Kategoritë: Shëndeti

OBSH: Për mposhtjen e Covid-19 duhet udhëheqje e fortë dhe zbatimi i masave kufizuese

Christchurch New Zealand Aug 9 2020

Patrons enjoy lunch at a market in Christchurch, New Zealand, Aug. 9, 2020, as the country marked 100 days of being free from the coronavirus, with just a few infections continuing to be picked up at ports of entry where people are quarantined.

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se udhëheqësit që ndërmarrin masa të forta dhe i bindin qytetarët e tyre të përqafojnë masa të reja dhe të vështira për të kontrolluar përhapjen e koronavirusit, do të kenë sukses në mposhtjen e sëmundjes vdekjeprurëse.

Ky vlerësim vjen në një kohë kur zyrtarët shëndetësorë po presin rritjen e numrit të rasteve të COVID-19 në nivel global në 20 milionë, përfshirë 750,000 vdekje. Pavarësisht këtij lajmi jo të mirë, Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së thotë se ka dritë shprese në betejën kundër koronavirusit.

Tedros Adhanom Ghebreyesus thotë se një numër vendesh në rajone të ndryshme të botës kanë qenë në gjendje të vënë nën kontroll përhapjen e virusit herët.

“Zelanda e Re shihet si një shembull global. Gjatë fundjavës, Kryeministrja Jacinda Ardern shënoi 100 ditë pa asnjë rast, ndërsa theksoi nevojën për të qenë të kujdesshëm. Ruanda ka bërë përparim falë një kombinimi të ngjashëm të udhëheqjes së fortë, kujdesit shëndetësor universal, punonjësve shëndetësorë të mbështetur mirë dhe komunikimit të qartë të zyrtarëve të shëndetit publik”, tha ai.

Zoti Tedros tha se vendet që kanë investuar në identifikimin e shpejtë të rasteve të koronavirusit, gjurmimin gjithëpërfshirës të kontakteve dhe kujdesin adekuat klinik për pacientët kanë arritur të thyejnë zinxhirët e transmetimit të virusit. Ai tha se ata që e kanë vënë nën kontroll virusin në mënyrë efektive mund të hapin me siguri vendet e tyre.

“Investoni në elementet thelbësorë të shëndetit publik dhe ne mund të shpëtojmë jetët e njerëzve dhe jetesën e tyre. Vendet që e kanë bërë këtë me sukses po përdorin një qasje që merr parasysh nivelin e rrezikshmërisë për të rihapur segmentet e ndryshme të shoqërisë, përfshirë shkollat. Dhe, ndërsa e bëjnë këtë, ata duhet të vazhdojnë të jenë vigjilentë për zonat e mundshme të nxehta të virusit”, tha ai.

Drejtori i OBSH-së tha se të gjithë duan kthimin e fëmijëve në shkollë. Megjithatë, ai paralajmëroi kundër hapjes së shkollave me nxitim dhe pa garantuar sigurinë e fëmijëve dhe personelit të shkollave.

Deri në gjetjen e trajtimeve dhe një vaksineje efektive, shefi i OBSH-së tha se mënyra më e mirë që vendet mund të përdorin për të mbrojtur njerëzit e tyre nga Covid-19 është zbatimi i masave themelore të mbrojtjes së shëndetit. Në mesin e tyre janë distancimi fizik, përdorimi i maskave dhe higjiena personale.

Ai shtoi se vendet që kanë qenë të suksesshme në vënine në kontroll të koronavirusit, gradualisht dhe me siguri mund të rihapin ekonomitë e tyre.

voa

Si të ulim stresin gjatë pandemisë

Danielle Blessing TaylorNdërkohë që vazhdon pandemia e COVID-19, izolimi i detyrueshëm, distancimi fizik dhe problemet e tjera janë duke lënë pasojat e tyre tek niveli i stresit. Zëri i Amerikës kontaktoi një terapiste të shëndetit mendor në kryeqytetin amerikan, Uashington D.C. Le të dëgjojmë në vazhdim këshillat që ajo jep.

“Doja të bëhesha terapiste kur fillova universitetin. Mendova se do të bëhesha mësuese dhe më pas mora kursin fillestar të psikologjisë. Dhe vërtet u magjepsa duke dëshiruar të mësoja për njerëzit, si ata punojnë dhe pse ata bëjnë dhe thonë gjëra të caktuara.

