Kategoritë: Shëndeti

Uashingtoni mbështet mbylljen e bareve ndërsa përhapet COVID-19

North Shore TavernNjë këshilltare e lartë e Shtëpisë së Bardhë shprehu mbështetje të mërkurën për mbylljen e bareve në Shteteve të Bashkuara ndërsa vendi po përjeton shtimin e rasteve me koronavirus. Numri i rasteve besohet të jetë rezultat i frekuentimit të bareve nga të rinjtë dhe mosrespektimi i distancimit fizik.

Të paktën 19 nga 50 shtetet amerikane kanë ndaluar hapjen e ekonomive të tyre ndërsa më shumë se 40 mijë raste me COVID-19 janë raportuar gjatë secilës ditë të fundit. Në 37 shtete, numri i rasteve të konfirmuara po rritet, dhe nuk po bie sikurse ka ndodhur në të kaluarën.

Guvernatorët në të paktën gjashtë shtete kanë dhënë urdhër për mbylljen e bareve pas disa javësh që patën lejuar hapjen e tyre. Guvernatori i Nju Jorkut Andrew Cuomo tha të mërkurën se shërbimet brenda restoranteve në qytetin e Nju Jorkut do të shtyhen deri kur të ndryshojë gjendja dhe kjo veprimtari të jetë e sigurtë dhe e kujdesshme.

Këshilltarja e Shtëpisë së Bardhë Kellyane Conway tha gjatë një interviste me kanalin televiziv Fox News se vendimet me të cilat përballen shtetet sot janë një zgjedhje mes mbylljes së bareve tani dhe mundësisë për rihapjen e shkollave në gusht dhe shtator.

“Kam diçka për të thënë: Duhet të kemi përparësi në shtetet amerikane dhe në vendin tonë. A dëshironi të hapni baret tani, apo dëshironi të hapni shkollat dhe kopshtet pas disa javësh?”

Ajo tha se mbështet të dytën.

“Unë votoj për variantin e dytë, jo sepse kam katër fëmijë në moshë shkollore por sepse është thelbësore hapja e shkollave që fëmijët të vazhdojnë rutinën normale dhe mbështetjen strukturore. Mendoj se është një sistem i rëndësishëm për vendin tonë dhe pastaj njerëzit do të jenë në gjendje të rikthehen në punë.”

Shqetësimet e zotit Fauci

Por vendimet për shkollat dhe prindërit me fëmijë të moshave shkollore shpesh nuk janë të lehta. Zyrtarët e shkollave dhe unversiteteve në mbarë vendin po mundohen për të gjetur mënyrat se si dhe nëse duhet të hapin shkollat që u mbyllën në mars si rezultat i koronavirusit. Situata detyroi shkollat dhe mësuesit që të zhvillonin mësime në internet. Vendimet për vitin e ardhëshëm shkollor në Shtetet e Bashkuara janë ende në përpunim e sipër.

Në një distrikt pranë kryeqytetit amerikan, prindërve iu ofrua zgjedhja që fëmijët e tyre të studionin përmes internetit ose të frekuentonin shkollën dy ditë në javë dhe tre ditë në internet. Por pastaj mësuesit hezituan të mbështesin planin për mësime të kufizuara në shkollë.

Dr. Anthony Fauci, specialisti kryesor për sëmundjet ngjitëse në Shtetet e Bashkuara, u tha ligjvënësve të martën se ai ishte shumë i shqetësuar rreth shtimit të rasteve me koronavirus në vend. Ai drejton Institutin Kombëtar për Alergjitë dhe Sëmundjet Ngjitëse dhe dëshmoi para një komisioni të Senatit për shëndetësinë.

“Tani kemi 40 mijë raste të reja në ditë. Nuk do të befasohesha nëse numri shkon në 100 mijë raste në ditë nëse nuk kjo nuk ndryshon. Ndaj jam shumë i shqetësuar.”

Optimizmi nga zoti Pence

Nënpresidenti Mike Pence, i cili kryeson ekipin e Shtëpisë së Bardhë në trajtimin e situatës ndaj koronavirusit, në një bisedë me gazetarët theksoi anën pozitive të situatës aktuale para udhëtimit të tij në Arizona, një prej zonave më të goditura me koronavirus.

“Vdekjet janë në nivelin më të ulët që nga muaji mars. Aktualisht jemi në një gjendje më të mirë se ishim katër muaj më parë, e madje dy muaj më parë.”

Përveç Arizonës, zoti Pence do të vizitojë Teksasin gjatë kësaj jave, një tjetër zonë e goditur rëndë nga koronavirusi.

Gjatë seancës dëgjimore të ditës së martë, ligjvënësi republikan Lamar Alexander theksoi rëndësinë e rihapjes së shkollave dhe i bëri thirrje Presidentit Donald Trump dhe publikut që të përdornin maskat për të ndihmuar në parandalimin e përhapjes së koronavirusit.

“Fatëkeqësisht, kjo praktikë e thjeshtë e shpëtimit të jetës është bërë pjesë e një debati politik që thotë se nëse mbështet Trumpin, nuk duhet të përdorësh maska. Nëse je kundër Trumpit, e vë maskën. Prandaj i kam sugjeruar presidentit që herë pas herë të përdorë maskat, edhe pse nuk ka shumë raste kur është e nevojshme që ai të bëjë këtë gjë.”

Zoti Alexander shtoi se Presidenti Trump ka miliona mbështetës që do të ndiqnin këshillat e tij. Sekretarja e shtypit të Shtëpisë së Bardhë Kayleigh McEnany u pyet rreth kësaj gjatë një konference të martën.

“Presidenti është njeriu më i testuar në Amerikë për COVID-19 dhe kështu që ai nuk ka nevojë të përdorë maskën.”

Shtetet e Bashkuara me më shumë se 127 mijë raste vdekjesh me koronavirus dhe 2,6 miljon raste të konfirmuara infektimesh, është vendi i goditur më rëndë në botë.

voa

Shqetësimet në Amerikë mbi shtimin e rasteve me koronavirus

Zëvendës Presidenti Mike PenceMes shqetësimeve të vazhdueshme mes pjestarëve të ekipit të Shtëpisë së Bardhë për trajtimin e situatës së koronavirusit, Zëvendës Presidenti Mike Pence i cili drejton përpjekjet, po vë theksin tek ana pozitive.

