Kategoritë: Shëndeti

Vjen hamburgeri pa mish që kënaq mishngrënësit

hamburgerPas vitesh pune kërkimore dhe rreth 400 milionë dollarë fonde, kompania “Impossible Foods” ka futur në tregun vegjetarian produktin më të fundit të hamburgerave pa mish. Qëllimi i kësaj kompanie të re nga Kalifornia është të bëjë një produkt natyror dhe organik, i cili do t’u japë njerëzve kënaqësinë e të ngrënit të mishit, por pa kolesterol, antibiotikë, hormone, bakterie të dëmshme… dhe mbi të gjitha – pa mish fare.

Ka pamjen e mishit…, skuqet në zgarë si mishi…, ka shijen e mishit…, por nuk është mish.

“Hamburgeri i Pamundur” është prodhuar i gjithi nga bimët dhe me vetëm një pjesë të vogël të mundimit që duhet për të prodhuar një hamburger nga mishi. Shumë prej mishngrënësve thonë madje se u pëlqen më shumë.

Ky hamburger vegjetarian ka katër përbërës bazë: grurë, i cili ofron proteinën; patate, e cila lidh elementet së toku; esencë arre kokosi, e cila i jep lëngshmërinë; si dhe një përbërës të katërt të veçantë.

“Vetëm ne e kemi këtë përbërës të quajtur ‘heme’, i cili gjendet jo vetëm në gjakun e kafshëve, por edhe tek bimët. Ne ia dolëm mbanë ta prodhojmë nga një burim natyror bimor dhe si rezultat kemi një hamburger që ka karakteristikat e një hamburgeri nga mishi”, thotë David Lee, drejtor i kompanisë “Impossible Foods”.

Tal Ronnen, kuzhinier dhe pronar i një restoranti të rëndësishëm vegjetarian në Los Anxheles, thotë se kjo tashmë po ndryshon gjithçka.

“Ka ndryshuar mënyrën se si njerëzit perceptojnë hamburgerin. Megjithëse ne jemi restorant vegjetarian, ky produkt ka qenë ndër më popullorët”, thotë zoti Ronnen.

Restoranti “Umami Burger” është i specializuar për hamburgerat gourmet dhe thotë se tashmë po shtohet kërkesa për “Hamburgerin e Pamundur”.

Ky është një lajm i mirë për kompaninë që e prodhon.

“E krijuam kompaninë me synimin që të kemi një ndikim global. Krahas SHBA-së, kemi filluar operacionet edhe në Hong Kong, nga i cili shpesh fillojnë tendencat e reja ushqimore për Azinë”, thotë zoti Lee.

Fabrika e re e kompanisë në Oklahoma ka kapacitetin për të prodhuar mbi 5 milionë e gjysëm “Hamburgera të Pamundur” në muaj… Ky kapacitet prodhimi na bën të besojmë se së shpejti ky produkt do të shfaqet në menutë e restoranteve në gjithë SHBA-në dhe në mbarë botën.

Pacientet me kancer në gji mund të shmangin kimioterapinë

rontgenNjë studim i fundit, më i madh i bërë ndonjëherë për trajtimin e kancerit të gjirit, arrin në përfundimin se shumica e grave me formën më të zakonshme të sëmundjes mund të shmangin kimioterapinë pa dëmtuar shanset e tyre për të mposhtur kancerin. Sipas rezultateve të njoftuara të djelën, rreth 70,000 paciente në vit në Shtetet e Bashkuara dhe shumë më tepër në mbarë botën, nuk do të kenë nevojë për kimioterapi.

Adine Usher mendoi se çdo gjë ishte në rregull pas një mamografie rutinë. Por më pas ajo ndjeu një gjëndër.

” Dendësia e gjinjëve të mi po maskonte praninë e jo një, jo dy, por tre tumoreve,” thotë Usher.

Pas operacionit për të hequr gjirin, mjeku Joseph Sparano e inkurajoi atë t’i bashkohej një studimi që ai po kryente për të parë se cilat paciente përfitojnë nga kimioterapia dhe cilat jo.

