Kategoritë: Shëndeti

Korea e Jugut, si e ndaloi gjenerali amerikan përhapjen e COVID-19

Gjenerali Abrams“Vepro herët, me të gjithë forcën”, kjo është këshilla që jep Gjenerali Robert Abrams për të luftuar koronavirusin. Ai është gjenerali më i lartë amerikan në Korenë e Jugut.

“Do të duket si reagim i tepruar, por një javë më pas, komuniteti yt do ta kuptojë, njësia juaj do ta kuptojë.”

Gjenerali Abrams, i cili foli njëherësh për Zërin e Amerikës dhe rrjetin televiziv CNN, komandon 28 mijë trupa amerikane të stacionuara në Korenë e Jugut.

Ishte komuniteti i parë amerikan në linjat e para të frontit kundër koronavirusit. Përpjekjet e trupave amerikane në Korenë e Jugut për të frenuar shpërthimin e epidemisë ofrojnë të mësime të rëndësishme në luftën globale kundër COVID-19.

Reagimi i shpejtë

Mësimi më i rëndësishëm, sipas zotit Abrams, është veprimi i menjëhershëm dhe i vendosur.

“Duhet vepruar me shpejtësi dhe fuqishëm që nga fillimi. Virusi ka ritme shumë të larta infektimi.”

Në Korenë e Jugut kjo është më e qartë se kudo tjetër. Ai vend njoftoi rastin e parë më 20 janar. Rastet mbetën relativisht të ulëta për disa javë, deri sa një grua 61 vjeçare, rasti i 31-të i konfirmuar në atë vend, mori pjesë në një grumbullim fetar pasi ishte infektuar me koronavirus.

Brenda një jave në Korenë e Jugut u rregjistruan mijëra raste me mbi gjysmën të lidhura me grupin fetar.

“Mjafton një njeri”, tha zoti Abrams, duke theksuar këtë rast, të ashtuquajturin pacientin 31 të Koresë së Jugut.

Koreja e Jugut ishte në gjendje të shuante infeksionin në grup, falë fushatës së saj për testime të vrullshme të koronavirusit, hetimeve për të përcaktuar prejardhjen e infeksionit dhe izolimin e individëve të përfshirë.

Deri tani, ushtria amerikane në Korenë e Jugut e ka shmangur “super përhapjen”. Deri të premten, vetëm 17 individë të lidhur me forcat amerikane në Korenë e Jugut, përfshirë dy pjestarë në uniformë, kanë rezultuar pozitivë me COVID-19.

Lufta me vetëkënaqësinë

Ndërsa është shtuar numri i të infektuarve që kanë lidhje me ushtrinë amerikane gjatë javës së kaluar, zoti Abrams vuri në zbatim masa të reja të rrepta.

Në kampin “Humpreys”, baza më e madhe amerikane në Korenë e Jugut, jeta ka ndryshuar në mënyrë dramatike. Palestrat janë mbyllur, ndërsa janë pezulluar shërbimet me taksi dhe autobusë.

Në disa raste formohen rradhë jashtë dyqanit, pasi në të lejohen vetëm 100 njerëz njëherësh. Javën e kaluar, zoti Abrams deklaroi emergjencën e shëndetit publik, që i dha atij kompetenca më të larta për të vënë kufizime mes punonjësve civilë, kontraktorëve dhe familjeve të ushtarakëve. Ky veprim erdhi pasi një kontraktor amerikan u infektua me virus pasi kishte ngrënë në një restorant lokal, në kundërshtim me rregulloren.

“Beteja tani është në të vërtetë me vetëkënaqësinë për të garantuar që çdo individ të jetë vigjilent. Është e vështirë brenda një komuniteti, por ajo që njerëzit duhet të kuptojnë rreth këtij armiku është se mjafton që një personi vetëm të mos ndjekë udhëzimet. Kjo vë në rrezik shëndetin e të gjithë të tjerëve, që do të ishte pothuajse i menjëhershëm”, tha Gjenerali Abrams.

Gatishmëria ushtarake

Aktivitetet e lidhura me misionin kanë ndryshuar. Mekanikët e mjeteve ajrore, për shembull, janë ndarë në ekipe.

“Nëse një individ brenda një skuadre sëmuret, të gjithë mekanikët e tjerë nuk do të ndikohen.”

Gjenerali thotë se kështu është vepruar edhe për pilotët të cilët janë grupuar në vend të ndryshimit të orareve, duke e bërë më të lehtë zbulimin e rrugëve të infeksionit, nëse lind nevoja.

Këto masa mund të ndikojnë tek gatishmëria ushtarake, kryesisht nëse ato zgjasin për një kohë të gjatë, thotë zoti Abrams. Ai shpreh besimin se mund të gjendet ekuilibri mes gatishmërisë luftarake dhe sigurisë shëndetësore.