“Shkalla e vdekjeve është më e ulëta që nga marsi”, u tha zoti Pence gazetarëve të martën gjatë një vizite zyrat qendrore të Sherbimit Shëndetësor Publik. “Jemi në një gjendje më të mirë se katër muaj më parë, madje edhe dy muaj më parë.”

Zoti Pence vuri në dukje se janë 12 shtete me raste në rritje dhe përqindje pozitive dhe 28 shtete të tjera që kanë njërën prej këtyre dukurive.

Zoti Pence po vizion dy nga shtetet e goditura më rëndë këtë javë, Arizonën dhe Teksasin.

Një ekip prej 62 specialistësh të fushës së mjekësisë, të dislokuar nga Administrata Federale për Menaxhimin e Emergjencave, aktualisht gjenden në Arizona, njoftoi zoti Pence.

Të martën numri i rasteve me koronavirus në Teksas u rrit me 6,975 raste, rritja më e madhe ditore që nga fillimi i pandemisë, sipas departamentit të shëndetit të atij shteti.

Të 50 shtetet amerikane po rihapin ekonomitë e tyre, sipas zotit Pence. Megjithatë 16 shtete kanë ngadalësuar hapat në lejimin e disa aktiviteteve, një veprim të cilin zoti Pence tha se e mbështet plotësisht.

“Do të ngadalësojmë përhapjen. Do të rrafshojmë kurbën. Do të shpëtojmë jetë”, parashikoi ai.

Specialisti kryesor i sëmundjeve infektive, Dr. Anthony Fauci i cili drejton Institutin Kombëtar për Alergjitë dhe Sëmundjet Ngjitëse, u tha ligjvënësve në Kongres të martën se ai është ‘mjaft i shqetësuar’ lidhur me shtimin e rasteve me koronavirus. Ai foli para Komisionit të Senatit për Shëndetin, Arsimin, Punën dhe Pensionet.

“Tani kemi 40 mijë raste të reja në ditë. Nuk do të habitesha nëse numri shkon në 100 mijë në ditë nëse nuk bëhet kthesë. Prandaj jam shumë i shqetësuar.”

Ndërsa shkollat përgatiten të rihapen në gusht dhe shtator, zoti Fauci tha se ndoshta deri atëherë nuk do të ketë ndonjë vakasinë.

“Duke punuar me kompanitë dhe investimet e bëra nga Kongresi, shpresoj që të kemi doza në dispozicion deri në fillim të vitit që vjen. ”

Kryetari i komisionit, Senatori republikan Lamar Alexander theksoi rendësinë e rihapjes së shkollave ndërsa i bëri thirrje Presidentit Trump dhe publikut që të mbajnë maska për të ndihmuar në parandalimin e shtimit të mëtejshëm të rasteve.

“Fatkeqësisht, kjo praktikë e thjeshtë e shpëtimit të jetës është bërë pjesë e një debati politik që thotë se nëse mbështet zotin Trump, nuk e përdor maskën. Nëse je kundër tij, e përdor”, tha ligjvënësi Alexander në fjalën e hapjes. “Prandaj kam sugjeruar që presidenti duhet të vërë maskën herë pas here, megjithëse nuk ka shumë raste kur ai e ka të nevojshme të vërë maskën.”

Zoti Alexander tha se Presidenti Trump ka miliona mbështetës që do të ndiqnin shembullin e tij.

Sekretarja e shtypit të Shtëpsisë së Bardhë Kayleigh McEnany u pyet rreth kësaj gjatë një konference të martën.

“Presidenti është njeriu më i testuar në Amerikë për COVID-19 dhe kështu që nuk ka nevojë për të vënë maskë”, u përgjigj ajo.

Zëvendës Presidenti Pence theksoi se ai dhe Presidenti Trump kanë përdorur maskat në publik.

“Ne do të respektojmë të drejtën e amerikanëve dhe nxisim ata që të dëgjojnë udhëzimet e autoriteteve lokale shëndetësore”, shtoi ai.

Më shumë se 125 mijë viktima nga COVID-19 ose rreth një e katërta e të gjitha vdekjeve në shkallë botëtore janë raportuar në Shtetet e Bashkuara, megjithëse shumë ekspertë besojnë se numri i të vdekurve në Amerikës është shumë më i lartë.

voa

Kritika për çmimin e lartë të ilaçit për trajtimin e koronavirusit

GILEADProdhuesi i ilaçit që duket se shkurton kohën e rikuperimit për pacientët e sëmurë rëndë me COVID-19, thotë se do të faturojë çmimin prej 2,340 dollarë për një kurs trajtimi tipik për individët e mbuluar nga programet shëndetësore të shteteve amerikane dhe vende të tjera të zhvilluara.

Kompania “Gilead Sciences” njoftoi çmimin të hënën për ilaçin remdesivir, ndërsa tha se për pacientët me siguracione shëndetësore private kura do të kushtonte 3’120 dollarë. Shuma që pacientët do të paguajnë nga xhepi varet nga siguracioni, të ardhurat dhe faktorë të tjerë.

“Jemi në një territor të panjohur me çmimet e ilaçit të ri, një ilaç të ri në kohën e pandemisë”, tha për agjencinë e lajmeve Associated Press Dan O’Day, shefi ekzekutiv i kompanisë Gilead.

“Besojmë se na është dashur të devijojmë nga rrethanat normale dhe të çmojmë ilaçin për të siguruar qasje të gjerë në vend që të bazohemi vetëm tek vlera e ilaçit për pacientët.”

Por çmimi u kritikua menjëherë, ndërsa një grup për konsumatorët e quajti veprimin si fyerje, si rezultat i shumës së parave nga taksapaguesit të investuar për zhvillimin e ilaçit.

Kurat e trajtimit që kompania ka dhuruar për Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera do të përfundojnë brenda një jave, ndërsa çmimet do të zbatohen për ilaçin pas mbarimit të këtyre kurave të dhuruara, tha zoti O’Day.

Në Shtetet e Bashkuara, zyrtarët federalë të shëndetit kanë shpërndarë për shtetet furnizime të kufizuara, ndërsa marrëveshja me kompaninë Gilead do të përfundojë pas muajit shtator. Ata thanë të hënën se qeveria ka siguruar 500 mijë kura shtesë, të cilat kompania Gilead do të prodhojë në korrik për të furnizuar spitalet deri në muajin shtator, duke theksuar se kjo nuk nënkupton se qeveria aktualisht po blinte kaq shumë, vetëm duke siguruar disponueshmërinë.