“Dhjetë vjet më parë ajo do të kishte përmbushur të gjitha kriteret për rekomandimin e kimioterapisë. Sot në bazë të rezultateve të provës klinike, ajo në mënyrë të qartë nuk ka nevojë për kimioterapi,” thotë mjeku Sparano.

Studimi i publikuar më 3 qershor është botuar në revistën New England Journal of Medicine. Ai u financua nga Instituti Kombëtar i Kancerit dhedisa fondacione të tjera në Shtetet e Bashkuara. Studimi zbuloi se shumica e grave me formën më të zakonshme të sëmundjes nuk dëmtojnë gjasat e tyre për të mbijetuar duke mos iu nënshtruar trajtimit me kimioterapi.

“Ishim në gjendje të identifikonim se rreth 70 për qind e pacienteve të cilave normalisht do t’u rekomandonim kimioterapinë, nuk do të përfitonin nga ajo dhe nuk e kanë të nevojshme. Nga ana tjetër rreth 30 për qind e pacienteve përfitojnë shumë prej saj”, thotë zoti Sparano.

Kujdesi ndaj kancerit po largohet nga kimioterapia, e cila është pjesë e një brezi më të vjetër barnash me efekte të forta anësore.

Trajtimet e reja kanë përqëndrohen tek gjenet, bllokuesit e hormoneve dhe sistemi imunitar. Kur përdoret kimio, ajo jepet shpesh në doza më të vogla ose për periudha më të shkurtra.

Shmangia e kimioterapisë është opsioni i preferuar, nëse është e mundur pa dëmtuar shanset e mbijetesës.

“Për gratë aktive dhe të shëndetshme kimioterapia shkakton shumë lodhje që mund të çrregullojë cilësinë e jetës ose punën e tyre apo përgjegjësitë familjare. Ndërsa i detyrojmë gratë t’i nënshtrohen kimioterapisë gjatë gjithë kohës dhe shumë prejtyree kalojnë atë me pasoja minimale, është gjithmonë mirë të shmangim kimioterapinë nëse nuk është e nevojshme”, thotë Dr. Harold Burstein Institutin e Kancerit Dana-Farber.

Gjatë studimit 10,273 paciente iu nënshtruan një analize të quajtur Oncotype DX, që përdor një mostër biopsie për të matur aktivitetin e gjeneve të përfshira në shumëzimin e qelizave si dhe reagimin ndaj terapisë hormonale, për të vlerësuar rrezikun që kanceri të përsëritet.

Rreth 17 për qind e grave patën rezultate të një rezikshmërie të lartë dhe u këshilluan të kryenin kimioterapi. 16 për qind me rrezik të ulët, tani mund të anashkalojnë kimion, bazuar në rezultatet e mëparshme të këtij studimi.

Rezultatet e reja të studimit vijnë nga 67 për qind e grave me rrezik mesatar. Të gjitha kishin bërë operacion dhe terapi hormonale, dhe gjysma gjithashtu bëri kimio.

Pas nëntë vjetësh, 94 për qind e të dy grupeve ishin ende gjallë dhe rreth 84 për qind nuk kishin më shenja të kancerit, duke sugjeruar se kimioterapia nuk bëri asnjë ndryshim.

Disa gra të moshës 50 vjeçare, ose më të reja, kanë përfituar nga kimioterapia: mes tyre kishte 2 për qind më pak raste të kancerit që përhapej përtej gjirit me teste që shënonin nga 16 deri në 20 pikë dhe 6 për qind më pak raste me testet që kishin rezultatin 21 deri në 25 pikë.

Studimi pritet të ndihmojë deri në 70,000 paciente në vit vetëm në Shtetet e Bashkuara t’i shpëtojnë dhimbjeve të kimioterapisë. Disa specialistë të kancerit besojnë se rezultatet do të kenë një ndikim të menjëhershëm në trajtimin e kancerit të gjirit për vitet që vijnë. (voa)

Një studim i ri: numri i lindjeve në SHBA, më i vogli në 30 vjet

foshnjetSipas një raporti qeveritar, ritmi i lindjeve në Shtetet e Bashkuara ra gjatë vitit të kaluar për gratë e moshave 20 dhe 30 vjeçare. Ky është niveli më i ulët i lindjeve në 30 vitet e fundit.