Unë mendoj se kam qenë gjithmonë dikush që njerëzit e shikojnë si personi me të cilin mund të flasin, si një ndihmë, dhe kjo më pëlqen vërtet. Pra, nuk kishte asgjë që ndodhi posaçërisht, por thjesht ndodhi. Unë gjithmonë kam dashur të ndihmoj njerëzit”, thotë Danielle Blessing Taylor, teraspite e shëndetit mendor.

“Të gjithë po punojnë nga shtëpia dhe po kalojnë më shumë kohë me familjen e tyre. Kështu që, koha e udhëtimit që njerëzit bënin duke u kthyer nga puna, dhe mundësia për t’u shkëputur dhe për t’iu larguar gjithë stimulimeve, humbet gjatë pandemisë. Dhe kështu, njerëzit po përjetojnë shumë stres, ankth, shumë vështirësi në përpjekjen për të vendosur përsëri rutinën në jetën e tyre”, thotë zonja Taylor.

“Është me të vërtetë e dobishme që njerëzit të vendosin një rutinë në jetën e tyre, siç e kishin kur punonin. Ata kishin një rutinë. Zgjoheshin në një kohë specifike, bënin ushtrimet në një kohë specifike, hanin darkë në një kohë të caktuar. Pra, të gjitha këto gjëra të përpiqen t’i rikrijojnë. Gjithashtu, të mundësojnë kohën gjatë së cilës të mos mendojnë ose flasin për pandeminë, ose stresin, ose ndonjë gjë negative për veten dhe marrëdhënien; mendoj se është me të vërtetë e dobishme”, thotë zonja Taylor.

“Është kjo faza ku të gjithë gjendemi tani. Ku të shkojmë që mund të jetë e sigurt për mua dhe për partnerin tim, ose me këdo që po jetoj. Nëse njerëzit duan të vijnë në shtëpinë time, cilin duhet të lejoj? Dhe, a duhet të vesh një maskë? Apo nuk duhet të mbaj maskë? A janë të sakta lajmet dhe kë duhet të dëgjoj? Dhe kështu pra ankthi përhapet.

Të përpiqemi të gjejmë ato pak gjëra që mundemi për të mbajtur veten nën kontroll, qoftë mendjen, trupin, frymëmarrjen dhe gjëra të tilla. Por pastaj gjithashtu ndërrimi i kursit dhe trajnimi i trurit se si të mendojmë, se çfarë mund të bëjmë tani, në vend të asaj që nuk mund të bëjmë në të ardhmen e afërt, në jetën tonë”, thotë zonja Taylor.

“Ka shumë ankth financiar tani. Njerëzit që kanë humbur punën, ose që janë duke u shkurtuar ose shkarkuar.

Gjëja më e madhe është të qenit i durueshëm, duke kuptuar se po kalojmë një kohë vërtet traumatike dhe një krizë. Dhe gjithashtu duke parë anët pozitive. Shumë njerëz po thonë, ok pra jam pa punë. Le të shohim pse kjo është një gjë e mirë tani. Unë mund të kem më shumë kohë me familjen time, kohë që nuk do ta kisha patur kurrë. Dhe nuk do ta kem më këtë shans. Pra, të përpiqemi të jemi mirënjohës dhe të vlerësojmë të gjitha ato gjërat e vogla”, thotë znj. Taylor.

voa

SHBA, mbi 5 milionë të infektuar nga koronavirusi

pacient me Covid 19Numri i të infektuarve nga koronavirusi në Shtetet e Bashkuara ka arritur në më shumë se 5 milionë që prej fillimit të pandemisë, sipas të dhënave të gazetës “New York Times”.

SHBA vazhdon të ketë numrin më të lartë në botë të të infektuarve dhe atyre që kanë humbur jetën si pasojë e pandemisë. Deri sot në SHBA rezultojnë mbi 162 mijë të vdekur nga COVID-19.

Një institutit amerikan që ofron të dhëna statistikore mbi shëndetin ka publikuar një model të pandemisë i cili parashikon se deri më 1 dhjetor të këtij viti numri i vdekjeve në SHBA do të arrijë në rreth 300 mijë, nëse amerikanët nuk fillojnë të mbajnë maska vazhdimisht. Drejtori i institutit doktor Christopher Murray tha në një deklaratë se nëse 95 përqind e amerikanëve do të mbanin maska, do të shpëtoheshin më shumë se 66 mijë jetë njerëzisht.

