Kategoritë: Shëndeti

Studjuesit: ushtrimet fizike ngadalësojnë plakjen

vrapimiUshtrimet fizike me intensitet të lartë mund të reduktojnë efektet e moshës në nivelin qelizor të njeriut dhe ta pakësojnë plakken me 9 vjet, thuhet në një studim.

“Fakti që je 40 vjeç nuk do të thotë se je 40 vjet biologjikisht”, thotë profesori i Universitetit Brigham Young, Larry Tucker.

“Të gjithë e dimë, se njerëzit mund të duken më të rinj se sa mosha e tyre e vërtetë. Sa më aktivë të jemi fizikisht, aq më pak na plaket trupi biologjikisht”,thotë profesori.

Studimi, i botuar në gazetën “Preventive Medicine” – Mjekësia Parandaluese, zbuloi se njerëzit me aktivitet të lartë fizik, kanë qeliza më të reja, bazuar tek matja e gjatësisë së telomereve të tyre.

Telomeret janë pjesa fundore proteinike e kromozomeve njerëzore, të cilat shkurtohen me kalimin e moshës, ngaqë sa herë që një qelizë riprodhohet, ajo shkurtohet. Ushtrimet fizike duket se e mënjanojnë këtë proces.

Tucker thotë se të rriturit që kryejnë shumë ushtrime fizike i kanë telomeret 9 vjet më të reja se sa njerëzit që nuk kryejnë ushtrime dhe 7 vjet më të reja se të personave që kryejnë ushtrime fizike në mënyrë të moderuar.

Për t’u konsideruar si individë shumë aktivë, gratë duhet të vrapojnë të paktën nga 30 minuta 5 herë në javë dhe burrat të vrapojnë nga 40 minuta 5 herë në javë.

“Nëse do të shohësh ndryshim në ngadalësimin e plakjes biologjike, pak ushtrime nuk janë të mjaftueshme. Nevojitet stërvitje e rregullt fizike dhe me intensitet të lartë.”- thotë prof. Tucker.

Ai arriti në këtë përfundim pasi studjoi të dhënat e 5,823 të rriturve, të cilët u përfshinë në studimin e Qendrave Amerikane për Kontrollin e Sëmundjeve, të Shëndetin Kombëtar dhe Studimit të Ushqyerjes, të cilat matën gjatësinë e telomereve të personave të përfshirë në studim. Shkencëtarët morën në konsideratë në këtë studim edhe nivelet e aktivitetit fizik të pjesëmarrësve.

Telomeret më të shkurtëra u vunë re tek njerëzit që kishin një jetë sedentare; diferenca mes telomereve të tyre dhe të atyre që kryejnë ushtrime fizike me intensitet të ulët nuk ishte shumë e ndryshme.

Prof. Tucker tha se ende nuk dihen arsyet përse aktiviteti fizik parandalon shkurtimin e telomereve.

“Ne e dimë se aktiviteti fizik i vazhdueshëm ndihmon në pakësimin e vdekjeve dhe në zgjatjen e jetës dhe tani e dimë që pjesërisht ky avantazh mund të realizohet në saje të ruajtjes së gjatësisë së telomereve”, – tha ai. (voa)

Një bakterje e lashtë ndihmon për të luftuar rezistencën ndaj antibiotikëve

EnterococciShkencëtarët po studiojnë një patogjen të lashtë për informacion se si mund të luftojnë një bakterje rezistente ndaj antibiotikëve në spitale dhe qendra të tjera të kujdesit shëndetësor.

Enterococci i përkasin një grupi prej gjashtë superbakterjesh të cilat infektojnë pacientët dhe u rezistojnë antibiotikëve, duke i bërë ata vdekjeprurës.

Shkencëtarët që kanë studiuar familjen e bakterit enterococcus zbuluan se ato u bënë rezistentë ndaj kushteve të vështira të jetesës rreth 450 milionë vjet më parë, shumë më parë se të shfaqeshin dinozaurët.

Thuhet se kafshë më të dobëta kishin depozituar jashtëqitjet e tyre në toka të infektuara nga këto bakterje, të cilat mësuan si t’u mbijetojnë kushteve të vështira, të tilla si nxehtësia e diellit.

“Stërgjyshi” i bakterit, i cili u gjet i ngrirë në një copë akulli 30,000 vjeçare, mund të nxirret prej aty dhe të studiohet nga shkencëtarët modernë. Kaq rezistentë janë bakteret enterococci, sipas Michael Gilmoreit, oftamolog dhe mikrobiolog, drejtuesi i programit të Universitetit të Harvardit për rezistencën ndaj antibiotikëve.

