Kategoritë: Shëndeti

Rukola, burimi i mineraleve që ju duhen për uljen e tensionit të gjakut

RukolaRukola është një barishte me dhunti të shumta për shëndetin e mirë. Ajo përdoret kryesisht në sallata, por edhe mund të gatuhet krahas perimeve të tjera. Sipas shqiptarët e kanë kultivuar rukolën pas viteve 90’, ndërkohë që vendet e tjera të Mesdheut e kanë kultivuar këtë barishte prej më shumë kohësh.

Rukola i përket familjes botanike së lakërishteve që përfshin brokolin, lakrën dhe lulelakrën. Kjo barishte është plot me aq shumë vitamina, minerale dhe ushqyes, saqë është ndër të paktat që mbështet të gjitha sistemet e organizmit.

Rukola Për Uljen e Tensionit të Gjakut

Rukola është një nga burimet më të pasura të nitrateve dhe përmban gjashtë herë më shumë nitrate se sallata jeshile. Kjo është diçka shumë e mirë për organizmin. Sipas ekspertëve, kur hyn në trup, nitratet transformohen në një substancë që ka aftësinë të hapë enët e gjakut dhe të lehtësojë qarkullimin e tij. Në këtë mënyrë, rukola ndihmon në uljen e tensionit të lartë të gjakut.

Përveç tensionit të gjakut, kjo barishte ndihmon edhe në uljen e nivelit të kolesterolit. Ajo përmban vitaminën B5 e cila njihet për aftësinë që ka në uljen e nivelit të kolesterolit të keq dhe mirëmbajtjen e nivelit të kolesterolit të mirë. Nga ana tjetër, rukola përmban vitaminë K që lufton inflamacionin dhe forcon shëndetin e kockave, duke parandaluar në të njëjtën mënyrë edhe shfaqjen dhe zhvillimin e artritit. Një vlerë e shtuar e vitaminës K është edhe ndihma që i jep organizmit për të përthithur kalçiumin, duke i dhënë një mbështetje të fortë personave që vuajnë nga osteoartriti.

Si ta Përfshini më Shumë rukolën në Ushqimin Tuaj

Ekspertët e AgroWeb.org këshillojnë që të përpiqeni të hani rukola të paktën 2 herë në javë.
• Shtojeni në salca të ndryshme për të përfituar shijen e mprehtë dhe therëse.
• Përdoreni me produkte deti të gatuara në zgarë.
• Prijeni hollë dhe hidheni në pica ose makarona përpara se t’i servirni.
• Përdoreni në sallatë krah barishteve të tjera për një shije të shumëfishtë.
• Përgatisni panine me djathë, rukola dhe domate.
• Prijeni hollë dhe përdoreni në omletë, ose me djathë dhe patate të pjekur në furrë.
• Shtojeni në përzierjet dhe shtrydhjet e frutave dhe perimeve për një lëng me shumë vlera.
• Shtojeni në perimet e kavërdisura, makarona, supa, dhe salca./AgroWeb

Top Channel

Fitore tjetër në përpjekjet për t’i dhënë fund poliomielitit

KampanjaNisma për t’i dhënë fund poliomielitit ka qenë afatgjatë. Përpjekjet për realizimin e këtij synimi kanë qenë të vazhdueshme që nga viti 1988, dhe, ndërsa është shënuar një përparim i madh në këtë drejtim, puna nuk ka mbaruar ende. Lajmi i mirë është se sëmundja është tkurrur me 99.9 për qind. Por siç njofton korrespondentja e Zërit të Amerikës, Carol Pearson, poliomeliti vazhdon të jetë i pranishëm në Pakistan dhe Afganistan.

Përpjekja globale për t’i dhënë fund poliomielitit është një program masiv.

Programi mbështetet në fondet globale, vaksinuesit vullnetarë, negociatat me udhëheqësit politikë dhe fetarë në të gjitha nivelet dhe prindërit që kanë besim te vaksina.