Të mërkurën Doktor Anthony Fauci i tha agjencisë “Reuters” se deri në fund të vitit mund të zhvillohet një vaksinë që funksionon e është e sigurt. Por presidenti Trump ofroi një qasje më optimiste, duke thënë se ishte e mundur që Shtetet e Bashkuara të kishin një vaksinë kundër koronavirusit deri për zgjedhjet presidenciale të 3 nëntorit.

voa

Universiteti Imperial në Londër zgjeron testimin e vaksinës kundër COVID-19

vaksinaShkencëtarët në Londër që kanë prodhuar një vaksinë sintetike me dozë të ulët për COVID-19, po e zgjerojnë testimin e saj tek më shumë vullnetarë. Ekipi që drejton projektin thotë se synimi është prodhimi i një vaksine me kosto të ulët që do të jetë e gatshme për të gjithë botën.

Në një qendër sekrete në Londër vullnetarët po përgatiten të marrin dozën e dytë të vaksinës të zhvilluar nga shkencëtarët në universitetin Imperial të Londrës.

Philip-i thotë se dëshironte të merrte pjesë në prova pasi lexoi njoftimin se kërkoheshin vullnetarë.

Mbi një muaj më parë ai u bë një nga vullnetarët e parë në fazën e sigurisë së testimit.

“M’u tha se po marr vaksinën e vërtetë. Ka një grup të vogël që marrin vaksinën dhe kontrollohen për ndonjë reaksion apo efekt anësorë. Por deri tani çdo gjë po shkon në rregull,” thotë Philip.

Si shumë të tjerë, Philipi është i izoluar në shtëpi, i pezulluar nga puna. Por ai thotë se fakti që po merr vaksinën nuk i ka ndryshuar gjërat për të.

“Vazhdoj jetën normalisht, duke bërë më të mirën që mundem. Nuk kam ndryshuar mënyrën e veprimeve përveç vënies së maskës, larjes së duarve dhe qëndrimit në distancë.”

Në dallim nga vaksinat që prodhohen nga pjesë, ose versionet e dobësuara të virusit, studimi i universitetit Imperial përdor copëza të kodit gjenetik . Metoda quhet ARN.

Në këto kohë kur gara për një vaksinë COVID-19 po mbizotëron mendjet e njerëzve dhe titujt e lajmeve është e lehtë të harrohet se sa të tensionuar ishin bërë disa njerëz nga vaksinat.

Para pandemisë ka pasur një rritje në të gjithë botën të rasteve të fruthit dhe ekspertë të sëmundjeve infektive paralajmëruan prindërit se po rrezikonin shëndetin e fëmijëve të tyre dhe të tjerët duke parandaluar ata të merrnin vaksinën e fruthit.

Katrina Pollock shpreson që përvoja e të jetuarit me një infeksion si COVID-19 do të hapë mendjen e njerëzve për rëndësinë e vaksinave.

“Ne kemi dëgjuar nga kaq shumë nga pjesëmarrësit tanë, se si COVID-i ka ndikuar në jetën e tyre, shpesh në mënyra shumë të vështira. Mendoj se përvoja personale sigurisht që do të ndryshojë kuptimin e njerëzve për infeksionin dhe gjithashtu mënyrën se si parandalohet. Vaksinat janë një strategji shumë e rëndësishme”, thotë Dr. Katrina Polloc

Projekti nuk mbështetet nga një gjigant farmaceutik. Ekipi i universitetit Imperial pretendon se synimi është të prodhojë një vaksinë me kosto të ulët në dispozicion për të gjithë.

Edhe pse thonë se janë optimistë me rezultatet e tyre të hershme, ekipi e di se teknologjia që ata përdorin nuk ka funksionuar në vaksinat e mëparshme.

Philipi nuk e di nëse ajo do të funksionojë këtë herë.

Në vend që të përqendrohet shumë në atë që mund të ndodhë, ai po fokusohet tek e tashmja.

AP

Studimi mbështet teorinë se disa njerëz kanë imunitet të natyrshëm ndaj COVID-19

Iran
FILE – An Iranian woman wears a protective face mask and gloves, amid fear of coronavirus disease (COVID-19), as she walks at Tajrish market, March 20, 2020, in Tehran

Një studim sugjeron që ftohja e zakonshme mund të përgatisë trupin e një personi për të luftuar COVID-19, një zbulim që ndihmon të shpjegohet arsyeja përse njerëzit kanë përgjigje kaq të ndryshme ndaj koronavirusit dhe mund të japin të dhëna për ta luftuar atë.