“Ende po kryejmë fluturime për zbulimin, përgjimin dhe mbledhjen e informacioneve. Helikopterët tanë ende fluturojnë dhe po zhvillojmë trajnime rutinë. Na është dashur të bëjmë disa përshtatje por jemi të gjithë të aftë të bëjmë detyrën.”

Ushtria amerikane duhet të përballet me koronavirusin dhe në të njëjtën kohë të mbajë nën vëzhgim Korenë e Veriut. Ky kërcënim u theksua muajin e kaluar kur Koreja e Veriut testoi një numër rekord raketash me rreze të shkurtër veprimi.

Sfidat e tjera

Situata në terren është ndërlikuar edhe më tej këtë javë pasi ushtria amerikane liroi përkohësisht 4 mijë punonjës civilë jugkoreanë, në mes të

negociatave të bllokuara ushtarake për ndarjen e kostos mes Uashingtonit dhe Seulit.

“Kam bërë telefonata dhe komunikuar në email me Uashingtonin gjatë gjithë kohës”, tha zoti Abrams lidhur me bisedimet për ndarjen e kostos të udhëhequra nga Departamenti i Shtetit për palën amerikane.

I pyetur nëse ushtria është në gjendje të përballojë lirimin e përkohëshëm nga puna të punonjësve civilë lokalë, duke patur parasysh edhe situatën me koronavirusin, zoti Abrams u përgjigj: “Nuk kam rrugë tjetër. Kjo është pjesë e detyrave dhe përgjegjësive tona.”

Drejt së ardhmes

Kur kanë kaluar afro dy muaj nga shpërthimi i koronavirusit në Korenë e Jugut, Shtetet e Bashkuara dhe një pjesë e mirë e botës tani po nxjerrin të njëjtat mësime si ato në Korenë e Jugut.

Një mësim i rendësishëm është se edhe kur duket se virusi është frenuar, beteja nuk ka marrë fund. “Nuk jam për të ulur kurbën, por për ta sheshuar plotësisht atë”, tha Gjeneral Abrams.

voa

Të infektuarit pa simptoma, faktor në përhapjen e epidemisë

rruget shprazetPo forcohet bindja se koronavirusi përhapet nga individë të infektuar, të cilët nuk kanë simptoma të qarta, gjë që ndërlikon betejën kundër pandemisë.

Një studim i shkencëtarëve në Singapor ka përllogaritur se rreth 10% e infeksioneve janë shkaktuar nga persona të prekur, por që nuk shfaqin simptoma.

Studiuesit zbuluan se këta individë shkaktonin përhapjen e infeksionit, duke u bërë burim i rreth 6% të rasteve në komunitet.

Në përgjigje të studimeve, Qendra për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve ndryshoi përkufizimin e rrezikut të infektimit për amerikanët, duke deklaruar se çdo individ duhet të konsiderohet si bartës i virusit, edhe nëse nuk shfaq simptoma.

Ky fakt e bën epideminë e koronavirusit më të vështirë për t’u vënë nën kontroll se sa epidemi të tjera që kanë goditur sistemin e frymarrjes si SARS në fillim të viteve 2000.

Për pjesën më të madhe të personave të prekur, koronavirusi shkakton simptoma të lehta, si kollë dhe temperature që kalojnë pas dy-tre javësh. Për një numër më të vogël, sidomos për persona të moshuar apo individë me probleme të tjera shëndetësore, COVID-19 mund të sjellë komplikime të rënda deri në vdekje.

voa

Si funksionon sistemi imunitar?

Sistemi imunitarSistemi imunitar përballet çdo ditë me sfida të shumta, ndërsa ne nuk e vërejmë fare. Kollitja, teshtimat, temperatura… me të gjitha këto përballet sitemit imunitar.

Sistemi jonë imunitar është tepër kompleks dhe tërë kohën përpiqet të ruajë trupin tonë. Në fakt, ekzistojnë dy sisteme imunitare në trupin e njeriut.

Sistemi i lindur imunitar

Njëri sistem ekziston që nga lindja. Ai është shumë eficientë e i shpejtë dhe kujdeset, për shembull, për gjetjen dhe luftimin e baktereve në një periudhë shumë të shkurtër kohore. Ky sistem nuk është i specializuar për luftë vetëm ndaj baktereve apo armiqve të veçantë, por për një luftë të përgjithshme. Funksionon shumë shpejtë, por ka një efikasitet të kufizuar dhe nuk mund të jetë tepër intensiv në luftën kundër kundërshtarëve të caktuar.

Qelizat mbrojtëse nga grupi i leukociteve janë pjesë e këtij sistemi imunitar. Leukocitet krijohen në gjëndërra dhe palcën e eshtrave.