Në Kenia, faktet rreth poliomielitit mësohen në shkolla. Fëmijëve u mësohet edhe çfarë t’u tregojnë prindërve të tyre.

Përpjekjet ndërkombëtare po sjellin rezultate. Prania e sëmundjes ka shënuar rënie me një nivel 99.9 për qind. Nigeria pati rastin e saj të fundit të poliomielitit tre vjet më parë. Nigeria, dhe e gjithë Afrika, mund të shpallen zona të lira nga poliomieliti në vitin 2020.

Dikur kishte tre lloje të virusit. Lloji i dytë u zhduk më 2015. Zyrtarët e shëndetësisë tani thonë se edhe lloji i tretë është zhdukur.

“Pra, ky do të jetë lloji i dytë nga tre llojet e virusit që do të zhduken, duke lënë vetëm një lloj të virusit që vazhdon të qarkullojë në botë”, thotë Carol Pandak nga organizata Rotary International që menaxhon programin PolioPlus.

Këtu, në kufirin mes Pakistanit dhe Afganistanit, ku një numër i madh njerëzish kalojnë nga një vend në tjetrin, është zona ku përhapet virusi i poliomielitit të egër.

Mbrojtja e fëmijëve në migrim nga poliomieliti është një punë me orar të plotë. Të dyja vendet patën rritjet të rasteve të kësaj sëmundje nga viti i kaluar.

“Realiteti është që të dyja vendet janë në thelb një bllok epidemiologjik dhe ka kaq shumë lëvizje të popullatës. I njëjti lloj i virusit po transferohet nga njëra anë e kufirit në tjetrën përmes lëvizjeve të popullatës”, thotë Oliver Rosenbauer nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Dhe kjo është sfida kryesore. Njerëzit kanë familje në të dyja anët e kufirit dhe vizitojnë njëri-tjetrin. Një sfidë e dytë janë Talibanët, të cilët tani lejojnë që vaksinat të jepen vetëm në qendrat e imunizimit.

Një sfidë tjetër vjen nga suksesi i programit. Numri i rasteve të poliomielitit ka rënë ndjeshëm.

Dhe programi i zhdukjes së kësaj sëmundjeje tani duhet të trajtojë nevoja të tjera urgjente si uji i pastër. Por, zonja Pandak thotë se programi është përshtatur gjithmonë me ndryshimet.

“UNICEF-i në veçanti ka një strategji për Afganistanin dhe Pakistanin për të siguruar këto shërbime dhe (organizata) Rotary për shumë vite ka punuar me kompaninë Coca-Cola në Pakistan për sigurimin e sistemeve të filtrimit të ujit në disa prej këtyre zonave me rrezikshmëri më të lartë”, thotë Carol Pandak nga organizata Rotary International që menaxhon programin PolioPlus.

Ata që janë përfshirë në Iniciativën Globale të Zhdukjes së Poliomielitit kanë bërë një rrugë më të gjatë dhe më të vështirë sesa pritej në vitin 1988, kur filloi programi. Është shumë larg nga përfundimi, por partnerët në këtë fushatë nuk kanë hequr dorë nga synimi i programit.

voa

Sezoni i gripit dhe sëmundjet e zemrës

vaksinaSezoni i gripit ka filluar në Hemisferën Veriore. Edhe pse është shumë herët, janë raportuar tashmë dy vdekje. Njëri ishte një fëmijë, tjetri i rritur me një sëmundje kronike. Por njerëz në dukje të shëndetshëm gjithashtu mund të vdesin nga gripi. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Carol Pearson njofton.

Ata që ka shumë të ngjarë të vdesin nga gripi janë shumë të rinjtë dhe shumë të moshuarit.

Të tjerët në rrezik janë gratë shtatzëna dhe njerëzit me sëmundje kronike. Por njerëzit në dukje të shëndetshëm gjithashtu vdesin.

Jen Ludwin nuk u shqetësua shumë kur u prek nga gripi. Ajo ishte 23 vjeç dhe e shëndetshme.