Studimi pason një hulumtim në maj, i cili tregoi se gjysma e popullsisë mund të ketë një lloj imuniteti të ndërtuar ndaj COVID-19 pa e pasur kurrë më parë virusin. Shkencëtarët raportuan raste të fenomenit në Britani, Gjermani, Hollandë dhe Singapor.

Shkencëtarët dyshuan se kjo “memorje” e imunitetit ishte e lidhur me ata njerëz që kishin luftuar më parë ftohjen e zakonshme. Një studim i botuar të martën në revistën Science përshkruan se si studiuesit nga Instituti La Jolla për Imunologji kërkuan të gjenin prova që mbështesin këtë teori.

Ata analizuan mostrat e gjakut të marra nga lëndë të shëndetshme të mbledhura para pandemisë dhe ekzaminuan qelizat T në ato mostra. Qelizat T ose qelizat e bardha të gjakut, janë pjesa kryesore e sistemit imunitar të trupit, që prodhojnë antitrupa për të shkatërruar qelizat e infektuara.

Studiuesit thonë se qelizat T mbajnë mend infeksionet e shkuara për dekada pasi një person ka pasur një sëmundje të caktuar. Në mostrat që ata analizuan, gjetën prova të qelizave T “të trajnuara” për të luftuar viruset që lidhen me ftohjen e zakonshme. Ata gjithashtu u befasuan kur panë që shumë nga qelizat T në mostër gjithashtu njohën COVID-19 pa qenë të ekspozuara ndonjëherë drejtpërdrejt ndaj tij.

Ata sugjerojnë se kjo ka të ngjarë të nxitet nga ngjashmëri të forta mes koronavirusit të ri dhe viruseve të lidhura me të ftohtit.

Studiuesit thonë se kjo mund t’u japë disa pacientëve një fillim të mirë në luftimin e COVID-19, duke i ndihmuar ata të ndërtojnë një reagim më të fortë imunitar. Kjo mund të shpjegojë arsyen përse disa njerëz marrin virusin dhe kanë pak ose aspak simptoma, ose nuk e marrin virusin fare.

Ata thonë se ka ende shumë të panjohura për mënyrën se si funksionon kjo “memorje” e imunitetit. Shkencëtarët thonë se kjo duhet të vihet në qendër të studimeve të ardhshme mbi përgjigjet e antitrupave dhe zhvillimin e vaksinave.

voa

Kush duhet ta marrë i pari vaksinën e koronavirusit?

vakcinaKush duhet ta marrë i pari vaksinën për COVID-19n? Autoritetet shëndetësore të SHBA shpresojnë që në fund të muajit të ardhshëm të kenë disa udhëzime se si t’i racionojnë dozat fillestare, por ky nuk do të jetë një vendim i lehtë.

“Jo të gjithëve do t’u pëlqejë përgjigjja,” tha Dr. Francis Collins, drejtor i Instituteve Kombëtare të Shëndetësisë, para njërit prej grupeve këshilluese, ndihmën e të cilit ka kërkuar qeveria për të marrë një vendim.

“Do të ketë shumë njerëz që mendojnë se duhet të ishin në krye të listës,” tha Dr. Collins.

Tradicionalisht, në linjën e parë për të marrë vaksinën janë punonjësit shëndetësorë dhe njerëzit më të ekspozuar ndaj infeksionit.

Por Dr. Collins hodhi ide të reja: Sipas tij, duhet patur parasysh shpërndarja gjeografike dhe përparësi t’u jepet njerëzve në zonat që virusi ka goditur më shumë.

Nuk duhen harruar as ata vullnetarë që kanë marrë pjesë në fazën e fundit të testimit, por të cilëve u janë injektuar imitime vaksinash, për të bërë krahasimin me të tjerët që kanë marrë vaksinën e vërtetë.

“Ne ua kemi borxh atyre … është një përparësi e veçantë,” tha Dr. Collins.