Ekspertët thonë se në pakësimin e numrit të lindjeve mund të kenë ndikuar disa faktorë, si psh ndryshimi i qëndrimit për t’u bërë nënë dhe i rregullave të imigracionit.

Sipas raportit të bazuar tek një studim, ku u përfshinë më tepër se 99 për qind të çertifikatave të lindjes në mbarë vendin, vitin e kaluar pati 3.853 milionë lindje. Ky është numri më i vogël që nga viti 1987.

Numri i lindjeve ka rënë që nga viti 2014, por 2017-a shënoi rënien më të madhe nga një vit në tjetrin, rreth 92,000 më pak lindje se një vit më parë.

Kjo ishte një gjetje e që i ka çuditur studjuesit, pasi zakonisht lindjet shtohen kur ekonomia lulëzon. Vitin e kaluar papunësia ra ndjeshëm dhe ekonomia amerikane shënoi rritje.

Cili është shkaku?

Ekspertët thonë se ka edhe faktorë të tjerë që ndikojnë tek lindjet.

Një prej tyre mund të jetë ndryshimi i qëndrimit ndaj të qënit nënë në brezin e mijëvjeçarit të tanishëm, që tani janë në moshën optimale për të lindur. Studjuesit thonë se ky brez është më i prirur ta shtyjë kohën e lindjes së fëmijës, ose për të patur më pak fëmijë.

Një tjetër shkak mund të jetë ndryshimet tek popullsia e imigrantëve, që çdo vit kontribuojnë me rreth një të katërtën e lindjeve në Shtetet e Bashkuara. Për shembull, aziatikët përbëjnë numrin më të madh të imigrantëve dhe ata zakonisht lindin më pak fëmijë se sa grupet e tjera të imigrantëve.

Po ashtu, një tjetër faktor është shtimi i përdorimit të IUD-ve dhe formave të tjera të masave mbrojtëse kontraceptive që veprojnë me afat të gjatë.

Zbulime të tjera

Raporti i Qendrës për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve po ashtu zbuloi se:

  • Ritmi i lindjeve tek gratë e moshës nga 15 deri në 44 vjeç, që njihet zakonisht si mosha e pjellorisë, ra në nivelin rekord 60 për çdo 1000 gra.
  • Gratë e moshës 40-vjeçare ishin grupi me rtimin më të madh të lindjeve në vitin 2017, duke shënuar një rritje me 2 për qind për këtë grupmoshë. Ritmi i lindjeve për këtë moshë ka ardhur duke u rritur nga fillimi i viteve 1980.
  • Numri i lindjeve me operacion cezarian u rrit paksa gjatë vitit të kaluar, pasi në vitet e fundit kishte shënuar rënie. Sipas studimeve, lindjet me operacion janë më të përhapura tek lindjet e para të nënave me moshë më të madhe.
  • Numri i foshnjeve të lindura para kohe dhe nën peshë u rrit për të tretin vit radhazi, ndoshta për të njëjtat arsye.
  • Lindjet nga vajzat adoleshente po ashtu ranë. Në vitin 2017 ato ranë me 7 për qind krahasuar me një vit më parë.
  • Ritmi i lindjeve tek gratë në të 20-ata ka rënë përsëri, duke shënuar rekordin 4 për qind më pak se një vit më parë.
  • Ndoshta ajo që është më për t’u habitur, ritmi i lindjeve tek gratë në të 30-at ra paksa: 2 për qind në mesin e grupmoshës 30-34 vjeç dhe 1 për qind për gratë 35-39 vjeçare.
  • Ritmi i lindjeve për gratë e moshës 30-vjeçare është rritur vazhdimisht, duke arritur në nivelet më të larta, për të paktën gjysëm shekulli dhe gratë në fillimet e moshës 30 vjeçare, kohët e fundit u bënë grupmosha që lind më tepër fëmijë. Në këtë grupmoshë, po ashtu rënia e numrit të lindjeve ishte më e vogël.
  • “Është vështirë të thuhet në se kemi të bëjmë me një ndryshim themelor, apo me një prirje e përkohëshme”, - thotë Hans-Peter Kohler, demograf në Universitetin e Pensilvanisë, që merret me studimin e prirjes së lindjeve.