“Bakterjet enterococci janë po aq të rrezikshëm sa buburrecët furrtarë. Janë shumë shumë të vështirë për t’u vrarë. Kështu që ne mendojmë se është pikërisht tipari që zhvilluan bakterjet enterococcus për të mbijetuar në tokë që po i bën ata kaq të fortë dhe të aftë për të mbijetuar sot nëpër spitale,” thotë Gilmore.

Ai mbikëqyri një ekip shkencëtarësh që studiuan gjenomin e 24 pjestarëve të familjes së baktereve enterococcus dhe zbuluan 45 tipare të ndryshme që i bëjnë ata rezistentë ndaj antibiotikëve dhe dezinfektantëve në spitalet moderne.

Duke hulumtuar materialin gjenetik të bakterjes në lashtësi, studiuesit gjetën gjurmë të paraardhësve të bakterjeve enterococcus në Shpërthimin Cambrian 542 milionë vjet më parë, kur kafshët dolën për herë të parë nga deti.

Bakterja e strehuar në zorrët e zvarranikëve që miliona vite më vonë u bë rezistente ndaj mjedisit rreth tij.

Gilmore thotë se shkencëtarët po studiojnë gjenetikën e patogjenit për të identifikuar mjetet me të cilat mund të luftohet në të ardhmen ky superbakter. Ai tha se enterococcusi jeton midis qindra baktereve të tjera në aparatin tretës të kafshëve, pa e dëmtuar atë. Në spital, njerëzve u jepen antibiotikë për të luftuar infeksionet, por ilaçi vret gjithashtu bakteret e mira, të cilat mbajnë nën kontroll bakteret enterococcus.

Në këto kushte, superbakterja të cilin ilaçet nuk e kanë vrarë dot, krijon imunitet edhe më të madh. Me kalimin e kohës, bakteret rezistente krijojnë mekanizmat e tyre mbrojtës, përfshirë një shtresë të jashtme të trashë, e cila nuk e bën të vështirë penetrimin e antibiotikëve.

Bakterja rezistent dhe pa asgjë që ta pengojë, mund të futet në gjak apo organet përmes plagëve dhe kateterave. Me t’u infektuar pacientët, nuk u përgjigjen antibiotikëve dhe mund të vdesin nga shoku septik dhe mosfunksionimi i organeve.

Gilmore tha se qëllimi i kërkimit që gjurmon bakteret enterococcus deri në origjinën e tyre parahistorike është që ta zhdukë këtë bakterje rezistente nga spitalet. (voa)

Një studim i ri për shtimin në peshë

on Thursday, July 7, 2011 in Montpelier, Vt. (AP Photo/Toby Talbot)Me kalimin e moshës njerëzit shtojnë në peshë por, sipas shkencëtarëve, s’është faji i tyre. Ata kanë zbuluar mekanizmin biologjik, i cili bën që beli të zgjerohet gjatë moshës mesatare.

Endokrinologu Jay Chung thotë se mes moshës 20 dhe 50 vjeçare, njerëzit shtojnë mesatarisht 13 kilogramë, në mos më tepër.

Chung nga laboratori i kërkimeve mbi obezitetin dhe moshën në Institutin e Zemrës, Mushkërive dhe Gjakut në Washington, DC, ishte në krye të një grupi shkencëtarësh që zbuluan rolin që luan në shtimin në peshë enzima e quajtur DNA-PK, e cila është shumë e përhapur në moshën mesatare. Chung tha se kjo enzimë bëhet më aktive me kalimin e moshës.

“Është si të duash të shtosh shpejtësinë me këmbën te frenat”, – thotë Chung.“Enzima nuk lejon që dhjami në pjesën e belit të digjet nga indet që kërkojnë më shumë energji, siç janë ato të muskujve skeletorë”.

Studjuesi Chung shpjegon se kur është hiperaktive, enzima DNA-PK bën që njeriu të humbasë dalëngadalë një element të rëndësishëm brenda qelizave, mitokondrinën, e cila vepron si një serrë që furnizon trupin me energji, duke djegur në të njëjtën kohë dhjamin.

Në një artikull të publikuar në gazetën Metabolizmi i Qelizave, Chung dhe kolegët e tij përshkruajnë rolin që luan enzima DNA-PK tek shtimi në peshë për personat e moshës mbi mesatare. Shkencëtarët thanë se po kërkojnë për një element që ka aftësinë ta bllokojë këtë enzimë te minjtë.