Studime në shkallë të gjerë këtë verë synojnë të provojnë se cilat nga vaksinat eksperimentale janë të sigurta dhe efektive. Kompanitë Moderna Inc. dhe Pfizer Inc. filluan javën e kaluar testet që përfundimisht do të përfshijnë nga 30,000 vullnetarë secili; në muajt e ardhshëm do të ketë kërkesa po aq të mëdha për vullnetarë, për të testuar vaksinat e kompanive AstraZeneca, Johnson & Johnson dhe Novavax. Ndërkaq, disa vaksina të zhvilluara në Kinë janë në studime më të vogla të fazës së vonë në vendet e tjera.

Megjithë premtimet e zyrtarëve të SHBA se vendi do të ketë miliona doza, e vërteta është jo shumë e këndshme: Edhe nëse një vaksinë shpallet e sigurt dhe e efektshme, ajo nuk do të jetë e mjaftueshme për të gjithë ata që e dëshirojnë menjëherë, aq më tepër që vaksinat duhen bërë në dy doza.

Si do të vendoset se cila kategori duhet ta marrë vaksinën e para? Qendrat amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve sugjerojnë: Së pari të vaksinohen 12 milion nga punonjësit më të ekspozuar shëndetësorë, ata të sigurisë kombëtare dhe punonjës të tjerë thelbësorë. Më pas, 110 milion njerëz në rrezik të lartë nga koronavirusi: ata mbi 65 vjeç që strehohen në institucionet e kujdesit afatgjatë, ose ata të çdo moshe që kanë shëndet të dobët. Popullata e përgjithshme vjen më vonë në renditje.

Përparësi duhet të jenë edhe popullatat e afrikano-amerikanëve dhe të latinoamerikanëve që janë goditur më tepër se sa të tjerat nga koronavirusi.

Një tjetër përparësi do të ishin të varfërit e qyteteve që jetojnë në kushtet e banesave me shumë njerëz dhe që kanë më pak mundësi për kujdes shëndetësor, apo që nuk mund të punojnë nga shtëpia si amerikanët më të privilegjuar, thotë Dr. Sharon Frey e Universitetit Saint Luois.

Ndërsa Dr. Henry Bernstein i firmës Northwell Health thotë se në këto raste do të ishte me vend vaksinimi i familjeve të tëra në vend që të veçohet një person i vetëm me rrezik të lartë në familje.

voa

Pandemia detyron Kaliforninë të lirojë 8 mijë të burgosur

cdc prisonerPër shkak të rritjes së rasteve të reja me COVID-19, kryetari i bashkisë së Los Anxhelosit Eric Garcetti njoftoi se mund të rivendosë masat e rrepta për qëndrim në shtëpi të popullatës. Njoftimi vjen vetëm disa javë pasi qyteti nisi të lehtësojë kufizimet e vendosura për shkak të pandemisë. Ndërkohë në burgjet nën administrim të shtetit gjendja është përkeqësuar aq shumë sa zyrtarët e Kalifornisë po shohin mundësinë e lirimit të rreth 8 mijë të burgosurve të dënuar për shkelje të vogla të ligjit.

Kalifornia vazhdon të jetë një nga vatrat e koronavirusit me mbi 500 mijë të infektuar në rang shteti që nga fillimi i pandemisë. Situata është veçanërisht e rëndë brenda burgjeve nën administrim të shtetit. Për ta zbutur problemin, zyrtarët thonë se po shqyrtojnë mundësinë e lirimit të 8 mijë të burgosurve të dënuar për shkelje të vogla të ligjit dhe që u ka mbetur më pak se 180 ditë burg. Fillimisht do të lirohen personat mbi 30 vjeç që kanë probleme shëndetësore.

Në Kaliforni rreth 3 mijë të burgosur kanë rezultuar pozitivë me COVID-19. Të paktën dhjetë vetë kanë vdekur. Sipas kritikëve transferimet e të burgosurve shkaktuan përhapjen e shpejtë të virusit në burgje. Që atëherë shteti ka zëvendësuar mjekun kryesor për burgjet. Disa prej ish të burgosurve ndajnë përvojën e tyre në burg gjatë pandemisë.

“E frikshme, e rrezikshme dhe e paparashikueshme!”, thotë një i ish i burgosur.

Të afërmit e të burgosurve si dhe të tjerë persona të ngushtë të tyret, kanë organizuar protesta përpara burgjeve.

“Ata po vdesin aty! Po vdesin! Ma lironi djalin… ”, thotë nëna e një të burgosuri.

Aktivistët që mbrojnë të drejtat e njeriut thonë se situata në burgun e San Quentin nuk është befasuese.

