Kategoritë: Shkenca

Pajisje italiane me lazër për të zbuluar ushqimet e falsifikuara

mashtrimi me ushqimMashtrimi me ushqimet, fallsifikimi i tyre, i kushton industrisë së ushqimit dhe pijeve rreth 30 miliard dollarë çdo vit. Mashtrimi me ushqimet është zëvendësimi i qëllimshëm ose keqinterpretimi i produkteve ushqimore për përfitime ekonomike. Në disa raste, si hollimi i vajit të ullirit është me pak rrezik dhe në raste të tjera, përdorimi i niseshtes ose lëndëve plastike për të zëvendësuar orizin, rreziku është shumë i madh. Siç na njeh edhe materiali në vazhdim, një test me lazër i zhvilluar në Itali mund të zbulojë me saktësi të pabesueshme ushqimet e falsifikuara.

Mashtrimi me ushqimet ndodh për herë dhe në të gjitha llojet e produkteve, që nga lëngjet e frutave, vaji i ullirit e deri tek pijet alkoolike apo peshku ton. Hulumtuesit italianë kanë krijuar një pajisje që zbulon menjëherë ushqimet e falsifikuara. Adriana Puiu është me Qendrën Kërkimore Frascati Enea.

“Synimi është të zbulojmë rastet e falsifikimit të ushqimit. Për shembull, prania e vajrave me cilësi të ulët të përzjera me vajin e ullirit ekstra të virgjër, ose metanoli në pijet alkoolike, apo fshehja e përmbajtjes së sheqerit në etiketat e lëngjeve të frutave, dhe kryesisht histamina në produktet e peshkut.”

Prova bëhet përmes analizës të quajtur spektroskopi fotoakustike me rreze lazër. Një rreze lazër kalon përmes verës, vajit të ullirit apo peshkut dhe zbulon të gjitha kimikatet e ndryshme në të.

“Rrezja lazër përshkron artikullin dhe ndërvepron me përbërësit e tij. Rrezja lazër është ndërtuar posaçërisht për këtë qëllim dhe na lejon të zbulojmë me përpikmëri të lartë molekulat e falsifikuara”, thotë hulumtuesja italiane Adriana Puiu.

Sikurse të gjitha teknologjitë e reja, pajisja nuk është shumë praktike. Por ekipi po punon për të prodhuar një pajisje të vogël që të mbahet në dorë.

Luca Fiorani është me laboratorin e Qendrës Kërkimore Frascati Enea.

“Duam të prodhojmë një sistem portativ si një çantë dore që autoritet mund ta marrin me vete për të analizuar produktet. Kur pajisja sinjalizon për probleme në produkte, mostrat dërgohen në laborator për analizë të hollësishme, çfarë kërkon kohë, kushton dhe është komplekse.

Hulumtuesit thonë se një variant portativ do të jetë i mundshëm gjatë tre viteve të ardhëshme. (voa)

San Francisko, emigrantët dhe industria e teknologjisë

BingHarry Shum, executive vice president of Microsoft’s Artificial Intelligence and Research, speaks at a Microsoft event in San Francisco, California, Dec. 13, 2017.

Vlerësohet se më shumë se një milion emigrantë me arsim universitar në Shtetet e Bashkuara bëjnë punë për të cilat duhen kualifikime të nivelit të ulët. Ata kanë vështirësi në gjetjen e vendeve të punës në profesionet e tyre, duke përfshirë edhe industrinë amerikane të teknologjisë, e cila ka nevojë për punonjës të kualifikuar. Një panair i veçantë i industrisë së teknologjisë këtë javë në San Francisko mblodhi së bashku refugjatë dhe emigrantë të rinj me punëdhënës potencialë. Korespondentja e Zërit të Amerikës, Michelle Quinn sjell hollësitë.

Panairet e punës janë rutinë këtu në Silicon Valley. Por ky panair është i veçantë. Pesëdhjetë emigrantë dhe refugjatë të rinj të ardhur nga vende të ndryshme, përfshirë Rusinë, Iranin dhe Eritrenë po kërkojnë punë.

