik që të kam, të keshilloj te rish aty ku je. Aty ku partitë bëjnë programe zhvillimi e jo punën e enteve të punësimit. E nese ke vendosur të kthehesh dhe ta ruash dinjitetin qytetar dhe profesional, eja bashke me mua dhe qindra të tjerë , të ndjekim shembullin e atyre djemve dhe vajzave në Kosove, të cilët Vet Vendosën për fatin e tyre, pa u joshur dhe mashtruar nga pushtetaret me mendësi feudale. Rruga që zgjodhën ata kërkonte këmbëngulje dhe sakrifica, por besomë, është e vetmja rugë që ata 100.000 shqiptarë të ikur nga IRJM viteve te fundit, të fillojnë të kthehen dal ngadale në vendlindjen e tyre.

Afrim Fanda

NGJARJA E 27 PRILLIT NË PARLAMENTIN E MAQEDONISË – SFIDA E RADHËS PËR SHQIPTARËT

Shpesh më mundon të kuptoj se çfarë është ajo që na dëmton kujtesën tonë historike (madje dhe atë të afërt), gjykimin tonë politik dhe instinktin për mbijetesë si komb në përgjithësi!? E në veçanti, çfarë është ajo që në momente të volitshme për të ndryshuar pozitën e tyre përmes ndryshimit të statusit kushtetues në Maqedoni, i bën shqiptarët që të fillojnë të flasin për multietnicitet, multikulturë, stabilitet të regjionit etj?

Gjërat që lexova në dy shkrime të këtyre ditëve dhe deklaratat e politikanëve aktual dhe mbështetësve të tyre militante, më tmerruan me idetë e vëllazërim-bashkimit të kohës së RSFJ.

Është mentaliteti prej skllavi i nënshtruar, i rrënjosur thellë në vetëdijen e një popullate që ka jetuar me breza nën kushte terrori? Apo mbisundon zëri i profiterëve injorantë “të shkathët” që fërkojnë duart të kënaqur që nga kjo fatkeqësi e bashkëkombësve bëhen të pasur brenda natës, ndërkohë që pjesa tjetër qëndrojnë të nënshtruar dhe të heshtur, të lumtur që kanë arritur të sigurojnë mbijetesën fizike për vete dhe familjet e tyre?

