Kategoritë: Shëndeti

Uashington, një studio ofron seanca të shkurtra gjumi

gjumiPër disa njerëz është e pamundur që bëjnë tetë orë gjumë.

Por ndoshta një sy gjumë i shpejtë është i mundur. Studimet e reja sugjerojnë se gjumi i shkurtër mund të ulë rrezikun nga sëmundjet “kardiovaskulare”, si infarktet dhe goditjet në tru deri në 48 për qind. Korespondetja e Zërit të Amerikës, Karina Bafradjan vizitoi një kompani të re që beson në vlerën e gjumi të shkurtër ose dremitje.

Mbi një e treta e amerikanëve nuk bëjnë gjumë të mjaftueshëm, tregon një studimi të ri nga Qendra Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve.

Por “Studio Recharj Power Nap” në kryeqytetin amerikan po përpiqet ta zgjidhë këtë problem.

“Gjumi i shkurtër është kur njeriu është në një gjendje mes zgjimit me fjetjes dhe ulet aktiviteti i valëve të trurit, çfarë e ndihmon njeriun të pushojë. Nuk është e nevojshme zhytja në gjumë, por kalimi në gjendjen e pushimit, që e bën njeriun të ndjehet mirë, më produktiv apo më energjik,” – thotë Maria Jose Hernandez nga kompania Recharj Power Nap Studio.

Ideja për të dremitur, ose një gjumë më të shkurtër se gjysëm ore, erdhi në vitet 1990-të nga psikologu amerikan James Maas. Studimi i tij sugjeronte se gjumi i shkurtuar nuk do të thotë të jesh në gjumë të thellë dhe në një mjedis të errët të qetë, apo temperaturë të ulët.

“Ndjehem shumë më mirë dhe komunikoj më mirë me njerëzit kur vij këtu. Nëse nuk vij për një javë ose dy, mund të them që gjendja ime ndryshon sërish duke kaluar në stres”, thotë Marcelle Folk, kliente e “Power Nap Studio”.

“Gjithmonë më ka pëlqyer meditimi dhe relaksimi, por tani kam një bebe 5-muajshe në shtëpi dhe ky është shansi im në mes të ditës së punës për një sy gjumë shtesë dhe pak më shumë relaksim”, thotë Lisa, kliente e Power Nap Studio

Gjithnjë e më shumë kompani po vlerësojnë rëndësinë e një gjumi të shkurtër, ndërsa kompani si Google dhe Amazon, po instalojnë kapsula speciale gjumi për punonjësit e tyre. Megjithatë, studiot e plota të gjumit vazhdojnë të jenë një fenomen më i rrallë.

Studiuesit e gjumit dhe meditimit besojnë se ky koncept së shpejti do të fitojë zemrat dhe mendjet e shumë njerëzve në të gjithë botën.

“Mendoj se ndërsa përparojmë, ne do të përqendrohemi më shumë si një shoqëri në sigurimin e hapësirave për shëndet, mirëqenie, pushim, relaksim dhe sigurimin e një hapësire për një sy gjumë gjatë ditës”, thotë Jackie Krakowski, instruktore e jogës dhe meditimit në kompaninë “Recharj Power Nap Studio”.

Kjo studio ka më shumë se tre vjet që është hapur, dhe çmimi për një seancë gjumi prej 20 minutash kushton 9 dollarë. Por për njerëzit që e frekuentojnë atë, është një çmim i ulët krahasuar me përfitimet shëndetësore duke ofruar një ripërtëritje të shpejtë dhe një perspektivë më të mirë.

voa

Tre shkencëtarë nderohen me çmimin Nobel në mjekësi

Nobel mjekesiDy shkencëtarë amerikanë dhe një britanik janë nderuar me çmimin Nobel në mjekësi lidhur me zbulimit e tyre mbi “mënyrën se si qelizat ndjenë dhe i përshtaten nivelit të oksigjenit”.

Komisioni i çmimeve Nobel njoftoi të hënën se çmimi do të ndahet mes shkencëtarëve William Kaelin lindur në Nju Jork në 1957, Gregg Semenza lindur gjithashtu në Nju Jork në vitin 1956 dhe Peter Ratcliffe lindur më 1954-n në Lancashire të Mbretërisë së Bashkuar. Ata do të ndajnë çmimin prej 918 mijë dollarësh.