Pasi zbuluan mekanizmin biologjik te majmunët në moshë mesatare, studjuesit u dhanë minjve të rritur ushqime të pasura me yndyrna. Pastaj, gjysmës së tyre u injektuan substancën që bllokon enzimën DNA-PK.

Chung vuri re se kafshët që morën trajtim nuk shtuan në peshë aq shumë sa brejtësit që nuk morën, pra, “të parët shtuan rreth 40 përqind më pak peshë e përveç kësaj, ishin të mbrojtur nga diabeti i tipit 2. Minjtë e kuruar kishin gjithashtu rezistencë fizike për një kohë më të gjatë se ata që nuk morën bllokuesin e enzimës DNA-PK.”

Në lidhje me pakësimin e rrezikut për t’u prekur nga diabeti i tipit 2, studjuesi Chung thotë se bllokuesi i enzimës DNA-PK ul ndjeshëm rastet e sëmundjeve të zemrës dhe problemeve të tjera tipike për të rriturit.

Zbulimi mund t’i japë zgjidhje atij që Chung e quan paradoksi i moshës së mesme. Me kalimin e kohës, njerëzit shtojnë shumë në peshë, ndonëse hanë më pak, duke u fajësuar pa të drejtë.

“Shoqëria ia hedh fajin për shtimin në peshë në moshën mesatare mungesës së ushtrimeve, mënyrës së të ushqyerit dhe mungesës së forcës së vullnetit apo disiplinës. Por studimi tregon se përgjegjës për shtimin në peshë gjatë moshës mesatare është një program gjenetik ,” – thotë Chung.

Ai shtoi se bllokuesi i enzimës DNA-PK nuk jep efekt te të rinjtë obezë, sepse këta të fundit kanë një dietë të varfër ushqimore dhe nuk vuajnë nga dëmtimi i mitokondrinës.

Sipas zotit Chung, përpara se bllokuesi i enzimës DNA-PK të provohet te njerëzit, ai duhet provuar tek një numër më i madh kafshësh dhe më pas do të duhen edhe shumë vite të tjera, para se ilaçi të miratohet. (voa)

Lëvizja kundër vaksinave në SHBA

A healthy volunteer receives the NIAID Zika virus investigational DNA vaccine as part of an early-stage trial to test the vaccine's safety and immunogenicity. This is the first administration of this vaccine in a human.Aktivistët kundër vaksinimit të fëmijëve u mblodhën në një protestë në Uashington.

Gabriele Cashman udhëtoi për pesë orë me makinë për të mbështetur kauzën kundër vaksinave. Ajo dhe bashkëshorti i saj nuk duan që fëmijëve të tyre t’u imponohet vaksinimi. “Duhet të jetë vendimi ynë si prindër nëse dëshirojmë apo jo të vaksinojmë fëmijët”, thotë ajo.

Lëvizja kundër vaksinave ka fituar aq shumë terren sa që doktorët si Peter Hotez janë të alarmuar. Ai punon për vaksinat në Kolegjin Baylor të Mjekësisë, në Houston, të shtetit Teksas. “Kemi tashmë në shtetin e Teksasit, 50 mijë fëmijë prindërit e të cilëve kanë vendosur të mos i vaksinojnë”, thotë ai.

Doktor Hotez thotë se këta fëmijë jetojnë përgjithësisht në komunitet me të tjerë. Ai është i shqetësuar se vetëm një epidemi fruthi mund t’i bindë këta prindër se vaksinat shpëtojnë jetë dhe parandalojnë paaftësitë fizike.

Aktivistët nuk i besojnë shkencës. Madje në të kundërt, ata besojnë se vaksinat mund të shkaktojnë çdo gjë, që nga autizmi dhe deri në alergji të rënda. Shumë prej tyre thonë se njohin fëmijë që janë dëmtuar nga vaksinat.

Por, doktor Anthony Fauci, i Institutit Kombëtar të Shëndetit, thotë se megjithëse fëmijët mund të kenë reaksione, ato janë aq të rralla sa nuk është e mundur të maten. Doktor Fauci drejton Institutin Kombëtar për Alergjitë dhe Sëmundjet Ngjitëse, si dhe mbikqyr zhvillimin e vaksinave.

Efektet dytësore që mund të kenë fëmijët janë zakonisht të vogla, thotë Dr. Linda Fu, pediatre në Qendrën Kombëtare Mjekësore të Fëmijëve, në Uashington. “Efektet më të rëndomta të vaksinave janë dhimbja në vendin e injeksionit dhe temperaturë për rreth 24 – 48 orë”, thotë ajo.