“Ne duhet të kemi furnizim të mjaftueshëm, por duhet të sigurohemi që është në vendin dhe kohën e duhur”, tha zoti O’Day.

Në 127 vende të varfëra ose me të ardhura të mesme, kompania Gilead po i lejon kompanitë farmaceutike të prodhimit të ilaçeve të zakonshme që të furnizojnë klientët me ilaçin në fjalë. Dy shtete po zbatojnë këtë praktikë duke ofruar ilaçin me një çmim prej 600 dollarësh për kurë.

Çmimi i ilaçit remdesivir ka patur parashikime të shumta që kur u bë i pari ilaç që tregonte përmirësime ndaj koronavirusit, i cili u ka marrë

jetën më shumë se gjysëm milion njerëzve në mbarë botën gjatë gjashtë muajve. Ilaçi ndërhyn në aftësitë e koronavirusit për të kopjuar të dhënat e veta gjenetike.

Në një studim të drejtuar nga qeveria amerikane, remdesiviri shkurtoi kohën e rimëkëmbjes me 31 përqind – mesatarisht 11 ditë nga 15 ditë të pacientëve të trajtuar me kujdesin e zakonshëm. Ilaçi nuk kishte përmirësime të mbijetesës, sipas rezultateve paraprake pas dy javësh mbikëqyrjeje. Rezultatet pas katër javësh mbikëqyrjeje pritet të dalin së shpejti.

Instituti për Rishikime Klinike dhe Ekonomike, një grup jofitimprurës që analizon çmimet e ilaçeve, tha se remdesivir do të kishte një kosto efektive në një shkallë prej 4,580 dollarësh deri në 5,080 dollarësh nëse shpëton jetë. Por njoftimet e kohëve të fundit se një ilaç me kosto të ulët, në kategorinë e steroidëve, i quajtur ‘dexamethasone’ përmirëson mbijetesën, nënkupton se remdesivir duhet të ketë çmimin ndërmjet 2,520 – 2,800 dollarëve, tha grupi.

“Ky është një çmim i lartë për një ilaç që nuk tregon se ul numrin e vdekjeve”, tha përmes një emaili Dr. Steven Nissen me Klinikën e Klivlandit.

“Duke patur parasysh natyrën serioze të pandemisë, do të preferoja që qeveria të marrë përsipër prodhimin dhe shpërndarjen e ilaçit falas. Ilaçi u prodhua duke përdorur fonde të konsiderueshme nga taksapaguesit.”

Peter Maybarduk, një avokat me grupin e konsumatorëve ‘Public Citizen’ e quajti skandaloz çmimin.

“Remdesiviri duhet të jetë publik sepse për prodhimin e ilaçit u përdorën 70 milion dollarë nga fondet publike. Çmimi hedh poshtë çdo nocion se kompanitë farmaceutike do të bëjnë veprimin e duhur në kohën e pandemisë”, tha Dr. Peter Bach, ekspert i politikave shëndetësore me ‘Memorial Sloan Kettering Cancer Center’ në Nju Jork.

“Çmimi mund të kishte qënë i kuptueshëm nëse kompania do të kishte demostruar se trajtimi shpëton jetë. Por kjo nuk ndodhi.”

“Ndërsa për shumë njerëz çmimi i ilaçit remdesivir mund të jetë shokues, nga perspektiva e sistemit shëndetësor, ilaçi mund të shkurtojë me katër ditë shtrimin në spital, atëherë ilaçi ofron një vlerë të arsyeshme”, tha përmes një emaili specialisti i sëmundjeve infektive Dr. Davod Boulware me Universitetin e Minesotës.

Zoti O’Day tha se shkurtimi i kohëzgjatjes së shtrimit në spital kursen rreth 12 mijë dollarë për pacientin. Kompania Gilead thotë se deri në fund të vitit do të ketë shpenzuar 1 miliard dollarë për zhvillimin dhe prodhimin e ilaçit. Ilaçi ka marrë miratimin e qeverisë amerikane për përdorim emergjent dhe kompania Gilead ka aplikuar për të marrë edhe autorizimin e plotë.

voa

Dehumanizimi si tipar i normalitetit të ri pas Coronës

Corona monitoringFrika nga infeksioni i Coronës vazhdon të jetë i lartë në të gjithë botën dhe njerëzit po mësohen me normalitetin e ri, që sipas kryetarit të shoqatës GIA-s, Kanço Stojçev, karakterizohet nga dehumanizimi.

Shoqata Ndërkombëtare për demoskopinë Gallup (GIA) botoi raportin e saj të tretë që nga fillimi i krizës së Coronës. GIA intervistoi rreth 18,000 vetë në 19 shtete, përfshirë edhe disa vende evropiane, si Austria, Bosnje-Hercegovina, Bullgaria, Italia dhe Zvicra.

Sipas kryetarit të kësaj shoqate, Kanço Stojçev, frika nga infeksioni i Coronës vazhdon të jetë i lartë në të gjithë botën edhe pse kurba e infeksioneve dhe numri i vdekjeve ka shënuar rënie. Në SHBA dhe Itali p.sh. respektivisht 71 përqind dhe 79 përqind e të anketuarve vazhdojnë të kenë frikë se me COVID 19 mund të sëmuren ata vetë ose dikush nga familja e tyre. Në total në të 19 vendet e anketuara 67 përqind e njerëzve kanë frikë se mund të infektohen, kurse 30 përqind nuk kanë.

A është frika nga rreziku e ekzagjëruar?

54 përqind e të anketuarve mendojnë se rreziku nga virusi nuk është i ekzagjeruar, kurse 41 përqind medojnë se rreziku është i ekzagjeruar. Ky perceptim është më i lartë në Bosnjë dhe Hercegovinë (66 përqind), Kazakistan (61 përqind), Bullgari (58 përqind) dhe Moldavi (58 përqind).