Leukocitet përmes rrymimeve të gjakut kalojnë në të gjithë trupin e njeriut. Sasia tepër e lartë e leukociteve në gjak do të thotë se në trupin tonë ka ndonjë ndezje apo infektim. Mjeku e sheh këtë pas kontrollit të gjakut dhe e di se duhet të veprojë.

Por para futjes së shkaktarit të sëmundjes në trup, ai duhet të kalojë edhe disa barriera të jashtme. Në radhë të parë lëkurën dhe sistemet mbrojtëse të mukozës në gojë dhe fyt. Ato pengojnë shkaktarët e sëmundjes që të futen në trupin tonë. Ndaj edhe janë pjesë e rëndësishme e sistemit mbrojtës. Materiet kimike, si acidet, enzimet dhe mukoza janë pjesë e këtij sistemi. Edhe ato i pengojnë bakteret apo virusët të futen në trup.

Sistemi i trashëguar imunitar

Nëse përkundër sistemit të lindur imunitar, një shkaktar i sëmundjeve megjithatë depërton në trup, atëherë aktivizohet shkalla e dytë mbrojtëse e trupit. Ky ëshë një sistem më specifik i trashëguar imunitar.

Për aktivizimin e tij kërkohet më shumë kohë – katër deri në shtatë ditë. Ky sistem imunitar është i specializuar kundër antigjeneve të caktuara. Ai regjistron materiet e dëmshme dhe i fut në të ashtuquajturat qelizat e memorizimit, që funksionojnë si një sistem imunitar. Ky sistem mbanë mend bakteret apo virusët të cilët kanë qenë edhe më parë në trup. Nëse ndonjë prej tyre futet sërish në trup, atëherë fillon një proces që ka ndodhur edhe më parë kundër këtij shkaktari. Në këtë sistem janë memorizuar pra mekanizmat mbrojtës, ndaj shtohet edhe efektiviteti dhe shpejtësia e veprimit ndaj shkaktarëve të sëmundjeve apo infektimeve. Ky sistem imunitar e di shumë shpejtë se çfarë duhet të bëjë. Ndaj shumë sëmundje paraqiten vetëm njëherë në jetë.

Limpfocitet T

Tek shkaktërët e sëmundjeve që gjenden në inde, aktivizohen Limpfocitet T, të njohura edhe si Qelizat T. Ato i takojnë grupit të trupave të bardhë në gjak dhe krijohen në palcën e eshtrave. Limpfocitet T mund t’i dallojnë qelizat e huaja nga ato të trupit. Ato e dinë se në cilët kategori renditen qelizat.

Qelizat T shumohen jashtëzakonisht shpejtë në trup dhe janë të specializuara në luftën kundër shkaktarëve të caktuar të sëmundjeve. Një nënlloj i Limpfociteve T janë qelizat vrasëse T. Detyra e tyre është që të gjejnë qelizat e sëmura dhe t’i shkatërrojnë ato. Në këtë betejë përdorin helmet qelizore, të ashtuquajturat Cytotoxine.

Limpfocitet B

Limpfocitet BEdhe Limpfocitet B janë pjesë e gjakut. Ato kanë për obligim që të njohin shkaktarët e sëmundjeve dhe të krijojnë antitrupa në gjak. Edhe ato janë të specializuara në luftën kundër shkaktarëve të caktuar të sëmundjeve. Në këtë betejë krijojnë të ashtuquajturit  B-Zell-Receptorë. Përmes tyre njihen antigjenët e huaja në trup.

Limpfocitet B krijohen në palcën e kockave. Ato mblidhen në nyjet limpfatike dhe në shpretkë. Kur të vijnë në kontakt me antigjene, i lidhin ato me B-Zell-Rezeptor dhe krijohen antitrupa të caktuar – e ashtuquajtura Imunglobulinë.

Edhe një pengesë

Por edhe nëse bakteret dhe virusët, përkundër këtyre mbrojtësve depërtojnë në sistemin imunitar, ato ende nuk e kanë arritur qëllimin e tyre. Phagocitet janë ato që i presin dhe i shkatërrojnë. Në mesin e tyre bëjnë pjesë Makrophagjenet, të cilat gjenden në inde, si dhe Granulocitet, që gjenden në inde dhe gjak.

Sistemi jonë imunitar është pra shumë kompleks. Por nuk është perfekt. Mund të ketë pengesa të shumta në funksionimin e tij. Një prej tyre është sëmundja e sistemit autonom imunitar. Sistemi mbrojtës në këtë rast nuk vepron kundër qelizave të huaja, por kundër disa qelizave të veta në trup dhe shkakton ndezje.