“Mendova se do të kaloja shtatë ditë në shtrat dhe do ta luftoja. Por kisha gabuar”, thotë Jen Ludwin.

Organet e saj filluan të dobësoheshin përfshi mushkëritë.

“Tashmë isha në tronditje septike dhe organet e mia po fillonin të dobësoheshin. Mbi të gjitha kisha një sindromë të frymëmarrjes, dhe më pas pata një hemoragji të brendshme. Të gjitha këto komplikacione së bashku çuan në gangrenë në gjymtyrët e mia, dhe kështu u preva këmbën ”.

“Reagimi i trupit ndaj infeksionit është në thelb një përgjigje e madhe inflamatore që mund të shkaktojë të gjitha llojet e problemeve në organe të ndryshme”, thotë Eric Adkins, mjek në qendrën mjekësore Wexner në Ohajo.

Por përse njerëzit e shëndetshëm do të zhvillonin probleme të zemrës si rezultat i gripit? Studiuesit në Kolegjin e Mjekësisë në Universitetin Shtetëror të Ohajos gjetën një lidhje.

“Ne prodhojmë këtë proteinë dhe ajo ndalon që viruset të hyjnë në qelizat tona”.

Jacob Yount dhe ekipi i tij i studiuesve zbuluan se disa njerëz kanë një mutacion gjenetik që bllokon prodhimin e kësaj proteine, dhe pa të, virusi i gripit ka më shumë të ngjarë të infektojë zemrën dhe të çojë në dëmtim të zemrës.

“Në të vërtetë mund të bllokojë qarkun elektrike që udhëton nëpër zemër”.

Ky konstatim mund të ndihmojë mjekët të kujdesen për pacientët me grip në të ardhmen.

“Nëse e di që u mungon gjeni para kohe, atëherë mund ta përshtasësh terapinë mjekësore ndryshe”, thotë Eric Adkins.

Por tani, mbrojtja më e mirë është marrja e një vaksine gripi. Studiuesit thonë se miliona njerëz në të gjithë botën ka të ngjarë të kenë këtë mutacion gjenetik duke përfshirë rreth një të pestën e atyre me origjinë kineze. Tani që shkencëtarët e dinë se çfarë mund të shkaktojë problemin, ata po kërkojnë trajtime që mund të parandalojnë ose mbrojnë këto komplikime të zemrës në të ardhmen.

voa

Përdorimi i tepruar i internetit, dukuri në rritje

InternetiLehtësimi që interneti ka sjellë në jetën e përditshme, erdhi me një çmim. Studimet tregojnë se varësia ndaj internetit është në rritje, veçanërisht mes të rinjve. Siç njoftojnë gazetarët e Zërit të Amerikës Yildiz Yaziciogludhe Murat Karabulut, një analizë e realizuar në Turqi tregon se varësia tek interneti është rritur shume gjatë dy dekadave të fundit.

Vetëm 60 për qind e botës kanë qasje në internet. Në vendet e zhvilluara kompjuterët janë të pranishëm gjithandej; në punë, shkolla dhe shtëpi.

Por sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, përdorimi i tepruar i internetit, telefonit, lojërave dhe platformave tjera, sjell pasoja negative për shëndetin. Mjekët vazhdojnë të mësojnë se si të përballen me këtë dukuri.

“Varësia ndaj internetit është sëmundje fizike dhe psikike, e cila është prioritet në programin tonë” thotë Rahmi Aktepe nga Asociacioni turk i Teknologjisë Informative.

Duke mos i ditur pasojat e internetit, kjo dukuri bëhet edhe më e rrezikshme.

“Për varësitë e tjera dihen dëmet dhe rreziqet. Për shembull, ne këshillojmë njerëzit të ndalojnë cigaren ose drogën. Varësia në internet është ndryshe”, thotë zoti Aktepe.

