Kategoritë: Shëndeti

Pajisje të reja që ndihmojnë pacientët me goditje në tru

ekgNjerëzve që u mbijetojnë goditjeve në tru shpesh u duhet të luftojnë në jetën e përditshme me pasojat e rënda që lë sëmundja. Atyre mund t’u duhet t’i nënshtrohen terapisë fizike me muaj të tërë, në mënyrë që gjymtyrët e dëmtuara të rifitojnë ndjeshmërinë. Për këtë arsye, shkencëtarët kanë krijuar një dorë artificiale, e cila i ndihmon pacientët me dëmtime në tru që të rifitojnë ndjeshmërinë ndaj të ftohtit, apo të nxehtit, si dhe të dallojnë ndjesinë mes metarialeve të ndryshme, si xhami, apo kartoni. Ky zbulim është paraqitur në ekspozitën e novacioneve teknologjike në Londër, të quajtur “Konventa e Trurit”.

Kjo dorashkë mund të jetë një mjet i rëndësishëm për rehabilimin e pacientëve me goditje në tru. Është një aplikim që përmes stimulimit mekanik ose elektrik, dërgon te truri ndjesitë e të prekurit, si i nxehti apo i ftohti, sipërfaqja e butë apo e ashpër.

Kompania teknologjike Morgan Innovation e ndërtoi këtë pajisje në bashkëpunim me studiuesit e Universitetit Southampton.

“Përdoruesi e sheh objektin në ekran dhe e di se çfarë po prek; atëherë, truri edukohet që të ndjejë; pacientët ndjejnë diçka ndryshe për ndjesitë e reja që përjetojnë dhe në këtë mënyrë, i edukojnë neuronet me impluse të reja,”- thotë inxhinieri Clarke.

“Pacientja mund të ushtrojë presion në të gjitha mollëzat e gishtave dhe të ndjejë të ftohtin, ose të nxehtin, pastaj xhamin, edhe pse nuk e prek atë, apo kartonin, përmes gishtit tregues. Duket e çuditshme, po ma merr mendja se ka për të qenë diçka shumë e mirë.”- thotë specialistja.

Studiuesit besojnë se pajisjet haptike po bëhen më të rëndësishme, ngaqë pacientët me goditje në tru s’marrin gjithmonë fizioterapinë e duhur.

“Me këtë pajisje i lejojmë njerëzit të punojnë në kushtet e shtëpisë, duke u dhënë stimulimin e nevojshëm; specialisti i terapisë fizike do të jetë në gjendje t’i montorojë pacientët nga larg, duke parë se kush e ka kryer terapinë fizike dhe kush jo.”

Në “Konventën e trurit”, janë ekspozuar gjithashtu edhe lloje të tjera dorashkash, ku shkencëtarët nga gjithë bota shkëmbejnë mes tyre teknologji të reja që mund të ndihmojnë në rehabilitimin e njerëzve pasi u është dëmtuar truri.

Mes risive të ekspozuara janë pajisjet e realitetit virtual, falë industrisë së lojrave elektronike, e cila ka investuar miliona dollarë për zhvillimin e teknologjisë.

Këto kufje tregojnë një numër programesh që janë krijuar për t’u ardhur në ndihmë pacientëve që të rikuperohen pas një dëmtimi në shtyllën kurrizore.

“Falë tyre, njerëzit mund të vazhdojnë të lëvizin dhe të ndjejnë më pak dhimbje; duke i ndjekur në tabletë, mund t’i orientosh.”

Pajisja Vibramoov bazohet tek vibracionet e stimulimit mekanik. Ajo nxit mesazhet mes trurit dhe trupit.

“Zakonisht, aktiviteti drejtohet nga truri drejt muskulit, kontraktimeve të muskujve etj. për të realizuar një lëvizje, por edhe vetë muskuli i dërgon informacione trurit, për t’i shpjeguar llojin e lëvizjes që po bën. Diapazonin e lëvizjes, shpejtësinë apo drejtimin e saj. Përmes këtij stimulimi mekanik, mund të merret informacion rreth lëvizjes, edhe në se pacienti nuk është në lëvizje.”- thotë krijuesi i pajisjes Vibramoov.