“Burgu i San Quentin është tejet i vjetëruar. Ai ka vetëm një sistem ventilimi që qarkullon ajrin. Pra situata nuk është befasuese për asnjë nga ne. Burgjet nuk janë ndërtuar për të qenë objekte ku mund të ruhet distanca fizike”.

Vanessa Nelson-Sloane është bashkëthemeluese dhe drejtoreshë e një organizate që ndihmon të burgosurit.

“Sipas mendimit tim pasi e kam shqyrtuar me vëmendje situatën ajo që do të ndihmonte më shumë aktualisht është që çdo anëtar i stafit të vendosë maskë. Të burgosurve u kërkohet që t’i mbajnë dhe ata mund të përballen me ndonjë masë disiplinore nëse nuk i vendosin, por për rojet situata është ndryshe. Kjo mendoj se do të ishte gjëja më e rëndësishme që mund të bënim në të gjitha burgjet tani për tani”, thotë Vanessa Nelson-Sloane, drejtoreshë dhe bashkëthemeluese e Aleancës “Ndihmë për të Jetuar”.

Vendimi për lirimin e të burgosurve u mirëpritur nga aleanca, por anëtarët e organizatës janë të shqetësuar se shumë prej ish-të burgosurve nuk do të kenë ndonjë vend ku të shkojnë. Dhe në kushtet kur qendrat për të pastrehët janë të tejmbushura kjo i bën këto vende të rrezikshme gjithashtu për të qëndruar gjatë pandemisë.

voa

Hedhja kudo e pajisjeve të mbrojtes përsonale problem në qytetin e Nju Jorkut

mbeturinat covid19Ndërsa spitalet në Nju Jork trajtojnë valën e pacientëve me COVID dhe ndërsa njerëzit veshin maska dhe doreza në dyqane ushqimore dhe banka, pajisjet për mbrojtje personale të hedhura në rrugët e qytetit po bëhen rrezik për shëndetin dhe mjedisin. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Nina Vishneva tregon se si po e trajton këtë problem qyteti i Nju Jorkut.

“Dorezat dhe maskat janë të hedhura kudo…! …”

Ryan McKenzie zotëron një dyqan të vogël kafeje në qytetin e Nju Jorkut. Dhe ndërsa dyqani i tij punon në gjysmën e kapacitetit, nuk mund të themi të njëjtën gjë për McKenzie – ai harxhon çdo minutë të lirë për të pastruar mbeturinat e lidhura me koronavirusin nga rrugët e qytetit.

“Është një zakon i pështirë që kanë njerëzit dhe për fat të keq mendojnë se thjesht mund ti hedhin gjërat në tokë … Kjo thjesht më shqetëson …”

Ditë pasi u vendosën masat e rrepta të bllokimit në Nju Jork, banorët ishin të lumtur të dilnin përsëri në një qiell të hapur mbi qytet. Derisa ulën kokat poshtë. Në trotuare, hyrjet e dyqaneve, metrotë boshe dhe madje lulishte – maska për fytyrën dhe dorezat e përdorura mbulonin tokën.

“Ne kemi punuar me të vërtetë shumë, sinqerisht, për të edukuar publikun dhe në mediat sociale për të kujtuar njerëzit,” Ne duam që ju të jeni të sigurt gjatë pandemisë, por duam që ndërsa mbroheni të jeni të vetëdijshëm se duhet të mbroni mjedisin. Prandaj, vishni maskat dhe dorezat tuaj – dhe pastaj hidhini në plehra! ‘”

Shqetësimi i ambientalistëve ndahet me autoritetet e qytetit, të cilët po u kërkojnë njerëzve që të hedhin maskat e fytyrës dhe dorezat në vendin e duhur.

Megjithatë, pamja e rrugëve të Manhattan tregon se jo të gjithë i ndjekin këto rekomandime, gjë që është veçanërisht e dëmshme sepse pastrimi i rrugëve është ngadalësuar ndjeshëm gjatë karantinës.

“Duhet ti hedhësh në plehra! Unë e bej! E bëj gjithë kohën! Unë jam një menaxher ndërtese kështu që është ajo që bëj”, thotë Darille, një banor i Nju Jorkut.

“Pastroni pas vetes! Më lejoni të vendos maskën …! Padyshim që kam vërejtur shumë maska dhe doreza kudo! “, thotë Colly banore e Nju Jorkut.

