Kategoritë: Shëndeti

Rekomandime të reja për kancerin e gjirit

mamogramNë një ndryshim të rëndësishëm, por të debatuar, një shoqatë mjekësore amerikane me ndikim, kërkon që gratë të presin moshën 45-vjeçare për të filluar mamogramet e rregullta për kancerin e gjirit.

Shoqata amerikane e Kancerit, e cila prej vitesh kishte mbajtur një qëndrim agresiv për këtë analizë, më parë rekomandonte që gratë mesatarisht të rrezikuara për t’u prekur nga kanceri i gjirit, t’i nënshtroheshin çdo vit analizës, duke filluar nga mosha 40-vjeçare.

Por ky grup e ka ndryshuar tani rekomandimin e mëparshëm, sepse të dhënat treguan që nuk janë shpëtuar një numër i mjaftueshëm jetësh në saje të kësaj analize.

Ndërsa gratë më të reja po i këshillojnë të fillojnë t’i nënshtrohen më vonë kësaj analize, grave mbi 55 vjeç po u kërkohet tani të bëjnë mamogram një herë në dy vjet, në vend të një herë në vit, që ishte më parë.

“Që nga botimi në vitin 2003 nga Shoqata Amerikane e Kancerit i një studimi mbi gratë e rrezikuara më tepër, janë grumbulluar fakte të reja nga kontrollet mjekësore”- thuhet në raportin e shoqatës, të publikuar në Revistën e Shoqatës amerikane të Mjekësisë.

Rregullorja e re është në tepër në përshtatje me Task Forcën e Shërbimeve Parandaluese të SHBA, një panel i ekspertëve të pavarur, me mbështetjen e qeverisë, i cili rekomandon që gratë t’u nënshtrohen mamogrameve një herë në dy vjet, duke filluar nga mosha 50 vjeçare.

“Të dhënat tregojnë qartë se rekomandimet e reja kanë sjellë më tepër përfitime, se janë shpëtuar jetë njerëzish; vlerat janë më të mëdha, krahasuar me rrezikun e të paturit një biopsi fallso pozitive, imazhe fallso pozitive” – tha Dr. Kevin Oeffinger.

Por jo të gjitha gratë, mes tyre ato që i kanë mbijetuar kancerit të gjirit, janë të këtij mendimi.

“Si një e mbijetuar e kancerit të gjirit prej 7 vjetësh, ky ndryshim i propozuar nga Shoqata amerikane e Kancerit, më shqetëson.”- thotë 40-vjeçarja Liz Buscema. “Zbulimi i hershëm është tepër i rëndësishëm për kapjen e kancerit të gjirit në faza të hershme.”

Ndërsa shoqata nuk rekomandon mamograme për gratë 40-44 vjeçare, ajo sugjeron që gratë duhet “të kenë mundësinë” për të bërë mamografi, në se kjo është zgjedhja e tyre dhe se gratë mbi 55 vjeç duhet të kenë mundësoinë që të vazhdojnë t’i nënshtrohen kësaj analize një herë në vit. (voa)

Ecja shëron

ecjaShumica e njerëzve shpenzojnë çdo ditë shumë kohë ulur. Kjo përbën faktor rreziku për sëmundje të ndryshme, nga kanceri deri tek problemet  me qarkullimin e gjakut. Por kura është e lehtë: qëndrimi në këmbë dhe duke bërë disa hapa më shumë mund të zvogëlojë rreziqet shëndetësore që sjell qëndrimi ulur.

Michelle Baxter vuan nga dhimbje kronike në muskuj dhe kyçe. Qëndrimi në këmbë përballë tryezës së punës ia lehtëson këto dhimbje.

“Mesi ndjehet më mirë, gjithashtu bëj fizkulturë,  lëviz më shumë dhe këto ndihmojnë qarkullimin e gjakut. Ndjehem mirë.”

Michelle Baxter punon në Universitetin George Washington, në Uashington.

“Jam në gjendje të bëj më shumë punë, ndjehem e çlirët, ngrihem, lëviz dhe përpiqem të gjej vend për të ushtruar. Pra punoj, lëviz qëndroj në këmbë”.

