Kategoritë: Shëndeti

Kërkime të reja për Alzajmerin

AlzajmeriSipas vlerësimeve, në të gjithë botën 44 milionë njerëz të moshës 65 vjeç e sipër, janë me Alzajmer, forma më e zakonshme e demencës. Alzajmeri është një çrregullim degjenerativ i trurit, që shkakton humbje të kujtesës dhe dëmton të menduarit, gjykimin dhe aftësinë për zgjidhjen e problemeve. Deri tani, shkencëtarët kanë zbuluar një ilaç që mund të ndalojë përparimin e sëmundjes. Por, një program studimor në Shtetet e Bashkuara, po përiqet të parandalojë Alzajmerin, duke vënë në shënjestër ndryshimet më të hershme në tru, ndërsa kujtesa dhe të menduarit kanë mbetur ende të paprekura.

Babai i 67-vjeçares Ivy Segal vdiq nga Alzajmeri kur ishte 87 vjeç. Duke e ditur se kjo sëmundje trashëgohet, ajo doli vullnetare për të marrë pjesë në një studim.​
“Babai vdiq nga Alzajmeri në vitin 2011. Prandaj këtë studim e kam shumë për zemër,”- thotë Ivy.

Këtë ndjenjë ka edhe vajza e saj, Jessica Langbaum, studiuese në Institutin e Alzajmerit në Feniks. Ajo drejton dy studime që synojnë të gjejnë mënyrën e parandalimit të sëmundjes.

“Ne regjistrojmë njerëz të shëndetshëm, që nuk kanë ende probleme me kujtesën dhe të menduarit, që lidhen me Alzajmerin.”- thotë Jessica.

Një proteinë në formë pllakëze, e quajtur “amyloid” ((AM-eh-loid)), grumbullohet në trurin e njerëzve me Alzajmer. Studjuesit po punojnë për të bllokuar krijimin e pllakëzës tek njerëzit e shëndetshëm, që rrezikohen të preken nga demenca.

“Ky është një demonstrim i një grupi njerëzish, për të cilët e dimë se do të zhvillojnë sëmundjen e Alzajmerit dhe me afrimin e moshës kur ata pritet të zhvillojën simptomat, shohim se pjesa më e madhe e amiloidit tashmë është grumbulluar.”- thotë doktor William Burke, i Institutit të Alzajmerit.

“Sa më shpejt që të ndërhyjmë dhe të parandalojmë akumulimin e amiloidit në tru, aq më shumë shanse për sukses kemi,” - thotë doktoresha Elizier Masliah, Shefe e Neurologjisë në Institutin Kombëtar për Plakjen.

Klinikat në Shtetet e Bashkuara dhe në disa vende të tjera, po punojnë me Institutin Banner të Alzajmerit, duke regjistruar në studim persona të moshës 60 dhe 75 vjeç. Ata u nënshtrohen skanimit të herëpashershëm të trurit, provave për kujtesën dhe të menduarit, çdo 6 muaj, si dhe ilaçeve eksperimentale, për disa vjet. Vullnetarët në studim, po ashtu kontrollohen për gjenin APOE4, që shton mundësinë për zhvillimin e Alzajmerit.

“Mosha është faktori më i madh i rrezikut për të zhvilluar Alzajmerin. Pas moshës, vjen gjeni APOE,”- thotë studjuesja Langbaum.

Pjesëmarrësve në studim u kërkohet të përfshihen në një regjistër konfidencial, të quajtur GeneMatch, për njerëz të moshës 55 deri 75 vjeç, të cilët dalin vullnetarë për të marrë pjesë në studimet për Alzajmerin, por që nuk janë diagnostikuar me degjenerim mendor. Ivy Segal nuk hezitoi të merrte pjesë:

“Dua të bëj ç’është e mundur për të ndihmuar”, - thotë ajo.

Deri tani, në studim janë regjistruar mbi 70 mijë njerëz, por shkencëtarët thonë se për të ndihmuar në kërkimet për Alzajmerin, nevojiten qindra mijëra vullnetarë të tjerë.

(voa)

Tonifikim muskujsh pa ushtrime fizike

tonifikimiTonifikim muskujsh pa ushtrime fizike

Mjekët në Kaliforni po reklamojnë një procedurë të re që thonë se rrit masën muskulore dhe ul përqindjen e dhjamit në trup pa nevojën e ushtrimeve fizike. Procedura mbështetet në teknologji që stimulojnë nervat thellë në muskuj, përmes impulseve eletronike. Por dietologët paralajmërojnë se procedura nuk u shërben pacientëve me obesitet, apo probleme të mbipeshës së theksuar:

Për ata që duan një trup më të tonifikuar, qoftë muskuloz, apo eliminimin e dhjamit tek pjesa e barkut, kompania “BTL Aesthetics” ka prezantuar Emsculpt, një procedure të re, novatore.