Khaled Turkmani nga Siria ka diplomuar në degën e shkencave kompjuterike. Gjatë nëntë muajve të parë në San Francisko, ai bëri punë të ndryshme për të mbijetuar, si shitës i këpucëve, montues i mobilieve, zhvillues i faqeve të internetit, për 10 dollarë në orë.

“Ishte e dhimbshme për mua kur mësova se për të njëjtën punë dikush tjetër që është lindur këtu paguhet 50 dollarë në orë. Por për mua, puna është punë”, thotë refugjati nga Siria, Khaled Turkmani.

Zoti Turkmani ndoqi një program me organizatën Upwardly Global, e cila trajnon emigrantët dhe refugjatët e kualifikuar se si të kërkojnë punë në Shtetet e Bashkuara në profesionet e tyre. Këtu, ai mësoi se si amerikanët krijojnë lidhjet profesionale dhe tani ai është një menaxher projekti në industrinë e Teknologjisë së Informacionit.

Emmanuel Iman, një tjetër i diplomuar, i cili tani punon në organizatën Upwardly Global, thotë se gjërat e vogla kanë rëndësi të madhe kur kërkoni punë në Shtetet e Bashkuara.

“Këtu në Shtetet e Bashkuara gjatë bisedës duhet ta shikoni direkt në sytë personin me të cilin flisni. Dhe kur takoni dikë, ju duhet t’i shtrëngoni dorën fortë. Këto elemente tregojnë se ju keni vetëbesim”.

Zoti Imani, një emigrant nigerian, thotë se emigrantët e rinjë që kërkojnë punë duhet të mësojnë një mënyrë të re të të folurit.

“Ata thonë, ekipi, grupi, kompania, organizata. Në Shtetet e Bashkuara është shumë ndryshe. Ata thonë: “Unë e bëra këtë”.

Ivan Vislov, një emigrant rus, i cili erdhi në panair me bashkshorten e tij, gjashtë muaj më parë mendonte se gjetja e një vendi pune në industrinë e teknologjisë në Silicon Valley do të ishte e lehtë.

“Ne jemi menaxher të produkteve dhe analistë biznesi në fushën e Teknologjisë së Informacionit dhe për këtë arsye kemi ardhur në San Francisko dhe në Silicon Valley, sepse këtu është qendra e kësaj industrie dhe e teknologëve të njohur”.

Zoti Vislov planifikon të ketë takime të tjera me kompanitë Yelp, TaskRabbit dhe të tjerë. Ai planifikon të zgjeroj lidhjet profesionale, duke marrë pjesë në panaire të tjera pune. Vislov duhet ta bëjë këtë sepse ai nuk dëshiron të dorëzohet. (voa)

SHBA, plane për rikthimin e njeriut në hapësirë

kosmonautPresidenti Donald Trump i kërkoi Administratës Kombëtare të Hapësirës të rigjallërojë programin e eksplorimit të hapësirës, që synon dërgimin e astronautëve amerikanë në Hënë dhe përfundimisht në Mars.

Presidenti Trump e nënshkroi direktivën e re për agjencinë e hapësirës të hënën në Shtëpinë e Bardhë.

“Presidenti ka vendosur të ndryshojë politikën e fluturimeve me njerëz në hapësirë që Amerika të bëhet forca lëvizëse për industrinë e hapësirës, të fitojë njohuri të reja mbi kozmosin dhe të krijojë teknologji të papara,” tha në një deklaratë të hënën zëvendës sekretari i shtypit i Shtëpisë së Bardhë, Hogan Gidley.

“Që nga fillimi i administratës së tij, Presidenti Trump ka ndërmarrë hapa për ta përqendruar NASA-n te misioni i saj kryesor i eksplorimit të hapësirës”, tha ai.

Zoti Trump e ka bërë të qartë se ai dëshiron që Shtetet e Bashkuara t’i rikthehen në përmasa të mëdha eksplorimit të hapësirës.