Megjithatë, aktivistët anti-vaksinë, si Irine Pi që ndihmoi në organizimin e protestës në Uashington, janë të bindur se vaksinat përmbajnë edhe përbërës të dëmshëm. Përbërësi konservues thimerisal u hoq nga vaksinat në SHBA në vitin 2003, për të qetësuar shqetësimin e prindërve se ai shkakton autizëm. Studime të shumta në SHBA dhe gjetiu tregojnë se ky element nuk ka asnjë efekt negativ tek fëmijët. Por, zonja Pi është e bindur se përbërës të dëmshëm u shtohen vaksinave që marrin rregullisht fëmijët.

Tashmë po shtohet alumini. Përpos kësaj, janë edhe përbërësit si formaldehidi, polisorbati, sasi të konsiderueshme qelizash nga fetuse të abortuara, qeliza të bagëtive, derrave, deleve, majmunëve dhe qenërve. Këto qeliza nuk kanë vend të injektohen në trupin e njeriut”, thotë zonja Pi.

Sërish, shkenca flet ndryshe. Doktoresha Fu është e specializuar për imunizimin. “Vaksinat që marrin fëmijët sot janë më të pastra, me të sigurta, dhe më të efektshme”, i tha ajo Zërit të Amerikës.

…made aq të efektshme sa që të rinjtë nuk kanë më memorie të sëmundjeve që ato parandalojnë, thotë doktoreshë Flavia Bustreo, e Organizatës Botërore të Shëndetit.

Nëse bisedoni tani me një nënë të re ose një baba të ri në Itali, vendi nga vij unë, ata nuk e dinë se ç’është difteria. Nuk e kanë parë kurrë. Nuk e dinë se mund të humbasësh fëmijën prej difterisë”, thotë ajo.

Organizata Botërore e Shëndetit ka një faqe në internet për t’i ndihmuar prindërit të gjejnë informacion të besueshëm për sigurinë e vaksinave. Edhe agjensia CDC e qeverisë amerikane ofron të njëjtën mundësi informimi.

Doktor Hotez kërkon që qeveria amerikane të zhvillojë një fushatë për t’i bindur prindërit të vaksinojnë fëmijët, ndërsa doktor Fauci nuk është dakort.

Mendoj se do të ketë gjithnjë një përqindje njerëzish, të cilët pavarësisht se çfarë provash u ofron, nuk do të binden. Mendoj se është më mirë të respektohet qëndrimi i njerëzve që janë kundër vaksinave, të mos denigrohen dhe të mos kritikohen, por thjesht t’u shpjegohet me prova solide se cilat janë përfitimet dhe rreziqet e vaksinimit për një shëndet qartësisht më të mirë të fëmijëve të tyre”, thotë doktor Fauci.

Doktor Hotez po shkruan tani libra për prindërit me temën e vaksinave. Ai thotë se shkencëtarët duhet të shkëputen nga laboratorët e tyre dhe t’u flasin prindërve për vaksinat.

Përndryshe, thotë ai, fëmijët do të vuajnë dhe do të vdesin nga sëmundje që mund të parandalohen. (voa)

OBSH: mijëra vetë vdesin nga hepatiti viral

hepatitOrganizata Botërore e Shëndetësisë e Kombeve të Bashkuara, OBSH, thotë se miliona jetë njerëzish mund të shpëtohen, nëse personat e infektuar me hepatit viral do të kishin bërë analiza dhe do të ishin mjekuar për këtë sëmundje që mund të jetë vdekjeprurëse.

Të dhëna të reja të organizatës, të publikuara në raportin e vitit 2017 “Hepatiti”, tregojnë se rreth 325 millionë njerëz në mbarë botën jetojnë me infeksionet kronike të hepatitit B, ose C.

OBSH thotë se qindra mijëra njerëz të infektuar me këtë sëmundje vdesin, ngaqë nuk kanë mundësi të bëjnë analiza dhe të marrin mjekime që do t’u shpëtonin jetën. Agjencia botërore thotë se shumica e tyre nuk kanë bërë ndonjëherë analiza dhe as që e dinë fare se janë të infektuar nga sëmundja.

Për pasojë, thotë OBSH, ata mbeten pa u kuruar dhe të rrezikuar që infeksioni të përparojë ngadalë, “duke u shndërruar në sëmundje kronike të mëlçisë, kancer e deri vdekje.”