Pajisja, që operon programe 30-minutëshe për të tonifikuar trupin duke vënë në shënjestër muskujt e këmbëve, barkut, apo vitheve, është miratuar për përdorim nga Administrata për Ushqimin dhe Ilaçet.

Dr. Michael J. Persky e përdor këtë pajisje në klinikën e tij në qytetin Encino:

“Ja si funksionon: një helikë emeton valë elektromanjetike me frekuencë të lartë që stimulojnë nervat thellë në muskul. Kjo është teknologjia e parë e miratuar nga qeveria federale që e realizon këtë, pra që stimulon muskujt që nuk stimulohen gjatë ushtrimeve të rregullta fizike,” thotë Dr. Michael Persky.

Pajisjet për stimulimin elektrik të muskujve ka vite që janë në qarkullim, por kompania thotë se ka bërë shtatë studime në klinika të ndryshme në SHBA dhe se rezultatet që jep kjo procedurë janë të papara deri tani:

“Kur e filluan studimin, po përpiqeshin thjesht të arrinin formimin e muskujve, por kur bënë kontrollin me skaner dhe MRI zbuluan se jo vetëm ishte shtuar masa muskulore me 16% brenda 1-3 muajsh, por ishte reduktuar 19% masa e dhjamit. Pra kishte një përfitim shtesë,” thotë Dr. Persky.

Kompania thotë se fusha elektromanjetike i detyron muskujt të kontraktohen dhe rezulton në reduktim të masës së dhjamit, njësoj sikur personi të ketë bërë ushtrime fizike. Klientja e Dr Perskyt, Marci Freed shprehet e kënaqur:

“Nuk shkakton dhimbje, nuk ka intensitet. Ngjan me masazhin e muskujve; ka vibracione. Kur fillon duhet të mësohesh pak, por nga fundi është një ndjesi e këndshme,” thotë klientja Marci Freed.

Klientët që kanë përdorur pajisjen në klinikën e Dr. Perskyt nuk janë individë pasivë. Shumë prej tyre frekuentojnë rregullisht palestrat. Një përfaqësues i kompanisë thotë se shpikja e tyre u shërben si personave që nuk bëjnë ushtrime fizike, ashtu edhe atyre që janë aktivë:

“Pacientët na thonë se po përjetojnë diçka që nuk e kanë hasur kurrë më parë. Rezulatet janë dramatike, sidomos pas katër orë trajtimi; ata ndejnë tonifikim të muskujve; në pjesën e barkut kanë vërejtur ulje të masës dhjamore. Kjo procedurë është ideale edhe për pacientët që shkojnë çdo ditë në palestër dhe punojnë fort për shëndetin fizik. Me këtë procedurë ata arrijnë edhe më shumë,” thotë nënpresidenti për shitjet në kompaninë “BLT Aesthetics”.

Kompania “BTL Aesthetics” paralajmëron se Emsculpt nuk është për këdo. Personat që kanë implante metalike në kokë, apo valvola metalike në trup, si dhe pacemakers ose stimulantë elektronikë nuk mund ta përdorin Emsculptin pasi rryma elektrike e procedurës për tonifikim muskujsh do të ndërhynte me funksionimin normal të pajisjeve që ata kanë në trup.

Dr. Adrienne Youdim, drejtoreshë e Qendrës për Humbjen në Peshë dhe Dietën në Beverly Hills thotë se megjithëse procedura rezulton në humbje peshe, ajo nuk i ndihmon personat me probleme të theksuara të mbipeshës. Ajo shton se rënia në peshë nuk duhet të varet vetëm tek pajisja, por duhet të shoqërohet me një stil jetese të shëndetshëm, që mbështetet tek një dietë e rregullt dhe ushtrimet fizike.

voa

Foshnjat kineze me gjene të redaktuara

He JiankShkencëtari kinez, i cili pretendon të jetë i pari në botë që ka redaktuar kodin gjenetik të një çifti fëmijësh binjakë të lindur kohët e fundit, për t’i bërë ato rezistente ndaj virusit HIV, ka mbrojtur punën e tij dhe thotë se do të bëjë të njëjtën gjë për një shtatzani tjetër të mundshme.