Një brez që nuk mund të zëvendësohet

Një tjetër zbulim i rëndësishëm i studimit: brezi i tanishëm nuk do të mund ta riprodhojë veten me ritmin e tanishëm të lindjeve.

Dikur Shtetet e Bashkuara ishin në mesin e pak vendeve të zhvilluara me një ritëm fertiliteti, që kishte një numër të mjaftueshëm lindjesh për të siguruar zëvendësimin e brezave.

Ritmi aktual i lindjeve në Shtetet e Bashkuara tani është më i vogël se kufiri standart për zëvendësimin e brezave. Megjithatë, ky ritëm është më i lartë se sa në vende si Spanja, Greqia, Japonia dhe Italia, por diferenca duket se po pakësohet.

Një dekadë më parë, ritimi i lindjeve në Shtetet e Bashkuara ishte 2,1 fëmijë për një grua. Në vitin 2017, kjo shifër ra në 1,8 fëmijë për një grua, shifra më e ulët që nga viti 1978.

“Kjo është një rënie e konsiderueshme”, - tha Dr. John Santelli, profesor për popullsisë, shëndetin familjar dhe pediatrinë në Universitetin Kolumbia. (voa)

Si shfaqen mikrobet “shëtitëse” nëpër botë?

mikrobetRreth 20 vjet më parë, shkencëtarët filluan të gjenin viruse të ngjashme gjenetikisht në mjedise shumë të ndryshme dhe zona të ndryshme në mbarë botën. Tani ata kanë gjetur një përgjigje për këtë zbulim të tyrin:

Shkretëtira e me thatësirë e Saharës, në fakt është e mbushur me jetë – me jetë mikroskopike. Por këto mikrobe nuk qëndrojnë në rërë.

Miliona lloje virusesh dhe bakteresh, disa prej tyre vdekjeprurëse, shkojnë dhe “fshihen” lart të atmosferë dhe së bashku me copëzat e pluhurit të shkretëtirës, udhëtojnë rreth e rrotull botës.

Një ekip shkencëtarësh nga e gjithë bota, kanë detajuar shpërhapjen e këtyre mikrobeve në një distancë të largët…

“Pra, në se ka disa viruse në Shkretëtirën e Saharës, ato mund të shkojnë deri në Amazonë, për shkak të rrymave atmosferike; ose ka disa viruse nga sipërfaqja e oqeanit që mund të shkojnë deri në Europe…” - thotë ekologia Isabel Reche, e Universitetit të Granadës.

Shkencëtarët ngritën platforma vëzhgimi në malet Sierra Nevada të Spanjës, ku zbuluan se çdo ditë, në një metër katrore depozitoheshin qindra mijëra bakterie dhe rreth një miliard viruse.

Ata zbuluan se shumica e viruseve shkonin në ajër nga spërkatjet e detit dhe barteshin nga copëza organike më të lehta, duke u mbajtur pezull në ajër.

Shkencëtarët thonë se viruset qëndrojnë sipër në atmosferë për periudha të gjata kohe para se të kthehen në Tokë përmes shiut dhe stuhive të pluhurit.

“E rëndësishme në punën tonë është se ne zbuluam që numri i viruseve nuk është i vogël, madje është shumë i madh dhe mund të gjenden viruse identike, ose thuajse identike në vende të ndryshme dhe në kushte tepër të ndryshme,”- thotë studjuesja.