Ndërsa teknologjia i detyron njerëzit të rrinë më gjatë ulur, ekspertët e shëndetit shqetësohen. Studimet tregojnë se sa më e gjatë koha ulur, aq më i lartë rreziku për zhvillimin e dhjetëra sëmundjeve kronike, nga kanceri e diabeti, deri tek sëmundjet kardiovaskulare dhe të mëlçisë.

Për të moshuarit, çdo orë e shpenzuar ulur lidhet me rrezik 50 për qind më të madh për aftësi të kufizuara. Por, pa marrë parasysh se çfarë moshe ka një person, qëndrimi ulur për një kohë të gjatë është i dëmshëm.
Jaume Padilla, Shkolla e Mjekësisë në  Universitetin e Mizurit

“Ne u befasuam nga efektet dëmtuese që vumë re në funksionin e enëve të gjakut duke qëndruar ulur vetëm 6 orë”.

Jaume Padilla është autor i një studimi mbi qëndrimin ulur. Ai thotë se qëndrimi ulur redukton qarkullimin e gjakut në këmbë dhe, me kalimin e kohës, kjo mund të çojë në sëmundje kardiovaskulare. Edhe pas 30 minutave ulur, metabolizmi ngadalësohet me 90 për qind. Meqenëse shumë prej qëndrimit ulur ndodh në punë, dr. Padilla dhe studiues të tjerë por kërkojnë mënyra për të përmirësuar shëndetin e punonjësve. Por zgjidhja e thjeshtë është: Çohu dhe ec.

“Ajo që zbuluam është se 10 minuta ecje normale, e barabartë me rreth 1000 hapa, mjafton për të eliminuar efektet negative që ka qëndrimi ulur tek funksionimet vaskulare”.

Një kompani në Mizuri ka krijuar programin ‘pushim me ecje” dhe ka zbuluar se prej saj përfitojnë si punëtorët edhe biznesi.

Diamond Scott, punonjëse:
“Programi ngre moralin e punonjësve, është një mënyrë për të kaluar së bashku kohën  jashtë vendit të punës dhe kur njerëzit janë të shëndetshëm, janë më të lumtur.”

Ekspertët e shëndetësisë thonë se përshtatja e tryezës ku njeriu të qëndrojë në këmbë në vendin e punës,  mund të ndihmojë. Por kryesore është që të ngrihesh e të ecësh.  (voa)

OBSH: Aksidentet rrugore, kërcënim global

aksidentetOrganizata Botërore e Shëndetësisë, OBSH thotë se aksidentet rrugore që shkaktohen nga trafiku i ngarkuar lënë mbi 1 milionë e 250 mijë të vdekur në vit, viktima që në një masë të madhe janë të parandalueshme. OBSH ka publikuar Raportin e Statusit Global mbi Sigurinë e Rrugëve, për vitin 2015.

Raporti, i cili bazohet mbi të dhëna të mbledhura nga 180 vende, tregon se numri i viktimave që humbin jetën çdo vit në aksidente rrugore po stabilizohet. Ky fakt shihet si një zhvillim pozitiv, pasi numri i automjeteve në botë po shtohet.

Por raporti nxjerr përfundime shqetësuese, duke nënvizuar se të dhënat tregojnë që shkaktari numër një i vdekjeve ndër të rinjtë 15-29 vjeç janë aksidentet rrugore. Raporti i Organizatës Botërore të Shëndetësisë zbulon një hendek të madh në situatën e sigurisë rrugore mes vendeve të pasura dhe atyre të varfra.

Raporti thotë se 90% e vdekjeve në aksidente rrugore regjistrohen në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme, megjithëse këto vende përfaqësojnë vetëm 54% të automjeteve që janë në qarkullim sot në botë. Numri më i lartë i këtyre aksidenteve vërehet në Afrikë, megjithëse ky kontinent ka vetëm 2% e makinave të botës. Më pas renditet Lindja e Mesme.