Virusi i Hepatitit B transmetohet tek njerëzit përmes kontaktit të gjakut, apo lëngjeve të tjera trupore.

Virusi i Hepatiti C përhapet drejtpëdrejt përmes kontaktit me gjakun e infektuar.

Sipas vlerësimeve të kohëve të fundit, hepatiti viral ka shkaktuar

1.34 milionë vdekje në vitin 2015 dhe rreth 1.75 millionë njerëz janë infektuar së fundmi me hepatitin C, duke e çuar numrin e përgjithshëm të njerëzve që jetojnë me sëmundjen në mbarë botën, në 71 milionë vetë.

Gottfried Hirnschall, Drejtor i Programit Global për Hepatitin në OBSH, thotë se numri i vdekjeve nga hepatiti viral është i përafërt me vdekjet nga tuberkulozi.

Megjithatë, ai theksoi se hepatiti shkakton më tepër vdekje se sa virusi HIV, që shkakton SIDË-n dhe shumë më tepër se sa malaria.

Zoti Hirnschall thotë se ka një numër të madh mjetesh, si vaksinat, shumë të efektshme dhe ilaçe të tjera që mund ta parandalojnë hepatitin të bëhet një sëmundje kronike dhe vdekjeprurëse.

Hepatiti B transmatohet kryesisht në vitin e parë të jetës, nga nëna tek fëmija dhe është më i përhapur në rajonet e Paqësorit Perëndimor dhe të Afrikës.

Mënyrat më të mundshme për transmetimin e hepatitit C janë inxheksionet josterile në qendra të pakontrolluara mjekësore dhe drogat e marra me inxheksione. Ndërsa përdorimi i gjilpërave dhe shiringave të pastra ndalon transmetimin e sëmundjes, Gottfried Hirnschall thotë se ka një ilaç shumë të efektshëm që mund ta kurojë hepatitin C brenda një periudhe relativisht të shkurtër.

Hirnschall tha se mundësi të reja për kurimin e hepatiti C dhe eliminimin e mundshëm të hepatitit B përmes vaksinimit, kanë krijuar kushte të favorshme dhe vëmendje për të madhe nga publiku për parandalimin e këtyre “epidemive të heshtura”. (voa)

SHBA, rritet përdorimi i heroinës mes të rinjëve të bardhë

HeroinNë Shtetet e Bashkuara, mes rritjes së krizës së përdorimit të ilaçeve kundër dhimbjeve, si OxyContin, të njohur edhe si opioide, një studim i ri ve në dukje se është rritur edhe përdorimi i heroinës mes të rinjëve të bardhë.

Sipas studiuesve në Universitetin Kolumbia, “Pjesa e amerikanëve që përdor heroinë është pesëfishuar në dekadën e fundit, ndërsa numri i atyre që kanë varësi klinike ndaj saj është më shumë se trefishuar.”

Studiuesit thane se këto rritje janë shënuar “mes meshkujve të bardhë, me pak arsim dhe të ardhura,” me rritjen më të shquar mes grupmoshës nga 18 deri në 44 vjec.

“Nga viti 2001 në 2002, të bardhët dhe jo-të bardhët njoftohet të kenë patur varësi të ngjashme ndaj përdorimit të heroinës. Megjithatë në vitin 2012-2013, rritja e përdorimit të heroinës dhe çrregullimeve të lidhura me të, u pa dukshëm mes të bardhëve, duke çuar në hendekun më të dukshëm racor në përdorimin e heroinës deri në vitin 2013” tha Silvia Martins, ndihmës profesore e Edidemiologjisë në Universitetin e Kolumbias.

Sipas hulumtimeve, përdorimi i heroinës u rrit nga 0.33 përqind në 1.6 për qind nga viti 2001-2002 në vitin 2012-2013. Mes të bardhëve, u rrit nga 1.1 për qind në 1.9 për qind gjatë së njëjtës periudhë.

Përdorimi i heroinës u rrit ndjeshëm mes të rriturve të pamartuar sesa atyre të martuar.

Studiuesit thonë se përdorimi jo-mjekësor i ilaceve kundër dhimbjeve me përmbajtje narkotikësh ishte një nxitës për rritjen e përdorimit të heroinës. Në vitin 2001-2002, 36 përqind e përdoruesve të heroinës që ishin të bardhë kishin përdorur ilaçe të kësaj natyre për argëtim, para se të përdornin heroinën. Në vitin 2012-2013 kjo u rrit në 53 përqind.