Kjo pajisje tashmë ka ndihmuar shumë pacientë në mbarë botën që të stimulojnë ndjesitë dhe të shpresojnë te rikthimi i plotë i tyre. (voa)

Trump, emergjencë kombëtare për krizën e opioideve

oxycontinPresidenti amerikan Donald Trump e quajti “emergjencë kombëtare” varësinë e Amerikës ndaj opioideve, ilaçeve që trajtojnë dhimbjet. Zoti Trump premtoi gjatë fushatës presidenciale se ai do ta zgjidhte problemin që ka goditur shumë komunitete në Shtetet e Bashkuara. Mijëra amerikanë vdesin nga mbidoza me opioide.

Presidenti Trump tha dje se qeveria po krijon një plan për të trajtuar problemin që shtrihet përtej kufijve të Amerikës.

“Ne do ta trajtomë këtë çështje dhe do ta shpallim atë një emergjencë kombëtare. Është një problem serioz. Nuk kemi patur kurrë një problem të tillë. Gjatë fëmijërisë sime ekzistonin lloje të caktuara të drogave LSD (Dietilamid i Acidit Lisergjik). Por, kurrë nuk kemi përjetuar një krizë si kjo që ka ndodhur në këtë vend gjatë katër apo pesë viteve të fundit. Të them të drejtën, ky është një problem mbarëbotëror, jo vetëm një problem i Shteteve të Bashkuara. Kjo po ndodh në mbarë botën.”

Një komision i ngritur nga Presidenti Trump tha në raportin e tij paraprak se për shkak të mbidozave me opioide, “Amerika çdo tre javë po përjeton një numër të barabartë vdekjesh me ato të shkaktuara nga sulmet e 11 shtatorit 2001″.

Qendra Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve tha se opioidet kanë luajtur rol në më shumë se 33,000 vdekje në vitin 2015. (voa)

Gjermani: Shumë 6-vjeçarë kanë celular

celulari dhe femijaExpertët e pedagogjisë rekomandojnë që fëmijëve t’u lejohet të kenë celularin e tyre vetëm nga mosha 9 vjeç e lart.

Thuajse një ndër katër fëmijë të moshës gjashtë vjeçare ka në Gjermani telefonin e vet celular, kurse ndër 13-vjeçarët thuajse çdo fëmijë ka celular. Ky është përfundimi i një studimi në lidhje me mediet që konsumojnë fëmijët.  Sipas studimit fëmijët përdorin oferta të ndryshme mediatike. Në vendin e parë renditet televizori. Pothuajse të gjithë fëmijët shohin disa herë në javë emisione televizive. Në vendin e dytë renditet dëgjimi i muzikës, i ndjekur nga leximi i librave dhe i revistave, lojërat digjitale dhe emisionet e radios. Por sa më tepër rriten aq më tepër fëmijët përdorin sipas studimit mediat digjitale.

Celular nga mosha 9-vjeçare

Expertët e pedagogjisë rekomandojnë që fëmijëve t’u lejohet që të kenë një celular të vetin, vetëm nga mosha 9  vjeç e lart. Kirstin Langer thotë që fëmijët mësojnë shumë shpejt ta përdorin celularin, por ata nuk janë në gjendje që të marrin në konsideratë të gjitha gjërat që lidhen me përdorimin e celularëve. P.sh. fëmijët nën moshën 9  vjeç nuk janë në gjendje që ta përfytyrojnë se sa mund të shkojnë shpenzimet për përdorimin e celularit.

Vetëm nga mosha 11 deri 13  vjeç fëmijët janë në gjendje që të kuptojnë në tërësi se sa gjëra lidhen me përdorimin e celularëve. E rëndësishme është që atyre t’u bëhet e qartë se kush mund t’i lexojë postimet e tyre në facebook dhe ç’probleme mund të lidhen me to.

Jo ndalim, por shpjegim

Ekspertët rekomandojnë që prindërit të përdorin apps që kanë të bëjnë me mbrotjen e fëmijëve. Për shembull ka programe që nisur nga fjalët që kërkohen ose nga mosha që kanë dhënë fëmijët, i bllokojnë faqe të caktuara apo i seleksionojnë ato në përgjigje të moshës.