Zëvendëspresidenti Mike Pence, që është kreu i Këshillit Kombëtar të Hapësirës, tha në tetor se qëllimi i programit do të ishte rikthimi i rolit udhëheqës të Amerikës në eksplorimet me njerëz në hapësirë.

Ne do t’i kthejmë astronautët amerikanë në Hënë, jo vetëm për të lënë atje gjurmët e këmbëve dhe flamuj, por për të ndërtuar bazat që na nevojiten për të dërguar amerikanët në Mars dhe më gjerë”, tha zëvendëspresidenti. (voa)

Gripi sezonal mund të jetë më vdekjeprurës se lufta

vakcinaViti që vjen shënon 100 vjetorin e epidemisë së gripit më vdekjeprurës në histori. Gripi pandemik i vitit 1918 shkaktoi më shumë viktima se sa Lufta e Parë Botërore. Siç na njeh edhe materiali në vazhdim, ndonëse shkencëtarët kanë bërë përparime në kontrollin e një sërë sëmundjesh, gripi ende nuk është një prej tyre.

Çdo vit shkencëtarët prodhojnë një vaksinë për gripin, që është parashikimi i tyre më i mirë lidhur me viruset që mendojnë se mund të jenë në atmosferë një vit më pas. Por ka edhe raste kur ata gabojnë.

Dr. Anthony Fauci, ekspert për sëmundjet ngjitëse në Insitutin Kombëtar të Shëndetit, thotë se edhe pse vaksina parandalon shtrimin në spital dhe vdekjet, ende nuk është e përkryer.

“Madje edhe gjatë një viti të mirë efikasiteti i përgjithshëm i një vaksine gripi është rreth 60 përqind. Edhe pse gjithmonë është më mirë të vaksinohesh kundër gripit se sa jo, ne kemi nevojë për një vaksinë më të mirë.”

Disa vite më parë, efekti i vaksinës ishte në nivele dëshpëruese prej 10 përqindësh. Vaksina të tjera, si ato për fruthin dhe ethet e verdha, kanë efekt të plotë. Po ashtu 90 përqind e të vaksinuarve për poliomelit mbrohen nga sëmundja.

Edhe prodhuesit e vaksinave të gripit nuk janë të kënaqur. Dr. David Vaughn është me firmën “GSK Vaccines” .

“Sëmundja që po përpiqemi të parandalojmë është shumë e përhapur. Deri 20 përqin e popullatës do të preket nga gripi gjatë këtij viti.”

Në rastet e rënda nga gripi si penumenia, tani ka trajtime më të mira. Mjekët janë të shqetësuar se popullatat janë të pambrojtura për epidemi gripi si ajo e vitit 1918 që shkaktoi 50 milion viktima në mbarë botën. Por shtrohet pyetja, se pavarësisht përparimeve të shumta mjekësore gjatë 100 viteve të fundit, a është e mundur përsëritja e një epidemie të tillë? Ja si shprehet Dr.Anthony Fauci i Institutit Kombëtar të Shëndetit.

“Sigurisht. Kemi patur epideminë e gripit të derrit H1 N1 në vitin 2009 që nuk shkaktoi shumë vdekje. Ishte një epidemi e një virusi relativisht të ri, infeksioni i të cilit ishte përhapur në të gjithë botën.”

Një pjesë e virusit të gripit nuk ka ndryshime të shumta nga një vit tek tjetri, prandaj hulumtuesit ndjejnë nevojën urgjente për të krijuar një vaksinë universale që ka në shënjerstër atë pjesë të virusit.

“Shumica e viktimave janë në vende në zhvillim ku vaksinimi është shumë i paktë”, thotë. Dr. David Vaughn me firmën “GSK Vaccines”.