“Për arsye se efektet e heroinës duken të ngjashme me ato të ilaçeve kundër dhimbjeve që lëshohen me recetë nga mjeku, përdorimi i heroinës duket të jetë bërë më i pranueshëm në shoqëri mes të bardhëve në zonat rurale,” thotë Martins.

Martins thotë se zbulimet tregojnë ka nevojë për veprim për të ulur përdorimin e heroinës.

Përfundimet e studimit janë publikuar në faqen elektronike të organizatës “JAMA Psychiatry”. (voa)

Studim për trajtimin me antitrupa të virusit HIV

majmunet makakeMajmunëve makakë, që iu injektuan dy antitrupa të fuqishëm kundër virusit HIV, menjëherë pasi ishin infektuar me variantin fillestar të këtij virusi para se ai të përhapej tek njeriu, arritën ta mbanin virusin për një kohë të gjatë nën kontroll.

Kundërtrupat neutralizues u injektuan tek trembëdhjetë majmunë tre ditë pasi ishin infektuar me variantin fillestar të virusit, të njohur si SHIV, i cili nuk prek njerëzit. Gjatë një periudhe dyjavore, makakëve iu bënë tre injeksione intravenoze me kundratrupa të fuqishëm njerëzor.

Kundërtrupat 3BNC117 dhe 10-1074 e sulmojnë SHIV-in në dy drejtime, duke e çarmatosur virusin dhe duke ndihmuar sistemin imunitar ta largojë nga organizmi.

Ky trajtim me kundratrupa e çoi SHIV-in afër ose në nivele të pakapshëm nga analizat. Ky efekt zgjati derisa kundratrupat u zhdukën nga organizmi i kafshëve. Pas kësaj virusi u tkurr te të gjithë majmunët, përveçse te njëri prej tyre.

Por midis periudhës kohore nga 5 deri në 22 muaj më vonë ndodhi diçka që i mahniti studiuesit. Sistemet imunitare të gjashtë majmunëve arritën ta luftojnë vetë virusin vdekjeprurës, duke e çuar atë sërish në nivele të pakapshme nga analizat. Ky efekt dobiprurës zgjati 5 deri në 13 muaj të tjerë.

Sistemet imunitare të katër makakëve nuk mundën të fitonin kontroll të plotë ndaj virusit, por ruajtën nivele tejet të ulëta të SHIV-it në organizëm, si dhe nivele të shëndetshme të qelizave kyçe imunitare për 2-3 vite pas infektimit.

10 prej 13 primatëve përfituan nga imunoterapia afatgjatë.

Studimi u krye nga shkencëtarë të Institutit Kombëtar të Alergjisë dhe Sëmundjeve Infektive dhe Universiteti Rokfeler në Nju Jork. Përfundimet e studimit u publikuan në revistën shkencore “Natyra”.

Studiuesit do të eksperimentojnë tani duke u dhënë majmunëve me SHIV kundërtrupat gjashtë javë pas infektimit, koha që i duhet përafërsisht virusit HIV që të diagnostikohet te njeriu dhe të nisë trajtimi.

Ka mbi 25 lloj ilaçesh për të trajtuar infeksionin me HIV te njerëzit, por ato duhen marrë çdo ditë për ta mbajtur virusin, që është në gjendje të fjetur, nën kontroll dhe që ai të mos të aktivizohet sërish sapo kura të ndërpritet.

Kërkuesi i Rokfelerit, Michael Nussenzweig, tha se kundërtrupat neutralizuese sigurojnë “imunitet të fuqishëm ndaj HIV-it, duke i lejuar të infektuarit që ta mbajë atë nën kontroll”.

Nussenzweig është shefi i Laboratorit të Imunologjisë Molekulare dhe studiues në Institutin Mjekësor “Howard Hughes”.

Ai thotë se kjo terapi përdor mekanizmat natyralë mbrojtës të vetë organizmit të njeriut për ta mbajtur virusin nën kontroll. Terapia është e ngjashme me imunoterapinë ndaj kancerit, që përdor sistemin imunitar të vetë trupit për të luftuar infeksionin.