Pas ngjarjes së 27 prillit në parlamentin maqedonas dhe rrahjes barbare para kamerave të z. Selës, nuk u besoja syve se çfarë lexoja në një shkrim të stilit “Boro e Ramizi “ të kohës së RSFJ, me titull “Sela dhe Zaev u gjakosën për ne”: Zoran Zaev, líder i partisë maqedonase LSDM, në luftën e tij për pushtet na paraqitej si shpëtimtar i shqiptarëve, ndërsa z. Sela si hero, sepse sipas artikullshkruesit, u largua nga vendi ku ishin bashkë me z. Zaev, për të tërhequr pas vetes paramilitarët e VMRO dhe me këtë për ta mbrojtur z. Zaev, pothuajse me jetën e tij! Dhe qe kjo çmenduri të jete akoma më “e besueshme”, edhe vetë z. Zaev në një intervistë deklaron se kjo është e vërtetë, dhe se këtë ja ka deklaruar vetë z. Sela gjatë vizitës që i bëri në spital!?
Në një shkrim tjetër të po atyre ditëve, me titull “Po të vdiste Sela, mbaronte Maqedonia” lexova gjëra akoma më tmerruese. Nuk di se çfarë ka dashur të thotë artikullshkruesi, por nga ajo që ka shkruajtur në këtë shkrim del që ai i konsideron asgjë viktimat e shumta të pafajshme shqiptare, të vrara nga njëra nga këto dy parti maqedonase në pushtet, para ngjarjes së 27 prillit në Parlamentin e Maqedonisë, kur siç thotë ai “ra shteti, u vra demokracia”. Paramendoni sa përzemër e ka Maqedoninë me rregullimin shtetëror unitar, ky opinionist shqiptar! Sipas tij, demokracia në Maqedoni ka funksionuar në kohën kur u masakruan shqiptarët në Kumanovë, Brodec, Gostivar, Reçicë të Vogël – Tetovë, Bit Pazar të Shkupit, kur u likuidua pa gjyq Harun Aliu me shokë …!?
Njëkohësisht, në rrjetet sociale vërshuan shpalljet e heronjve, datave historike …
Sinqerisht, prisja qe ndonjëri nga intelektualët, anëtarë të LRPDSH, disa nga ta miq të mi, në pamundësi të z. Sela, te dalin me një deklarate të matur, sqaruese dhe kthjelluese për anëtarësinë dhe simpatizantët e tyre, por edhe për opinionin e gjerë, me kërkesën që të ndalojnë me shpalljen patetike të heronjve. Të sqarojnë opinionin se kjo që ndodhi në parlament, nuk tregoi heroizmin tonë, po pafuqinë tonë dhe faktin e të qenit akoma sot e kësaj dite viktimë brutale e shovinizmit maqedonas, në saje të pozitës dhe statusit akoma të parregulluar kushtetues. Se z. Sela u rrah në mënyrë barbare nga shovinistët maqedonas jo duke bërë heroizma, por duke tentuar themelimin e një qeverie koalicioni, për shqiptarët pothuajse e njëjtë me atë të kaluarën. Me po ata shqiptarë që ishin në pushtet, që nga viti 2001, në koalicion herë me njërën parti maqedonase e herë me tjetrën, ndjekur nga dhuna dhe masakrat ndaj shqiptarëve gjatë gjithë kohës të qenit në pushtet.
Por kjo, për fat të keq nuk ndodhi. Përkundrazi, ngjarja e 27 prillit në parlament për shqiptarët la pas vetes shumë pyetje dhe dyshime: rrëzimi i z. Gruevski dhe VMRO-së nga pushteti dhe zëvendësimi me LSDM-në në krye me z. Zaev, u bë qëllim në vete për shqiptarët? Kanë besim shqiptarët akoma tek z. Zaev dhe LSDM pas deklaratave mospërfillëse lidhur me kërkesat e platformës dhënë gazetës serbe Kurir pak ditë pas ngjarjes së 27 prillit? Do kthehet pas kësaj z. Sela në po atë parlament të Maqedonisë, ku u rrah dhe u tërhoq zvarrë në mënyrën më jonjerëzore? Çfarë mbrojtje të interesave të votuesve të tij do t’u sigurojë ai me pjesëmarrjen e tij të mëtutjeshme në këtë parlament, ku ai nuk ishte në gjendje për të mbrojtur as jetën e tij?
E vetmja shpresë ngelet që kjo ngjarje shumë domethënëse dhe e freskët, t’u shërbejë si mësim shqiptarëve se nuk ua mbron jetën, mirëqenien dhe të ardhmen e tyre dhe të fëmijëve të tyre buzëqeshja dhe “fjala e nderit” e Zaevit, apo cilido përfaqësues tjetër nga pala maqedonase. Platforma “as mish as peshk”, konfuze, të paqarta dhe me kërkesa gjysmake, të pathëna deri në fund, nuk “qetësojnë” palën maqedonase e as zgjidhin çështjen shqiptare në Maqedoni. Në Maqedoninë si shtet unitar, edhe me angazhimin e deklaruar të z. Zaev, shqiptarët do vazhdojnë të jenë të diskriminuar dhe të pasigurt as për jetën e tyre, por edhe maqedonasit sado të privilegjuar të jenë nga ky sistem unitar, do të jenë peng i pakënaqësisë dhe pozitës së rëndë të shqiptarëve. E ardhmja e shqiptarëve por edhe e ardhmja e maqedonasve do vazhdojë të jetë përplot rreziqe e të papritura nga statusi i parregulluar i shqiptarëve dhe kështu do të jetë derisa edhe për shqiptarët të vlejë si për të gjithë kombet e tjera në Evropë, parimi themelor i demokracisë, ai i vetëvendosjes. (Afrim Fanda)