Por siguria që ai ka dhënë që eksperimenti do të analizohet nga një revistë shkencore, nuk i ka zbutur shqetësimet në rritje. Studimi i He Jiankuit, që u bë publik befasisht pak përpara një takimi ndërkombëtar mbi ndryshimin e gjeneve në Hong Kong, ka nxitur një sërë pyetjesh në lidhje me sigurinë dhe etikën e eksperimentit, si dhe financimin e tij.

Një grup prej më shumë se 120 shkencëtarësh kinezë, të cilët ngritën zërin kundër tij gjatë javës, është rritur. Në një deklaratë të lëshuar të enjten, e cila tani është nënshkruar nga më shumë se 300 shkencëtarë si në Kinë dhe jashtë saj, kërkohen përgjigje ndaj 10 pyetjeve kyçe, duke përfshirë atë që është çështja vërtetë e eksperimentit? Nga vijnë financimet dhe kush do të garantojë të drejtat e dy vajzave – të njohura si Lulu dhe Nana – për t’u kujdesur?

“Ne jo vetëm që duhet të pyesim a ishte eksperimenti i realizuar me të vërtetë për të ndihmuar çiftet e përfshira? Apo thjesht u përdorën si minj laboratori për të përmbushur ambicien personale të He Jiankuit, ose interesat potencialisht të mëdha të këtij lloj biznesi?”, shtron pyetje deklarata.

Gjatë një sesioni të pyetje-përgjigje në Hong Kong të mërkurën në takimin e Dytë Ndërkombëtar mbi Redaktimin e Gjenomit Njerëzor, He Jiankui tha se interesat e familjeve dhe foshnjave ishin shqetësimi i tij kryesor.

Ai tha gjithashtu se kërkimi ishte kryesisht i vetëfinancuar, një kërkesë që shkencëtarët e tjerë kinezë e gjejnë të vështirë ta besojnë.

“Të gjithë shpenzimet e kujdesit mjekësor të pacientëve u paguan nga unë dhe një sasi e vogël e kostos së sekuencave të gjeneve u mbulua nga personeli në Universitetin Jugor për Shkencë dhe Teknologji”, tha ai.

Ky Universitet tha se zoti He është larguar nga posti i tij që prej muajit shkurt.

Në deklaratën e tyre, shkencëtarët vlerësuan se një eksperiment i tillë me kostot e stafit dhe të fekondimit në epruvetë, si dhe eksperimentet paraprake me majmunë, duhet të kenë kushtuar miliona dollarë.

Shkencëtarët shprehën gjithashtu shqetësimin se ky kërkim nuk do të vendoste vetëm një përparësi të rrezikshme, por është kundër ligjit kinez dhe një konsensusi ndërkombëtar lidhur me redaktimin e gjeneve.

“Ne kërkojmë që këto pyetje të marrin një hetim të shpejtë, rigoroz gjithëpërfshirës dhe me përgjigje”, thuhet në deklaratë. “Nëse kalon pa ndëshkim, ky rast do të dërgojë mesazhin e gabuar se kushdo me ambicie dhe fonde, ashtu si zoti He, mund të kryejë eksperimente të tilla të errëta”.

Pjesëmarrësit në Takimin mbi Redaktimin e Gjeneve Njerëzore në Hong Kong lëshuan një deklaratë të fortë të enjten, duke e quajtur eksperimentin e kolegut të tyre, “thellësisht shqetësues” dhe “të papërgjegjshëm”.

Komisioni organizues i takimit tha: “Edhe nëse modifikimet janë verifikuar, procedura ishte e papërgjegjshme dhe nuk pajtohet me normat ndërkombëtare”.

Në komentet të mërkurën, biologu David Baltimore, fitues i çmimit Nobel gjithashtu ndau shqetësimin e tij. Zoti Baltimore është kryetari i konferencës.

“Mendoj se eksperimenti i zotit He nuk ka qenë një proces transparent, ne e zbuluam këtë vetëm pasi ndodhi dhe pas lindjes së fëmijëve,” tha ai, duke folur përpara sesionit të pyetje-përgjigjeve për zoti He. “Unë mendoj se ka pasur një dështim të kontrollit dhe disiplinës nga ana e komunitetit shkencor për shkak të mungesës së transparencës”.

Pyetja e madhe që vjen më pas është se si autoritetet kineze do të merren me këtë incident dhe me zotit He. Komisioni Kombëtar Shëndetësor i Kinës dhe Ministria e Shkencës dhe e Teknologjisë e kanë bërë të qartë se dënimi do të jetë në përputhje me ligjin.