Sipas ekspertëve prindërit nuk duhet t’u ndalojnë fëmijëve përdorimin e celularëve, por t’u shpjegojnë se interneti është një burim i mirë informacionesh, por se jo të gjitha ato që gjenden në internet janë të përshtatshme për fëmijët. (dw)

Birra me probiotikë, një alternativë më e shëndetshme

BirraÇdo ditë e më shumë shkenca provon se zorrët luajnë një rol të rëndësishëm në shëndetin e njeriut, si fizik ashtu edhe mendor. Për të përmirësuar shëndetin e zorrëve, studiuesit po përpiqen të shtojnë baktere të gjalla, të ashtuquajturit probiotikë, në të gjitha llojet e produkteve ushqimore, përfshirë këtu birrën.

Gjurmë të ekzistencës së birrës gjenden që rreth katër mijë vite më parë, gdhendur në gurë nga fiset sumere.

Ndonëse birra ende vazhdon të jetë popullore, ajo përmban alkool dhe për rrjedhojë nuk është shumë e shëndetshme.

Por gjërat mund të ndryshojnë…

“Është një sfidë e madhe të integrosh probiotikët te birra, pasi ato e kanë të vështirë të mbijetojnë në mjedisin e kësaj pijeje. Por nga ana tjetër, birra kurrë nuk vdes… ajo konsumohet shpesh në aktivitete shoqërore dhe ka treg, kështu që ia vlen përpjekja për ta pasuruar atë me përbërës të shëndetshëm”.

Disa studiues në Singapor prej kohësh po punojnë që bakteret probiotikë të rezistojnë te birra, ndonëse birra dhe probiotikët nuk shkojnë me njëri-tjetrin.

“Kulperi, një barishte mijëra vjeçare, përbërësi kryesor i birrës, i vret probiotikët. Sfida është të gjesh mënyra që probiotikët t’i rezistojnë kulperit, gjë që s’është aspak e lehtë”.

Por shkencëtarët ia kanë dalë mbanë dhe rezultati… një birrë e pasuruar me probiotikë, që mund të përmirësojnë shëndetin e zorrëve dhe forcojnë sistemin imunitar.

“Birra do të jetë e athët, për shkak të probiotikëve që prodhojnë acid laktik, por në të njëjtën kohë, ka shije frutash dhe alkool në masën 3.5 përqind, thuajse aq sa te birrat e athta që shiten sot në treg”.

Melissa Mak shet Kombucha, një përzierje e fermentuar e çajit me majanë që mendohet se kanë gjithashtu efekte pozitive në shëndet. Mak do ta provonte me kënaqësi një birrë me probiotikë.

“Kur thua birrë mendon për diçka të pashëndetshme, por me përbërës si bakteret e mira, majaja dhe laktobacilet, askush nuk është më i sigurtë sa e shëndetshme apo e dëmshme është ajo…”.

Studiuesit janë aktualisht në bisedime me kompani që prodhojnë birrë dhe po kërkojnë për dikë që është gati ta prodhojnë në masë, reklamojnë dhe shesin këtë lloj birre. (voa)

Media sociale mund të ndihmojë në diagnostikimin e depresionit

mediatFacebook, Twitter dhe Instagrami na krijojnë mundësinë që të ndajmë aspekte të jetës sonë me miqtë, familjen dhe botën. Por çfarë tregojnë ato që postojmë për gjendjen tonë shpirtërore dhe mendore? Studime të reja lënë të kuptohet se ajo që përçojmë është më e rëndësishme nga ç’duket në pamje të parë.

Jetojmë në një kohë kur ndajmë me botën ngjarje të vogla e të mëdha, dhe momentet e përditshme kthehen në kapituj të librit të jetës sonë dixhitale.

Por mesa duket, informacioni që bëhet publik tregon më shumë për një person nga ç’mund të mendohet, thotë Chris Danforth.

“Mendoj se me një pjesë aq të madhe të jetës sonë të pasqyruar në internet dhe me praninë e pashmangshme të celularëve, informacioni që bëjmë publik lidhur me sjelljet dhe mendimet, tregon shumë më tepër për ne nga ç’mund të imagjinohet”.

Matematikani Danfroth dhe kolegu i tij Peter Dodds krijuan disa instrumente për të analizuar postimet e personave në Instagram.

“Ne zbuluam se fotografitë e njerëzve të diagnostikuar me depresion, ishin në përgjithësi më të errëta, më blu dhe më gri. Nëse kishin përdorur filtra, kishin zgjedhur ato bardhë e zi më shpesh se të tjerat”.

Ndryshimet janë të dukshme në disa nga imazhet që analizoi Danforth.

Filtrat gri ose blu, duken më të trushtueshme sesa ngjyrat dinamike.