Dehumanizimi si tipar i normalitetit të ri

Sipas Kanço Stojçev “normaliteti i ri” për të cilin po diskutohet kaq shumë, përbëhet nga diçka jonormale: izolimi. “Qeniet njerëzore janë qenie njerëzore, sepse ndërveprojnë intensivisht. Ndërveprimi në internet është një arritje që plotëson ndërveprimin tonë, por nuk duhet të zëvendësojë realitetin.” – thotë Stojçev.

Ai sjell dy shembuj për atë që e quan “dehumanizim dhe largim nga liria” mësimin online dhe punën nga shtëpia.

Sipas tij shkollimi dhe edukimi nuk kanë të bëjnë vetëm me njohuritë që transmetohen përmes internetit. “Ndërveprimi mes nxënësve nuk mund të zëvendësohet nga mësimi në distancë.” – thotë Kanço Stojçev. Po ashtu edhe “puna nga shtëpia mund të jenë produktive për sa i përket rezultateve – por puna është shumë më tepër sesa rezultatet e saj, puna është një formë themelore e ndërveprimit njerëzor.”

Më optimistët në Kazakistan, më pesimistët në Japoni

41 përqind e të anketuarve besojnë se gjithçka do të normalizohet deri në fund të vitit, 47 përqind nuk besojnë. Më optimistë janë banorët e Kazakistanit (65 përqind), Bullgarisë (61 përqind), Malajzisë (60 përqind) dhe Pakistanit (59 përqind), ndërsa më pak optimistë janë qytetarët e Shteteve të Bashkuara (28 përqind), të Mbretërisë së Bashkuar (20 përqind) dhe të Japonisë (11 përqind). Optimizmi për normalizimin varet qartësisht nga mënyra se si qytetarët e perceptojnë krizën në vendet e tyre dhe atë çfarë bëjnë qeveritë e tyre.

P.sh. në Korenë e Jugut, Malajzi, Zvicër, Kazakistan apo Bullgari, besimi tek masat që kanë marrë qeveritë e këtyre vendeve është relativisht i lartë. Kurse në Japoni (33 përqind), Bosnjë dhe Hercegovinë (36 përqind) dhe Britani të Madhe (38 përqind) ky besim është mjaft i ulët.

dw

Koronavirusi shkakton një gamë shumë më të gjerë problemesh shëndetësore

covid19

ÇIKAGO, 26 qershor – Shkencëtarët sapo kanë filluar të kuptojnë një gamë të gjerë të problemeve shëndetësore të shkaktuara nga koronavirusi i ri, disa prej të cilave mund të kenë efekte të zgjatura për pacientët dhe sistemet shëndetësore për vitet në vazhdim, sipas mjekëve dhe ekspertëve të sëmundjeve infektive.

Përveç problemeve të frymëmarrjes që i bëjnë pacientët të mundohen të mbushen me frymë, virusi që shkakton sëmundjen COVID-19 sulmon shumë sisteme organesh, në disa raste duke shkaktuar dëme katastrofike.

Ne menduam se ky ishte vetëm një virus i frymëmarrjes. Rezulton se ai shkon në pankreas. Shkon në zemër. Shkon në mëlçi, tru, veshka dhe organe të tjera. Ne nuk e vlerësuam që në fillim“, tha Dr. Eric Topol, kardiolog dhe drejtor i Institutit “Scripps Research Translational” në La Jolla, Kaliforni.

Përveç shqetësimeve të frymëmarrjes, pacientët me COVID-19 mund të pësojnë çrregullime të koagulimit të gjakut që mund të çojnë në goditje dhe inflamacion ekstrem që sulmon sisteme të shumta organesh. Virusi gjithashtu mund të shkaktojë komplikacione neurologjike që variojnë nga dhimbja e kokës, marrje mendsh dhe humbjen e shijes ose nuhatjes, deri tek spazmat dhe konfuzioni.

Dhe shërimi mund të jetë i ngadaltë, i paplotë dhe i kushtueshëm, me një ndikim të madh në cilësinë e jetës.

Manifestimet e gjera dhe të shumëllojshme të COVID-19 janë disi unike, tha Dr. Sadiya Khan, një kardiologe në Northwestern Medicine në Çikago.

Me gripin, njerëzit me sëmundje ekzistuese të zemrës janë gjithashtu në rrezik më të madh për komplikacione, tha dr. Khan. Ajo që është befasuese për këtë virus janë përmasat e komplikacioneve që ndodhin jashtë mushkërive.

Dr. Khan beson se do të ketë shpenzime të mëdha për kujdesin shëndetësor dhe barrë të rëndë për individët që i kanë mbijetuar sëmundjes COVID-19.

Rehabilitim më të zgjatur për shumë njerëz

Pacientët që ishin në njësinë e kujdesit intensiv ose me respirator për javë të tëra do të duhet të kalojnë kohë të gjatë në rehabilitim për të rifituar lëvizshmërinë dhe forcën.

Mund të duhen deri në shtatë ditë për çdo një ditë që je në spital për të rikuperuar atë lloj force“, tha dr. Khan. “Është më e vështirë për moshat më të vjetra, dhe nuk mund të kthehesh kurrë në të njëjtin nivel funksioni“.

Ndërsa pjesa më e madhe e vëmendjes ka qenë në pjesën më të vogël të pacientëve që përjetojnë sëmundje të rëndë, mjekët gjithnjë e më shumë po shqyrtojnë nevojat e pacientëve të cilët nuk ishin të sëmurë sa duhet për të kërkuar shtrimin në spital, por ende po vuajnë muaj pasi u infektuan fillimisht.

Sapo kanë filluar studimet për të kuptuar efektet afatgjata të infeksionit, u tha të enjten gazetarëve në një konferencë nëpërmjet telefonit Jay Butler, zëvendësdrejtori për sëmundjet infektive në Qendrat e Shteteve të Bashkuara për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve.

Dëgjojmë raporte sporadike për njerëz që kanë lodhje të vazhdueshme, gulçim“, tha Butler. “Sa kohë do të zgjasë është vështirë të thuhet“.

Ndërsa simptomat e koronavirusit zakonisht fashiten në dy ose tre javë, rreth 1 në 10 persona përjetojnë simptoma të zgjatura, shkruajti të martën në Revistën Mjekësore Britanike Dr. Helen Salisbury nga Universiteti i Oksfordit.

Dr. Salisbury tha se shumë nga pacientët e saj kanë rezultate normale nga grafitë e gjoksit dhe nuk kanë asnjë shenjë të inflamacionit, por ende nuk janë kthyer në normalitet.