Vende si Suedia, Britania dhe Holanda kanë arritur të reduktojnë me 80% numrin e viktimave nga aksidentet rrugore gjatë dekadave të fundit. Ndër faktorët kryesorë për përmirësimin e situatës në këto vende është zbatimi rigoroz i rregulloreve të trafikut rrugor, si ulja e shpejtësisë së lëvizjes, ndëshkimi i ngarjes së makinës nën influencën e alkoolit, përdorimi i helmetave mbrojtëse gjatë ngarjes së motoçikletës, apo i rripit të sigurisë në makinë.

Një tjetër faktor që ndikon në përmirësimin e situatës është reagimi i shpejtë i ekipeve mjekësore pas aksidentit.

Raporti tregon se njerëzit në biçikleta apo këmbësorët përfaqësojnë 26% të të gjithë viktimave të aksidenteve rrugore. Në Afrikë kjo shifër arrin në 33%.

Raporti nënvizon gjithashtu se disa prej makinave që shiten në 80% të vendeve nuk përmbushin kriteret bazë të sigurisë. Kjo vërehet më së shumti në vendet e varfra.  (voa)

Analizë e re për kancerin

kimioterapiMjekët janë duke përdorur një analizë të re të gjeneve, për të zbuluar nëse gratë me kancer në gji e kanë të nevojshme t’i nënshtrohen kimioterapisë. Kimioterapia përdoret kur ekziston rreziku i përhapjes së kancerit, por ajo ka efekte anësore helmuese. Mjekët thonë se shumë gra marrin kimioterapi, pa e patur të nevojshme.

Kjo grua po i nënshtrohet biopsisë: po i merret një mostër nga gjiri, për t’u dërguar për analizë në një laborator në Kaliforni.

Shkencëtarët atje do të analizojnë mostrën, për të parë pasojat e kancerit. Ankthi tek pacientet me kancer në gji mund të vazhdojë për shumë kohë pas përfundimit të trajtimit.

Për shumicën e grave të diagnostikuara në faza të hershme, ekziston një kombinim trajtimesh.

Disave mund t’u hiqet gjëndra, ose i gjithë gjiri, krahas me një terapi me hormone; disa të tjera mund të trajtohen me rreze.

Po ashtu ka terapi më të reja, si PARP, që mund të shkatërrojnë qelizat kanceroze, duke riparuar difektet e ADN-së së pacientit.

Kimioterapia është një nga trajtimet më agresive dhe të lodhshme për të sëmurin.

Por krahas me eliminimin e kancerit, kimioterapia dëmton edhe qelizat e tjera. Efektet anësore të kimioterapisë variojnë: pacienti mund të ndjehet pa qejf, mund t’i bien flokët, mund të bjerë në letargji e deri t’i shtohet rreziku për t’u prekur nga infeksione dhe probleme me muskujt dhe kockat.

Kirurgë si Simon Holt në Spitalin Prince Philip në Suonsi të Britanisë, janë shumë të kujdesshëm, për të gjetur rrugë të ndryshme mjekimi për pacientët, kur është e mundur.

Reparti i kancerit të gjirit në këtë spital ka filluar të përdorë një një analizë, Oncotype DX, e cila i ndihmon mjekët të kuptojnë në se pacientët mund përfitojnë nga kimioterapia.

Problemi është se deri tani, mjekët nuk kanë patur kohë të marrin një vendim, pasi kimioterapia duhet t’u jepet njerëzve menjëherë pas operacionit, kur është momenti më i mirë për të shkatërruar qelizat kanceroze.

“Efekti i vazhdueshëm i kimioterapisë do të jetë me ndikim madhor në jetën e pacientes me kancer gjiri. Jo vetëm që ajo do të marrë 6-8 muaj pushim, por ka edhe efekte anësore; ajo mund të mos jetë e aftë të krijojë të lined fëmijë.”

Analiza “Oncotype DX” ndjek aktivitetin e një grupi prej 21 gjenesh, që ndikojnë tek mënyra se si zhvillohet kanceri dhe tek reagimi ndaj trajtimit.

Studimi i Institutit Britanik për Kërkime për Kancerin vlerëson se në se do të përdorej analiza re me gjenet, kjo do të shpëtonte nga kimioterapia e panevojshme 2 mijë paciente me kancer gjiri në Britaninë e Madhe.

Por ka edhe problem të tjera.