Nëse imunoterapia jep efekt te njerëzit, me shumë mundësi do ta bllokojë për një kohë të gjatë virusin që shkakton SIDA-n, duke shmangur nevojën që të infektuarit kanë çdo ditë për ilaçe anti-retrovirale, të cilat kanë efekte anësore. (voa)

Aktiviteti fizik, kyçi i suksesit për të qenë i shëndetshëm

barnatSa më shumë të reja zbulon shkenca për të jetuarit shëndetshëm, aq më shumë forcohet ideja se të jesh në formë, mendërisht e fizikisht, duhet të lëvizësh sa më shumë. Çka mund të jetë e vështirë në këto kohë kur shumë njerëz janë të detyruar të rrinë ulur në tryezën e punës gjatë gjithë ditës. Sipas një studim të kohëve të fundit, edhe nëse qëndron në karrige për një kohë të gjatë, pak orë ecje në javë do të mjaftonin për të qendruar në formë.

Shumë të punësuar në kohët e sotshme kalojnë një kohë të gjatë ulur. Ulur gjatë rrugës për në punë, pastaj gjatë vetë orarit të punës…Pastaj kur kthehen në shtëpi, përsëri ulen… përpara televizorit..Nuk ka pra asnjë dyshim se gjithë kjo kohë ulur sjell pasoja negative në shëndet.

Por një studim i fundit nga shkencëtarë në Britaninë e Madhe dhe Australi ka bërë disa zbulime interesante. Pikë së pari, jo të gjitha mënyrat e të qëndruarit ulur sjellin të njëjtat pasoja. Emmanuel Stamatakis është me Universitetin e Sidneit.

“Ajo çka jemi duke bërë teksa jemi ulur është e rëndësishme për studimin, sepse njerëzit thuajse kurrë nuk rrinë thjesht ulur, por janë duke bërë diçka tjetër në të njëjtën kohë. Ulen për të punuar, për të parë televizor, për t’i dhënë makinës dhe deri në njëfarë pike, ndikimi që ka të qëndruarit ulur te shëndeti varet edhe nga ajo çka jemi duke bërë paralelisht.”

Për shumë kohë është menduar se ka një lidhje midis të qëndruait ulur, pa u marrë me asgjë tjetër, dhe diabetit të tipit 2 apo kancerit. Por këto studime tregojnë se të qenit i shëndetshëm ka më tepër lidhje me atë që bën pas një dite të gjatë ulur në karrige.

“Stili i të jetuarit ka shumë elemente, nuk është vetëm “të qëndruarit ulur”. Për ata që merrem me aktivitet fizik madje, ky është ndoshta një detaj i dorës së dytë. Por nuk duhet të harrojmë se realiteti dëshmon se jo shumë njerëz janë fizikisht aktivë. Pjesa dërrmuese ushtrohet pak dhe është pak aktive.”

Studimi doli në përfundimin se qoftë edhe pak minuta ushtrime në javë veprojnë si kundërpeshë ndaj të qëndruarit ulur gjithë ditën.

“Duhet të theksojmë se ata që morën pjesë në këtë studim ishin punonjës zyre shumë aktivë fizikisht, që bënin afërsisht 45 minuta ecje në ditë. Kjo është shumë dhe ndoshta është pikërisht ky nivel i lartë aktiviteti fizik që i ka mbrojtur ata nga diabeti. Në këto raste, të qëndruarit ulur për shumë kohë nuk përbën më një poblem shqetësues.”

Grupi i shkencëtarëve doli pra në përfundimin se të ndejturit ulur nuk është problemi i vërtetë, por është mungesa e aktivitetit fizik ajo që vret përafërsisht pesë milionë njerëz në vit. Ndaj, nëse do që të mbrosh shëndetin, sigurohu të lëvizësh në ato momente kur nuk je i detyruar të rrish ulur. (voa)

Futbolli mund të sjellë rreziqe nga dëmtimet në tru

FutbollistiNdërsa shtohen faktet për lëndimet e trurit mes lojtarëve të futbollit amerikan, hulumtime të reja çojnë në përfundimin se madje edhe tek futbolli evropian, që është më pak i dhunshëm, vihen re lëndime të tilla.

Goditja e topit me kokë është pjesë e futbollit, sportit më popullor në botë. John Hardy është profesor i shkencave neurologjike në “University College London”. Truri, thotë ai, është masë xhelatinoze si pudingu.

Enët e gjakut janë pak më të forta. Po të bësh një rrotullim të shpejtë, ato veprojnë si fije metali në xhelatinë dhe shkaktojnë dëmtime.”

Në futbollin amerikan, përplasjet e forta janë të zakonshme ndërsa shtohen shqetësimet për pasoja tek truri i lojtarëve. Ende nuk është e qartë nëse goditja me kokë në futbollin evropian po ashtu përbën problem.