Nëse më parë keni vrapuar për 5 kilometra tri herë në javë dhe tani ndjeheni pa frymë pas një ngjitjeje të vetme shkallësh, ose nëse kolliteni pa ndërprerje dhe jeni shumë të lodhur për t’u rikthyer në punë, atëherë frika se mund të mos e rifitoni kurrë shëndetin tuaj të mëparshëm është shumë e vërtetë“, shkruajti ajo.

Doktor Igor Koralnik, shef i sëmundjeve neuro-infektive në Northwestern Medicine, shqyrtoi literaturën aktuale shkencore dhe zbuloi se rreth gjysma e pacientëve të shtruar në spital me COVID-19 kishin komplikacione neurologjike, si marrje mendsh, ulje të gatishmërisë, vështirësi në përqëndrim, çrregullime në aromë dhe shije, spazma, goditje në tru, dobësi dhe dhimbje muskujsh.

Dr. Koralnik, zbulimet e të cilit u botuan në revistën “Annals of Neurology”, ka filluar një klinikë ambulatore për pacientët COVID-19 për të studiuar nëse këto probleme neurologjike janë të përkohshme apo të përhershme.

Dr. Kahn vëren ngjashmëri me HIV-in, virusin që shkakton sëmundjen SIDA. Pjesa më e madhe e vëmendjes fillestare ishte te vdekjet.

Në vitet e fundit, ne kemi qenë shumë të përqendruar në komplikimet kardiovaskulare të të mbijetuarve nga HIV-i“, tha dr. Kahn.

voa

Studimet: Përse vdesin më shumë burra nga COVID-19?

covid19 brisBurrat, gratë dhe fëmijët infektohen njëlloj nga virusi i ri i koronës. Por burrat sëmuren shpesh më rëndë me COVID-19 dhe vdesin më shpesh prej tij. Ndërsa gratë dhe fëmijët janë më pak të rrezikuar.

Që nga fillimi i pandemisë ka spekulime lidhur me arsyen, se përse burrat vuajnë më shumë nga infeksioni me virusin e ri korona: Burrat i kushtojnë më pak vëmendje shëndetit, pijnë më shpesh duhan, ushqehen më keq. Pikërisht brezi i vjetër kishte një mënyrë jo të shëndetshme jetese. Përveç kësaj supozohet se burrat shkojnë me shumë vonesë tek mjeku.

Të dhënat e nismës kërkimore Global Health 50/50 nga më shumë se 20 vende konfirmojnë se gratë infektohen po aq shpesh sa burrat. Por burrat shpesh sëmuren më rëndë nga COVID-19 dhe gjasat që të vdesin nga infeksioni janë më të mëdha. Po të shihet niveli i vdekshmërisë, shpërndarja është një e treta me dy të tretat.

Sigurisht që ndikim kanë edhe me sëmundjet e mëparshme. Për shembull, burrat vuajnë shumë më shpesh nga sëmundjet kardiovaskulare, nga të cilat vdesin më shpesh se gratë.

Përveç kësaj vendimtare është struktura e moshës: sipas Institutit Robert Koch (RKI) në të gjitha grupmoshat deri te 70 deri 79 vjeçarët kanë vdekur dy herë më shumë burra sesa gra. Vetëm pas kësaj moshe raporti fillimisht përafrohet, dhe pastaj në grupmoshën 90 deri 99 vjeç rikthehet siç ishte fillimisht.

Kjo ndoshta ka të bëjë në radhë të parë me faktin se ka më shumë gra të moshuara sesa burra të moshuar. Arsyet e këtij dallimi gjinor nuk i shpjegon dot as RKI.

Receptori ACE2 si porta hyrëse?

Një rol të rëndësishëm luan ndoshta edhe receptori ACE2, sepse ai shërben si një portë hyrëse për sëmundjet e shkaktuara nga koronaviruset COVID-19, SARS dhe MERS. Burrat kanë qenë më të prekur edhe nga MERS, thotë Bernhard Zwißler, Drejtor i Klinikës së Anestesiologjisë në klinikën LMU.

Koronaviruset përdorin receptorin ACE2 si një lloj porte për të hyrë në qelizën mikpritëse.

Sipas një studimi të University Medical Center Groningen  ky receptor ACE2 gjendet në një përqendrim më të lartë te burrat. Këtë ndryshim mes gjinive studjuesit e zbuluan, kur shqyrtuan një lidhje të mundshme ndërmjet receptorit ACE2 dhe dobësisë, insuficiencës kronike të zemrës.

Sipas Bernhard Zwißler momentalisht është duke u studjuar, nëse dhënia e ACE inhibitorëve për uljen e tensionit të gjakut bën që qelizat të krijojnë më shumicë receptorin ACE2 dhe në këtë mënyrë të jenë më të ndjeshme ndaj një infeksioni. Kjo supozohet, por akoma nuk është dëshmuar asgjë.

A i mbron gratë estrogjeni dhe sistemi më i fortë imunitar?

Sistemi imunitar femëror është më rezistent se ai i burrave. Arsye për këtë është hormoni seksual femëror estrogjen, i cili stimulon sistemin imunitar duke vepruar më shpejt dhe masivisht kundër patogjenëve. Testosteroni mashkullor nga ana tjetër pengon mbrojtjen e trupit.

Që sistemi imunitar i grave reagon në përgjithësi më shpejt dhe më fort ndaj infeksioneve virale se ai i burrave, konstatohet edhe tek sëmundje të tjera virale, si gripi apo edhe ftohjet e lehta, pohojnë virologët.

Me sa duket edhe te shakatë lidhur me “ftohjen e meshkujve” ka diçka të vërtetë. Por gratë vuajnë më shpesh nga sëmundjet autoimune, në të cilat sistemi imunitar reagon me tepri dhe sulmon qelizat e veta – një komplikacion i mundshëm edhe për COVID-19.

Përveç kësaj janë edhe “shkaqe gjenetike”, që favorizojnë gratë, thotë virologu molekular  Thomas Pietschmann për DW. Arsyeja është se disa gjene, që kanë të bëjnë me imunitetin, për shembull gjenet që janë përgjegjës për zbulimin e patogjenëve, kodohen te kromozomi X”. Meqenëse gratë kanë dy kromozome X dhe burrat vetëm një, gratë janë në avantazh.