SISTEMI QEVERISËS UNITAR – SFIDË PËR TË ARDHMEN E SHQIPTARËVE NË MAQEDONI

unitaryKëto ditë flitet me të madhe për një bashkim të partive shqiptare që fituan mandate deputetësh, me synimin për të shfrytëzuar atë që shumëkush quan situatë politike të favorshme për shqiptarët në Maqedoni duke kushtëzuar mandatarin nga krahu maqedonas për të krijuar qeverinë dhe për të shmangur krizën qeveritare dhe politike në Maqedoni.

Në këto kushte, vetëm një force politike, “Aleanca për shqiptarët” shpalli propozimin e saj për 6 kushtet për të gjitha partitë për të marrë pjesë në qeverinë e koalicionit: – gjuha shqipe zyrtare në tërë vendin; ndarja e drejtë e buxhetit; përfaqësimi i drejtë në pushtet i shqiptarëve; dekriminalizimi; lirimi i të burgosurve shqiptarë të pafajshëm në rastet e montuara dhe dëmshpërblimi i tyre; si dhe njëri nga postet kryesore të shtetit të jetë shqiptar.

Po cili është shteti të cilin shqiptarët duke bashkuar partitë, me apo pa kushtëzime, duan ta shpëtojnë nga kriza qeveritare në veçanti dhe ajo politike në përgjithësi?

Çdo qytetar shqiptar i zakonshëm, i interesuar, në Google gjen këto definicione për sistemet qeverisëse:

Sistemi qeverisës unitar, të cilin ka aktualisht Maqedonia, nënkupton pushtet qendror të centralizuar, që funksionon më së miri në shtetet-kombe, ku mund të ekzistojnë dallime kulturore brenda shtetit por ekziston një ndjenjë e fortë e krenarisë dhe unitetit kombëtar. Qeveritë e këtij lloji janë të shpeshta në Evropë. Në shtetet multinacionale me sistem unitar, shpesh është e pritshme që vlerat dhe besimet e një kombësie të imponohen mbi ato më të vegjlit. Kur partitë komuniste kontrollonin qeveritë, shumë vende të Evropës Lindore kishin sisteme unitare, për të përhapur dhe për të promovuar përhapjen e vlerave komuniste.

Derisa shteti unitar mban të gjithë pushtetin nën kontrollin e pushtetit qendror, shteti federal ndan pushtetin midis autoriteteve qendrore dhe qeverive lokale apo rajonale të cilave u është dhënë vetëqeverisje e konsiderueshme, zakonisht përmes legjislaturave të tyre. Shteti federal ka një kushtetutë ose ligj tjetër të lartë të shtetit që përcakton kompetencat e dhëna për të dy qeveritë, qendrore dhe lokale. Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Australia, Republika federale e Gjermanisë janë shembuj tipik të shtetit federal.

Ndërkaq, konfederata është në thelb një aleancë mes shteteve apo kombeve që bien dakord të punojnë së bashku në drejtim të interesave të përbashkëta, por ende ruajnë kompetencat e tyre individuale të qeverisjes.