“Ne e dimë se disa ilaçe mund të kenë pasoja tek zemra. Ka pikëpyetje për pasojat afatgjatë, apo për një mundësi të vogël të shtimit të dementias. Përveç kësaj, nuk është aspak e lehtë të merrësh trajtimin e nevojshëm për katër muaj, që do të kërkojë që njerëzit të lenë punën për 6 muaj dhe natyrisht, implikimet financiare që janë shumë të rëndësishme për shumë njerëz.”

Këta janë Nia dhe Tom Barton. Në vitin 2008, vetëm pak muaj para dasmës së tyre, Nia u diagnostikua me kancer në gji.

Çifti Barton janë infermierë dhe e i kuptuan menjëherë implikacionet e sëmundjes, edhe pse kanceri i Nia Bartonit nuk konsiderohet si i rrezikshëm për jetën.

Fillimi i kimioterapisë do të thoshte që ata të anulonin dasmën e tyre të planifikuar për në dhjetor.

Nia Barton ju nënshtrua analizës “Oncotype DX” dhe vendosi të ndiqte këshillat e mjekëve.

“Shtrohej pyetja, a do të kisha nevojë për kimioterapi? Pra, kjo analizë kishte në fakt të bënte me rrugën që ne do të ndiqnim: të ndërprisnim gjithshka për 6 muaj ose 1 vit, dhe pastaj të mund të martoheshim dhe të vazhdonim të jetonim normalisht,  apo të vazhdonim terapinë  me rreze, me ilaçe për vite me radhë, pa e ditur fundin. Ne zgjodhëm të parën. Ishte vendimi i duhur.”

Dy vjet pas martesës Nia mbeti shtazënë dhe tani ka një djalë të shëndetshëm.  Në se do t’i nënshtrohej kimioterapisë, ajo mund të kishte humbur mundësinë për t’u bërë nënë.

Rezultatet e analizës “Oncotype” po vazhdojnë të grumbullohen për t’u  paraqitur në Kongresin European të Kancerit në Vienë më 25 shtator. (voa)

 

Diabeti në Britani

diabetiBritania po shkon drejt krizës së diabetit, sëmundje aq e përhapur sa që trajtimi i pacientëve mund të falimentojë buxhetin shëndetësor të vendit, sipas shoqatës britanike të bamirësisë për diabetikët. Sipas shoqatës, më shumë se 3.3 milion njerëz jetojnë me këtë sëmundje në Angli,  Uells, Skoci dhe Irlandën e veriut, një rritje 60 për qind në dhjetë vjet.

Ushrimet fizike shënuan një pikë kthesë në jetën e Raga D’Silvës. Tre vjet më parë D’Silva u diagnostikua me diabet të tipit 2. Mjekët i thanë se kishte tre vjet për të jetuar. Ajo kishte parë se si sëmundja shkaktoi vdekjen e nënës së saj. Një ndryshim në dietë dhe përkushtim në një mënyrë jetese më aktive bënë që ajo të jetojë përtej parashikimit të mjekëve. Diabeti i  D’Silvas është tani në rënie dhe ajo ndjehet shumë herë më mirë se më parë.

Ky grup për ushtrime fizike quhet: “Përdore për ta humbur”, dhe ka më shumë se dyqind anëtarë. Ata përdorin valle indiane, si dhe shkëmbejnë këshilla dhe receta të shëndetshme ushqimi. D’Silva thotë:

“Unë kam parë anëtarë të familjes, dhe njerëz shumë të afërt që kanë vdekur, dhe rashë në depresion të thellë, por vendosa ta ndryshojë jetën time dhe fillova të ha më mirë.”

D’Silva ka rënë në peshë. Shoqata bamirëse e Diabetit thotë se miliona britanikë duhet të ndryshojnë dhe të jetojnë shëndetshëm dhe nxit edukim më të mirë shëndetësor.​

“Për pothuajse katër milion njerëz në Britani të cilët tashmë kanë diabet duhen mënyra më efektive të kujdesit shëndetësor,” shpjegon Drejtorja ekzekutive Barbara Young.