India një rast i veçantë

Studimet nga India tregojnë çuditërisht se atje për gratë rreziku, që të vdesin nga Covid-19, është më i lartë se tek burrat. Sipas studimeve shkalla e vdekshmërisë te gratë e infektuara është gjithsej 3,3 përqind, ndërsa te burrat e infektuar 2,9 përqind. Në grupmoshën e 40 deri 49 vjeçareve 3,2 përqind e grave të infektuara kanë vdekur, në krahasim me 2,1 përqind tek burrat. Në grupmoshën e 5 deri 19 vjeçarëve kanë vdekur vetëm gra.

A i kushtohet më pak vëmendje shëndetit të grave se sa të burrave në Indi?

Arsyet për këtë rast specifik indian po hetohen intensivisht. Ndër të tjera supozohet se gratë janë më të prekurat, meqenëse në Indi ka më shumë gra se burra në moshë të thyer.

Përveç kësaj shëndetit të grave i kushtohet më pak vemendje se shëndetit të burrave. Gratë shkojnë edhe më rrallë te mjeku dhe provojnë të kurohen fillimisht me metoda shtëpie. Ato shkojnë për t’u testuar apo kuruar relativisht më vonë se burrat.

“Se sa ka të bëjë kjo me faktorët biologjikë dhe sa me faktorët socialë, është e paqartë. Gjinia në mjedisin indian mund të përbëjë një faktor kritik”, thotë  SV Subramanian, profesor i shëndetit publik në Universitetin e Harvardit, për BBC.

Edhe nga gripi spanjoll në 1918, në Indi patën vdekur dukshëm më shumë gra se sa burra. Gratë ishin më të prekshme nga infeksioni, sepse shumë prej tyre ishin të paushqyera, qëndronin shpesh të mbyllura në shtëpi të paajrosura dhe me kushte jo të mira higjenike dhe gratë kujdeseshin për të sëmurët e tjerë më shumë se burrat.

Përse fëmijët janë më pak të rrezikuar?

Në rastin e koranavirusit të ri, fëmijët çuditërisht nuk hyjnë më tek më të dobëtit e shoqërisë – për shumicën e fëmijëve sëmundja është relativisht e lehtë dhe shpesh edhe pa simptoma. Nga 8882 personat, që vdiqën në Gjermani që nga fillimi i pandemisë COVID-19, vetëm tre ishin nën moshën 18 vjeç.

Arsyeja për këtë nuk është sqaruar përfundimisht. Mjekët supozojnë se tek fëmijët e vegjël funksionon “sistemi jospecifik” i lindur. Për ta mbrojtur nga patogjenët e parë, nëna i jep fillimisht fetusit, dhe më vonë të porsalindurit përmes qumështit të gjirit, mbrojtjen e veçantë imune.

Në sistemin e lindur imunitar bëjnë pjesë për shembull, fagocitet dhe qelizat vrasëse – këto janë qeliza të bardha të gjakut që sulmojnë të gjithë patogjenët, që hyjnë në trup përmes mukozës ose lëkurës.

Ky “imunizim pasiv” zgjat zakonisht, derisa fëmijët të krijojnë sistemin e tyre imunitar. Deri rreth moshës dhjetë vjeç fëmijët zhvillojnë mbrojtjen e tyre specifike imune. Por edhe pas kësaj sistemi imunitar i tyre është i aftë të adaptohet gjatë gjithë jetës, kur shfaqen patogjenë të rinj.

Fëmijët nuk janë “shpërndarës infeksioni”

Përhapja e COVID-19 sipas moshave ndryshon shumë nga sëmundjet e tjera infektive, ku fëmijët shpesh konsiderohen si “shpërndarës të infeksionit”, meqë ata e përhapin shpejt një virus në të gjithë popullatën.

Që në rastin e koronavirusit nuk është kështu, e dëshmon një studim i kryer me porosi të qeverisë së landit gjerman Baden-Württemberg. Ai po shërben tani si bazë për një kthim sa më të shpejtë dhe gjithëpërfshirës të fëmijëve në kopshte dhe shkolla, në rast se respektohen standardet e higjenës dhe rregullat e distancës.

Por ende mbetet e pasqaruar, nëse fëmijët e infektuar janë po aq ngjitës sa të rriturit e infektuar. Në një studim të shumë diskutuar virologu Christian Drosten nga Charité në Berlin tregoi se fëmijët kanë në fyt po aq viruse sa edhe të rriturit. Në këtë përfundim arritën edhe studime të tjera ndërkombëtare.

Megjithatë vetëm ekzistenca e viruseve në traktin respirator nuk është ende dëshmi, që këto viruse përcillen po edhe aq fort tek të tjerët. Meqenëse fëmijët kanë më pak simptoma, si për shembull më pak kollitje, ndodh që ata janë të infektuar, por infektojnë më pak njerëz, bëjnë të ditur mjekë pediatër dhe mjekë specialistë të higjienës në një deklaratë të katër shoqatave të specializuara.

dw

Agjensitë Hapësinore në SHBA, Evropë dhe Japoni njoftojnë ‘Panelin’ e COVID-19

A screenshot of the COVID19 Earth Observation Dash Board, June 25, 2020. (Courtesy eodashboard.org)
A screenshot of the COVID19 Earth Observation Dash Board, June 25, 2020. (Courtesy eodashboard.org)

Përfaqësuesit nga të tre agjencitë njoftuan fillimin në një telekonferencë të enjten me menaxherë dhe administratorë pjesëmarrës nga Italia, Japonia dhe Uashingtoni.

Ideja, thonë ata, është të sigurohet një pamje nga hapësira se si modelet e ndryshimit të veprimtarisë njerëzore të shkaktuara nga pandemia kanë ndikuar dukshëm në planet.

Agjensitë thonë se bashkuan të dhënat e tyre për t’i dhënë publikut dhe politikëbërësve një mjet unik për të ekzaminuar ndikimet afatshkurtra dhe afatgjata të kufizimeve të lidhura me pandeminë, të zbatuara në të gjithë botën. Agjencitë vazhdimisht do të shtojnë të dhëna në panel pasi vëzhgime të reja që vijnë nga satelitët dhe instrumentet e tjerë të vëzhgimit.