“Varësia në internet është edhe varësi në teknologji. Fotografitë selfie, janë një aspekt tjetër. Është sëmundje psikologjike e cila nuk ka shërim. Trajtohet me edukim. Kërkohen studime për këtë”, thotë Ali Yazici nga Asociacioni turk i Teknologjisë Informative.

Hulumtimi i Institutit Statistikor turk tregon se këtë vit rreth 75 për qind e popullatës në Turqi nga mosha 16 deri 74 vjeç janë përdorues të internetit, kurse 88.3 për qind e shtëpive kanë qasje në të.

Ndërsa vazhdon debati i ekspertëve për përdorimin e tepruar të internetit, dukuria prek më së shumti fëmijët.

“Fëmijët marrin shembuj nga prindërit. Familjet duhet të jenë më të kujdesshme me përdorimin e internetit, kompjuterëve dhe telefonave të mençur. Prindërit nuk duhet ta teprojnë në sy të fëmijëve. Ata duhet të kontrollojnë kohën e fëmijëve, për shembull një ose dy orë, në varësi nga mosha. Kërkohet diciplinë kur është në pyetje përdorimi i internetit nga fëmijët”, thotë zoti Aktepe.

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se përdorimi i tepruar i internetit, telefonave dhe pajisjeve tjera teknologjike po rritet aq shumë, duke u shndërruar në problem të madh shëndetësor.

voa

Uashington, një studio ofron seanca të shkurtra gjumi

gjumiPër disa njerëz është e pamundur që bëjnë tetë orë gjumë.

Por ndoshta një sy gjumë i shpejtë është i mundur. Studimet e reja sugjerojnë se gjumi i shkurtër mund të ulë rrezikun nga sëmundjet “kardiovaskulare”, si infarktet dhe goditjet në tru deri në 48 për qind. Korespondetja e Zërit të Amerikës, Karina Bafradjan vizitoi një kompani të re që beson në vlerën e gjumi të shkurtër ose dremitje.

Mbi një e treta e amerikanëve nuk bëjnë gjumë të mjaftueshëm, tregon një studimi të ri nga Qendra Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve.

Por “Studio Recharj Power Nap” në kryeqytetin amerikan po përpiqet ta zgjidhë këtë problem.

“Gjumi i shkurtër është kur njeriu është në një gjendje mes zgjimit me fjetjes dhe ulet aktiviteti i valëve të trurit, çfarë e ndihmon njeriun të pushojë. Nuk është e nevojshme zhytja në gjumë, por kalimi në gjendjen e pushimit, që e bën njeriun të ndjehet mirë, më produktiv apo më energjik,” – thotë Maria Jose Hernandez nga kompania Recharj Power Nap Studio.

Ideja për të dremitur, ose një gjumë më të shkurtër se gjysëm ore, erdhi në vitet 1990-të nga psikologu amerikan James Maas. Studimi i tij sugjeronte se gjumi i shkurtuar nuk do të thotë të jesh në gjumë të thellë dhe në një mjedis të errët të qetë, apo temperaturë të ulët.

“Ndjehem shumë më mirë dhe komunikoj më mirë me njerëzit kur vij këtu. Nëse nuk vij për një javë ose dy, mund të them që gjendja ime ndryshon sërish duke kaluar në stres”, thotë Marcelle Folk, kliente e “Power Nap Studio”.

“Gjithmonë më ka pëlqyer meditimi dhe relaksimi, por tani kam një bebe 5-muajshe në shtëpi dhe ky është shansi im në mes të ditës së punës për një sy gjumë shtesë dhe pak më shumë relaksim”, thotë Lisa, kliente e Power Nap Studio

Gjithnjë e më shumë kompani po vlerësojnë rëndësinë e një gjumi të shkurtër, ndërsa kompani si Google dhe Amazon, po instalojnë kapsula speciale gjumi për punonjësit e tyre. Megjithatë, studiot e plota të gjumit vazhdojnë të jenë një fenomen më i rrallë.

Studiuesit e gjumit dhe meditimit besojnë se ky koncept së shpejti do të fitojë zemrat dhe mendjet e shumë njerëzve në të gjithë botën.