Pasi lexon këto, nuk mund të mos mendosh se si është e mundur që një grusht serbësh, që nuk përfaqësojnë as 5% të popullsisë së Kosovës, edhe pse me vende të garantuara në parlament, të vetëdijshëm për rëndësinë e sistemit qeverisës për pozitën e tyre si grup etnik në këtë shtet, nuk hezituan që ti reken punës në këtë drejtim, duke filluar me themelimin e Asociacionit të komunave Serbe në Kosovë si gurrëthemel i një qeverie lokale të nesërme. Në ndërkohë, për njëzetepesë vite me radhë, asnjë parti politike shqiptare, nuk sheh të udhës të kontestojë sistemin qeverisës unitar të Maqedonisë, si burim i të gjitha padrejtësive, si dhe pengesën kryesore për realizimin e të drejtave kolektive të shqiptarëve të Maqedonisë. Përmenden me zell, një nga një padrejtësitë që maqedonasit u bëjnë shqiptareve duke ushtruar pushtetin që u jep sistemi qeverisës, për të siguruar privilegje për vete, por nuk përmendet burimi i këtyre padrejtësive.

Çfarë i bën kjo maqedonasit? Partitë maqedonase bëjnë atë për të cilën kanë marrë votat nga maqedonasit, në kushtet e sistemit aktual qeverisës – u sigurojnë atyre pozitën e etnisë së privilegjuar përballë etnisë shqiptare. Të vetmen vërejtje që mund t’u japim ne shqiptarët që nuk votojmë për partitë maqedonase është se përmes shërbimeve të sigurimit ata fusin duart në partitë tona, në organizimin tonë politik, dhe me këtë japin një mesazh shumë të dëmshëm shqiptarëve – që nuk ka të ardhme për shqiptarët në një shtet të përbashkët me ta.

Po çfarë i bën kjo shqiptarët? Në gjithë botën, kur përfaqësuesit e një populli shkelin interesat e votuesve duke vënë interesat personale mbi ato të votuesve, quhet tradhti kombëtare. Edhe në këtë situatë, që konsiderohet situatë e favorshme politike për shqiptarët, në rast se partitë shqiptare, dhe deputetët që morën mandatin të përfaqësojnë vullnetin politik të shqiptarëve, do të mundësojnë formimin e qeverisë, pa vënë në diskutim sistemin qeverisës unitar si pengesë për avancimin e pozitës së shqiptarëve në këtë shtet dhe me këtë duke shkelur interesat e shqiptareve të cilët i përfaqësojnë, do të meritojnë epitetin e tradhtarit të kombit. Emër të bukur për këtë nuk ka! (Afrim Fanda)

E VËRTETA MBI DISA ZHVILLIME POLITIKE 1991 – 97, TRILLIMET E RUFI OSMANIT DHE MESAZHET QË NA JAPIN KËTO ZHVILLIME.

Para ca kohësh, pata rastin të dëgjoj pjesë të intervistës së Rufi Osmanit dhënë më 25.12.2015, në programin “Një mbrëmje me Agim Poshkën”, në televizinin TV21.