Përhapja e koronavirusit është një shqetësim tjetër – askush nuk e di se kush i ka përdorur maskat dhe dorezat e hedhura.

“Teorikisht është e mundur, që të prekësh një maskë apo doreza të ndotura me SARS-CoV-2, i cili është virusi që shkakton COVID-19. Dhe atëherë prekni gojën, fytyrën ose sytë … mund të jetë një mekanizëm transmetimi”, thotë epidemiologia Saskia Popescu.

Një problem tjetër: plastika e dorezave përfundon në plazhet e qytetit. Ajo që nuk përfundon në oqean, vret zogj dhe breshka dhe përhapet, duke ndotur më tej mjedisin.

“Dorezat përfundojnë në oqean pasi bie shi…”

Dhe ndërsa McKenzie nuk mund të shpejtojë kurimin e qytetit nga koronavirusi, ai të paktën po përpiqet ta mbajë atë të pastër ndërsa të gjithë presin që të kthehen në normalitet.

OBSH: Koronavirusi, një krizë shëndetësore që ndodh një herë në shekull

covid19Një komision i posaçëm i Organizatës Botërore të Shëndetësisë për koronavirusin u mblodh për të diskutuar gjendjen aktuale të pandemisë. OBSH-ja po bën thirrje për solidaritet global në përpjekjet për ta vënë nën kontroll atë.

Komisioni i Emergjencës ra dakord njëzëri për herë të katërt se COVID-19 përbën një çështje urgjente të shëndetit publik me përmasa ndërkombëtare. Kur komisioni e bëri për herë të parë këtë deklaratë më 30 janar, kishte më pak se 100 raste dhe asnjë vdekje jashtë Kinës.

Tani pas gjashtë muajsh, Organizata Botërore e Shëndetësisë njofton për mbi 17 milionë raste në shkallë globale dhe mbi 750 mijë vdekje. Më shumë se gjysma e rasteve të infektimit dhe vdekjeve kanë ndodhur në kontinentin amerikan.

Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus thotë se këto shifra janë një kujtesë e sfidës së jashtëzakonshme që paraqet kjo krizë.

“Pandemia është një krizë shëndetësore që ndodh një herë në shekull, efektet e së cilës do të ndjehen për dekada me radhë. Shumë vende që besonin se e kishin lënë pas fazën më të rëndë, po përballen tani me valë të reja”, tha ai.

Afro 35 ekspertë dhe këshilltarë që morën pjesë në takim virtualisht, kanë hartuar një sërë rekomandimesh për të orientuar përpjekjet kombëtare dhe ndërkombëtare për të luftuar pandeminë. Një prej tyre është që të bashkërendohen angazhimet rajonale dhe globale për zhvillimin e vaksinave dhe mjekimeve.

Zoti Tedros tha se i kupton shpresat për gjetjen e një vaksine dhe mjekimeve për të trajtuar sëmundjen, megjithatë ai bën thirrje për një ulje të pritshmërive.

“Megjithëse zhvillimi i vaksinës po bëhet me shpejtësi, ne duhet të mësohemi të bashkëjetojmë me virusin dhe ta luftojmë me instrumentet që kemi”, tha ai.

Komisioni i Emergjencës thotë se shëndeti publik dhe masat e sjelljeve sociale janë disa nga mjetet më të mira që kanë komunitetet për të luftuar koronavirusin, përfshirë testimin, identifikimin, distancimin fizik dhe larjen e duarve.

Komisioni këshillon që shtetet të kenë sisteme vëzhgimi të koronavirusit me bazë në komunitete dhe u bën atyre thirrje që të ndajnë informacion për masat e udhëtimit, bazuar në vlerësimin e rrezikut në mënyrë që udhëtimi ndërkombëtar të rifillojë në mënyrë të sigurt.

Po ashtu i nxit shtetet që të luftojnë keqinformimin dhe informacionin e rremë për COVID-19 që minon përpjekjet për të luftuar pandeminë.

voa

Alcajmeri mund të zbulohet përmes një analize të gjakut

AlcajmerStudimet mbi një analizë eksperimentale të gjakut për sëmundjen Alcajmer tregojnë se ajo është shumë e saktë të dallojë njerëzit e prekur nga sëmundja, thonë shkencëtarët. Ky zbulim po shton shpresat për një mënyrë të thjeshtë dhe të besueshme në diagnostikimin e kësaj forme të sëmundjes mendore në të ardhmen. Hulumtuesit thonë se zbulimi është një qasje e re e cila ende kërkon më shumë prova.