“Mendoj se ndërsa përparojmë, ne do të përqendrohemi më shumë si një shoqëri në sigurimin e hapësirave për shëndet, mirëqenie, pushim, relaksim dhe sigurimin e një hapësire për një sy gjumë gjatë ditës”, thotë Jackie Krakowski, instruktore e jogës dhe meditimit në kompaninë “Recharj Power Nap Studio”.

Kjo studio ka më shumë se tre vjet që është hapur, dhe çmimi për një seancë gjumi prej 20 minutash kushton 9 dollarë. Por për njerëzit që e frekuentojnë atë, është një çmim i ulët krahasuar me përfitimet shëndetësore duke ofruar një ripërtëritje të shpejtë dhe një perspektivë më të mirë.

voa

Tre shkencëtarë nderohen me çmimin Nobel në mjekësi

Nobel mjekesiDy shkencëtarë amerikanë dhe një britanik janë nderuar me çmimin Nobel në mjekësi lidhur me zbulimit e tyre mbi “mënyrën se si qelizat ndjenë dhe i përshtaten nivelit të oksigjenit”.

Komisioni i çmimeve Nobel njoftoi të hënën se çmimi do të ndahet mes shkencëtarëve William Kaelin lindur në Nju Jork në 1957, Gregg Semenza lindur gjithashtu në Nju Jork në vitin 1956 dhe Peter Ratcliffe lindur më 1954-n në Lancashire të Mbretërisë së Bashkuar. Ata do të ndajnë çmimin prej 918 mijë dollarësh.

Komisioni tha se fituesit “hodhën bazat për të kuptuar se si niveli i oksigjenit ndikon në metabolizmin qelizor dhe funksionin fiziologjik të tyre”. Ky përparim do të ndihmojë për gjetjen e mënyrave të reja për të luftuar aneminë, kancerin dhe sëmundje të tjera.

Ky është çmimi i 110-të në këtë kategori dhe është dhënë për herë të parë në vitin 1901.

Studentët amerikanë abuzojnë me alkool nga stresi i madh

Studentet amerikan57 për qind e studentëve në kolegjet amerikane kanë konsumuar alkool në muajin e fundit dhe rreth 38 për qind kanë abuzuar me pijet, thonë të dhënat e Institutit Kombëtar të Abuzimit me Alkool dhe Alkolizmit. Por, cila është arsye e konsumimit të tepruar të alkoolit nëpër kolegje? Kronika në vazhdim sjell detaje.

Në vitin 2015, helmimi nga alkoholi i shkaktoi vdekjen studentit 20 vjeçar, Christian Ciammeti.

“Im bir vdiq në spital, ku kuptuam se kishte konsumuar shumë alkool dhe vdiq nga efekti i helmimit. Isha në shtëpi pas punës, e pikëlluar dhe e shtrirë në divan. Nuk kisha çfarë të bëja”, thotë nëna e të ndjerit, aktualisht drejtoreshë ekzekutive e fondacionit shëndetësor CTC, Marry Ciammetti.

Anketave Kombëtare mbi Drogën dhe Shëndetin tregojnë se çdo vit në SHBA humbin jetën rreth 1 mijë e 800 studentë si pasojë e alkoolit.

Por studentët thonë se stresi i madh i detyron të marrin alkool.

“Përfundimisht studentët e këtyre ditëve janë të stresuar. Gjatë javës punojnë shumë ndërsa në fundjavë mësyjnë lokalet e natës ose në shtëpi të shokëve ku pijnë alkool”, thotë studentja e Universiteti Amerikan, Samantha McAllister.

Por ekspertët thonë se alkooli nuk të çliron nga stresi.

“Ka një keqkuptim. Shumë studentë thonë se alkooli të liron stresin. Në fakt, studimet tregojnë se kur studentët pijnë alkool, niveli i stresit në jetë rritet”, thotë Molly Mitchell nga Shkolla e Shëndetit Publik “John Hopkins Bloomberg”.