Me këtë rast ai deklaroi një sërë të pavërtetash dhe shtrembërimesh lidhur me disa nga ngjarjet politike të viteve 91 – 97, si krijimi i fraksionit brenda PPD-së, afera e armëve, ngjarjet e Gostivarit e të tjera.  Rufi Osmani nuk është i pari që keqinformon opinionin për këto ngjarje, por është për t’u habitur transformimi që janë në gjendje të bëjnë njerëz të tille, që më së paku tregon për një higjienë morale të tyre që len për të dëshiruar! Është pikërisht ai, i cili sulmonte me fjalorin më vulgar në atë kohë kundërshtarët e tij politik – eksponentë të PPD-së,  e sot quan PPD-në “lëvizje popullore shqiptare”. Ai që ishte një ndër anëtarët më të zellshëm të fraksionit, shkëputjen e degës së Tetovës nga PPD dhe formimin e PPDSH e quan “përçarje të PPD-së si produkt i një marrëveshjeje të ish presidenteve S. Berisha K. Gligorov, si një pazar i tyre për të mbuluar aferën e armëve!?”. Aktivitetin e tij politik të asaj kohe e përshkruan si “ishim peng të një situate politike që prodhoi përçarjen e subjektit të parë politik” si dhe “i bindur (nënkupto mashtruar) nga dy funksionarë të lartë të R. Shqipërisë se do jemi fryma atdhetare përkundër një fryme tradhtare në thonjëza në krye me N. Halitin dhe Mitat Eminin”.
Në fakt, cila ishte e vërteta e “përçarjes” së PPD-së dhe krijimit të fraksionit brenda PPD? Për ata që nuk e dinë, ose kanë qenë shumë të rinj në atë kohë, pas vitit 1990, si në të gjitha shtetet e Evropës lindore dhe në ish shtetet e Jugosllavisë, ashtu edhe në Maqedoni filloi të zbatohet sistemi shumëpartiak. E me këtë u krijua dhe subjekti i parë politik shqiptar i mirëpritur me shumë entuziazëm nga popullata shqiptare në Maqedoni, e lodhur nga decenie torturash psikike, përndjekjesh dhe vuajtjesh. Por maqedonasit, të mësuar për decenie me radhë me sistemin monist, i cili ju siguronte pozicionin e të privilegjuarit dhe njëkohësisht ju shërbente si instrument shumë efikas për nënshtrimin e shqiptareve, natyrisht nuk ndenjen duarkryq por u kujdesën që të kenë nën kontroll hapësirën për organizim politik që u jepej shqiptarëve me këtë sistem shoqëror të ri. Shërbimet e sigurimit të shtetit maqedonas lejuan themelimin e PPD, por u kujdesën që këtu të vijnë individë të përshtatshëm për ta, në mënyrë që të mund ta mbajnë nën kontroll këtë mundësi të re të organizimit politik të shqiptarëve. Bile në fillim nuk u kujdesen aq shumë për aparencën, dhe për sekretar të parë imponuan një maqedonas të Shërbimit të Sigurimit, të cilin shqiptarët të mësuar të ulin kokën, e pranuan pa ndonjë kundërshtim, bile duke e interpretuar si strategji të mençur në kushtet e dhëna.
Në vazhdim, u kujdesën që për kryetar të partisë të imponojnë një mediokër naiv, i padenjë për atë pozicion me kaq përgjegjësi, i cili pas emërimit, duke mos ditur peshën e pozicionit, pa ide, pa vizion, pa kompetenca, mbushte fjalëkryqe gjatë gjithë ditës në zyrën e tij. Natyrisht, ata që u kujdesën të emërojnë një njeri të tillë për kryetar, u përkujdesën që të imponojnë edhe një sekretar të shkathët, perfid, fuqiplotë, që do të mbante nën kontroll këtë kryetar por edhe gjithë partinë, dhe do të kujdesej që vija e partisë të jetë e koordinuar me politikën dhe agjendat e pushtetit në duart e maqedonasve. Kjo erdhi në shprehje posaçërisht më vonë, gjatë zgjedhjes së deputetëve dhe posaçërisht të ministrave