Deri në prodhimin e një vaksine unversale për gripin, më shumë jetë mund të shpëtohen nëse njerëzit vazhdojnë të vaksinohet edhe pse vaksina aktuale nuk është e përkryer. Vaksinimi, jo vetëm që parandalon përhapjen e virusit, por ul rrezikun e epidemisë vdekjeprurëse si ajo e vitit 1918. (voa)

Zogu i Zi, avioni më i avancuar me pilot i zbulimit

zogu i ziPara se satelitët dhe avionët pa pilot të teknologjisë së lartë të fillonin të grumbullonin të dhëna zbulimi për ushtrinë, Shtetet e Bashkuara mbështeteshin në avionët supersonikë që mund të depërtonin me shpejtësi në hapësirën ajrore të vendeve kundërshtare, bënin fotografi dhe të dilnin para se të kapeshin. Avioni i fundit i këtij lloji doli nga përdorimi në vitin 1998 dhe ka disa rekorde botërore. Por tani, avionët spiunë mund të gjenden vetëm në muze.

Dikur Lockheed SR-71, i njohur edhe si Zogu i Zi, ishte avioni ushtarak më i avancuar në botë. Ai zë vendin e nderit në Qendrën Udvar-Hazy të Institutit Smithsonian, pranë Uashingtonit.

Të tjerë të ngjashëm mund të gjenden në muzeume më të vogla në gjithë vendin, si Parku Ajror i Zogjve të Zinj në Palmdale të Kalifornisë.

Guida vullnetare Bill Flanagan, dikur fluturonte me avionin SR-71, si Oficer i Sistemeve Zbuluese.

“Mund ta shohësh dritaren e vogël që është mbuluar me pëlhurë. Ajo ishte zyra ime. Unë kontrolloja radarin, sistemin e navigimit, mjetet elektronike, si edhe isha piloti dytësor për pilotin kryesor”.

Zogu i Zi, SR-71 u krijua pasi një nga paraardhësit e tij, U-2 i Lockheed-it, u godit dhe u rrëzua mbi Bashkimin Sovjetik në vitin 1960, gjatë një misioni zbulimi të CIA-s.

Duke kuptuar të metat e avionit U-2, CIA kërkoi një avion më të shpejtë dhe që të fluturonte në lartësi më të madhe, por edhe i vështirë për t’u diktuar nga radari.

U deshën vetëm dy vjet, me mjete mekanike, analoge, llogaritëse, që inxhinierët të ndërtonin një A-12, një avion spiun me një sedilje.

“Por Forca Ajorore donte një avion zbulimi që të mund të kishte më shumë sensorë sesa A-12 dhe U-2 mbante vetëm një kamera dhe ndoshta një regjistrues”.

Kështu lindi SR-71. Me një shpejtësi mbi 3 mijë e 500 kilometra në orë dhe një maksimum shërbimi prej pothuajse 26 kilometrash të lartë, ishte pothuajse i paprekshëm nga zjarri nga toka. Një prej tyre fluturoi nga Los Anxhelesi në Uashington për 64 minuta.

“Disa nga kolegët e mi që kishin qenë në rrjetin e mbrojtjes së Paktit të Varshavës më thanë se e kishin parë Zogun e Zi për një fragment shumë të shkurtër në radar dhe nuk mund ta besonin se sa shpejt kishte lëvizur në radar dhe ishte zhdukur”.

Pas shumë debatesh në Kongres dhe Pentagon lidhur me projekte të avancuara teknologjike, avionët SR-71, u nxorrën përfundimisht nga përdorimi në vitin 1998. Punën e tyre filluan ta bënin avonë pa pilotë dhe satelitë zbulimi. Por edhe sot e kësaj dite, Zogu i Zi mbetet avioni me pilot më i shpejtë dhe që fluturon më lart në botë. (voa)

Majami dhe kërcënimi nga rritja e nivelit të oqeanit

MajamiPërgatitja për një shekull me batica të larta është një sfidë kryesore për zyrtarët e qyteteve nga Bostoni deri në Bangkok. Në qytetin amerikan të Majamit dhe rrethinave të tij jetojnë gati 3 milionë njerëz, me miliarda dollarë të pasurive të patundshme. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, Steve Baragona i hedh një vështrim ndikimit që rritja e nivelit të detërave mund të ketë në një nga qytetet më të pambrojtura në Shtetet e Bashkuara.