Ajo rekomandon ashpërsimin e politikave të kolegjeve.

“Inkurajojmë kolegjet të krijojnë rregulla që zvogëlojnë qasjen në alkool, që të përçohet mesazhi se përdorimi i tepruar i alkoolit nuk është pjesë e normale e përvojës studentore”, thotë ekspertja Mitchell.

Zonja Ciammetti, e cila tani drejton një fondacion që edukon njerëzit për rreziqet e alkoolit, pranon se ajo do të duhej të ishte më syhapur për veprimet e të birit që e humbi.

“Nëse më pyesni mua, do të sugjeroja që prindërit të futen në dhomat e tyre dhe të shohin se çfarë mbajnë aty. Kur mendoj të kaluarën, do të bëja gjithçka që ta ktheja pas Christianin. Por është vonë”, thotë Mary Ciammetti nga Fodacioni shëndetësor CTC.

Por, nuk është shumë vonë që prindërit e tjerë të veprojnë, që fëmijët e tjerë të mos përfundojnë si Christiani.

voa

Gjenden mbetje plastike në trupat e fëmijëve

femijeEnti Federal i Mjedisit ka gjetur thuajse te të gjithë fëmijët e kontrolluar mbetje plastike. Disa syresh janë të dëmshme për shëndetin. Gjithsej janë kërkuar 15 lëndë plastike te ndryshme te 2500 fëmijë.

Studimi bazohet në analiza të bëra në  periudhën 2003-2017. Rezultati i tyre është alarmues: “Mbeturinat e 11 lëndëve plastike janë gjetur në urinën e 97 përqind fëmijëve. “Kjo, sigurisht, është dramatike. Lëndë të tilla nuk duhet të gjenden në trupat e fëmijëve”, tha zëdhënësja e Grupit Parlamentar të Të Gjelbërve në Bundestag, Bettina Hoffmann. Veç kësaj, lëndë të tilla, që dëmtojnë hormonet,  supozohet të luajnë një  rol nxitës në të ashtuquajturat sëmundjet e civilizimit, siç janë obeziteti, çrregullimet e fertilitetit, kanceri dhe vonesat në zhvillim.

Më të vegjlit janë më të prekurit

Studimi citohet në një përgjigje të qeverisë gjermane ndaj një pyetjeje të grupit parlamentar “Të Gjelbrit” për dëmtimin e popullsisë nga mbetjet kimike. Ai nxjerr në pah se se sa më i lartë të jetë prodhimi i lëndëve plastike, aq më shumë gjenden ato në trupat e fëmijëve, i tha bashkautorja e studimit, Marike Kolossa-Gehring, revistës së përjavshme, DerSpiegel.

Sipas saj, grupmosha më e ndjeshme është ajo e fëmijëve parashkollorë. “Është e papranueshme që çdo i katërti fëmijë – midis moshave tre dhe pesë vjeçare –  të ketë aq shumë mbeturina plastike në trup, sa të mos përjashtohet me siguri rreziku i dëmit nga këto lëndë toksike,” ankohet Hoffmann.

Më shqetësueset janë sidomos nivelet e larta të acidit perfluorooctanoic (PFOA). Ai përdoret, për shembull, për veshjet e aktiviteteve në natyrë. Sipas Agjencisë Federale të Mjedisit, kjo lëndë dëmton fertilitetin dhe mëlçinë. Vitin e ardhshëm, ky acid do të jetë i ndaluar në të gjitha vendet e BE-së.
Familjet më të varfra janë më të prekura 

Në këtë studim, Agjencia Federale e Mjedisit ka pyetur edhe për ambientin në të cilin jetojnë fëmijët, se a jetojnë buzë një rruge me shumë trafik, a pihet duhani në shtëpi, cilat prodhime përdoren më shpesh në jetën e përditshme, për shembull, a përdoren detergjentë të ashpër në pastrim ose zbutës pas larjes së rrobave, çfarë lëndësh përdoren në shtëpi për mbulesa, perde apo qilima. Rezultati: te fëmijët që rriten në familje të varfra janë gjetur më shumë mbetje plastike se te fëmijët me një status të lartë shoqëror.