nga radhët e PPD si partnerë koalicioni në qeveri nga pala shqiptare. Kandidatët e përshtatshëm duhej të ishin të sprovuar për lojalitet ndaj shtetit në aparatin e administratës së mëparshme të monizmit, ose së paku të mos kishin qenë kurrë më parë në konfrontim me pushtetin. Dhe gjeni kush ishte personi në PPD që koordinonte kriteret e vendosura nga qeveria dhe përzgjedhjet në parti? Natyrisht, ky ishte Mitat Emini, të cilin Rufi Osmani sot e paraqet si viktimë të “funksionarëve të lartë të R. Shqipërisë” dhe ekstremistëve shqiptar!
Si erdhi deri tek fraksioni brenda partisë, dhe më vonë deri tek formimi i PPDSH-së? Ndoshta Rufiu gjatë kësaj kohe ishte “peng i situatave politike” dhe “i bindur (lexo manipuluar) se do ishte një frymë atdhetare”, por në radhët e PPD-së kishte edhe njerëz që nuk ishin “peng të askujt dhe asnjë situatë politike” dhe nuk ishin “të mashtruar”, por ishin njerëz të ndershëm, atdhetarë, të rinj me guxim, vullnet dhe gatishmëri për të ndryshuar realisht gjërat dhe për të kontribuar për zgjidhjen e drejtë të çështjes shqiptare në Maqedoni. Nga këta njerëz u krijua fraksioni, që në të vërtetë ishte e gjithë dega e PPD e Tetovës dhe kuvendi qendror i degës, e më pastaj dhe PPDSH. Sigurisht që në mes të këtij grupimi kishte edhe njerëz karrieristë, profiterë, të infiltruar nga Sigurimi shtetëror që tanimë nuk është e vështirë për ti identifikuar, të cilët kontribuan që edhe kjo parti shumë shpejtë të vihej nën kontrollin e Sigurimit Shtetëror. Por kjo në asnjë mënyrë nuk ja ul vlerat e kësaj iniciative të atëhershme të njerëzve të ndershëm, atdhetarë dhe me vetëdije qytetare.
Cila është e vërteta mbi të ashtuquajturën “Afera e armëve”? Në ndërkohë Sigurimi Shtetëror duke pare që i gjithë Ballkani po ziente, dhe duke nuhatur një pakënaqësi ndër shqiptarët që mund të eskalonte në rezistencë të armatosur, vendosi ti paraprijë këtyre ngjarjeve për t’i dekurajuar ata në çdo iniciativë të tillë. Me ndihmën e disa bashkëpunëtorëve shqiptarë, mashtruan qindra të rinj, duke i “organizuar” në “formacione ushtarake” fiktive, me ç’rast siguruan lista të tëra me emra shqiptarësh atdhetar të gatshëm të kapnin pushkën, bashkë me numrat serik të armëve që ju shpërndanë ata vetë me ndihmën e bashkëpunëtorëve të tyre. Dhe gjeni kush ishte “komandant” i kësaj “ushtrie”? Kush tjetër përpos M. Eminit. Ambiciet e Sigurimit Shtetëror të Maqedonisë nuk ndaluan këtu, por deshën ta fusin në lojë edhe shtetin shqiptar për t’i paraqitur revoltat e pritura të shqiptarëve si të importuara nga shteti Shqiptar, njëkohësisht për ta paraqitur atë para opinionit ndërkombëtar si destabilizues të Ballkanit, por edhe duke u privuar shqiptarëve të Maqedonisë ndihmën që do tu vinte nga shteti shqiptar në atë kohë dhe në një të ardhme. Këtu u detyrua shteti shqiptar të ndërhyjë duke dërguar disa funksionarë politike të asaj kohe në Tetovë për të ofruar ndihmë fraksionit tanimë të krijuar në luftën e tyre për të demaskuar “Aferën e armëve” si lojë të rrezikshme të disa individëve në udhëheqjen e ngushtë të PPD-së. Për të demaskuar këtë lojë, emrat e disa individëve të përfshirë në këtë lojë u publikuan në një reagim zyrtar në Radiotelevizionin Shqiptar. Rufi Osmani këtë ndërhyrje e quan “përçarje të subjektit të parë politik PPD si produkt i një marrëveshjeje të ish presidentëve S. Berisha dhe K. Gligorovit, si një pazar të tyre për të mbuluar aferën e armëve”. Por Rufiu nuk sqaron se pse do duhej shteti shqiptar në atë kohë të përkrahte do djem të rinj, pa pushtet, pa ndikim, pa para, për të kontrolluar popullatën shqiptare në Maqedoni, kur një gjë të tillë mund ta bënte fare mirë me ndihmën e ministrave dhe deputetëve të PPD, të instaluar në pushtet dhe të besuar të Kiro Gligorovit?!