Kështu shkaktohen sëmundjet si Multiple Sklerose, Neurodermitis, sëmundjet reumatike dhe Psoriasis.

dw

Shkencëtarët kinezë zbulojnë “anti-trupa efektivë” kundër COVID-19

Covid 19Një ekip shkencëtarësh kinezë ka izoluar një grup anti-trupash që thotë se janë “tepër të efektshëm” për të bllokuar aftësinë e koronavirusit për të penetruar qelizat e njeriut. Shkencëtarët thonë se ky mekanizëm mund të ofrojë shpresa për të kuruar dhe parandaluar COVID-19.

Zhang Linqi dhe ekipi i tij në Pekin thonë se një ilaç që përmban anti-trupat në fjalë mund të jetë më i efektshëm se sa trajtimet e tjera, si për shembull përdorimi i plazmës me anti-trupat e personave që janë shëruar, pasi përdorimi i plazmës është i kufizuar në bazë të grupit të gjakut.

“Rëndësia e anti-trupave është provuar në mjekësi prej dekadash. Ato përdoren për të kuruar kancerin, apo çrregullime auto-imune si dhe sëmundje ngjitëse. Prandaj kemi shpresa se anti-trupat që kemi zbuluar mund të jenë shumë të efektshëm për pacientët me koronavirus si për mjekimin ashtu edhe për parandalimin e infeksionit,” thotë Dr. Zhang Linqi.

Ekipi shkencor filloi të analizonte anti-trupat që në janar, duke mbledhur mostra gjaku nga pacientë me COVID-19. Ky ekip po punon për t’i kombinuar anti-trupat e zbuluar me anti-trupa të tjerë për të ulur rrezikun e mungesës së efikasitetit nëse koronavirusi shfaq mutacione.

Anti-trupat nuk janë të krahasueshme me rolin e vaksinës, por mund t’u jepen personave në rrezik me qëllim që të mbrohen nga infeksioni. Nëse studimet rezultojnë pozitive, anti-trupat mund të prodhohen në masë për prova me kafshët dhe më pas me njerëz.

voa

Pse është kaq e rrezikshme Corona për njerëzit me sëmundje?

urgjencaSëmundja e rrugëve të frymëmarrjes që shkakton Corona rrezikon më shumë njerëzit e moshuar dhe ata me sëmundje të ndryshme. Por çfarë do të thotë konkretisht sëmundja në rastin e Coronës?

Sistemi ynë imunitar është një mrekulli. Përditë ai është në veprim dhe ne as që e vëmë re. Ai është përgjegjës për mbrojtjen e trupit tonë nga « të paftuar » të rrezikshëm si për shembull viruset. Për njerëzit me sistem imunitar të dobët kjo mund të kthehet në problem. Nëse kësaj i shtohet edhe një sëmundje, atëherë këta persona duhet të kenë shumë kujdes që të mos sëmuren nga ndonjë infeksion.

Sëmundjet kronike të mushkërive

Tek njerëzit azmatikë, mushkëria është e dëmtuar. Në momentet e azmës, sekrecionet bronkiale bllokojnë rrugët e frymëmarrjes dhe frymëmarrja vështirësohet. Kjo ka efekt sidomos në nxjerrjen e frymës. Këta pacientë kanë më shumë vështirësi me frymëmarrjen se ata të shëndetshmit. Azmatikët mund ta nxjerrin më me vështirësi ajrin nga mushkëritë, prandaj mund të vijë puna deri tek bllokimi i frymëmarrjes. Të prekurit kanë ndjesinë se nuk marrin dot më frymë. Trupi ndërkohë fillon të veprojë kundër fenomenit bëhet më i cënueshëm. Në Gjermani ka 8 milionë azmatikë. Shumica prej tyre vuajnë ose nga azma alergjike ose jo alergjike. Azma alergjike mund të shkaktohet nga alergjenë apo infeksione të rrugëve të frymëmarrjes, si në rastin e një virusi. Trupit i duhet kështu të luftojë jo vetëm kundër azmës, por edhe kundër sëmundjeve të tjera. Atij I kërkohet shumë, nganjëherë shumë më tepër se sa arrin ta përballojë, e ndodh që sistemi nuk funksionon më si duhet, në rastin më të keq me pasoja fatale.

Edhe sëmundja COPD, një sëmundje kronike obstruktive e mushkërive bën pjesë tek sëmundjet e rrugëve të frymëmarrjes. Studiuesit janë të mendimit, se pirja e duhanit, është një faktor i rëndësishëm shkaktues për COPD. Për çdo rast pacientët me një diagnozë të tillë janë me një rrezik më të lartë, kur trupi e sistemi i tyre imunitar duhet të luftojnë edhe kundër një sëmundjeje tjetër. Njerëzit që kanë një sistem imunitar më të dobët për shkak të një sëmundjeje tjetër kanë probleme më të mëdha të luftojnë një infeksion se ata me shëndet të mirë. Mushkëria është e dëmtuar, viruset e kanë të lehtë të depërtojnë.