Profesori dhe kolegët e tij studiuan trurin e gjashtë futbollistëve me karrierë të gjatë, të cilët me probleme demence. Ata zbuluan në katër prej tyre një lloj dëmtimi të trurit të quajtur encefalopati kronike, traumatike, ose CTE. Kjo sëmundje është ndryshe nga Alzheimer, por profesori thotë se pasojat janë të ngjashme.

“Nëse pacienti ka dëmtime të vogla të trurit që kanë lidhje me evolimin e Alzheimerit dhe disa dëmtime të trurit që kanë lidhje me CTE, shtohet mundësia e shfaqjes së demencës”.

Futbolli është sporti më popullor në botë, me përfitime të njohura shëndetësore dhe sociale. Profesori thotë se studimet janë ende në fazën e hershme dhe nuk mjaftojnë për të penguar angazhimin e fëmijëve në këtë sport.

“Dua të theksoj se ata që kemi studiuar kanë qënë sportistë profesinistë që e kanë ushtruar sportin për 25 deri 30 vjet, ndoshta disa orë në ditë. Kjo ndryshon nga futbolli që luajnë fëmijët në fundjavë apo në shkollë”.

Shoqata britanike e futbollit ka premtuar të mbështesë hulumtime të mëtejshme në këtë fushë.

Shtohen rastet e kancerit të zorrës së trashë mes të rinjve

DemenciaSipas një studimi, amerikanët e lindur në vitin 1990 janë 2 herë më shumë në rrezik të preken nga kanceri i zorrës së trashë (kolorektal) dhe katër herë më në rrezik, se sa ata që kanë lindur rreth viteve 1950.

Studimi gjeti se kanceri i zorrës së trashë është më shumë në rritje veçanërisht mes rinjve, ndërsa mes personave nën 55 vjeç, 30 për qind e tyre diagnostikohen me këtë lloj kanceri.

“Këto prirje mes të rinjve përbëjnë një parashikim për barrën e sëmundjes në të ardhmen,” thotë Rebecca Siegel e Shoqatës Amerikane të Kancerit, dhe autore kryesore e studimit të botuar në revistën e Institutit Kombëtar të Kancerit.
Dr. Siegel thotë se “konstatimi se rreziku nga kanceri i zorrës së trashë për këtë mijëvjeçar ka arritur nivelin e rezikut të atyre të lindur në fund të viteve 1800, është shumë shqetësues. Fushata ndërgjegjësimi janë të nevojshme mes mjekëve dhe publikut të gjerë në lidhje me këtë rritje, dhe mund të ndihmojnë në uljen e vonesave për diagnostikim tek të rinjtë, por edhe për të nxitur përdorimin e ushqimeve të shëndetshme dhe të jetesës më aktive në përpjekje për të ndalur këtë prirje.”

Studiuesit vërejnë se rastet e kancerit të zorrës së trashë kanë qenë në rënie që nga viti 1980, ndërsa në dekadën e fundit pësuan rënie edhe më të madhe, kryesisht falë analizave dhe kontrolleve parandaluese mjekësore.
Por shkencëtarët donin të gjenin pse disa studime kanë treguar një rritje të rasteve të këtij kanceri mes njerëzve nën moshën 50-vjeçare. Për studimin e tyre, u shqyrtuan rastet e kancerit kolorektal mes personave mbi 20 vjeç nga viti 1974 deri në vitin 2013.

Të dhënat treguan se rastet e kancerit të zorrës së trashë, fillimisht ranë pas vitit 1974, por pastaj u shtuan me një ose dy për qind nga mesi i viteve 1980 deri në vitin 2013 me personave të moshës 20 deri 39 vjeç. Për njerëzit e moshës 40 deri në 54 vjeç, ky lloj kanceri u rrit 0.5 për qind dhe 1 për qind nga mesi i viteve 1990 deri 2013.

Për kancerin e zorrës së trashë, rritjet ishin më të mëdha, me rreth 3 për qind në vit nga viti 1974 deri në 2013 tek personat e moshës 20 deri 29 vjeç. Për të rriturit mes moshës 30 dhe 39 vjeç, ka pasur një rritje të ngjashme nga viti 1980 deri në vitin 2013. Për të rriturit mes moshës 40 dhe 54 vjeç, rastet e kancerit kolekteral u rritën 2 për qind nga viti 1990 deri 2013.

Studimi thotë se rastet e kancerit të zorrës së trashë për personat mbi 55 vjeç kanë qenë në rënie për rreth 40 vjet. (voa)