Pas kësaj, kur Shërbimi i Sigurimit Shtetëror pa që loja u dekonspirua, pasuan arrestimet, ku forcat policore të përcjellur nga disa “komandantë” të “ushtrisë” shkonin derë më derë duke kërkuar nga shqiptarët që kishin pranuar “mobilizimin” të dorëzonin armët sipas numrave serik që ata i kishin të evidentuar në listat e tyre! Kur ndonjëri nga shqiptarët e shkretë, i befasuar dhe mosbesues me këtë “precizitet të dhënash” mundohej të taktizonte, dilte nga makina e policisë “komandanti” përgjegjës për atë zonë dhe thoshte “jepe armën se na kanë kallxu!”. Kjo rezultoi me arrestime të shqiptarëve atdhetarë, të pastër dhe të sinqertë por edhe me farsa arrestimesh të “komandantëve” për të mbuluar gjurmët e involvimit të Sigurimit Shtetëror në këtë aferë.
Çfarë dëmi politik solli “përçarja” e PPD-së për vetë PPD-në dhe për shqiptarët e Maqedonisë? Për vetë PPD-në, asnjë dëm! Ministrat dhe deputetët u ndanë nga Kuvendi Qendror me anëtarë të pakënaqur me punën e tyre, dhe shkuan drejt e tek Kuvendi Qendror “legjitim”, i parapërgatitur që më herët, pa çarë kokën për ca djem të rinj, pa pushtet, pa para, pa ndikim në atë kohe. Dhe PPD vazhdoi ta bënte atë që bënte edhe para “përçarjes” – t’u shërbente agjendave të pushtetit edhe me tutje, dhe të bënte punën e dekorit në parlament dhe qeveri. Çfarë dëmi solli “përçarja” për popullatën shqiptare në Maqedoni? Shqiptarëve të Maqedonisë nuk u duhej atëherë, e nuk u duhet as tani, unitet në legjitimimin e agjendave antishqiptare të pushtetit maqedonas, e as unitet në nënshtrim ndaj këtyre politikave. Përkundrazi shqiptarëve u duhej “përçarja” me ata që për interesa personale shisnin interesat dhe të ardhmen e shqiptarëve. Shqiptarëve u duhej një zë që do të demaskonte këtë dhe do të artikulonte vullnetin dhe kërkesat reale të popullit, e jo të klaneve në shërbim të pushtetit.
A thua Rufiu nuk i di këto gjera, apo duhej përshtatur me versionin e pushtetit maqedonas për të ngjitur shkallët e karrierës politike?
Cila është e vërteta rreth ngjarjeve të Gostivarit të 9 korrikut 1997, dhe cili ishte roli i Rufi Osmanit? Duke ditur shpirtin atdhetar dhe guximin e popullatës shqiptarë të Gostivarit me rrethinë, të treguar edhe më parë në historinë e shqiptarëve të këtyre trevave, është e lehtë për ta kuptuar motivin e tyre për të protestuar më datë 9 korrik 1997. Edhe pse të vetëdijshëm për rrezikun, protesta ishte një rebelim kundër pushtetit, nxitur nga një pakënaqësi e thelle dhe zemërim të akumuluar ndaj keqtrajtimit të egër dhe të vazhdueshëm nga ana e pushtetit, por edhe për statusin dhe perspektivën tyre në këtë shtet. Por cili ishte motivi i Rufi Osmanit? Natyrisht, si gjithmonë egoist dhe karrierist. Në garën e bajraktarizmit me M. Thaçin për të qenë më “Skenderbe” se ai, nxitoi që të ishte ai i pari që do ngrinte flamurin duke inicuar dhe trimëruar këshillin komunal në vendimin për përdorimin e flamurit shqiptar krahas