Avokatët në Kinë, megjithatë, kanë filluar të vënë në dukje mangësitë ligjore që ekzistojnë dhe mund të pengojnë përpjekjet për të ndërmarrë veprime ligjore. Në një blog në internet, avokati me bazë në Guangzhou, Zhou Xiaoyun vuri në dukje se ndërsa ka rregulla administrative për modifikimet e gjeneve, klauzola të tilla nuk mund të gjendeshin në ligjin penal.

Avokati Zhou sugjeron se në këtë rast, një hetim në nivel kombëtar duhet të ndërmerret për të gjithë ata që janë përfshirë.

“Një ligj penal duhet të vendoset shpejt për të ndaluar eksperimentimin për redaktimin e gjeneve të njeriut. Sidoqoftë, duke qenë se kutia e Pandorës tashmë është hapur, masa të tilla për të korrigjuar problemin do të vonojnë paksa ndikimin e ligjit”, tha ai.

Deri më tani, Komisioni Shëndetësor i Provincës Guangdong dhe qytetit Shenzhen, si dhe Universiteti Jugor i Shkencës dhe Teknologjisë, ku zoti He është profesor asistent, kanë ngritur një hetim rreth këtij rasti.

Sipas të dhënave klinike, zotit He ka mare një vështrim etik për hulumtimet e tij nga një spital në Shenzhen, por kjo strukturë mohon të jetë mbledhur ndonjëherë në takim për të diskutuar punën e tij.

Chen Hsin-fu, një gjinekolog në Spitalin Universitar Kombëtar të Tajvanit në Taipei, tha se ndërsa është e vështirë të thuhet se si autoritetet në Kinë do të trajtojnë në fund çështjen, ai pret që disa masa dënimi të jepen.

“Është e qartë se rasti ka ekspozuar të dyja mangësitë morale dhe shkencore, dhe nëse pretendimet e tij janë të vërteta, kujdesi afatgjatë i këtyre dy foshnjave do të jetë një shqetësim dhe problem i madh, sepse mund të dalin disa probleme të papritura”, tha Dr. Chen.

(voa)

Këto janë ushqimet që pastrojnë organizmin

ushqimet-qe-pastrojne-trupinMjekë të ndryshëm kanë rekomanduar disa ushqime si “pastrues” të organizmit. Shumë të rinj sot preferojnë të hanë ushqime të thata, gjë që shkakton problemet gastrointestinale.

Më poshtë do të gjeni disa nga ushqimet që ju ndihmojnë të pastroni organizmin nga mbeturina dhe toksina në mënyrë që të parandaloni kancerin e zorrës së trashë.

Perimet me gjethe të gjelbër

Hudhra

Aloe vera

Molla dhe uthulla e mollës

Drithërat

Çaji jeshil

Limoni

(shekulli)

Jeni në gjendje gripi? Këto ushqime do t’ju shpëtojnë nga gripi

gripiVirozat e shumta, në këtë periudhë të vitit janë më të shpeshta dhe ne kemi më tepër predispozitën që të sëmuremi. Temperatura, kolla, sekrecionet dhe ndjenja e lodhjes kanë qenë pjesë të këtyre ditëve vjeshte. Moti gjithashtu nuk po na ndihmon pasi është i paqëndrueshëm dhe na bën të ndihemi akoma më të lodhur dhe të papërgatitur.

Një prej ushqimeve që do t’ju ndihmojë më tepër  është supa me lëngun e pulës. Kjo supë përmban substanca antibakteriale që ju lehtësojnë dhimbjet me ju. Një regjim i shëndetshëm dhe me vitamina ndihmon imunitetin tuaj.

Një tjetër ushqim i shëndetshëm është dhe qumështi dhe pije të tjera që përmbajnë vitaminë D. Kjo vitaminë ndihmon në luftën kundër ftohjes. Gjithashtu ju jep energji në momentin që ju mungon. Karotat dhe ushqime që përmbajnë vitaminën A : Është çelësi kryesor për një imunitet të fortë. Spinaqi, karotat, patatet përmbajnë shumë nga kjo vitaminë.

Çaji jeshil: është gjithashtu një antibakterial I fuqishëm. I kombinuar me limon ai është perfekti për tu ndjerë më mirë.  Hudhra: Hudhra ndihmon në parandalimin e ftohjes kur konsumohet rregullisht, për shkak të përbërjes së saj ajo ju shëron ose n.q.s. nuk ju pëlqen aroma kaloni në një lëng portokalli.