“Nuk është gjë e re, që njerëzit me depresion e shohin botën në ngjyra më të zymta dhe shpenzojnë më pak kohë në grupe sociale. Por e reja është se këtë mund ta kuptosh nga postimet e tyre në median sociale”.

Profesor Danforth thotë se kjo mund të ndihmojë për të krijuar një app që njofton mjekun se personi mund të jetë në gjendje jo të mire emocionale.

“Mendoj se ndoshta, pas 5 -10 vjetësh, nëse studime si ky i yni japin rezultate për grupe më të mëdha njerëzisht dhe shtohen, mund të parashikosh që do të vijë një ditë që të ketë një app, sigurisht kur personat bien dakord t’i ndajnë të dhënat me mjekun, që ai ose ajo ta dijë kur është e nevosjhme që të bësh një vizitë më herët”.

Profesor Danforth shton se ka shqetësime të mëdha për të dhënat personale dhe se duhen bërë më shumë studime për të zbuluar me sa saktësi mund të diagnostikojnë makineritë gjendjen mendore të njeriut. (voa)

Nxënësi i 8-vjeçares, në përpjekje për të gjetur kurën e kancerit

mostraFëmijët e të sotshmes janë liderët e së nesërmes. Kultivimi i kuriozitetit te këta fëmijë mund të jetë ajo që do të kurojë një ditë sëmundje që sot janë të pakurueshme ose dhe t’i parandalojë ato. Atëherë, çfarë e shtyn dhe e frymëzon një 12 vjeçar që të kërkojë një kurë për kancerin kur përzgjedh një projekt për panairin e shkencës?.

Stephen Litt është si shumë 12 vjeçarë të tjerë amerikanë. Ai ka një axhendë të ngjeshur me sporte, mësime muzike dhe detyra shtëpie… por interesat e tij jashtëshkollore shkojnë përtej tenisit dhe oboes.

Kur ishte në klasë të parë, Stepheni filloi të merrte pjesë në panairet e shkencës. Në klasën e gjashtë, ai ishte gati t’i merrte gjërat seriozisht.

“Sapo hyra në makinë një ditë, i thashë babit: “Dua që projektin tim për panairin e shkencës ta bëj për malarien. Ai më pa, u kthye nga unë që isha ulur në sediljen e pasme dhe tha: “Kjo është shuuuumë e rrezikshme”! Kështu që mendova “Pse të mos e bëj për kancerin?”. Dhe njihja disa njerëz, miq të familjes, që kishin qenë me kancer”.

Stephen filloi të kërkonte për diçka që ai mund ta përdorte në shtëpi për të simuluar kancerin. Kërkimet e tij e çuan te planarianët, një lloj krimbi i sheshtë dhe EGCG-në, një antioksidant që gjendet në çajin e gjelbër dhe që njihet se vret qelizat kanceroze.

Planarianët mund të rigjenerojnë pjesë të prera të trupit të tyre dhe Stepheni zbuloi se zhytja e krimbave në EGCG e ngadalësoi procesin e rigjenerimit.

“Duke qenë se projekti i parë shkoi kaq mirë, vendosa të përdorja kancerin dhe tumorin e vërtetë te planarianët”.

Në projektin e dytë, grupi që ai e trajtoi me EGCG nuk u prek nga tumoret.

Puna e Stephenit tërhoqi vëmendjen e medias, ndërkohë që ai kishte filluar tashmë të mendonte për fazën e tretë të projektit, për të cilën nevojitej një laborator i mirëfilltë.

“Atij i duhet një inkubator ku qelizat njerëzore apo tipe të tjera qelizash kanceroze të ruhen, që të mos vdesin”.

Stepheni dhe prindërit e tij i kërkuan ndihmë Intitutit Kombëtar të Kancerit në Washington, ku studiuesi Dr. Stanley Lipkowitz i dha mundësinë Stephenit të paraqiste punën e tij si dhe të mësonte për punën e institutit.

“Është e rëndësishme që të udhëheqësh njerëzit. Interesi i njerëzve për shkencën duhet mbajtur i gjallë. Është një nga gjërat më themelore që duhen bërë”.

Dr. Lipkowitz e sfidoi Stepheni që të vazhdonte kërkimin e tij.

“Pyetja e vërtetë që kam për këto të dhëna është: “Si mund t’i përdorësh këto të dhëna për njerëzit, si një mënyrë për të parandaluar kancerin?”.