Sipas një njoftimi të NASA-s, projekti filloi të marrë formë në prill, kur të tre agjencitë formuan një grup pune për të identifikuar të dhënat më të rëndësishme satelitore, për të zgjedhur zonat me interes dhe për të zhvilluar mënyra për ta ndarë atë informacion në mënyrë efektive.

Ndryshimet në cilësinë e ajrit në të gjithë botën ishin ndër ndikimet e para të dukshme të urdhrave të qëndrimit në shtëpi gjatë pandemisë dhe pakësimi në aktivitetin industrial që u pa nga vëzhgimet satelitore. Ata gjithashtu kanë monitoruar ndryshimet në cilësinë e ujit dhe aktivitetin ekonomik dhe bujqësor në të gjithë botën.

Agjensitë thonë se paneli do të jetë një mjet i fuqishëm për të ekzaminuar sesi ka ndryshuar pandemia botën, informacion i rëndësishëm për të pasur ndërsa punohet drejt mëkëmbjes.

voa

Zyrtarët e shëndetësisë dëshmojnë në Kongres mbi masat ndaj koronavirusit

KongresZyrtarë të lartë të Shëndetit Publik kanë dalë përpara një komisioni të Kongresit të martën ndërsa vendi po përballet me një rritje të rasteve të reja me koronavirus. Ndër ata që janë planifikuar të flasin përpara ligjvënësve të Komisionit të Energjisë dhe Tregtisë në Dhomën e Përfaqësuesve mbi masat e marra nga administrata Trump si përgjighë ndaj krizës, janë Dr. Anthony Fauci kreu i Institutit Kombëtar për Alergjitë e Sëmundjeve Infektive, drejtori i Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve Dr. Robert Redfield, shefi i Administratës së Ushqimit e Barnave Dr. Stephen Hahn dhe Adm Brett Giroir, kreu i Shërbimit Shëndetësor Publik.

Zoti Fauci është një ndër ekspertët e shëndetit publik që thotë se njerëzit nuk duhet të përqendrohen tek një valë e dytë e virusit pasi vendi ende nuk ka dalë nga vala e parë e tij. Shumë shtete po lehtësojnë kufizimet e vendosura për të ndaluar përhapjen e virusit, pavarësisht rritjes së numrit të infeksioneve të reja në rreth gjysmën e 50 shteteve amerikane. Në një postim në twitter të martën Presidenti Donald Trump shkruante se infeksionet me koronavirus po rriten “sepse ne po testojmë shumë më tepër se çdo vend tjetër dhe testimet po zgjerohet gjithnjë e më shumë”.

Zoti Trump tha gjatë një tubimi fushate të shtunën në Tallsa të Oklahomës se ai do t’i kërkonte administratës së tij ta ngadalësonte procesin e testimeve pasi kryerja e sa më shumë prej tyre do të rriste numrin e të testuarve pozitivë. Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë janë përpjekur ta distancojnë vetëm nga komentet e tij, duke thënë se ato nuk u thanë seriozisht.

Guvernatori i Teksasit Greg Abbott tha të hënën se rivendosja e kufizimeve do të ishte mjeti i fundit që do të përdorej ndaj situatës ndërsa shtoi se virusi po përhapet në “norma të papranueshme”. Ai nuk pranoi të nxjerrë një urdhër për të detyruar përdorimin e maskave në publik.

Teksasi ka shënuar rekorde ditore në infeksione të reja për gati dy javë dhe rastet e shtrimit në spital po rriten gjithashtu. Shteti fqinj Luiziana i tejkaloi të 3 mijë vdekjet për shkak të COVID-19 dhe për shkak të rritjes së infeksioneve të reja guvernatori John Bel Edwards tha do të mbante në fuqi kufizimet aktuale të cilat skadojnë të premten.

Shkalla e shtrimit në spitale është rritur gjithashtu në Xhorxha. Numri i rasteve të reja me COVID-19 ka shënuar rritje në më shumë se 12 shtete. Aktualisht vendi ka më shumë se 120 mijë të vdekur dhe 2.3 milionë raste me koronavirus prej fillimit të pandemisë.

voa

25 vjet nga miratimi i ilaçit që revolucionarizoi luftën kundër sidës

HIV25 vjet më parë në qershor, në Shtetet e Bashkuara filluan provat klinike për një ilaç që rezultoi të ishte trajtimi i parë efektiv i sëmundjes së sidës. Kjo nxiti prodhimin e një gjenerate ilaçesh që shpëtuan një numër të madh jetësh dhe ende po ndihmojnë në parandalimin e përhapjes së virusit. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Carolyn Presutti i hedh një vështrim kohës kur epidemia e sidës po përhapej pa kontroll, dhe na prezanton me një njeri që nuk do të ishte gjallë sot pa përdorimin e këtyre ilaçeve.

Kevin Lee Taylor ishte 22 vjeç kur një infermiere i tha se ai ishte infektuar me virusin HIV.

E shikova atë dhe e pyeta: çfarë kam unë? Ajo më tha se isha i infektuar me HIV. Unë nuk kisha dëgjuar më parë për virusin HIV.

Një mjek pastaj hyri në dhomë dhe i tha zotit Taylor:

Rregullo punët tuaja sepse nuk ka shërim. Nuk ka trajtim. Nuk mund të bëjmë asgjë.

I tronditur dhe i shtangur, Taylor u kthye në shtëpinë e tij në Riçmond të Virxhinias.

Ishte viti 1985. Në atë kohë, ekzistonte një stigmë ndaj njerëzve të infektuar me virusin HIV, që shkakton sëmundjen e sidës. Njerëzit shmangnin personat me këtë sëmundje, diçka që Taylor e pa në një raport lajmesh atë natë.

Protestat shpërthyen në një shkollë në Indiana kundër ardhjes së nxënësit Ryan White, i cili ishte diagnostikuar me sëmundjen e sidës pas një transfuzioni gjaku.

Po mendoja, nëse ata janë kaq armiqësor ndaj një nëntë vjeçari të bardhë, a mund ta imagjinoni se si do të reagonin ndaj meje?”

Kështu që Taylor, një homoseksual, nuk i tregoi askujt për sëmundjen dhe ishte pa simptoma me vite. Përfundimisht ai u shtrua në spital kur sistemi i tij imunitar u dobësua shumë nga sida.