Komisioni tha se fituesit “hodhën bazat për të kuptuar se si niveli i oksigjenit ndikon në metabolizmin qelizor dhe funksionin fiziologjik të tyre”. Ky përparim do të ndihmojë për gjetjen e mënyrave të reja për të luftuar aneminë, kancerin dhe sëmundje të tjera.

Ky është çmimi i 110-të në këtë kategori dhe është dhënë për herë të parë në vitin 1901.

Studentët amerikanë abuzojnë me alkool nga stresi i madh

Studentet amerikan57 për qind e studentëve në kolegjet amerikane kanë konsumuar alkool në muajin e fundit dhe rreth 38 për qind kanë abuzuar me pijet, thonë të dhënat e Institutit Kombëtar të Abuzimit me Alkool dhe Alkolizmit. Por, cila është arsye e konsumimit të tepruar të alkoolit nëpër kolegje? Kronika në vazhdim sjell detaje.

Në vitin 2015, helmimi nga alkoholi i shkaktoi vdekjen studentit 20 vjeçar, Christian Ciammeti.

“Im bir vdiq në spital, ku kuptuam se kishte konsumuar shumë alkool dhe vdiq nga efekti i helmimit. Isha në shtëpi pas punës, e pikëlluar dhe e shtrirë në divan. Nuk kisha çfarë të bëja”, thotë nëna e të ndjerit, aktualisht drejtoreshë ekzekutive e fondacionit shëndetësor CTC, Marry Ciammetti.

Anketave Kombëtare mbi Drogën dhe Shëndetin tregojnë se çdo vit në SHBA humbin jetën rreth 1 mijë e 800 studentë si pasojë e alkoolit.

Por studentët thonë se stresi i madh i detyron të marrin alkool.

“Përfundimisht studentët e këtyre ditëve janë të stresuar. Gjatë javës punojnë shumë ndërsa në fundjavë mësyjnë lokalet e natës ose në shtëpi të shokëve ku pijnë alkool”, thotë studentja e Universiteti Amerikan, Samantha McAllister.

Por ekspertët thonë se alkooli nuk të çliron nga stresi.

“Ka një keqkuptim. Shumë studentë thonë se alkooli të liron stresin. Në fakt, studimet tregojnë se kur studentët pijnë alkool, niveli i stresit në jetë rritet”, thotë Molly Mitchell nga Shkolla e Shëndetit Publik “John Hopkins Bloomberg”.

Ajo rekomandon ashpërsimin e politikave të kolegjeve.

“Inkurajojmë kolegjet të krijojnë rregulla që zvogëlojnë qasjen në alkool, që të përçohet mesazhi se përdorimi i tepruar i alkoolit nuk është pjesë e normale e përvojës studentore”, thotë ekspertja Mitchell.

Zonja Ciammetti, e cila tani drejton një fondacion që edukon njerëzit për rreziqet e alkoolit, pranon se ajo do të duhej të ishte më syhapur për veprimet e të birit që e humbi.

“Nëse më pyesni mua, do të sugjeroja që prindërit të futen në dhomat e tyre dhe të shohin se çfarë mbajnë aty. Kur mendoj të kaluarën, do të bëja gjithçka që ta ktheja pas Christianin. Por është vonë”, thotë Mary Ciammetti nga Fodacioni shëndetësor CTC.

Por, nuk është shumë vonë që prindërit e tjerë të veprojnë, që fëmijët e tjerë të mos përfundojnë si Christiani.

voa

Gjenden mbetje plastike në trupat e fëmijëve

femijeEnti Federal i Mjedisit ka gjetur thuajse te të gjithë fëmijët e kontrolluar mbetje plastike. Disa syresh janë të dëmshme për shëndetin. Gjithsej janë kërkuar 15 lëndë plastike te ndryshme te 2500 fëmijë.

Studimi bazohet në analiza të bëra në  periudhën 2003-2017. Rezultati i tyre është alarmues: “Mbeturinat e 11 lëndëve plastike janë gjetur në urinën e 97 përqind fëmijëve. “Kjo, sigurisht, është dramatike. Lëndë të tilla nuk duhet të gjenden në trupat e fëmijëve”, tha zëdhënësja e Grupit Parlamentar të Të Gjelbërve në Bundestag, Bettina Hoffmann. Veç kësaj, lëndë të tilla, që dëmtojnë hormonet,  supozohet të luajnë një  rol nxitës në të ashtuquajturat sëmundjet e civilizimit, siç janë obeziteti, çrregullimet e fertilitetit, kanceri dhe vonesat në zhvillim.