Diabeti

Njerëzit me diabet kanë një sistem imunitar më të dobët se ata me shëndet të mirë. Kjo vlen për të dyja format e diabetit, të tipit 1 dhe 2. Tipi 1 është një sëmundje autoiminutare. Në këtë rast antitrupat shkatërrojnë qelizat Beta në pankreas që prodhojnë insulinën. Trupi nuk prodhon mjaftueshëm të tilla dhe është rregullisht me nivel të lartë sheqeri. Vlerat e rritura të sheqerit në gjak dobësojnë imunitetin. Nëse sëmuresh nga një infeksion, në rastin më të keq me temperaturë, gjendja e përgjithshme e diabetikëve keqësohet në tërësi.

Kjo vlen edhe për ata që e kanë diabetin nën kontroll. Diabeti mund të ndryshojë enët e gjakut dhe të sulmojë organet duke e nxjerrë nga ekuilibri i duhur trupin. Në këtë rast trupi e lufton shumë më keq një virus që depërton brenda tij.

Sëmundjet e zemrës

Këtu bëjnë pjesë sëmundjet e zemrës, ato koronare dhe ishemike. Nën ishemi mjekësia kupton qarkullimin e pakësuar të gjakut ose bllokimin e tij. Një pikë e bllokuar e venave koronare çon në mungesën e oksigjenit. Përgjegjëse është arterioskleroza, sklerotizimi i enëve të gjakut. Në këtë rast një infeksion nga jashtë mund të sjellë pasoja fatale. Tek të gjithë ata që vuajnë nga probleme të ndryshme të zemrës apo tensionit të gjakut një virus e vë në situatë ekstreme trupin.

Tensioni i lartë i gjakut

Në Gjermani janë 20 deri në 30 milionë vetë të sëmurë nga hipertonia, tensioni i lartë i gjakut. Edhe kjo sëmundje sjell me vete rreziqe në raste infektimi nga viruset. Tensioni i lartë i gjakut në plan afatgjatë dëmton edhe enët e gjakut. Kur tensioni i gjakut është rregullisht i lartë kjo ka pasoja për zemrën – kështu trupi i cënuar nga sëmundje të tilla nuk e ka të lehtë kur sulmohet nga një virus. Pacientët e dallojnë shumë vonë rrezikun e heshtur, nganjëherë pas një hemoragjie cerebrale apo infarkti. Për viruset një sistem i dobësuar imunitar është një viktimë e mirë.

Kanceri

Nga infeksionet janë të rrezikuar edhe pacientët e sëmurë nga kanceri. Terapitë e ndryshme e dobësojnë sistemin imunitar. Në Gjermani çdo ditë sëmuren afër 1400 vetë nga një sëmundje kanceri. Disa qindra mijëra janë në trajtim ose terapi. Këtu bën pjesë edhe kimioterapia. Mjekët përdorin në këtë rast Citostatika që të luftojnë shtimin e qelizave të kancerit. Por ato nuk sulmojnë vetëm qelizat kanceroze, por edhe ato të rëndësishme për trupin. E gjitha kjo ka efekt në sistemin mbrojtës imunitar. Trupi është më i rrezikuar për viruset e ndryshme. Se në cilën masë është trupi i prekur, kjo varet nga lloji i kancerit dhe gjendja e përgjithshme e pacientit. Sidoqoftë njerëzit që marrin kimioterapi apo rrezatim duhet të jenë shumë të kujdesshëm për të mënjanuar infeksionet. Ata duhet të qëndrojnë larg për shembull nga njerëzit me infeksione.

Viruset transmentohen shpesh përmes teshtimës apo dhënies së dorës. Kur teshtin apo kollitet një i sëmurë, infeksioni përhapet në një rreze jo të vogël. Për pacientët me kancer kjo mund të rrezikojë edhe jetën.

Supresivët e imunitetit

Një sëmundje tjetër e rrezikshme është edhe ajo autoimunitare. Në raste të tilla mjekët i japin pacientëve supresivë imunitarë. Ato kanë efektin e dobësimit të sistemit imunitar që vepron kundër vetes, pra kundër trupit duke e sulmuar atë. Këto medikamente kanë efektin e dobësimit të sistemit imunitar ose të çaktivizimit të tij. Ky organizëm është shumë i cënuar nga viruset e ndryshme të gripit apo corona. Këtu bëjnë pjesë njerëzit me sklerozën e shumëfishtë, reumatizëm apo ata me sëmundje inflamative të zorrës së trashë, si Morbus Crohn. Edhe njerëzit me Sida i marrin ilaçe të tilla.