Studimi, i publikuar në Revistën e Shoqatës Ndëkrombëtare të Ekologjisë së Mikrobeve, ofron prova të mëtejshme për botën tonë sa të ndërlikuar edhe të ndërlidhur. (voa)

Sheqeri në gjak dhe pesha trupore

sheqeri ne gjakPrej vitesh, ekspertë të ushqimit janë përpjekur të dalin me një dietë që të garantojë humbjen e peshës. Prodhimi masiv i varieteteve ushqimore me yndyrë të ulët ose pa yndyrë nuk ka ndihmuar në zgjidhjen e problemit të mbipeshës në Shtetet e Bashkuara dhe dietat e ndryshme kanë dhënë rezultat vetëm për një pjesë të njerëzve. Tani disa shkencëtarë thonë se nuk ekziston një zgjidhje e vetme për humbjen e peshës dhe se vetëm dietat e personalizuara japin rezultat.

Gjatë sezonit të festave tryezat mbushen me ushqime të shumta ndërsa njerëzit kudo në botë e teprojnë paksa me të ngrëna dhe pije sesa dhe si rezultat është shtimi në peshë. Sapo festat mbarojnë, fillon lufta për të humbur kilet e tepërta.

Dieta jo gjithmonë është e suksesshme sepse asnjë regjim nuk funksionon njësoj për të gjithë, thonë shkencëtarët.

“Për vite me radhë, ne jemi përpjekur për të gjetur një dietë që do të funksiononte për të gjithë, dhe kemi dështuar për shkak se dieta më e mirë është ajo që i përshtatet çdo individi”, thotë Eran Segal në Institutin Weizman

Studiuesit izraelitë Eran Segal dhe Eran Elinav thonë se çelësi i humbjes së peshës është mbajtja e niveleve të ulët të sheqerit në gjak. Shumë sheqer në gjakun e dikujt ruhet si yndyrë. Të dy shkencëtarët kanë matur nivelet e sheqerit në gjak në rreth 800 njerëz pas çdo vakti për një javë.

“Ajo që na befasoi është se njerëzit e ndryshëm reagojnë në mënyrë të ndryshme, madje edhe kur hanë të njëjtën ushqim”, thotë Eran Elinav.

Ushqimi që krijoi një përgjigje të shëndetshme në disa individë, shkaktoi një rritje të sheqerit në gjak në të tjerë. Për shembull, njerëzit reaguan shumë ndryshe ndaj bukës.

“Ajo që gjetëm në këtë rast është se nuk ka bukë të keqe apo të mirë. Përgjigja ndaj bukës ishte plotësisht e individualizuar”, thotë thotë Eran Elinav.

Shtimi i yndyrës në bukë, si gjalpë, vaj ose avokado, mund të ndihmojë normalizimin e sheqerit në gjak te disa njerëz, por jo tek të gjithë. Mishi dhe djathi mund të shkaktojnë ndryshime të nivelit të sheqerit në gjak. Por një dietë pa karbohidrate nuk është e qëndrueshme. Studiuesit izraelitë thonë se zgjidhja më e mirë është gjetja e karbohidrateve që janë të sigurta për t’u përfshirë në dietën e një individi. Kjo kërkon matjen e nivelit të sheqerit pas çdo vakti për një farë kohe. (voa)

Rezistenca ndaj vaksinave, sa real është shqetësimi?

vaksinaVaksinat mund të na mbrojnë nga 23 viruse të ndryshme dhe dy lloje kanceri. Vitet e fundit janë duke u zhvilluar një numër më i madh vaksinash, përfshirë një për virusin HIV, që shkakton SIDË-n. Megjithë këto përparime, shumë njerëz zgjedhin të mos bëjnë vaksinat as për vete, as për fëmijët:

Punonjësit e shëndetësisë përpiqen së tepërmi për vaksinimin e çdo fëmije kundër poliomelitit, në mënyrë që asnjë fëmijë të mos vuajë më nga pasojat gjymtuese të kësaj sëmundjeje.