Sipas shoqatës, diabeti është si bombë me sahat dhe mund të dëmtojë shërbimin shëndetësor që siguron kujdes themelor për të gjithë britanikët.

Shoqata parashikon që Britania të ketë rreth 5 milionë pacientë me diabet deri në vitin 2025. D’Silva e pranon se ajo filloi të veprojë vetëm kur humbi anëtarët e familjes së saj.

Të tjerët në grup kanë pasur përvoja të ngjashme. Njëra është nënë e një fëmije diabetik.

“Vajza ime u diagnostikua me diabet kur ishte e mitur, kështu që i vura detyrë vetes të bëhesha shembull kujdesi dhe humbjeje peshe për vete, për të edukuar vajzën time.”

Ndryshe nga diabeti i tipit 1 që është i rëndë, shumë raste të diabetit të tipit 2 mund të parandalohen me ushtrime fizike dhe dietë të shëndetëshme. (voa)

Shpallen fituesit e Nobelit në mjekësi

nobelSapo janë shpallur Çmimet e para Nobel për këtë vit.

Komisioni i Cmimeve Nobel në Stokholm ka shpallur si fitues të Nobelit në Mjekësi shkencëtarë nga Irlanda, Japonia dhe Kina.

William Campbell nga Irlanda dhe Satoshi Omura nga Japonia ndajnë çmimin për zbulimin e “terapive novatore” kundër infeksioneve të shkaktuara nga parazitët.

Kinezja Tu Youyou ka zbuluar një ilaç që ul ndjeshëm ritmet e vdekshmërisë së pacientëve që vuajnë nga malaria.

Komisioni tha “Këto dy zbulime i kanë ofruar njerëzimit mjete të fuqishme për të luftuar sëmundje shktërrimtare që prekin miliona njerëz në vit. Përfitimet si në aspektin e shëndetit ashtu edhe në përmirësimin e cilësisë së jetës janë të pallogaritshme”.

Irlandezi William Campbell aktualisht po merret me punë shkencore në Universitetin Drew në Madison të Nju Xhërsit këtu në Shtetet e Bashkuara.

Japonezi Satoshi Omura, i cili ka dy doktoratura, një në shkencat farmaceutike, një tjetër në kimi, është profesor në Universitetin Kitasato të Japonisë.

Shkencëtarja kineze Tu Youyou është profesore në Akademinë Kineze të Mjekësisë Tradicionale. (voa)

Atletë të moshuar, të rinj në palestër

ushtrime fizikeDihet se ushtrimet fizike përbëjnë bazën për një jetë të shëndetshme. Por a mund të rinojnë ato? Sipas një studimi me atletë të moshuar, ushtrimet në palestër ndikojnë që gjendja e tyre fizike të jetë e barabartë me të një njeriu 20 vjet më të ri.  Studimi përbën frymëzim të qartë për t’u ushtruar fizikisht.

Çdo mëngjes, Tony Diamond shkon në park dhe për një orë bën ecje sportive, pastaj vrapon për një orë tjetër. Ai gjithashtu shkon në palestër dy – tri herë në javë. Kapiten marine, në pension, këtë vit, Tony fitoi tre medalje në Lojrat sportive për Moshuarit në garë mes personave 85 – 89 vjeç. Lojrat u zhvilluan në shtetin Minesota.
Tony Diamond thotë:

“Mosha ime është 86 vjeç dhe mosha ime në palestër është 44. Kjo sepse kam bërë shumë stërvitjes gjatë jetës sime. Kam filluar që kur isha fëmijë.”

Helen White luan basketboll dhe ua mëson këtë sport të moshuarve. Ajo fitoi një medalje argjendi në tenis, në Lojrat Kombëtare për të Moshuarit, në vitin 2013.

 “Unë jam 62 vjeç dhe mosha ime në palestër është 32 vjeç.”

Këta dy atletë janë mes rreth 5000 konkurruesve në Lojrat për të Moshuarit, të cilët morën pjesë në studimin mbi moshën në palestër. Pamela Peeke është asistent profesore e mjekësisë në Universitetin e Merilendit. Ajo e krey studimin së bashku  me Ulrik Wisloffin në Universitetin Norvegjez të Shkencës dhe Teknologjisë, i cili zhvilloi një kalkulator fizkulture.