Supresivët, pra dobësuesit e sistemit iminutar ndihmojnë nga njëra anë për mbajtjen nën kontroll të sistemit imunitar, nga ana tjetër e dobësojnë atë. Kur viruset kanë sezonin e tyre njerëz të tillë duhet të kenë shumë kujdes. Por duhet thënë: Disa virusë nuk pyesin dhe rrezikojnë edhe personat pa sëmundjet e lartpërmendura. Pra kujdesin dhe higjienën duhet ta kenë të të gjithë.

dw

SHBA, teste gjaku për të identifikuar personat me imunitet ndaj COVID-19

covid19 laborNë Shtetet e Bashkuara laboratorët po nxitojnë të prodhojnë teste gjaku për të identifikuar ata persona që janë shëruar nga koronavirusi. Studiuesit thonë se personat që cilët kanë fituar imunitet ndaj sëmundjes, mund të jenë ndër të parët që mund t’i kthehen jetës normale. Aktualisht nuk dihet numri i saktë i njerzve që kanë arritur ta mposhtin virusin. Gjithashtu është e paqartë se për sa kohë një person mund të jetë imun ndaj COVID-19.

Një metodë e re e testimit te gjakut mundëson zbulimin e atyre personave që kanë fituar imunitet ndaj koronavirusit një zhvillim që vjen ndërsa ekspertët në Shtetet e Bashkuara po punojnë pa pushim për të identifikuar me mijëra persona te prekur prej virusit vdekjeprurës.

Një testim i tillë mund të sillte një ndryshim radikal në betejën për të ndalur infeksionin si dhe mund të rikthente ekonominë ne shina.

Disa laboratorë e kompani mjeksore po nxitojnë të prodhojne kite testesh të reja te cilat mund të identifikojnë antitrupa që luftojnë sëmundjen tek njerëz të cilat janë prekur nga COVID-19 dhe më pas janë shëruar.

Tek shumë vetë sëmundja shfaqet me simptoma të lehta. Të tjerë janë shëruar pa e kuptuar se kanë qenë të prekur apo pa vënë re ndonjë simptomë.

Kërkues shkencor te shkollës së mjekësisë “Mount Sinai Ichan” në Nju Jork thonë se kanë arritur të prodhojnë një nga testet e para për identifikimin e antitrupave ndaj COVID-19.

Një prej kërkuesve i tha agjencisë “Reuters” se “personat që kanë fituar imunitet mund të jenë ndër të parët që mund t’i kthehen jetës normale e të nisin gjithçka nga e para”.

Disa kompani private kanë nisur të tregtojnë jashtë Shteteve të Bashkuara të Amerikës teste gjaku që identifikojnë antitrupat ndaj COVID-19. Teste të tilla janë relativisht të lira dhe për t’u kryer kërkojnë thjesht marrjen e gjakut me një shpim të gishtit. Disa prej tyre mund të japin rezultate brenda 10 apo 15 minutave. Kjo mund të rrisë në mënyrë dramatike numrin e personave të identifikuar si imunë ndaj sëmundjes krahasuar me teste të tjera diagnostikuese. Aktualisht nuk dihet numri i saktë i njerzve që kanë arritur ta mundin virusin. Gjithashtu është e paqartë se për sa kohë një person mund të jetë imun ndaj COVID-19.

Disa ekspertë të shëndetit publik thonë se nëse testet e imunitetit do të kryhen në një shkallë të gjerë, punonjësit e kujdesit shëndetësor dhe ata të ndihmës së parë duhet të kenë prioritet. Qendra Amerikane per Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve njoftoi se po kryen kërkime të thelluara për versionin e saj te testimit të antitrupave, por nuk dha asnjë afat se kur pritet të ndodhë një e tillë.

voa

COVID-19, i shndërron qelizat e pacientit në “fabrika të viruseve”

covid19Sipas ekspertëve kur COVID-19 sulmon, ai e kthen qelizën e pacientit në një “fabrikë virusesh”. Ai e nis me sipërfaqen e qelizës, ku virusi ngjitet në një proteinë që normalisht ndihmon për rregullimin e presionit të gjakut të pacientit.

Pa dashur, qeliza e fut virusin brenda, aty ku “sulmuesi” shkarkon ngarkesën e tij dhe nxit atë (qelizën) të prodhojë më shumë viruse. Virusi komandon mekanizmat e vet qelizës për t’u bërë kopje kodit të tij gjenetik, duke prodhuar më shumë viruse, e duke shpërndarë mikrobe të tëra në sipërfaqen e qelizës, gjë që çon në infektimin e më shumë qelizave të tjera.

Barnat ekzistuese në farmaci mund të veprojnë për të goditur pjesë të ndryshme të kësaj “makinerie”. Megjithëse ato nuk janë prodhuar me qëllimin për t’u përdorur si ilaçe antivirale, në përpjekjen për të trajtuar numrin në rritje të infeksioneve me COVID-19, shkencëtarët shpresojnë se këto ilaçe mund të ofrojnë ndihmë.