Më të vegjlit janë më të prekurit

Studimi citohet në një përgjigje të qeverisë gjermane ndaj një pyetjeje të grupit parlamentar “Të Gjelbrit” për dëmtimin e popullsisë nga mbetjet kimike. Ai nxjerr në pah se se sa më i lartë të jetë prodhimi i lëndëve plastike, aq më shumë gjenden ato në trupat e fëmijëve, i tha bashkautorja e studimit, Marike Kolossa-Gehring, revistës së përjavshme, DerSpiegel.

Sipas saj, grupmosha më e ndjeshme është ajo e fëmijëve parashkollorë. “Është e papranueshme që çdo i katërti fëmijë – midis moshave tre dhe pesë vjeçare –  të ketë aq shumë mbeturina plastike në trup, sa të mos përjashtohet me siguri rreziku i dëmit nga këto lëndë toksike,” ankohet Hoffmann.

Më shqetësueset janë sidomos nivelet e larta të acidit perfluorooctanoic (PFOA). Ai përdoret, për shembull, për veshjet e aktiviteteve në natyrë. Sipas Agjencisë Federale të Mjedisit, kjo lëndë dëmton fertilitetin dhe mëlçinë. Vitin e ardhshëm, ky acid do të jetë i ndaluar në të gjitha vendet e BE-së.
Familjet më të varfra janë më të prekura 

Në këtë studim, Agjencia Federale e Mjedisit ka pyetur edhe për ambientin në të cilin jetojnë fëmijët, se a jetojnë buzë një rruge me shumë trafik, a pihet duhani në shtëpi, cilat prodhime përdoren më shpesh në jetën e përditshme, për shembull, a përdoren detergjentë të ashpër në pastrim ose zbutës pas larjes së rrobave, çfarë lëndësh përdoren në shtëpi për mbulesa, perde apo qilima. Rezultati: te fëmijët që rriten në familje të varfra janë gjetur më shumë mbetje plastike se te fëmijët me një status të lartë shoqëror.

Nga këndvështrimi i të Gjelbërve, këtu nevojitet ndërhyrja e politikës. Nuk mjafton përpjekja e konsumatorëve të shmangin përdorimin e panevojshëm të plastikës. “Askush nga ne nuk mund të mbrohet vetë nga ky rrezik”, thotë Hoffmann. “Ne nuk e dimë se ku janë këto lëndë. Prandaj politika duhet të marrë përsipër t’i ndalojë këto lëndë në treg.

Edhe pas shume kohe ende ne trup

Se sa e rëndësishme është që lëndë të tilla të dëmshme të hiqen nga qarkullimi, këtë e dëshmon edhe një tjetër rezultat i studimit afatgjat të Entit Federal të Mjedisit. Në trupat e fëmijëve janë gjetur edhe mbeturina plumbi ose të një pesticidi të ndaluar prej shumë kohësh, DDT, megjithëse në periudhën e studimit, 2003-2017,  ndotja me këto lëndë ka qenë shumë e ulët. Por shumë shpesh, derisa këto substanca të zhduken përfundimisht, duhet të kalojnë vite të tëra.

dw

Një studim i ri mbi stërvitjen për të moshuarit

stervitja te moshuaritLarg të luajturit domino, pensionistët e sotshëm kërkojnë më tepër të rinovojnë abonimin në palestër. Siç njofton korrespondenti i Zërit të Amerikës, Arash Arabasadi, një studim i ri tregon se të moshuarit përfitojnë më shumë prej llojit të ushtrimeve që vetëm pak vite më parë konsideroheshin të rrezikshme për trupat e tyre.

Në kryeqytetin kinez, të moshuarit hedhin poshtë paragjykimin se janë “të vjetër dhe të brishtë”.

“Që kur dola në pension nuk kam me çfarë të merrem, kështu që vij këtu dhe stërvitem”, thotë Yu Songwang, fermer 68-vjeçar në pension.

Yu Songwang është një nga qindra të moshuarit që stërviten në Tempullin e Parajsës, në Pekin.

“Nuk rri në shtëpi, pasi nuk kam ç’të bëj. Bëj një orë not, pastaj ushtroj muskujt, dhe në vazhdim luaj bilardo. Gjëra që më pëlqejnë”, thotë zoti Yu.

Studiuesit thonë se i ka kaluar koha mendimit se stërvitja është e tepërt për trupin e të moshuarve.