Anijet të shumta me turistë nisen nga Majami, një qytet me një bregdet të bukur.

Por, ndërsa niveli i ujit të detërave rritet nga ndryshimet klimatike, kjo sjell shumë probleme.

“Ky është sistemi i kullimit të ujit gjatë stuhive, ndërsa niveli i ujit po rritet me ngadalësi”, thotë Sue Brogan, një banore e Majamit.

Sue Brogan jeton në lagjen “Shorecrest” të Majamit, në një rrugë që është pak metra mbi nivelin e detit.

Kur baticat arrijnë nivelin më të lartë, oqeani shtrihet mbi sistemin e kullimit dhe një pjesë e ujit derdhet në këtë lagje.

Një problem i përkohshëm por që zonja Brogan e di se situata do të përkeqësohet.

“Është një situatë paralajmëruese. Çfarë do të ndodh më vonë? Nëse nuk i trajtojmë këto probleme, në nivel lokal dhe global, më vonë do të kemi probleme të mëdha”.

Pjesë të mëdha të jugut në shtetit Florida rrezikohen të përmbyten nga uji në dekadat e ardhshme.

Në Gjirin Biscayne dhe në qytetin e Majamit, autoritetet po ngrejnë nivelin e rrugëve, po instalojnë e pompa uji dhe masa të tjera mbrojtëse.

Këto masa kanë një kosto të lartë. Banorët po paguajnë për përmirësimin e infrastrukturës me një kosto prej gjysmë miliardë dollarësh, thotë drejtori i punëve publike, Eric Carpenter.

“Fatmirësisht, banorët tanë, njerëzit që po paguajnë për këtë projekt, e kuptojnë se kostoja e mosveprimit është shumë më e madhe”.

Banorët e qytetit të Majamit kanë arritur në të njejtin konkluzion. Votuesit kohët e fundit miratuan një masë për përdorimin e bonove me vlerë 200 milionë dollarë për përmirësimin e infrastrukturës në lagjen Shorecrest dhe gjetkë.

Zyrtarët e qytetit po bisedojnë me banorët rreth zgjidhjeve më të debatueshme si ridizajnimi i lagjeve të tëra,

Duke blerë disa nga shtëpitë që rrezikohen më shumë nga përmbytjet dhe duke e kthyer tokën në parqe që mund të thithin ujërat nga përmbytjet.

Zyrtarja e mbrotjes nga katastrofat natyrore në Majami, Jane Gilbert, thotë se kjo nuk do të ndodhë në një të ardhme të afërt.

“Është një projekt afatgjatë. Sa më shumë që flasim për këto projekte tani, aq më e lehtë do të jetë për pjesëmarrësit në këto biseda për të qenë të përgatitur kur të vijë koha për zbatimin e tyre”.

Me kalimin e kohës, masat radikale mund të jenë të nevojshme. Fati i Majamit varet shumë nga niveli dhe shpejtësia e fryerjes së oqeanit. Por, ritmi po shtohet.

Caroline Lewis, drejtuese e Institutit CLEO mbi ndryshimet klimatike, thotë se largimi nga bregu është i pashmangshme.

“Duhet të shpërngulemi shpejt. Por nëse mund të kemi një tërheqje të planifikuar, ne mund të zbatojmë disa nga idetë për t’i mbajtur atje njerëzit sa më gjatë që të jetë e mundur. Kjo do të ishte në arritje e madhe nga e cila mund të mësonte mbarë bota.”

Por në qytetin e ndërtuar në një shkretëtirë moçalore, ka shumë optimistë.

“Ekziston një zgjidhje inxhinierike për çdo problem. Kjo varet nga vullneti politik për të tejkaluar çdo vështirësi që mund të shoqërohet me zgjidhjet, dhe vullneti për t’i provuar dhe financuar ato”, thotë Eric Carpenter, zyrtar i qytetit.