Alcajmeri është një nga format më të zakonshme të sëmundjeve mendore. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë rreth 50 milionë njerëz në botë vuajnë nga sëmundje mendore dhe nga këta, rreth 70 përqind kanë alcajmer. Barnat aktuale lehtësojnë përkohësisht simptomat dhe nuk ngadalësojnë degradimin e trurit.

Autori kryesor i studimit është Profesori Oskar Hansson me Universitetin e Lundit në Suedi. Një vit më parë, shkencëtarët njoftuan rezultate inkurajuese nga analizat eksperimentale të gjakut që masin nivelet jo normale të amiloidit, një nga dy proteinat që shumohen dhe dëmtojnë trurin.

Eksperimentet e reja përqendrohen tek proteina tjetër e quajtur tau. Studimi zbulon se një formë e veçantë e proteinës tau e quajtur p-tau217, është një tregues i besueshëm i ekzistencës së ajcajmerit.

“Mbledhim kampione gjaku nga pacientë që besojmë se kanë sëmundjen. Zakonisht ata kanë një lloj humbje të kujtesës, mund të jetë alcajmer, apo diçka tjetër. Masim shkallën e proteinës tau që besojmë se është shkaktari kryesor i sëmundjes alcajmer. Suksesi është se tani jemi në gjendje të masim shkallën e proteinës tau në gjak, në një mënyrë shumë të saktë, që na ndihmon të diagnostikojmë pacientët me sëmundjen e alcajmerit”, thotë profesori Oskar Hansson.

Profesori Hannson kreu studimin me më shumë se 1,400 pjesëmarrës. Në studim u përfshinë individë me shkallë të ndryshme të sëmundjes alcajmer dhe probleme të tjera neurologjike.

Një pjesë e studimit në Arizona përfshiu edhe 81 njerëz që e kanë dhuruar trurin e tyre pas vdekjes. Hulumtuesit ishin në gjendje të zbulonin se analizat e gjakut kur ata ishin gjallë, përputheshin me provat e sëmunjdes më vonë.

Pjesa e studimit në Kolumbi përfshiu njerëz me një gjen të rrallë që çon në prekjen nga sëmundja e alcajmerit në moshë të re, zakonisht në të 40-tat.

Profesori Hannson dhe kolegët e tij besojnë se kjo analizë e gjakut mund të zbulojë sëmundjen më herët.

“Kjo analizë e zbulon herët sëmundjen e alcajmerit. Edhe kur pacienti ka probleme shumë të vogla kujtese, analiza është shumë e saktë. Fatkeqësisht shumë njerëz me alcajmer nuk diagnostikohen dhe rrjedhimisht nuk marrin trajtimin e duhur. Në disa raste të tjera, ka njerëz që diagnostikohen gabimisht me alcajmer. Shpresojmë që kjo arritje të ndihmojë në pakësimin e diagnostikimit të gabuar.”

66 vjeçari Mats Eneroth u diagnostikua me alcajmer pas një vizite në klinikën “Memory”. Ai po mjekohet për të lehtësuar simptomat. Ai dhe familja e tij po përgatiten për të papriturat që sjell sëmundja.

“Në vend që të merret kampion nga lëngu i shtyllës kurrizore, analiza bëhet përmes gjakut. E mira është se mëson për gjendjen para se të përkeqësohesh dhe gjen ndihmë dhe mbështetje për të patur një jetë sa më pranë normales.”

Kolegia e zotit Hannson, Shorena Janelidze, shpjegon se si analizohet gjaku.

“Kjo është pajisja që lexon testin, e përbërë nga një kamera me rezolucion të lartë. Rezolucioni i lartë na mundëson të shohim shenjat e kuqe që tregojnë përqëndrimin e lartë të proteinës tau.”

Saktësia e rezultateve të analizës së gjakut për zotin Hansson shkon nga 89 deri 98 përqind. Analiza u krijua nga kompania amerikane farmaceutike Eli Lilly. Studimi u financua nga Instituti Kombëtar i Shëndetit i Shteteve të Bashkuara, qeveria e Suedisë, Shoqata e Alcajmerit dhe fondacione të tjera.

voa