“Strategjia më e mirë për t’u mbrojtur nga sëmundjet që kombinohen me vështirësitë e moshës, është përqafimi i një stërvitjeje të rregullt”, thotë dr. Leigh Breen, i Shkollës së Sportit dhe Rehabilitimit Nëpërmjet Stërvitjes, në Universitetin e Birminghamit.

Ushtrimet e rezistencës rrisin masën muskulare dhe densitetin e kockave, dy aspekte të rëndësishme për mirëqenien e trupave të moshuar.

“Kërkuam të zbulojmë nëse muskujt e individëve që kishin qenë tepër aktivë gjatë jetës së tyre, super atletë i quajmë ne, reagonin më mirë ndaj ushtrimeve të rezistencës, krahasuar me të moshuarin e zakonshëm që ka bërë jetë sedentare. Zbuluam se muskujt e tyre reagojnë në mënyrë identike ndaj ushtrimeve të rezistencës”, thotë Dr. Breen.

Ai u sugjeron njerëzve në të 50-tat apo 60-tat që të përfshijnë në javën e tyre, stërvitje force dy deri në tre ditë në javë.

“Konstatuam deri në 20% krijim muskujsh nga stërvitja tek të gjithë të moshuarit që nuk ishin stërvitur më parë”, thotë Dr. Breen.

Dr. Breen thotë se anëtarësimi në palestër është shumë pozitiv, por edhe ushtrimet e thjeshta për uljen e peshës ndikuan për mirë tek të moshuarit.

“Fëmijët janë rritur dhe nipi im shkon në shkollë. Unë jam mbi 80 vjeçe tashmë. Me çfarë të merrem? Stërvitem dhe mundohem mos t’i bezdis fëmijët e mi”, thotë pensionistja 82-vjeçare, Wang Bingxiang.

Studimi i Universitetit të Birminghamit përfshiu grupmoshën e meshkujve 65 – 80 vjeç. Dr. Breen thotë se në vazhdim do të bëjnë një studim të ri për gratë.

voa

Hulumtimet për asgjesimin e mushkonjave

MushkonjaKlinikat e shëndetit publik në qytete si Rio de Zhanerio njoftojnë për shtimin e rasteve të viruseve të bartura nga mushkonjat. Një lloj mushkonje fajësohet si bartësi kryesor i sëmundjeve. Hulumtuesit në Brazil kanë ndërtuar kurthe për kapjen e mushkonjave para se ato të godasin popullatën.

Mushkonja bartëse të “Gripit të Verdhë” janë shumë të rrezikshme. Një pickim prej tyre mund të shkaktojë sëmundje kërcënuese për jetën si epidemia zika mes të tjerash. Garcia Vergara është mjek.

“Mushkonjat kanë shumë mënyra për t’u fshehur dhe shumuar. Nëse nuk neutralizohen vatrat kryesore në ekosisteme, mushkonjat do të vazhdojnë të egzistojnë.”

Klinikat e shëndetit në Rio de Zhaneiro thonë se dyshojnë në më shumë se një milion raste me ethe tropikale me afro 388 vdekje vetëm në gjysmën e parë të viti 2019. Një shtim ky me 163 përqind nga një vit më parë.

Ivo Carlos është profesor i stomatologjisë në Universitetin e Brazilit. Kur i kishte fëmijët e vegjël, ai filloi të kërkonte mënyra për të bllokuar mushkonjën Aedes që të arrinin tek ata.

“Ky grafik tregon ndjeshmërinë e dritës tek speciet femra që janë bartëse të viruseve të mushkonjave.”

Profesori gjeti një studim në revistën mjekësore për ndjeshmërinë e mushkonjave ndaj dritës. Ai planifikoi të ndërtonte një kurth por kishte nevojë për ndihmë dhe furnizime me mushkonja, duke u drejtuar kështu tek departamenti i kimisë në universitet.

Ai filloi të bashkëpunojë me profesoren Monica Ferreira Moreira që studionte shumimin e mushkonjave dhe efektet e substancave të ndryshme në biologjinë e tyre.

“Realizuam tre eksperimente me intensitete të ndryshme drite dhe ngjyrash. Rezultatet ishin të dukshme. Kurthet me dritë jeshile kapën më shumë mushkonja, 19 nga 20 prej tyre”, -tregon zonja Monica Ferreira Moreira.