Nga këndvështrimi i të Gjelbërve, këtu nevojitet ndërhyrja e politikës. Nuk mjafton përpjekja e konsumatorëve të shmangin përdorimin e panevojshëm të plastikës. “Askush nga ne nuk mund të mbrohet vetë nga ky rrezik”, thotë Hoffmann. “Ne nuk e dimë se ku janë këto lëndë. Prandaj politika duhet të marrë përsipër t’i ndalojë këto lëndë në treg.

Edhe pas shume kohe ende ne trup

Se sa e rëndësishme është që lëndë të tilla të dëmshme të hiqen nga qarkullimi, këtë e dëshmon edhe një tjetër rezultat i studimit afatgjat të Entit Federal të Mjedisit. Në trupat e fëmijëve janë gjetur edhe mbeturina plumbi ose të një pesticidi të ndaluar prej shumë kohësh, DDT, megjithëse në periudhën e studimit, 2003-2017,  ndotja me këto lëndë ka qenë shumë e ulët. Por shumë shpesh, derisa këto substanca të zhduken përfundimisht, duhet të kalojnë vite të tëra.

dw

Një studim i ri mbi stërvitjen për të moshuarit

stervitja te moshuaritLarg të luajturit domino, pensionistët e sotshëm kërkojnë më tepër të rinovojnë abonimin në palestër. Siç njofton korrespondenti i Zërit të Amerikës, Arash Arabasadi, një studim i ri tregon se të moshuarit përfitojnë më shumë prej llojit të ushtrimeve që vetëm pak vite më parë konsideroheshin të rrezikshme për trupat e tyre.

Në kryeqytetin kinez, të moshuarit hedhin poshtë paragjykimin se janë “të vjetër dhe të brishtë”.

“Që kur dola në pension nuk kam me çfarë të merrem, kështu që vij këtu dhe stërvitem”, thotë Yu Songwang, fermer 68-vjeçar në pension.

Yu Songwang është një nga qindra të moshuarit që stërviten në Tempullin e Parajsës, në Pekin.

“Nuk rri në shtëpi, pasi nuk kam ç’të bëj. Bëj një orë not, pastaj ushtroj muskujt, dhe në vazhdim luaj bilardo. Gjëra që më pëlqejnë”, thotë zoti Yu.

Studiuesit thonë se i ka kaluar koha mendimit se stërvitja është e tepërt për trupin e të moshuarve.

“Strategjia më e mirë për t’u mbrojtur nga sëmundjet që kombinohen me vështirësitë e moshës, është përqafimi i një stërvitjeje të rregullt”, thotë dr. Leigh Breen, i Shkollës së Sportit dhe Rehabilitimit Nëpërmjet Stërvitjes, në Universitetin e Birminghamit.

Ushtrimet e rezistencës rrisin masën muskulare dhe densitetin e kockave, dy aspekte të rëndësishme për mirëqenien e trupave të moshuar.

“Kërkuam të zbulojmë nëse muskujt e individëve që kishin qenë tepër aktivë gjatë jetës së tyre, super atletë i quajmë ne, reagonin më mirë ndaj ushtrimeve të rezistencës, krahasuar me të moshuarin e zakonshëm që ka bërë jetë sedentare. Zbuluam se muskujt e tyre reagojnë në mënyrë identike ndaj ushtrimeve të rezistencës”, thotë Dr. Breen.

Ai u sugjeron njerëzve në të 50-tat apo 60-tat që të përfshijnë në javën e tyre, stërvitje force dy deri në tre ditë në javë.

“Konstatuam deri në 20% krijim muskujsh nga stërvitja tek të gjithë të moshuarit që nuk ishin stërvitur më parë”, thotë Dr. Breen.