(shekulli)

Sheqeri në gjak dhe pesha trupore

sheqeri ne gjakPrej vitesh, ekspertë të ushqimit janë përpjekur të dalin me një dietë që të garantojë humbjen e peshës. Prodhimi masiv i varieteteve ushqimore me yndyrë të ulët ose pa yndyrë nuk ka ndihmuar në zgjidhjen e problemit të mbipeshës në Shtetet e Bashkuara dhe dietat e ndryshme kanë dhënë rezultat vetëm për një pjesë të njerëzve. Tani disa shkencëtarë thonë se nuk ekziston një zgjidhje e vetme për humbjen e peshës dhe se vetëm dietat e personalizuara japin rezultat.

Gjatë sezonit të festave tryezat mbushen me ushqime të shumta ndërsa njerëzit kudo në botë e teprojnë paksa me të ngrëna dhe pije sesa dhe si rezultat është shtimi në peshë. Sapo festat mbarojnë, fillon lufta për të humbur kilet e tepërta.

Dieta jo gjithmonë është e suksesshme sepse asnjë regjim nuk funksionon njësoj për të gjithë, thonë shkencëtarët.

“Për vite me radhë, ne jemi përpjekur për të gjetur një dietë që do të funksiononte për të gjithë, dhe kemi dështuar për shkak se dieta më e mirë është ajo që i përshtatet çdo individi”, thotë Eran Segal në Institutin Weizman

Studiuesit izraelitë Eran Segal dhe Eran Elinav thonë se çelësi i humbjes së peshës është mbajtja e niveleve të ulët të sheqerit në gjak. Shumë sheqer në gjakun e dikujt ruhet si yndyrë. Të dy shkencëtarët kanë matur nivelet e sheqerit në gjak në rreth 800 njerëz pas çdo vakti për një javë.

“Ajo që na befasoi është se njerëzit e ndryshëm reagojnë në mënyrë të ndryshme, madje edhe kur hanë të njëjtën ushqim”, thotë Eran Elinav.

Ushqimi që krijoi një përgjigje të shëndetshme në disa individë, shkaktoi një rritje të sheqerit në gjak në të tjerë. Për shembull, njerëzit reaguan shumë ndryshe ndaj bukës.

“Ajo që gjetëm në këtë rast është se nuk ka bukë të keqe apo të mirë. Përgjigja ndaj bukës ishte plotësisht e individualizuar”, thotë thotë Eran Elinav.

Shtimi i yndyrës në bukë, si gjalpë, vaj ose avokado, mund të ndihmojë normalizimin e sheqerit në gjak te disa njerëz, por jo tek të gjithë. Mishi dhe djathi mund të shkaktojnë ndryshime të nivelit të sheqerit në gjak. Por një dietë pa karbohidrate nuk është e qëndrueshme. Studiuesit izraelitë thonë se zgjidhja më e mirë është gjetja e karbohidrateve që janë të sigurta për t’u përfshirë në dietën e një individi. Kjo kërkon matjen e nivelit të sheqerit pas çdo vakti për një farë kohe.

voa

Ulja e dhimbjes përmes fushës magnetike

trajtim me fusha magnetikePër të trajtuar një sëmundje të caktuar, mënyra tradicionale që ndjekin mjekët janë ilaçet. Por, ndërsa teknologjia përparon, hulumtuesit po punojnë për të gjetur mënyra të reja të trajtimit të simptomave pa patur nevojën e përdorimit të medikamenteve. Një mundësi premtuese: përdorimi i grimcave të vogla magnetike për të trajtuar dhimbjen. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Elizabeth Lee vizitoi një laborator në Universitetin e Kalifornisë, në Los Anxhelos për të mësuar se si funksionon kjo metodë.

Studiuesit po kërkojnë mënyra të reja për të trajtuar dhimbjen, pa pasur nevojë të përdoren ilaçe. Një nga arsyet – ilaçet ndonjëherë mund të krijojnë më shumë probleme.

“Ato kanë efekte anësore. Një nga këto efekte anësore është krijimi i varësisë prej tyre”, thotë Dino Di Carlo, profesor i inxhinierisë biologjike në universitetin UCLA.

Kjo pika e errët është magnetike dhe mund të jetë përgjigja e problemit. Në këtë lëng, mund të shihni se çfarë ndodh kur një magnet vendoset poshtë. Pjesa e errët është e përbërë nga grimca të vogla magnetike që mund të ndërveprojnë me proteina të qelizave për të lehtësuar dhimbjen. Këto grimca magnetike do të futeshin në këtë material të ngjashëm me xhelatinën, që gjendet natyrshëm në tru dhe palcën kurrizore dhe do të aplikohet në atë pjesë të trupit që ka dhimbje.