“Jam shumë i emocionuar. Tani mendoj se mund të merrem sërish me këtë projekt dhe e di mirë se çfarë më duhet të bëj kësaj radhe”.

Me këshillat e Dr. Lipkowitzit dhe disa ide të reja krijuese për të zgjeruar fushën e kërkimit, Stepheni po përgatitet për panairin e radhës. (voa)

Tenisi, noti, aerobia – tre sportet më të mira për shëndetin

vrap ne detJo vrapi, as futbolli, por tenisi, noti dhe aerobia parandalojnë mundësinë e vdekjes së hershme.

Sipas hulumtimeve ndërkombëtare të bëra në Universitetin e Sidneit, tenisi, noti dhe aerobia janë tre sportet më të mira për shëndetin. Ndërsa futbolli dhe vrapimi janë më pak të dobishme dhe nuk e parandalojnë mundësinë e vdekjes së hershme.

Sipas studimit të botuar në revistën britanike British Journal of Sports Medicine, grupi studimor i drejtuar nga profesor Emmanuel Stamatakis, kishte analizuar të dhënat e më shumë se 80,300 vetëve me moshë mesatare 52 vjeç.

tenisTenisi redukton shkaqet e vdekjeve nga sëmundjet e zemrës

Personat pjesëmarrës në studim ishin vëzhguar  për nëntë vjet. Gjatë kësaj periudhe nga grupi i vëzhguar vdiqën për arsye të ndryshme 8,790 vetë.

Tenisi redukton shkaqet e vdekjeve nga sëmundjet e zemrës

Studimi tregoi se rreziku i vdekjes nga shkaqe që lidhen me shëndetin qe zvogëluar me 47 për qind në grupin e personave që merreshin me tenis, apo badminton dhe se sidomos tenisi i redukton shanset e vdekjes nga një sëmundje kardiake me 56 për qind.

Personat që merren me not mund të kenë një rënie prej 28 për qind të rrezikut për të vdekur nga shkaqe që lidhen me shëndetin. Një gjë e ngjashme u konstatua edhe tek personat që merren me aerobi dhe gjimnastikë, sepse sipas studimit në këtë grup testuesish u vu re një rënie prej 46 për qind.

pp/(afp, dpa)

A mund ta ndryshojmë trashëgiminë njerëzore?

foshnjaA mund ta ndryshojmë trashëgiminë njerëzore? Shkencëtarët kanë hedhur një hap përpara, duke korrigjuar një gjen në embrionin njerëzor, i cili ishte përgjegjës për një difekt në zemër. Ky difekt është përgjegjës për vdekjen e shumë atletëve të rinj. Por ndërhyrja për korrigjimin e tij hap rrugën për kurimin e një sërë sëmundjeve të tjera të trashëguara.

Sipas këtij zbulimi nga Universiteti i Mjekësisë i Oregonit, embrionët mund të vetkorrigjohen nëse shkencëtarët i japin një shtysë këtij procesi sa më herët të jetë e mundur.

Por ky është thjesht një kërkim në laborator, larg provave reale në një shtatzëni të vërtetë. Sipas rezultateve të deritanishme, shkencëtarët mund të ndryshojnë ADN-në në një mënyrë që mbron jo vetëm bebet nga difektet gjenetike të trashëguara, por edhe pasaardhësit.

Shoukhrat Mitalipov është drejtori i Qendrës për Qelizat Embrionale dhe Terapinë e Gjeneve në Universitetin e Mjekësisë të Oregonit.

“Praktikisht janë “gërshërët” molekulare ato që mundësojnë të ndërhyjnë në një gjen shumë specifik. Konkretisht, mund të ndërhyjmë në gjenet difektoze dhe t’i “presim” me “gërshërët” molekulare, duke shmangur kësisoj mutacionin. Embrioni zakonisht do të përgjigjet duke e rigjeneruar dhe riparuar këtë pjesë që u pre”, thotë Mitalipov.

Teorikisht, editimi i gjeneve mund të shpëtojë embrionet e sëmura.

Por modifikimi i embrioneve, spermës apo vezëve janë të përhershëm dhe trashëgohen te brezat pasardhës.