Viruset e mushkonjave mund të shkaktojnë dhimbje koke apo të muskujve, enjte dhe skuqje të lëkurës. Ato përbëjnë rrezik të madh për të sapolindurit dhe të moshuarit. Maria Guiomar Lopes tregon se nëna dhe vajza e saj janë të prekura nga një lloj virusi i bartur nga mushkonjat.

“Unë nuk u infektova dhe as babai im. Por nëna dhe vajza ime u prekën nga virusi si dhe shumë fqinjë. Unë nuk u preka dhe mendoj se kurthi i mushkonjave është efektiv.”

Grupi i hulumtuesve mori miratimin për një patentë botërore dhe aktualisht po punon me industrinë lokale për prodhimin e kurthit. Ndërsa mushkonja Aedes është një insekt tropikal, klimat më të ngrohta nënkuptojnë se së shpejti kjo mushkonjë mund të përhapet edhe në zona të tjera që më përpara kanë qënë të paarritshme.

Shoqata Mjekësore Amerikane: Mos përdorni cigaret elektronike

cigaret elektronikeShoqata Mjekësore Amerikane po bën thirrje që të shmanget përdorimi i cigareve elektronike, të cilat dyshohen si shkaktare e 450 rasteve të fundit me sëmundje mushkërish në të gjithë vendin, duke përfshirë pesë vdekje.

Shoqata, një nga grupet më me ndikim të mjekëve në SHBA, i bëri thirrje Administratës së Ushqimit dhe Barnave të shpejtojë nxjerrjen e rregulloreve për cigaret elektronike, duke përfshirë një ndalim të menjëhershëm të pajisjeve aromatike që tërheqin të rinjtë.

Të hënën, Administrata e Ushqimit dhe Barnave i dërgoi një letër të fortë paralajmërimi prodhuesit më të madh të cigareve elektronike, JUUL, duke e akuzuar se në mënyrë të paligjshme ka ngritur pretendime të pa vërtetuara në lidhje me sigurinë e produkteve të saj dhe se i marketon ato tek të rinjtë.

Kompania JUUL tha në një deklaratë se po e shqyrtonte letrën dhe se do të bashkëpunojë plotësisht.

Megjithëseshumica e ekspertëve janë dakord se cigaret elektronike nuk janë aq të rrezikshme sa thithja e tymit të duhanit, ende nuk ka studime shterruese për t’i shpallur ato plotësisht të sigurta.

voa

Mungesa e gravitetit vret qelizat e kancerit

qeliza kancerMjaftojnë 24 orë pas vendosjes në gjendjen e mungesës së gravitetit që të shuhen më shumë se 80% e qelizave kanceroze të testuara, kanë zbuluar studiuesit australianë.

„Shumë vetë në shoqërinë tinë papritur u sëmurën me kancer, dhe kjo më ka motivuar që të studioj, se çfarë ndodh me qelizat e kancerit”, thotë Joshua Chou, studiues në Universitetin Teknologjik të Sydneyt. „Nuk ka ndonjë çelës të artë për të shëruar kancerin, sepse çdo tip kanceri është i ndryshëm nga tjetri dhe njerëzit reagojnë ndryshe ndaj tij. Megjithatë dëshiroja të dija, a ka diçka, që kanë të përbashkët këto qeliza kanceroze? Prandaj i futa ato në aparatin e mikrogravitacionit”.

Eksperimentet me vendosjen artificiale në gjendjen e mungesës së rëndesës ishin jashtëzakonisht të suksesshme: „Ne kemi testuar katër lloj qelizash kanceroze, nga pjesë të ndryshme të trupit – të gjoksit, vezoreve, mushkërive dhe hundës – i vendosëm ato në në gjendjen e mungesës së gravitetit. Këtu zbuluam, se brenda 24 orësh 80%-90% e këtyre qelizave ngordhën komplet”, thotë Chou.

Përgatitje për studime në gjithësi

Bashkë me asistentin e tij, Anthony Kirollos, studiuesi kërkon të dërgojë në stacionin kozmik ndërkombëtar, ISS qeliza kanceroze. „Ne duam të zbulojmë, nëse është vërtet mikrograviteti, që ndikon tek qelizat kanceroze, apo janë gjëra të tjera në gjithësi, si për shembull rrezatimi diellor?”

Përgatitjet për këtë hap kanë filluar intensivisht, eksperimente të tilla janë vërtet shumë të komplikuara. „Nga ana teknike është e vështirë, por ndodhemi edhe para sfidës, që t’i mbajmë gjallë këto qeliza dhe t’i kthejmë sërish në Tokë.”