atij maqedonas. Jo më kotë, ambasadori i Amerikës në atë kohë e quajti “local sherif”. Por Rufiu, sipas vetë deklaratave të tij, fill pas kësaj filloi pazaret me pushtetin e atëhershëm, duke tentuar që të zbuste reagimin e tyre të pritur. Ashtu siç bënin gjithmonë pushtetet antishqiptare në Maqedoni, Cërvenkovski e mashtroi Rufiun kinse do të gjenin një zgjidhje, por në ndërkohë planifikoi një “leksion” për shqiptarët “e pabindur” të Gostivarit, me miratimin në heshtje të PPD-së “së përçarë”. Me një aksion në orët e hershme të mëngjesit, forca të shumta policore arrestuan Rufi Osmanin bashkë me kryetarin e Këshillit Komunal, dhe në vazhdim, me një egërsi të paparë masakruan popullatën që doli për të protestuar. Po atë ditë, vranë tre shqiptarë dhe ushtruan dhunë çnjerëzore në mbi njëmijë qytetarët shqiptarë të Gostivarit, mu në qendër të Gostivarit, gjatë gjithë natës pas protestave.
Derisa ndodhej në paraburgim, para gjykimit, Crvenkovski e mashtroi për herë të dytë Rufiun, dhe këtu doli në dritë personaliteti i vërtetë i tij. Joshur nga premtimi se nuk do të dënohej me burg, harroi të vrarët dhe mbi një mijë të torturuar në mënyrën më ç’njerëzore gjatë protestave, dhe këtë pushtet, që thjesht ekzekutoi pa gjyq, mu në mes të qytetit, ne pikë të ditës, të rinj të pa-armatosur që protestonin pa dhunë, e quajti shembull tipik të shtetit juridik! Por natyrisht, Crvenkovski nuk e mbajti fjalën dhe Rufiu përfundoi në burg.
Të dy palët, si pushteti maqedonas ashtu dhe shqiptarët dhanë mesazhe shumë të qarta për ata që duan të kuptojnë, si në revoltat e përgjakshme të Gostivarit, ashtu dhe në revoltat e tjera të përgjakshme si Brodeci, vrasja e Harunit me shokë, masakra e Kumanovës e shumë të tjera. Pushteti dëshmoi për të satën herë se popullatën shqiptare dhe territoret ku ata jetojnë i trajton si koloni, dhe shqiptarët dhe lëvizjet e tyre i sheh vetëm përmes syzave të Sigurimit Shtetëror dhe përmes nishanit të armës. Ata nuk duan, por edhe po të donin nuk do mundeshin për shkak të barierave gjuhësore dhe kulturore ti prijnë kësaj popullate në emancipimin e tyre, të plotësojnë nevojat e tyre për arsimim të mirëfilltë, për kulturë, shkencë etj.
Por edhe shqiptarët dhanë mesazh të qartë që ata këtë shtet nuk e konsiderojnë si të tyrin, por të huaj, të imponuar në vend të shtetit të tyre etnik ku ata do të jetonin bashkë me vëllezërit dhe motrat e tyre nga të cilët i ndajnë kufij politikë artificial, që sot do të duhej të ishin të pakuptimtë në kohën kur fjalori politik i përfaqësuesve të tyre është i mbushur për të ardhmen e afërt të Evropës pa kufij. Që është më e rëndësishmja, shqiptarët në të gjitha këto revolta të përsëritura dhanë mesazhin e qartë se ata nuk do të pajtohen kurrë me një realitet të tillë.
Nga politikanët shqiptarë në pushtet dhe ata që synojnë me çdo kusht postet e pushtetit, nuk pres të nxjerrin mësim nga këto mesazhe shumë të qarta që dha populli, sepse tani më është e qartë për të gjithë se ata e bëjnë këtë për përfitimet që u sjell të qenit në pushtet duke qenë të vetëdijshëm për dëmin që shkaktojnë. Por nga të rinjtë, studentët, intelektualët, prindërit, nënat – po! Pres që posaçërisht këta të fundit të kuptojnë dhe të vetëdijesohen se nuk mund të ndërtojnë mirëqenien e tanishme me koston e dëmtimit të të ardhmes së fëmijëve të tyre!
Afrim Fanda