“Në se keni një plagë, mund të vendosni këtë xhel që ka brenda disa prej këtyre grimcave magnetike. Këto grimca të oksidit të hekurit ndihmojnë në shërimin e plagës dhe në të njëjtën kohë, duke patur një copë magnetike mbi plagën krijohet një lloj force”, shpjegon Dino Di Carlo.

Kur një copë magnetike e jashtme vendoset mbi vendin e dhimbjes, ajo ndërvepron me grimcat magnetike në xhel – duke krijuar një efekt shtytës dhe tërheqës ..

“Ndërsa aplikojmë forcë mbi këto qeliza, numri i proteinave të ndjeshmërisë së dhimbjes zvogëlohet – që do të thotë se do të kesh më pak ndjeshmëri ndaj sinjalit të dhimbjes”, thotë profesor Di Carlo.

“Në laborator ne mund ta përdorim këtë material për të pakësuar dhimbjen”, thotë student Alireza Sohrabi.

Por hulumtuesit thonë se ka nevojë për prova të tjera para se trajtimi të përdoret tek njerëzit.

“Kjo xhelatinë prodhohet tani në laborator. Ne duhet të jemi në gjendje ta injektojmë atë”, thotë student Alireza Sohrabi.

Ndërsa hulumtimi tregon shpresë, inxhinierët pranojnë se duhet të kuptojnë më mirë biologjinë e grimcave magnetike – duke përfshirë efektet e mundshme anësore.

voa

BE-ja kundër mbetjeve plastike

mbetjet plastikeBE-ja i bashkohet luftës kundër mbeturinave plastike. Në hapin e parë do të ndalohen qeset për një përdorim, do të pakësohen ambalazhet plastike dhe do të jetë i detyrueshëm një riciklim më i mirë.

Imazhet e breshkave të detit që mbyten nga një pipë plastike, dhe delfinëve, që vdesin në rrjetat e peshkatarëve kanë dhënë efektin e tyre shokues në nivel ndërkombëtar. Edhe raportimet e shumë pushuesve nga plazhet e mbytura me kilometra të tëra prej mbeturinave plastike në mbarë botën i kanë nxitur politikanët dhe qytetarët që t’i thërrasin arsyes, se ka ardhur koha për të vepruar. Të martën një studiues austriak shokoi me zbulimin e tij, që partikujt plastikë dëshmohen edhe në zorrët e njeriut. Unanimiteti i Parlamentit Europian është përtej kufijve partiakë dhe një propozim i Komisionit të BE-së për kufizimin e mbeturinave plastike në Europë u pranua me shumicë dërmuese.

Për çfarë bëhet fjalë? 

BE-ja prodhon çdo vit 26 milionë ton mbeturina plastike, kjo i përgjigjet një të katërtës së volumit mbarëbotëror. Vetëm 30% e kësaj mase arrin të riciklohet. Kina ndërkohë e ka ndaluar importin e mbeturinave plastike nga Europa. Tajlanda do të pasojë me ndalimin e këtij importi pas dy vjetësh. BE-Ja duhet të zhvillojë strategji të reja, për ta zgjidhur problemin aty, ku ai e ka burimin.

Luftë plastikës që përdoret vetëm një herë

Gjatë dy viteve të ardhshme Komisioni i BE-së do të ndalojë enët plastike. E njëjta gjë vlen edhe për pipat e stekat për mbajtjen e tullumbacëve. Gjysma e mbeturinave plastike në Europë përbëhet prej të tilla mbetjesh.

Gjithashtu ambalazhimet plastike në tregun europian deri në vitin 2030 do të jenë të ripërdorueshme ose të riciklueshme me efikasitet në kosto. Në këtë drejtim kritikët si ekologjistët kërkojnë që afati i tranzicionit të shkurtohet deri në vitin 2025;  shmangia dhe ripërdorimi i ambalazheve plastike duhet të ketë prioritet kundrejt riciklimit.

E më e rëndësishmja mikroplastika, që përdoret në produktet kozmetike si pastë dhëmbësh apo kremëra, sa të jetë e mundur duhet të kufizohet. Kjo vlen edhe për uniformat e punës që përmbajnë mikropartikuj dhe shirita ndriçues apo elementë të ngjashëm, si dhe për të ashtuquajturat “palstikë oxo-biologjikisht e shpërbëshme”. Ato shpërbëhen në komponente gjithnjë e më të vogla dhe në fund në mikropartikuj, që gjithashtu depërtojnë në rrejtin e ushqimeve për njeriun dhe për kafshët.