Ka edhe sëmundje të tjera, të cilat mund të eliminohen, si psh fruthi; por edhe pse ekziston një vaksinë shumë e efektshme për fruthin, jo të gjithë fëmijët vaksinohen kundër sëmundjes. Në vendet perëndimore kjo ndodh kryesisht ngaqë prindërit zgjedhin të mos i vaksinojnë fëmijët.

“Nuk ka vit, të paktën gjatë periudhës që kam punuar në Spitalin Pediatrik të Filadelfias, që nuk shohim fëmijë që vuajnë apo vdesin nga sëmundje të parandalueshme prej vaksinave dhe në çdo rast kjo ka ndodhur për shkak të vendimit që kanë marrë vetë prindërit”- thotë Dr. Paul Offit, në Spitalin Pediatrik të Filadelfias.

Vitin e kaluar, në Evropë më tepër se 14 mijë njerëz u prekën nga fruthi. Numrin më të madh të rasteve e pati Rumania.

“Ne nuk mund ta luftojmë këtë sëmundje nëse nuk rrisim ritmet e vaksinimit të popullatës…Por ne duhet gjithashtu të kuptojmë përse janë në rënie ritmet e vaksinimit”, - thotë Miljana Grbic, e Asamblesë Botërore të Shëndetit në Rumani.

Shumë zyrtarë të shëndetësisë thonë se vaksinat janë viktima të vetë suksesit të tyre.

“Në kohën kur prindërit e mi ishin fëmijë, në vitet 1920 dhe 1930, difteriti shkaktonte vazhdimisht vdekje tek adoleshentët. Poliomeliti shkaktonte gjymtimin e fëmijëve dhe të të rriturve, prandaj nuk ishte e nevojshme t’i bindje prindërit tanë të na vaksinonin mua, motrën, apo vëllain,” – thotë Dr. Paul Offit, në Spitalin Pediatrik të Filadelfias.

Një studim i ri tregon se në Shtetet e Bashkuara refuzimi për vaksinat kthehet në prirje infektive: nëse një komunitet refuzon vaksinimin, edhe komunitetet ngjitur ndjekin të njëjtin shembull.

“Si prirje kolektive, ky faktor është duke shkaktuar refuzimin dhe vonesën e vaksinimeve.”- thotë Tony Yang, nga Universiteti “George Mason”.

Një numër pacientësh i besojnë keqinfromimet që ata lexojnë në internet për lidhjen e pavërtetë mes vaksinave dhe autizimit, megjithëse studimet nuk e provojnë këtë. Pastaj ata përhapin këtë informacion të gabuar tek prindër të tjerë dhe nuk kanë më frikë nga sëmundja.

“Kur ata nuk frikësohen më prej sëmundjes, ata frikësohen nga vaksinat dhe pikërisht kjo mendoj se ka ndodhur,”- thotë Dr. Offit.

Në disa vende janë forcuar ligjet për këtë çështje. Në Kaliforni nuk lejohet që fëmijët të mos vaksinohen, me përjashtim të rasteve kur ka një arsye shëndetësore.

Në Australi, qeveria ofron falas vaksina për virusin HPV. Ky virus shkakton kancerin në qafën e mitrës, kanceri i dytë më i përhapur në mbarë botën tek gratë.

20 deri 30 vjet më pas, pritet që në Australi të vërehet një rënie e ndjeshme e këtij lloji të kancerit, në saje të politikave qeveritare dhe një vaksine të efektshme. (voa)

Përhapja e bakteries rezistente ndaj antibiotikëve

bakteriet rezistenteShkencëtarët janë të tronditur nga shpejtësia me të cilën rezistenca ndaj antibiotikëve të fuqishëm është në gjendje të përhapet nga kafshët tek njerëzit. Një studim i ri tregon se si rezistenca anti-mikrobike ndaj një ilaçi kyç mund të përhapet nga një fermë derrash në Kinë, tek speciet njerëzore dhe shtazore nëpër botë, brenda një periudhe disa vjeçare.

Kolistin është ilaçi i fundit që përdoret për t’i shpëtuar jetën e njerëzve kur të gjitha ilaçet e tjera dështojnë.