Dr. Breen thotë se anëtarësimi në palestër është shumë pozitiv, por edhe ushtrimet e thjeshta për uljen e peshës ndikuan për mirë tek të moshuarit.

“Fëmijët janë rritur dhe nipi im shkon në shkollë. Unë jam mbi 80 vjeçe tashmë. Me çfarë të merrem? Stërvitem dhe mundohem mos t’i bezdis fëmijët e mi”, thotë pensionistja 82-vjeçare, Wang Bingxiang.

Studimi i Universitetit të Birminghamit përfshiu grupmoshën e meshkujve 65 – 80 vjeç. Dr. Breen thotë se në vazhdim do të bëjnë një studim të ri për gratë.

voa

Hulumtimet për asgjesimin e mushkonjave

MushkonjaKlinikat e shëndetit publik në qytete si Rio de Zhanerio njoftojnë për shtimin e rasteve të viruseve të bartura nga mushkonjat. Një lloj mushkonje fajësohet si bartësi kryesor i sëmundjeve. Hulumtuesit në Brazil kanë ndërtuar kurthe për kapjen e mushkonjave para se ato të godasin popullatën.

Mushkonja bartëse të “Gripit të Verdhë” janë shumë të rrezikshme. Një pickim prej tyre mund të shkaktojë sëmundje kërcënuese për jetën si epidemia zika mes të tjerash. Garcia Vergara është mjek.

“Mushkonjat kanë shumë mënyra për t’u fshehur dhe shumuar. Nëse nuk neutralizohen vatrat kryesore në ekosisteme, mushkonjat do të vazhdojnë të egzistojnë.”

Klinikat e shëndetit në Rio de Zhaneiro thonë se dyshojnë në më shumë se një milion raste me ethe tropikale me afro 388 vdekje vetëm në gjysmën e parë të viti 2019. Një shtim ky me 163 përqind nga një vit më parë.

Ivo Carlos është profesor i stomatologjisë në Universitetin e Brazilit. Kur i kishte fëmijët e vegjël, ai filloi të kërkonte mënyra për të bllokuar mushkonjën Aedes që të arrinin tek ata.

“Ky grafik tregon ndjeshmërinë e dritës tek speciet femra që janë bartëse të viruseve të mushkonjave.”

Profesori gjeti një studim në revistën mjekësore për ndjeshmërinë e mushkonjave ndaj dritës. Ai planifikoi të ndërtonte një kurth por kishte nevojë për ndihmë dhe furnizime me mushkonja, duke u drejtuar kështu tek departamenti i kimisë në universitet.

Ai filloi të bashkëpunojë me profesoren Monica Ferreira Moreira që studionte shumimin e mushkonjave dhe efektet e substancave të ndryshme në biologjinë e tyre.

“Realizuam tre eksperimente me intensitete të ndryshme drite dhe ngjyrash. Rezultatet ishin të dukshme. Kurthet me dritë jeshile kapën më shumë mushkonja, 19 nga 20 prej tyre”, -tregon zonja Monica Ferreira Moreira.

Viruset e mushkonjave mund të shkaktojnë dhimbje koke apo të muskujve, enjte dhe skuqje të lëkurës. Ato përbëjnë rrezik të madh për të sapolindurit dhe të moshuarit. Maria Guiomar Lopes tregon se nëna dhe vajza e saj janë të prekura nga një lloj virusi i bartur nga mushkonjat.

“Unë nuk u infektova dhe as babai im. Por nëna dhe vajza ime u prekën nga virusi si dhe shumë fqinjë. Unë nuk u preka dhe mendoj se kurthi i mushkonjave është efektiv.”

Grupi i hulumtuesve mori miratimin për një patentë botërore dhe aktualisht po punon me industrinë lokale për prodhimin e kurthit. Ndërsa mushkonja Aedes është një insekt tropikal, klimat më të ngrohta nënkuptojnë se së shpejti kjo mushkonjë mund të përhapet edhe në zona të tjera që më përpara kanë qënë të paarritshme.