Ne nuk kemi luksin e një programi pesë-vjeçar për zbulimin e ilaçit. Kemi nevojë për diçka tani“, thotë Warner Greene, mjek e studiues në Institutin “Gladstone” të Virologjisë dhe Imunologjisë.

Kërkimet janë përqëndruar tek disa ilaçe që shihen si “kandidatë” potencialë e çuditshëm njëkohësisht, siç janë ilaçet kundër kancerit, ato ndaj sëmundjes së zemrës, një ilaç kundër skizofrenisë dhe një trajtim për sëmundjen e Parkinsonit. Aktualisht po kryehet testimi me klorokinën, një ilaç kundër malaries.

voa

Shpresa për përdorimin e plazmës kundër COVID-19

plazmaGjaku i personave që janë prekur dhe shëruar nga COVID-19 ofron shpresa për të kuruar të sëmurët nga kjo sëmundje.

Shkencëtarët do të studiojnë nëse duke injektuar me plazmën e personit të shëruar një pacient të sëmurë, mund të shohin rezultate pozitive tek pacienti.

Kjo praktikë njihet prej kohësh dhe është përdorur edhe në kohën e gripit të vitit 1918, në epideminë e fruthit në vitet 1930 dhe kundër ebolës në 2014.

Kur një person i infektuar shërohet, gjaku i tij ende përmban anti-trupat që ka krijuar organizmi kundër mikrobit. Këto anti-trupa janë përgjigja e sistemit imunitar të personit të sëmurë për të luftuar mikrobin.

Kur një pacient injektohet me plazmën që përmban anti-trupa në formë serumi, pacienti munt të përfitojë mbrojtje shtesë imunitare.

Kjo praktikë nuk funksionon gjithnjë. Mjekët besojnë se nëse sëmundja ka avancuar, është e vështirë të arrish rezultat pozitiv.

Mjekët kinezë kanë trajtuar disa pacientë me plazmë, por vetëm në kushte eksperimentale, klinike, pra nuk është e qartë nëse praktika do të japë rezultat në shkallë të gjerë.

Kompania spanjolle Grifols ka nënshkruar një marrëveshje me qeverinë amerikane për të mbledhur plazmë në qendra të dhurimit të gjakut. Kompania ka në plan që të ndajë anti-trupat e personave të shëruar nga koronavirus, për analiza më të thella shkencore kundër sëmundjes.

Këtë javë Administrata Amerikane për Ushqimin dhe Ilaçet autorizoi mjekët amerikanë të përdorin plazmë në pacientë në gjendje të rëndë.

voa

Ilaçi eksperimental Remdesivir, mund të bëhet më i disponueshëm

GileadNjë kompani bioteknike amerikane ka ndaluar miratimin e veçantë që kishte marrë për përdorimin e një ilaçi që po testohet si një trajtim i mundshëm për COVID-19, por thotë se po punon me Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera për ta bërë ilaçin eksperimental më të disponueshëm në më shumë vende.

Remdesivir, një ilaç i prodhuar fillimisht për trajtimin e Ebolës, po kalon një numër provash klinike në SHBA dhe gjetkë për të përcaktuar sigurinë dhe efikasitetin e tij kundër sëmundjes së lindur nga koronavirusi, me rezultatet e para që priten në muajt e ardhshëm.

Shpresat janë rritur për ilaçin pasi u administrua te një pacient në Shtetet e Bashkuara në janar. Pacienti, i pari në Sh.B.A, pa kontakte të njohura me një burim infeksioni jashtë vendit, tregoi shenja përmirësimi brenda 24 orëve nga marrja e ilaçit.

Qysh atëherë, kompania Gilead Science e Kalifornisë e ka administruar ilaçin në rreth 250 individë në Shtetet e Bashkuara, Japoni dhe Evropë sipas procedurave të posaçme që lejojnë përdorimin e një ilaçi akoma të pa miratuar, kur nuk është në dispozicion asnjë alternativë tjetër e zbatueshme.
Por kompania thotë se ka qenë e mbingarkuar me kërkesa të tilla dhe se ka ndaluar përkohësisht procesin. Ndërkohë ajo thotë se po kërkon të kalojë në “programe të zgjeruara të qasjes”, ku mund ta bëjë ilaçin të disponueshëm tek një numër më i gjerë pacientësh, si në Shtetet e Bashkuara ashtu edhe jashtë saj.
Menjëherë pasi pacienti amerikan u trajtua me Remdesivir në janar, Gilead punoi me autoritetet amerikane për të dërguar sasi të mjaftueshme të ilaçit në Kinë për të lejuar deri në 500 pacientë të merrnin pjesë në provat klinike të kryera në spitalet në Wuhan.
Këto prova filluan në fillim të shkurtit, por rezultatet nuk priten deri në fund të prillit, ose në fillim të majit për shkak të “maskimit”, që do të thotë se studiuesit nuk do ta dinë deri atëherë se cilët pacientë morën ilaçin dhe cilët kanë marrë thjesht një qetësues.
Kompania Gilead nisi provat e veta klinike në fillim të këtij muaji, duke përfshirë 1.000 pacientë të konfirmuar me COVID-19 në gjithsej 17 vende, duke përfshirë Korenë e Jugut, Singaporin, Hong Kongun, Tajvanin dhe disa shtete amerikane. Këto prova nuk shoqërohen nga maskimet, kështu që rezultatet do të jenë më të shpejta.