“Të gjitha të dhënat regjistrohen në pajisje. Ne bëjmë pyetje mbi moshën, lartësinë, peshën, rrahjet e zemrës, presionin e gjakut, sa kohë kalon në palestër. Pastaj ti shtyp një buton, dhe gjen se çfarë moshe ke në palestër.”

Çdokush mund ta përdorë këtë kalkulator në internet, falas.

“Ky lloj testimit është në fakt shumë i vlefshëm dhe ndihmon të kuptojmë përfitimet e të qënit të aftë dhe të shëndetshëm.”

Lojërat Kombëtare për të Moshuarit zhvillohen çdo dy vjet dhe atletë mbi 50 vjeç marrin pjesë në gara të shumëllojshme sportive.  Këtë vit, mosha mesatare e konkurruesve ishte 68 vjeç dhe mosha mesatare e tyre në palestër ishte 43 vjeç.

Pamela Peeke, anëtare e bordit që organizon këto lojra, thotë se shumë prej konkurrentëve kanë filluar të merren me fizkulturë vonë në jetë.

Hellen White thotë:
“Në fakt, unë fillova të merrem seriozisht me sport kur isha 50 vjeçe, dhe tani sporti është pjesë e përditshme e jetës sime.”

“Nuk ka rëndësi sa vjeç je; 20, 25, 30, të gjithë mund të ulin moshën në palestër duke u kujdesur fizikisht për veten.”

Pamela Peeke thotë se kurrë nuk është shumë herët ose shumë vonë për të filluar të merresh me fizkulturë dhe të korrësh përfitimet e saj. (voa)

 

Mjekësia rehabilituese

shtylla kurrizorePrindërit e një djali të paralizuar australian thonë se një ditë ai mund të jetë në gjendje të ecë pas udhëtimit në Amerikë për trajtim intensiv në një qendër rehabilitimi. Shkencëtarët në Universitetin Louisville të Kentakit, thonë se teknikat e tyre kanë sjellë përmirësime për disa fëmijë të cilët nuk janë në gjendje të ecin në mënyrë të pavarur.

Gjendja e 4-vjeçarit Evander Conroy tregon se udhëtimi i jetës mund të fillojë me vetëm disa hapa të vegjël. Që para se të lindte ai kishte kancer të shtyllës kurrizore.

Gjashtë muaj trajtim me kimioterapi ndikoi në zhdukjen e kancerit, por palca kurrizore mbeti e dëmtuar, dhe  ai nuk mund të ecë. Prindërit, që jetojnë në Sydney, thonë se trajtimi i nevojshëm me terapi për Evanderin në Australi nuk ishte i mundur. Ata u nisën për në Amerikë pasi mësuan se Universiteti Louisville kishte një qendër të posaçme për fëmijët që kanë nevojë për rehabilitim fizik. Nëna e Evanderit, Clare Conroy thotë:

“Djali lindi me  një tumor neuroblastome në shtyllën kurrizore. Së pari mjekët u morën me trajtimin e tumorit me kimoterapi. Megjithatë, pas shërimit, ai nuk ishte në gjendje për të lëvizur nga mesi e poshtë”.

Clare e solli djalin e saj në qendrën e rehabilitimit, sepse trajtimi duhej të fillonte që në moshe të re. Evander ka 3 vjet në këtë klinikë dhe e gjithë shpresa e tij është se do të bëhet më mirë. Profesor Andrea Behrman i Departamentit të Kirurgjisë Neurologjike thotë:

“Ky fëmijë i ka të gjitha  shenjat për të qëndruar në këmbë e për të ecur. Radiografitë dhe analizat  MRI tregojnë se përmirësimi i tij është i mahnitshëm.”
Dr.  Behrman përqëndrohet në metodat terapeutike që nxisin rimëkëmbjen pas lëndimit të palcës kurrizore tek fëmijët dhe të rriturit. Terapia e tij mbështet pikëpamjen se sistemi nervor nuk është i pariparueshëm.