Nuk kishte trajtime efektive për sidën dhe në vitin 1995, më shumë se 300,000 amerikanë vdiqën nga kjo sëmundje.

Ajo po vriste homoseksualët dhe askush nuk brengosej për këtë”, tha zoti Taylor.

Për vite me radhë, grupe si ACT UP organizuan protesta, në të cilat bëhej thirrje për më shumë fonde për trajtimet për sidën.

Në intervistën e tij të fundit në kamera para se të vdiste në maj, themeluesi organizatës ACT UP, Larry Kramer i tha Zërit të Amerikës se komuniteti i të infekuarve me sidën ndjehej i braktisur.

Kështu që ne po vepronim “të vetëm” në përpjekjet për t’i treguar botës se po vdisnim nga ky virus misterioz që po vriste të gjithë të infektuarit“, tha zoti Kramer.

Organizata e zotit Kramer, me sloganin “Heshtja = Vdekjen”, sulmoi Administratën amerikane të Ushqimit dhe Ilaçeve, e cila miraton përdorimin e ilaçeve të reja.

Richard Klein punonte për këtë agjenci në atë kohë.

Unë mendoj se kjo ishte një thirrje rizgjimi për Agjencinë e Ushqimit dhe Ilaçeve, sepse ata arritën të mbyllnin ndërtesën dhe agjencinë“, tha Richard Klein, Drejtor i Programit për Sidën në Administratën e Ushqimit dhe Ilaçeve.

Dalëngadalë, ndryshimi filloi të ndodhte. Aktivistët e AIDS-it u emëruan si këshilltarë pacientësh në komisionet këshilluese të Agjencisë së Ushqimit dhe Ilaçeve.

Studimet e financuara nga qeveria u përqëndruan në mënyrat e rritjes së nivelit të mbijetesës për të infektuarit me HIV.

Provat klinike dhe shqyrtimi i ilaçeve u shpejtuan, duke përfshirë një lloj të ri të quajtur frenues të proteazës. Kur u kombinuan me ilaçe të tjera, ato bllokuan aftësinë e virusit për t’u riprodhuar dhe për të rritur rezistencën ndaj trajtimeve.

Papritmas ne krijuam një pengesë të pakapërcyeshme për virusin për t’u bërë rezistent ndaj tre ilaçeve të kombinuara. Dhe kjo bëri një ndryshim të madh“, tha Richard Klein, Drejtor i Programit për Sidën në Administratën e Ushqimit dhe Ilaçeve.

Në qershor të vitit 1995, Administrata e Ushqimit dhe Ilaçeve autorizoi një studim të ilaçit sekuinavir, frenuesit të parë të proteazës. Në dhjetor, me një shpejtësi të madhe për qeverinë, ai u miratua si pjesë e kombinimit të parë efektiv dhe të qëndrueshëm të ilaçit. Për dekada me radhë, Dr. Anthony Fauci ka udhëhequr përpjekjet e qeverisë amerikane në luftën kundër virusit HIV.

Dr. Anthony Fauci, Drejtor i Institutit Kombëtar të Alergjive dhe Sëmundjeve Infektive- skype

Ai (ilaçi) transformoi plotësisht jetën e personave të infektuar me HIV, sepse ishte hera e parë që kishim ilaçe mjaft të efektshme kundër HIV-it“, tha ai.

Në mesin e personave të shëruar ishte edhe Kevin Lee Taylor. Tani 57 vjeç, ai ende po përdor ilaçet që e kanë mbajtur gjallë për dekada.

Jo për t’u shëruar, por të paktën për të patur një lloj jete më të mirë krahasuar me gjendjen e mëparshme, kur thjeshtë ishe në pritje të fundit tënd“, tha ai.

Më shumë se një milion amerikanë jetojnë me HIV sot, dhe më shumë se 37 milionë njerëz në nivel global.

Ndërsa niveli i vdekshmërisë ka rënë, zbulimi i një vaksine ose një shërimi është ende i pakapshëm.

voa

OBSH: Pandemia e virusit Corona në një fazë të rrezikshme

covidShumë prej kufizimeve për Coronën janë hequr dhe gradualisht njerëzit po rikthehen në jetën normale. Por OBSH-ja paralajmëron që distanca fizike duhet të vazhdojë të respektohet.

Megjithë lehtësimin e masave të karantinës në Evropë pandemia e virusit Corona nuk ka marrë fund, përkundrazi “pandemia është duke u përshpejtuar,” tha shefi i Organizatës Botërore të Shëndetit (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus në Gjenevë. Brenda një dite u raportuan më shumë se 150,000 infeksione të reja, më shumë se kurrë, tha etiopiani.

Përsëri shifra të larta nga Azia

Pothuajse gjysma e këtyre infeksioneve të reja u raportuan nga Amerika e Veriut, Qendrore dhe e Jugut, por një numër i madh infeksionesh njoftohet edhe nga Azia e Jugut dhe Lindja e Mesme. “Bota është në një fazë të re dhe të rrezikshme,” tha Tedros. Ekziston një rrezik i rritur nga infeksioni sepse, kuptohet, shumë njerëz janë të ngopur me të ndejturit në shtëpi.

Virusi vazhdon të përhapet me shpejtësi

“Edhe qeveritë duan t’i rihapin ndërmarrjet ekonomike dhe shoqërinë. Por virusi po përhapet shpejt, ai është akoma vdekjeprurës dhe shumica e njerëzve janë akoma të prekshëm,” tha Tedros. Ai u bëri thirrje të gjithë njerëzve që të mbajnë distancë, të lajnë duart shpesh dhe të zbatojnë masa e tjera higjienike. Të gjitha infeksionet duhet të gjurmohen dhe ato që preken nga virusi të izolohen.

Rritje e numrit të infeksioneve edhe në Gjermani

Në Gjermani, numri i infeksioneve të reja me Covid19 u rrit brenda 24 orëve të fundit më tepër se gjatë një muaji. Autoritetet shëndetësore raportuan 770 raste të reja në Institutin Robert Koch (RKI) (të dhënat e datës 19 qershor, në mesnatë). Shifra kjo më e lartë që prej 20 majit 2020 kur u shënuan 797 infeksione të reja. Numri i përgjithshëm i të infektuarve me virusin Sars-CoV-2 në Gjermani është 188.534 vetë.

dw