Prova klinike të veçanta nga Instituti Kombëtar i Alergjisë dhe Sëmundjeve Infektive të Shteteve të Bashkuara (NIAID) kanë për qëllim studimin afatgjatë të efektiviteteve të ilaçit Remdesivir në luftën kundër COVID-19. Ky studim është duke u zhvilluar në 33 vende në Shtetet e Bashkuara, përfshirë vendet e goditjura më rëndë si Nju Jorku, Kalifornia dhe shteti i Uashingtonit. Studimi përfshin gjithashtu pacientë në Japoni, Korenë e Jugut, Singapor dhe Hong Kong dhe përfundon në vitin 2023.
Gilead, e cila fillimisht zhvilloi ilaçin Remdesivir për të trajtuar Ebolçn, thotë se e ka dhuruar ilaçin për provat klinike në të gjithë botën, dhe qeverisë së Shteteve të Bashkuara për të mbuluar trajtimin e personelit ushtarak amerikan dhe familjeve të tyre.
Kompania është kritikuar për kërkimin dhe marrjen e një statusi të veçantë për për ilaçin nga Administrata e Ushqimit dhe e Barnave në Sh.B.A. Ky status siguron zbritje të taksave dhe stimuj për patenta për kompani që zhvillojnë trajtime të cilat normalisht nuk do të ishin fitimprurëse për sëmundje të rralla.
Pas reagimeve në internet, që vunë në dukje se COVID-19 është vështirë të shihet si një sëmundje e rrallë në këtë pikë, Gilead i kërkoi FDA të tërhiqte statusin e veçantë.

Michael Felberbaum, një zyrtar i FDA-së, i tha Zërit të Amerikës se kompanisë iu dha statusi i veçantë për Remdesivir sepse i plotësonte kriteret në kohën e paraqitjes së kërkesës. Statusi është i disponueshëm për sëmundjet që prekin më pak se 200,000 njerëz në Shtetet e Bashkuara.

voa

Fauci: Koronavirusi mund të bëhet ciklik

Virus Outbreak TrumpVirus Outbreak Trump

Eksperti kryesor i qeverisë amerikane për sëmundjet infektive paralajmëroi se shpërthimi i tanishëm i koronavirusit mund të bëhet ciklik dhe të rikthehet më i fuqishëm për herë të dytë nëse nuk bëhen përgatitje të mjaftueshme për ta parandaluar. Ai i bëri komentet të mërkurën gjatë një konference për shtyp në Shtëpinë e Bardhë.

Dr Anthony Fauci, drejtor i Institutit Kombëtar të Alergjisë dhe Sëmundjeve Infektive, tha se provat që virusi mund të bëhet ciklik dhe të rikthehet me stinën po shfaqen në hemisferën jugore.

“A do të kthehet kjo ndoshta në diçka ciklike, sezonale? Gjithmonë kam shprehur mendimin se kjo ka shumë mundësi të ndodhë. Sepse kemi filluar të shohim në Afrikën Jugore dhe në vendet e hemisferës jugore, shfaqjen e rasteve me koronavirus, raste që po shfaqen ndërsa këto zona kalojnë në stinën e tyre të dimrit,” tha eksperti imunolog.

Dr Fauci tha se mundësia e rikthimit të virusit e bën më të rëndësishme se kurrë që studiuesit të vazhdojnë të punojnë për një vaksinë të re, për të qenë të përgatitur:

“Çfarë do të thotë kjo për ne? Kjo thekson nevojën për të bërë atë që po bëjmë në zhvillimin e një vaksine, testimin e saj të shpejtë për ta patur gati për ciklin tjetër. Përveç kësaj, të kemi një listë barnash që kanë treguar se janë të efektshme dhe të sigurta”.

Për shumicën e njerëzve, koronavirusi i ri shkakton simptoma të buta, si ethe dhe kollë që shërohen për dy deri në tre javë.

Tek disa, veçanërisht të moshuarit dhe njerëzit me probleme të tjera shëndetësore, ai mund të shkaktojë sëmundje më të rënda, si pneumoni dhe deri vdekjen.

Koronavirusi i ri vazhdon të përhapet duke sjellë një mbingarkesë në sistemet e kujdesit shëndetësor kudo në botë.

voa