“Fijet nervore në palcën kurrizore janë në gjendje të mirë. Ne na duhet të kuptojmë se si t’i rigjallërojmë ato, dhe mendoj se terapia në këtë rast është kyçi i suksesit”.

Kur Evander erdhi në klinikë në vitin 2012, ai nuk mund të qëndronte fare në këmbë, por tani është në gjendje për të hedhur disa hapa. Clare Conroy beson se ky përmirësim justifikon ardhjen e tij nga Australia në këtë qendër rehabilitimi.
“Është diçka që kurrë nuk e kishim menduar se do të ndodhte. Pra, për të parë se ai është duke hedhur hapa, ndërsa më parë duhej dikush për ta ndihmuar.”

Hapat e Evanderit  tani janë të vogla, por ato mund të përfaqësojnë një hap të madh në drejtimin e duhur në fushën e mjekësisë rehabilituese.

Mjekimi i dhëmbëve pa dhimbje

dhembetShumë njerëz kanë frikë të shkojnë tek dentisti, për shkak të dhimbjes nga gërryerja e dhëmbëve. Por duket se frikës po i vjen fundi! Një teknologji e re e zbuluar nga një firmë në Britani, premton të eliminojë nevojën për pastrim mekanik të dhëmbëve të prishur, duke përshpejtuar një proces natyral rregullimi.

Për më tepër se 100 vjet, dentistët i kanë riparuar kavitetet duke hequr pjesën e prishur të dhëmbit me një trapano dhe duke e mbushur pastaj vrimën e krijuar me metal, ose material plastik.

Në varësi të thellësisë së prishjes, kjo metodë mund të jetë e pakëndshme e madje e dhimbshme për pacientin dhe ajo duhet përsëritur vazhdimisht.

“Fillon një cikël të vazhdueshëm riparimi dhe zëvendësimi për dhëmbin e prishur”.

Smalti i dëmtuar mund të zëvendësohet në mënyrë natyrale, por procesi është shumë i ngadaltë për të ndalur dëmtimin e nisur nga bakteriet, që qëndrojnë në plasaritjet e vogla të dhëmbit.

Një kompani britanike, e quajtur Reminova, ka zbuluar një metodë për shpejtimin e ri-mineralizimit natyral të kaviteteve në fazë të parë.

“Ne kemi gjetur një mënyrë për përshpejtimin e këtij procesi: duke futur kalçium të pastër dhe fosfate tek smalti, që përmes një procesi natural do të zerë vend tek dhëmbi.”

Pas pastrimit të një prishjeje në fazë të hershme përmes një metode që nuk kërkon gërryerje, dentisti e mbulon atë me një solucion minerali dhe aplikon një korent elektrik, tepër të dobët, që pacienti nuk e ndjen.

Minerali i depozituar forcohet shpejt, duke mbushur kavitetin e krijuar. Studjuesit thonë se kjo metodë mund të jetë veçanërisht e mirë për fëmijët.

“Nëse fëmijët kanë një eksperiencë më të mirë kur shkojnë te dentisti, pa gërryeje dhe gjilpëra për një mbushje rutinë, ata nuk do të kenë më frikë të kontrollohen rregullisht.”

Dentistët theksojnë se metoda e re është shumë e efektshme në kavitetet e fazës së hershme, gjë që i bën të nevojshme kontrollet e rregullta tek dentisti. I gjithë trajtimi zgjat thuajse aq gjatë, sa një procedurë e rregulltë gërryerje dhe mbushjeje e dhëmbit.

Studjuesit thonë se kanë besim se kjo metodë e re mund të zhvillohet më tej për trajtimin e kaviteteve në fazë të avancuar.  Ata na kujtojnë se larja e rregulltë e dhëmbëve me pastë me përmbajtje flori, ndihmon para së gjithash, në parandalimin e prishjes së dhëmbëve. (voa)

Supa, pjesë e rëndësishme e dietës

supaMbështetësit e një diete të re pretendojnë se ajo është ‘super e shëndetshme’. Tani banorët e Kalifornisë që i kushtojnë rëndësi të veçantë dietës po braktisin dietën që bazohet tek lëngjet e frutave dhe perimeve, në favor të supës së gatshme me perime dhe fruta.