Kritikët i shqetëson ideja e “bebeve të dizenjuara” në një kohë që sëmundja thjesht mund të parandalohet. Nga ana tjetër, disa përpjekje të mëparshme për të ndërhyrë të gjenet në Kinë nuk dhanë rezultate të mira. Përkundrazi, ngritën pikëpyetje në lidhje me sigurinë e kësaj teknike.

Ndërhyrjet në Kinë u bënë te një mutacion gjenetik që shkaktonte dobësim të zemrës, kardiomiopati hipertrofike, çrregullim që prek 1 person në 500. Trashëgimi i vetëm një kopjeje të këtij gjeni mund të shkaktojë këtë çrregullim.

Ekipi programoi një mjet për modifikimin e gjenit, të quajtur CRISPR-cas9, i cili vepron si një palë gërshërë molekulare. Ai zbulon ku janë difektet, një pjesë materiali gjenetik që mungon.

Pastaj i erdhi radha provave. Shkencëtarët injektuan si sperm nga një pacient me çrregullime të zemrës ashtu edhe “gërshërët” molekulare në vezët e dhuruara nga një grua e shëndetshme. “Gërshërët” e prenë ADN-në difektoze në sperm.

Normalisht, qelizat e korrigjojnë një ADN të prerë duke ngjitur praktikisht sërish fundet e gjenit. Gjithashtu shekncëtarët mund të përpiqen të shtojnë pjesën e munguar të ADN-së, si një program kompjuteri cut&paste.

Por në fakt, embrionet e sapokrijuara u vetkorrigjuan në mënyrë të përsosur, pa pasur nevojë për një ndërhyrje nga jashtë.

“Menjëherë pas fekondimit, besojmë se ndodh korrigjimi. Kur ky embrion rritet edhe pak, ADN-ja e vjetër e tij është korrigjuar. Pra, kjo ndodh praktikisht përpara fekondimit”, thotë Mitalipov.

Shkencëtarët thanë se kjo ndërhyrje është e suksesshme në 72 % të rasteve, konkretisht në 42 nga 58 embrione që u provuan. Normalisht, një prindër i sëmurë ka 50 me 50 % mundësi që të kalojë mutacionin te fëmija.

Në eksperimentet e mëparshme në Kinë, në disa raste kjo pati efekt, në të tjera, jo. Për këtë arsye, ndërhyrja ende nuk mund të cilësohet e aplikueshme në realitet.

Disa shkencëtarë diskutojnë edhe aspektin etik të çështjes, pasi kjo ndërhyrje mund të nxisë studiues të tjerë ta përdorin atë për të “dizenjuar” bebe, duke shkuar përtej nevojës për parandalimin e sëmundjeve serioze.

“Është gjë e madhe të manipulosh gjenetikën e një embrioni. Nuk e dimë se çfarë mund të ndodhë kur bebi rritet. Këto janë të panjohura që duhet vite t’i kuptojmë, ndaj nuk jemi gati për këtë lloj ndërhyrjeje. Etika, të panjohurat janë një pikëpyetje të mëdha”. (voa)

Studim i ri: Kafja zgjat jetën

KafeNë studimin më të madh të këtij lloji, realizuar ndonjëherë, shkencëtarët analizuan të dhënat e gjysmë milioni njerëzve nga dhjetë shtete europiane për të zbuluar efektin e kafesë në shtimin e jetëgjatësisë…

Kokrra magjike e kafesë; shumë njerëz i shpëton nga gjumi i mëngjesit dhe tani, me shumë gjasa, të zgjat jetën.

Për mëse 20 vjet, këtu është provuar dhe prodhuar kafe artizanale për njerëz të sërës së lartë.

Në atë kohë, të dhënat mbi ndikimin e kafesë në shëndetin e njeriut kanë qenë të ndryshme.

Studiues të Agjencisë Ndërkombëtare të për Kërkimet mbi Kancerin (ANKK) dhe Kolegji Imperial në Londër, dolën në përfundimin se, një konsumim më i madh i kafesë pakëson rrezikun për të vdekur nga çfarëdolloj shkaku, veçanërisht nga sëmundje kardiovaskulare dhe të aparatit tretës.

“Nuk e kuptoj pse vite më parë konsumimi i kafesë është parë si diçka negative, prandaj më vjen mirë që informacionet po balancohen”, thotë Stephen nga Mercanta Coffee.

Por informacionet jo thjesht po balancohen, por ato po anojnë më tepër nga efektet pozitive të kafesë.