“Është përdorur pak në klinikë. Dhe pastaj pati disa shqetësime rreth toksicitetit dhe efekteve anësore. U përdor kryesisht në bujqësi, pastaj tek derrat dhe pak tek pulat. Por kohët e fundit, për shkak të mungesës së alternativave të tjera, njerëzit kanë shtuar interesimin në përdorimin e këtij antibiotiku. Sidomos gjatë pesë apo 10 vitet e fundi,t përdorimi klinik i këtij ilaçi është shtuar shumë”, thotë Francois Balloux, Drejtor i Insitutit të Gjenetikës në Universitetin e Londrës.

Por edhe ky antibiotik po humbet fuqinë e tij.

Bakteriet vdekjeprurëse si E. Coli ose salmonela mund të zhvillojnë rezistencë ndaj ilaçeve. Një studimi i ri i Universitetit të Londërs, i udhëhequr nga zoti Balloux, ka identifikuar shpejtësinë me të cilën gjeni i ndryshur që i reziston kolistin-it u shfaq në mesin e viteve 2000.

“U shfaq vetëm një herë. Dhe ka shumë të ngjarë të jetë shfaqur tek derrat, ndoshta në Kinë, dhe u përhap me shpejtësi në të gjithë botën. U përhap në lloje të ndryshme të specieve dhe ka prekur edhe njerëzit. Pra, tani e gjejmë atë në shumë prej bakterieve më të rëndësishme me të cilat përballemi në spitale, dhe është absolutisht kudo”.

Bakteria rezistente është gjetur edhe në ujërat e detit në plazhet braziliane.

Ky studim u përqëndrua vetëm në një gjen rezistent. Shumë bakterie po zhvillojnë forma të tjera të rezistencës.

Zyrtarja e shëndetësisë në Britani paralajmëroi kohët e fundit se rezistenca ndaj antibiotikëve mund të çojë në “fundin e mjekësisë moderne”.

“Mendoni për operacionet e zakonshme, lindjet me operacion, zëvendësimin e ijeve. Ato do të bëheshin shumë më të rrezikshme nëse nuk do të kishim antibiotikë efektivë. Bakteriet e sofistikuara vrasin dhe ato janë në rritje”, thotë Dame Sally Davies nga Zyra Mjekësore e Anglisë.

Shkencëtarët po punojnë për “forcimin” e ilaçeve ekzistuese si kolistini për t’i dhënë atyre fuqi shtesë kundër bakterieve rezistuese.

Në aspektin afatgjatë, studiuesit thonë se nevojiten më shumë investime në zhvillimin e ilaçeve të reja, si dhe rishikimin e mënyrës se si përdoren antibiotikët në bujqësi dhe në klinika. (voa)

Solucion për të korrigjuar shikimin

solucioni per korigjim te shikimitPërpjekjet e njeriut për të rregulluar problemet e shikimit kanë evoluar nga syzet tek lentet e kontaktit e deri në korrigjimi me rrezet lazer. Tani janë pikat në sy me një solucion të veçantë ato që korrigjojnë shikimin.

Për më shumë se 200 milionë njerëz në mbarë botën që nuk shohin mirë, një palë syze mund ta qartësojnë botën që kanë para syve. Lentet e kontaktit e rregullojnë problemin duke vendosur lente korrektuese në sy …ndërsa operacioni i syrit me rreze lazer ndryshon në të vërtetë formën e korneas, shtresa mbrojtëse që mbështetet mbi lenten dhe beben e syrit.

Studiuesit izraelitë thonë se solucioni me pikat ‘nano’ në sy, mund të ofrojnë një alternativë të thjeshtë për të gjitha këto.

“Ideja është të gjesh një mënyrë për të modifikuar trajektoren e dritës përmes pikave në sy. Jo duke ndryshuar formën siç bëjmë me syzet, lentet e kontaktit, apo kirurgjia refraktare me lazer, por duke modifikuar indeksin e këndit të dritës mbi kornean. Pra ne mund të luajmë me dritën dhe të ndryshojmë trajektoren për ta përqëndruar dritën”, thotë David Smadja, drejtor në kirurgjinë refractive në qendrën mjekësore Shaare Zedek.