Kanë kaluar ditët kur dreka më e shëndetshme e ofruar në Los Anxheles ishte një gotë me lëng frutash dhe perimesh.

Supa tani është prirja e fundit e dietave të shëndetshme dhe popullariteti i saj është në rritje.

Blogerja e temave të shëndetit, Jen Johnson thotë se ajo është praktikuese e rregullt e “pastrimit me supë”, një dietë disa ditëshe vetëm me supë.

Ajo thotë se kur ha supë, nuk ka dhimbje të forta urie siç i ka ndodhur me dietën e lëngjeve.

“Supa më pëlqen sepse ajo është një racion i plotë ushqimor. Kam provuar dietën me lëngje dhe nuk mund t’i qëndroja një ditë e jo më një javë të tërë. Dietën me supë mund ta bëj për pesë ditë dhe ndoshta më shumë”, thotë ajo.

Për ata që besojnë tek kjo dietë, supa ofron fibra dhe proteinë, gjë që nuk ndodh me dietën e lëngjeve, duke e bërë konsumin e supës më të lehtë dhe më të kënaqshme.

Një dietë mesatare e supës përfshin pesë deri tetë racione supe në ditë: disa të nxehta, disa të ftohta, disa me fruta, disa me perime, disa të përziera.

“Soupure”, një kompani me qendër në Los Anxheles shet lloje të ndryshme supe me produkte bio.

“Soupure” shet produkte të ndryshme në dyqanet e saj dhe në internet.

“Përmes supës mund të merrni të gjithë përbërësit ushqyes, përfshirë fibrën dhe proteinën. Çdo gjë është e lidhur, trupi e ka më të lehtë të tresë sheqerin natyror nga frutat dhe perimet në supë”, thotë Angela Blatteis, bashkë-themeluese e kompanisë “Soupure”.

Kompania ka punuar një vit për krijimin e recetave për produktet e saj të supës duke marrë ndihmën e ekspertëve të dietës dhe kuzhinierëve.

Dieta një ditore e prodhuar nga kompania “Soupure” përbëhet nga tetë pako supe, që së bashku kanë 1200 kalori dhe kushtojnë 79 dollarë.

“Beaming” është një tjetër kompani që ofron lloje të ndryshme supe në katër kafenetë e saj në Kaliforninë jugore.

Pronarja Lisa Odenweller thotë se dëshiron të ndihmojë njerëzit të kuptojnë fuqinë e ushqimit si ilaç.

Supa më e njohur e kompanisë “Beaming” është “Buda Bowl”, që përgatitet e freskët, me pure të lulelakrës, lakër jeshile, dhe arra.

“Është e mirë dhe ushqyese. Të bën të ndihesh i ngopur gjatë gjithë ditës. Metabolizmin ta mban aktiv, që është pjesë e rëndësishme e pastrimit. Kjo supë është e pasur me fibër, që nuk gjendet në dietën e lëngjeve”, thotë zonja Odenweller.

Sarah Mirkin, dietologe nga Los Anxhelesi që njihet në Hollywood me nofkën Trajnerja e Kuzhinës, thotë se ideja që duhet të konsumosh disa gjellë të caktuara për të pastruar trupin nga mbetjet toksike mund të jetë e gabuar.

“Tradicionalisht, dietologët kurrë nuk kanë rekomanduar pastrimin në përgjithësi sepse trupi e bën vetë detoksikimin. Këtë e bëjnë veshkat, mëlçia, zorra e trashë, dhe sistemi ynë imunitar. Megjithatë, tani në këtë epokë ne jemi të ekspozuar ndaj shumë ndotësve dhe kimikateve dhe trupi ka nevojë për një ndihmë të vogël shtesë. Supa dhe lëngjet, edhe pse unë nuk e rekomandoj sheqerin në lëngje, janë të pasura me antioksidantë dhe fitokimikate që mund të ndihmojnë në parandalimin e sëmundjeve kronike”.

Pra, supa në vetvete nuk mund të jetë një dietë magjike, por siç thekson dietologia Mirkin, nuk ka asgjë të keqe nga konsumi i një sasie më të madhe frutash e perimesh, në çdo formë. (voa)