Shkencëtarët studiuan mbi gjysmë milione njerëz në dhjetë vende të Europës për marrëdhënien e tyre me kafenë.

Pas 16 vitesh studimi, ata dolën në përfundimin se ata që konsumonin më shumë kafe, rrezikonin më pak të vdisnin nga shkaqe të ndryshme. Meshkujt që pinin të paktën tre kafe në ditë, kishin 18 përqind më pak gjasa të vdisnin nga sëmundje të ndryshme, se ata që nuk pinin kafe fare. Për femrat ishte shtatë përqind.

Profesori Elio Riboli nga Kolegji Imperial në Londër thotë: “Ajo që ka më tepër rëndësi është se rezultatet ishin të njëjta në dhjetë vende europiane, edhe pse për lloje të ndryshme kafeje, që nga ekspresi te kafeja norvegjeze me filtër. Doli se kishte një lidhje midis konsumimit të kafesë dhe jetëgjatësisë në këto popullata”.

Shkencëtarët tani po përpiqen të kuptojnë se cila kafe është më e mira dhe përse.

Ata që e kanë lënë kafenë, tani mund ta mendojnë edhe njëherë.

Ky studim u publikua në revistën Annal of Internal Medicine. (voa)

Epidemia e fruthit në Minesota

fruthiFruthi u zhduk në Shtetet e Bashkuara para 17 vjetësh. Megjithatë epidemi të kësaj sëmundjeje ndodhin kur dikush që ka virusin, vjen nga një vend ku fruthi nuk është eliminuar. Shteti i Minesotës po përballet me shpërthimin më të madh të epidemisë së fruthit që nga viti 1990 dhe zyrtarët e shëndetësisë të atij shteti shpresojnë që tani epidemia të jetë drejt fundit. 78 vetë u prekën nga sëmundja dhe afro një e treta u shtruan në spital.

Anëtarët e komunitetit somalezo-amerikan në Minesota, janë të lidhur ngushtë. Dikur, ata kishin përqindjen më të lartë të vaksinimit ndaj fruthit se çdo grup tjetër në këtë shtet. Deri kur dëgjuan këtë mesazh:

“Autizmi shkaktohet nga vaksinat që u bëhen fëmijëve nën tre vjeç”.

Kjo solli si rezultat rënien drastike të numrit të fëmijëve somalezo-amerikanë, që vaksinoheshin për fruthin, shytat dhe rubeolën.

“Do të thoja që pothuajse e gjithë përgjegjësia bie tek lëvizja anti-vaksinë dhe arsyeja është keqinformimi dhe të pavërtetat e përhapura për lidhjen mes vaksinën për këto tre sëmundje dhe autizmit, që nuk ekziston dhe shkenca ka vërtetuar që nuk është e vërtetë”.

Patsy Stinchfield ka qenë në vijën e parë të luftës kundër shpërthimit të fruthit. Doktoresha Stinchfield thotë se somalezo-amerikanët u mobilizuan me shpejtësi, duke mbajtur takime në komunitet, duke sjellë mjekë të flisnin për sigurinë dhe efektivitetin e vakisnës së fruthit. Pastaj ndryshuan krejtësisht qëndrim, duke i dërguar fëmijët të vaksinoheshin.

“Që kur shpërtheu epidemia, u përhap mesazhi që vaksina ndaj fruthit, shytave dhe rubeolës, është e sigurt. Është efektive dhe ndërsa mesatarisht në një javë në distriktin Hennepin pranë Mineapolisit, bëhen 500 vaksinime të tilla, për tri javë rresht u bënë 3 mijë, çka do të thotë një reagim i jashtëzakonshëm”.

Zonja Stinchfield tha se komuniteti u gjend i papërgatitur nga përhapja e sëmundjes.

“Atyre nuk u shkoi mendja se në Shtetet e Bashkuara mund të binte fruthi, prandaj u frikësuan më shumë nga mundësia e autizmit. Por tani kjo ka ndryshuar sepse është rritur shqetësimi për fruthin, sepse familjarët e fëmijëve e njohin sëmundjen, pasi kanë pasur të afërm që u kanë vdekur nga fruthi në Somali.”

Për fat të mirë, askush që u prek nga fruthi në Minesota, nuk pati ndërlikime serioze. Zyrtarët e shtetit shpresojnë që në fund të korrikut të deklarojnë se epidemia është çrrënjosur. (voa)