Konfirmim i studimeve të mëparshme

Këto sfida i njeh edhe studiuesja, Prof.Dr. Daniela Grimm nga Universiteti i Magdeburgut, dega e biologjisë së gravitacionit dhe mjekësisë regjenerative. Në intervistë me Deutsche Wellen ajo shprehet e entuziazmuar për rezultatet nga Australia. „Gëzohem shumë! Ky është një konfirmim i madh i rezultateve tona studimore, në një kohë që kolegu australian ka bërë eksperimente me lloje të tjera të kancerit.”

Në vitin 2017 një anije kozmike kineze ka dërguar disa eksperimente të biologëve të mbledhur me Prof. Dr. Daniela Grimm në stacionin kozmik, ISS. Në enët e posaçme, të mëdha sa një celular, „Thyroid Cancer” ishin futur qeliza kanceroze të tiroideve. Ka dy dekada që studiuesit shohin se si zhvillohen qelizat në gjendjen e mungesës së gravitetit në grumbuj qelizorë tredimensionalë, të quajtur sferoidë. Cilësitë e këtyre sferoidëve i ngjasojnë tumoreve në trupin e njeriut, shumë më tepër se kulturat qelizore dydimensionale të mbjella në laboratorë. Këto sferoidë përdoren për kërkimin e biomolekulave, të cilave mund t’u përngjitet një substancë. Sepse në sferoidë ka proteina të ndryshme, të cilat ndër të tjera mund të shkaktojnë „vdekjen e programuar të qelizave.”

Ky urdhër „vetëvrasës” biologjik, kujdeset që në qelizat e shëndetshme të ngordhin qelizat e plakura ose të dëmtuara. Tek qelizat kanceroze kjo vdekje qelizore nuk funksionon më. Qeliza e sëmurë jeton dhe vazhdon të ndahet më tej, duke bërë të lindë sëmundja e kancerit.

Qëllimi i studiuesve është zhvillimi i ilaçeve  që aktivizojnë apo bllokojnë proteina të caktuara. Për këtë bota studimore ka nevojë për gjendjen e mungesës së gravitetit. dw

Kriza e opioideve, 572 milionë dollarë gjobë ndaj kompanisë Johnson & Johnson

JohnsonNjë gjykatës në shtetin amerikan të Oklahomës ka urdhëruar kompaninë e ilaçeve Johnson & Johnson të paguajë 572 milion dollarë dëme ndaj shtetit për nxitjen e krizës së opioideve. Administrata Trump e ka deklaruar varësinë nga opioidet një krizë shëndetësore kombëtare. Qendra për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve thotë se opioidet kanë shkaktuar vdekjen e afro 400,000 njerëzve gjatë 20 viteve të fundit.

“Kriza e opioideve është një rrezik dhe kërcënim i menjëhershëm për banorët e Oklahomës. Vendimi im përcakton se fushata e gabuar dhe reklamimi i opioideve nga kompania Johnson & Johnson krijuan një shqetësim duke rrezikuar shëndetin dhe sigurinë e mijëra banorëve të Oklahomës”, tha gjykatësi Thad Balkman.

Johnson & Johnson është kompania e parë që gjykohet për atë që shteti i Oklahomës thotë se ishte një “fushatë cinike, mashtruese multi-miliarda dollarëshe për larjen e trurit.” Shteti tha se J&J i reklamonte opioidet si një “ilaç magjik” tek mjekët, infermierët dhe farmacistët.

Avokatët e shtetit thanë se më shumë se 10,000 banorë të Oklahomës kanë vdekur që nga viti 2000 si rezultat i varësisë dhe mbidozës të qetësuesve sintetikë.

“Në fund të fundit nuk mund të qëndrosh i ulur në zyrën e një korporate për 20 vjet dhe të mbifurnizosh vendin me opioide. Kjo drogë u shtua 10 herë dhe në të njëjtën kohë 15 herë më shumë njerëz gjetën vdekjen nga mbidoza e opioideve. Pra nuk kam asnjë dyshim se këto kompani e dinin se çfarë po ndodhte. Ata nuk mund të pushonin së nxjerri fitime. Kjo është arsyeja që janë përgjegjës”, thotë Mike Hunter, Prokuror i Përgjithshëm i Oklahomës.