Kritikët tërheqin vëmendjen në këtë drejtim, se duhet vepruar më shpejt dhe më ashpër. Suedia p.sh. e ka ndaluar mikroplastikën në produktet kozmetike qysh tani në vitin 2018. Ndalimi është i mundur të realizohet shpejt e pa probleme, deklarojnë ekologjistët në Parlamentin Europian. Probleme mund të krijohen edhe nga plastika, që konsiderohet si biologjikisht e shpërbëshme dhe e kompostueshme. Komisioni propozon etiketimin dhe një asgjësim më të mirë të mbetjeve të këtij lloji. Në të kundërt mbrojtësit e mjedisit paralajmërojnë nga shtimi i vazhdueshëm i partikujve plastikë edhe në tokat bujqësore. Përveç kësaj plastika kompostohet me shumë vështirësi.

Shishet plastike duhet përdoren shumë herë

Të gjitha shishet plastike në BE brenda shtatë viteve të ardhëshme duhet të kalojnë në sistemin e ripërdorimit. Për këtë do të vendosen sistemet e pagesës për shishen që kthehet. Pas disa vitesh aplikim ky sistem gjerman e rendit Gjermaninë në vendin e nderit për mbrojtjen e mjedisit. Propozohet gjtihashtu që në dekadën e ardhëshme gradualisht shihet të prodhohen nga material i rickliueshëm.

Masa të tjera janë udhëzimet për asgjësimin e përshtatshëm si dhe etiketimin e produkteve me përmbajtje plastike në facoletat kozmetike, tamponët apo tullumbacat.

Konsumatorët dhe disa grupe të caktuara profesionesh, si peshkatarët, duhet të informohen më mirë për pasojat e flakjes pa kriter të mbeturinave plastike. Rrjetat gjigande të peshkimit që notojnë nëpër detra paraqesin një rrezik të madh për kafshët e detit. Po ashtu prodhuesit duhet të involvohen më shumë si në kuadër të përgjegjësisë për kostot e mbetjeve që ato prodhojnë ashtu edhe në fushatat sensibilizuese për pastrimin dhe mbrojtjen e mjedisit.

Si do të ecet më tej?

Projektligji nga Parlamenti Europian do t’i kalojë këshillit të ministrave përgjegjës. Atje ekziston rreziku, që të përfshihen interesat kombëtare në legjislacion dhe kësisoj ligji të zbehet. Komision dhe parlamenti gjithësesi janë për një trajtim të shpejtë të temës: Ato duan që brenda kësaj periudhe legjislative, pra përpara zgjehdjeve të BE-së vitin e ardhshëm, të bëjnë gati direktivat e BE-së, që pastaj duhet të zbatohen në legjislacionet kombëtare.

Se sa efekt mund të kenë norma të tilla europiane? Ato krijohen dhe zhbëhen sipas vullnetit të mirë të vendeve anëtare. Mbrojtësit e mjedisit i shohin këto masa të propozuara si një hap të parë drejt një rruge të gjatë. Sidoqoftë qëkurse më 2016 është vendsour kufizimi i qeseve plastike, në BE ndërkohë është përgjysmuar konsumi i plastikës. (dw)

Studiuesit zbulojnë mikroplastikë në 100 për qind të njerëzve të marrë në studim

plastikaPlastic bottles and other plastics, including a mop, lie washed up on the bank of the River Thames in London, Britian, Feb. 5, 2018.

Në studimin e parë të këtij lloji, studiuesit austriakë kanë ndjekur lëvizjen e mikroplastikës në sistemin e qenieve njerëzore. Rezultatet tregojnë se plastika që është një element i gjithëpranishëm në jetën tonë, është tani gjithashtu një element konstant në trupin e njeriut.

Hulumtimi u prezantua në këtë javë në Vjenë të Austrisë, në takimin më të madh gastroenterologjik në Evropë, UEG Week.

Në gjurmët e plastikës

Dy studiues austriakë, Dr. Philipp Schwabl me Universitetin Mjekësor të Vjenës dhe Dr. Bettina Liebmann me Agjencinë e Mjedisit në Austri studiuan pjesëmarrës nga vende të ndryshme, përfshirë Finlandën, Italinë, Japoninë, Holandën, Poloninë, Rusinë, Britaninë dhe Austrinë.