Procedura është projektuar për t’u kryer kryesisht në shtëpi, përmes një aplikacioni në telefonat inteligjentë që mat rregullimet e kërkuara për shikim të qartë.

“Sapo aplikacioni të ketë përcaktuar numrin për të korrigjuar shikimin, lidhet me një pajisje të vogël. Brenda kësaj pajisjeje ka një burim të vogël me rreze lazer që krijon gjurmë të vogla për të korrigjuar raportin optik në sipërfaqen e korneas, për të lejuar veprimin e grimcave nano”, shpjegon David Smadja.

Solucioni sintetik me grimcat nano shërben për të mbushur prerjet e krijuara mbi kornean e syrit, në mënyrë që të korigjohen zhvendosjet e dritës kur ajo të godasë retinën.

Provat fillestare në sytë e derrave analizuan zhvendosjet në këndin e dritës para dhe pas përdorimit të pikave nano dhe zbuluan se pikat korrigjuan problemet e shikimit për disa orë.

Faza tjetër e eksperimenteve do të përcaktojë se për sa kohë zgjat korrigjimi që realizon ky solucion. Studiuesit shpresojnë se procedura do të jetë gati për përdorim brenda vitit të ardhshëm. (voa)

Dëmi që shkakton alkooli tek ADN-ja

OBSHOrganizata Botëreore e Shëndetësisë i klasifikon pijet alkoolike si kancerogjene të “grupit 1”, çka do të thotë se ka prova bindëse që mund të shkaktojnë kancer. Por studime të reja tregojnë se si alkooli mund të dëmtojë trupin nga ana gjenetike.

Disa nga ju ndoshta pitë një gotë më shumë për Vit të Ri. Ose ndoshta mjaftoheni me një gotë verë në mbrëmje.

Studime të reja lënë të kuptohet se konsumi i pijeve alkoolike mund të shkaktojë dëm të përhershëm gjenetik.

“Një informacion që mungonte ishte se si saktësisht na shkakton dëm alkooli dhe studimet tona tregojnë se kur alkooli përpunohet nga trupi dhe shndërrohet në energji, akumulohet si toksinë që sulmon ashpër ADN-në dhe dëmton informacionin gjenetik që përbën kodin e jetës”, thotë K.J. Patel i Këshillit të Studimeve Mjekësore.

Toksina quhet acetaldehyde dhe prodhohet kur trupi konsumon alkool. Studimet tregojnë se mund të dëmtojë qelizat në mënyrë të pariparueshme.

“Kjo mund të ndodhë në nivelin e qelizës embrionale që është shumë e rëndësishme, sepse kjo lloj qelize prodhon shumë qeliza të reja dhe është qeliza rigjeneruese e trupit të njeriut”.
Ky dëm gjenetik mund të shkaktojë deri pasoja vdekjeprurëse në trupin e njeriut.

“Ne tregojmë se kromozomet nga këto qeliza shndërrohen në mënyrë të pakthyeshme dhe kjo është e rëndësishme sepse ndryshimi i kromozomeve ose ADN-së janë arsyeja themelore që qelizat plaken, ose transformohen në kanceroze”, thotë doktor Patel.

Trupi ka një enximë që e shpërbën acetal-dehyden-ën. Patel bëri një prove që të shihte se çfarë u bën alkooli qelizave që nuk e kanë atë.

“Tek minjtë, kur heqim enximën që pastron toksinën, si edhe këtë mekanizëm të riparimit të ADN-së, shohim që edhe sasi fare të vogla alkooli shkaktojnë dëm të jashtëzakonshëm tek qelizat që prodhojnë gjak”.

Po ashtu shumë njerëz kanë disa sisteme riparuese për ADN-në, por Dr. Patel thotë se konsumi i tepruar mund t’i dëmtojë linjat mbrojtëse dhe të shkaktojë dëm serioz gjenetik. (voa)