Oklahoma kërkonte një dëmshpërblim prej 17 miliardë dollarësh nga Johnson dhe Johnson. Kompania thotë se do ta apelojë vendimin e gjykatësit.

Johnson & Johnson është një nga tre kompanitë farmaceutike të paditura nga Oklahoma, por e vetmja që doli në gjyq.

Shteti arriti marrëveshje disa-milionë dollarëshe me Perdue Pharma dhe Teva Pharmaceuticals Industries në fillim të këtij viti.

voa

Lufta kundër poliomelitit në Pakistan dhe Afganistan

VakcinaMbi 30 vjet më parë, poliomeliti gjymtonte qindra mijëra fëmijë në vit. Gjatë këtij viti e deri tani, rreth 60 fëmijë janë prekur nga kjo sëmundje. Vëmendja tani është përqendruar kryesisht në vetëm dy vende, Pakistan dhe Afganistan. Siç njofton korespondetja e Zërit të Amerikës Carol Pearson, aktualisht ka njoftime se përpjekjet për zhdukjen e kësaj sëmundje po hasin pengesa.

Vaksinimi kundër poliomelitit është një procedurë e thjeshtë.

Por në disa pjesë të botës, ekipet mjekësore rrezikojnë jetën për të mbrojtur fëmijët nga paralizimi për jetë.

Në fillim të vitit, vaksinimi u pezullua gjatë një proteste fisnore në Pakistan. Ekipet mjekësore u sulmuan, kërcënuan dhe u vranë në Pakistan pas përhapjes në median sociale të thashethemeve kundër vaksinimit. Si rezultat, numri i rasteve u rrit. Pavarësisht rreziqeve, shumë punonjës të shëndetit vazhdojnë përpjekjet e tyre për dhënien fund të poliomelitit nga i cili kryesisht preken fëmijë nën moshën pesë vjeçare.

Që nga viti 1988, kur edhe filluan përpjekjet ndërkombëtare për zhdukjen e poliomelitit, numri i rasteve ka rënë me 99.9%. Carol Pandak drejton përpjekjet globale të rrjetit “Rotary International” për zhdukjen e poliomelitit.

“Në vitin 2018, vetëm Pakistani dhe Afganistani njoftuan raste të virusit të poliomelitit.”

Në Pakistan dhe Afganistan është e vështirë të gjesh ujë të pastër. Kjo e vështirëson luftën për zhdukjen e visrusit i cili përhapet përmes ujit të ndotur dhe higjenës jo të mirë. Dr. Iqbal Memon është me Komisionin Këshillues Pakistanez për Zhdukjen e Poliomelitit.

“Kampionet nga mjedisi tregojnë për një virus poliomeliti dhe ky është një tregues i rrezikshëm. Kjo mund të shmanget vetëm përmes vaksinimit të të gjithëve.”

Për të parandaluar prekjen e fëmijëve nga poliomeliti, ata duhen vaksinuar dhe rivaksinuar, veçanërisht kur situata sanitare është e keqe.

“Në këto mjedisie me infeksione të shpeshta, rreth 15 doza cilësohen si të përshtatshme”, thotë zoti Iqbal Memon.

Një nga problemet në Pakistan dhe Afganistan është qasja tek fëmijët. Shumë familje migrojnë nga njëri vend tek tjetri, duke vështirësuar vaksinimin e çdo fëmije. Oliver Rosenbauer është me Nismën Globale të Organizatës Borëtore të Shëndetit për Zhdukjen e Poliomelitit.

“Të dy vendet duhet të punojnë sëbashku kundër virusit, punë që po vjen duke u shtuar. Ata po ndajnë të dhëna, kordinojnë datat e vaksnimit në fushatat e tyre dhe ndajnë të dhëna për mbikëqyrjen. E gjithë kjo punë ka ndikim.”

Synimi është dhënia fund e transmetimit të virusit të poliomelitit. Për këtë nuk ka datë por dhënia fund është thelbësore.

“Nëse rasten nuk shuhen totalisht, pasi është një sëmundje shumë ngjitëse, dhe e prirur që të bëhet epidemike, ne rrezikojmë që kjo sëmundje të përhapet përsëri në të gjithë botën”, thotë zoti Rosenbauer.

Suksesi nuk është aspak i sigurtë, por Nisma Globale për Zhdukjen e Poliomelitit synon të vazhdojë fushatën deri sa asnjë fëmijë të mos preket më kurr nga poliomeliti.

voa