Mikroplastikat janë grimca plastike me një madhësi më pak se 5 mm. Ato janë shpesh rruaza të vogla plastike që gjenden në shumë prodhime kozmetike. Disa vende, përfshi Shtetet e Bashkuara, Britaninë dhe Korenë e Jugut, kanë ndaluar produktet me këta përbërës. Por mikroplastika krijohet gjithashtu kur copa të mëdha të plastikës shpërbëhen me kalimin e kohës. Plastika në përgjithësi është kudo. Kombet e Bashkuara vlerësojnë se rreth 8 milion metra tonë plastike përfundon çdo vit në oqeanet e botës. Forumi Ekonomik Botëror vlerësoi se amerikanët hodhën mbi 33 milionë metra tonë plastikë në vitin 2014.

microplastik

Por ky studim i vogël, sugjeron se plastika, qoftë e keqe apo jo për shëndetin tonë, është tashmë e pranishme tek të gjithë ne.

Pjesëmarrësve në studim iu kërkua të mbanin një ditar ushqimor për shtatë ditë para se të merrnin pjesë në studim. Më pas ata dorëzuan mostra të jashtëqitjes tek studiuesit të cilët i analizuan për përmbajtjen e mikroplastikës.

Çdo mostër testoi positive duke provuar prezencën e mikroplastikës. Hulumtuesit identifikuan deri në nëntë lloje të ndryshme plastike.

ResultsSi hyn plastika në sistemin tonë? Në rastet e këtij studimi, plastika që u gjet tek njerëzit është e lidhur me ngrënien e ushqimeve të mbështjella me plastikë apo pirja e lëngjeve nga shishet plastike. Por shumica e pjesëmarrësve gjithashtu kishin ngrënë peshk në dietën e tyre, kështu që Dr.Schwabl thotë se tani, “nuk mund të arrihet në një përfundim të saktë mbi origjinën e plastikës” në sistemin tonë. Nevojiten më shumë studime në të ardhshmen për ta përcaktuar saktësisht sesi hyn plastika në systemin tonë.

Si ndikon plastika në sistemin tonë?

A na bën keq prania e gjithë kësaj plastike në trup? Dr. Schwabl thotë se, tani për tani, nuk ka studime përfundimtare që sugjerojnë se plastika përbën rrezik për njerëzit. Por, ai thotë se “studimet e kafshëve kanë treguar se mikroplastika mund të shkaktojë dëmtim të zorrëve, pakësimin e aftësisë së absorbimit të hekurit dhe stresit hepatik”.

Shqetësimi është se”çfarë do të thotë kjo për ne, dhe sidomos për pacientët me sëmundje gastrointestinale”, thotë Dr. Schwabl. “Ndërsa përqendrimet më të larta të plastikës në studimet me kafshët janë gjetur në zorrë, grimcat më të vogla mikroplastike janë të afta të hyjnë në qarkullimin e gjakut, sistemin limfatik dhe madje mund të arrijnë deri në mëlçi”. Dr. Schwabl thotë se është i befasuar, që plastika duket të jetë e pranishme tek të gjithë ne dhe pret që sasia e mbledhur në trupin tonë të vazhdojë të rritet, nëse bota nuk ndryshon në mënyrë drastike përdorimin e plastikës. (voa)

Ja cilat janë ushqimet që luftojnë kancerin

lufta-kunder-kancerit-Duke qenë se jemi ende në muajin e luftës ndaj kancerit, dhe si e tillë do ju njohim me dy produktet ushqimore, të cilat po u konsumuan herë pas here mund të rezultojnë mjaft të shëndetshëm për organizmin.

Dy produktet kryesore që kanë rezultuar gjithmonë si medikamente kanë qenë brokoli dhe hudhra, ushqime këto që vetë studiuesit e Universitetit të Kopenhagenit kanë bërë të ditur se përmbajnë një përbërës që lufton sëmundjet kancerogjene.

Sipas tyre brokoli dhe hudhra përmbajnë selenium, përbërës që lufton qelizat kancerogjene tek meshkuj por edhe tek femrat.

Studimi u publikua në Journal Biological Chemistry. Sipas studiuesve sistemi imunitar është i predispozuar të largojë nga trupi gjëra që nuk i përkasin atij.

Ky proces ndodh edhe me qelizat kancerogjene, edhe pse disa prej tyre kanë aftësinë të bllokojnë sistemin imunitar që të mos i identifikojë këto qeliza, duke u përhapur dhe zhvilluar në këtë mënyrë gjithmonë e më shumë. (shekulli)