Pikërisht këto janë pyetjet me të cilat Florida dhe qytetet bregdetare të botës do të përballen në dekadat e ardhshme. (voa)

Taksi fluturuese, Uber nënshkruan marrëveshje me NASA-n

taksi fluturuesKompania Uber tha se ka nënshkruar një marrëveshje me agjencinë amerikane të hapësirës, Nasa për të ndërtuar një flotë taksish fluturuese deri në fund të dekadës.

Kompania tha sot se shpreson të ketë klientin e parë në makinën e re fluturuese deri në vitin 2023, edhe pse ende përballet me disa vështirësi.

Drejtori i kompanisë Uber për zhvillimin e produkteve, Jeff Holden tha se shpreson që shërbimi të pakësojë kohën e transportit, ndotjen e ajrit në qytetet kryesore dhe eventualisht, shërbimi do të jetë më i lirë sesa të ngasësh makinën tënde personale. Megjithatë ai tha se fillimisht çmimi do të jetë më i shtrenjtë.

Sipas parashikimeve nga Uber, çmimi i tanishëm për një udhëtim nga San Francisko në San Hoze në orët e ngarkuar të trafikut, që merr 2 orë, kushton 111 dollarë. E njëjta distancë në rrugë ajrore përshkohet në vetëm 15 minuta.

Fillimisht, kjo distancë do t’u kushtojë klientëve 129 dollarë, por Uber thotë se çmimi do të ulet në vetëm 43 dollarë për një kohë të shkurtër dhe 20 dollarë në një periudhë më afatgjatë.

Uber është bashkuar me NASA-n për të ndihmuar në trajtimin e disa prej çështjeve logjistike që shoqërojnë një teknologji të re.

Këto sfida përfshijnë marrjen e certifikimit nga autoritetet për automjetet e reja dhe daljen me një sistem për të shmangur goditjet në ajër në zonat urbane.

“Marrëveshja që kemi nënshkruar me NASA-n ka të bëjë fillimisht me bashkëpunimin për rregullat menaxhimit të trafikut ajror,” tha Holden për kanalin NBC News. (voa)

Diamantët e rritur në laboratorë

diamantetIndustria e diamanteve po kalon kohë të vështira. Shitjet e gurëve të çmuar, tradicionalë për martesa, janë ngadalësuar, ndërsa brezi i mijëvjeçarit e vonon martesën, dhe diamantet e shtrenjta nuk janë më guri i preferuar, siç ka qenë dikur. Një faktor tjetër është se në treg kanë filluar tyë hyjnë diamantë të krijuar në laboratorë.

Diamantët kanë qenë gjithmonë sinonim i dashurisë dhe përkushtimit, por me një çmim të lartë.

Ndërkohë në treg kanë filluar të hyjnë diamantë të prodhuar në laborator.

“Përbërja kimike është saktësisht e njëjtë. Është një diamant i vërtetë. Kemi krijuar të njëjtin proces që ndodh në natyrë dhe e kemi prodhuar diamantin në laborator”, thotë Kelly Good me kompaninë Grown Diamonds.

Vëzhgesit e industrisë thonë se diamantët e krijuar në laboratorë janë identikë me ata që nxirren nga miniera.

“Diamantet kanë një përkufizim. Ata kanë një ngurtësi të caktuar. Kanë një strukturë dhe përbërje kimike të caktuar. Në këtë drejtim, diamantët e krijuar në laboratorë janë vërtet të njëjtë me diamantët e nxjerr nga miniera “, thotë specialisti David Weinstein.

Ndryshimi i vetëm i vërtetë është se prodhimi i diamantit në laborator kërkon vetëm disa muaj kohë.

Inxhinierët marrin diamantë nga toka që shërbejnë si farë për të rritur diamante në laborator. Ata i bombardojnë me një burim karboni në temperatura të larta dhe pas disa javësh diamantët rriten si kristale.

Procesi natyror kërkon mijëra vite.

Në fakt e vetmja mënyrë për të treguar ndryshimin është mungesa e papastërtive në diamantet e krijuara në laborator.

“Kam një kristal, një diamant dhe në të shoh një peridot jeshil dhe e kuptoj menjeherë se ky diamant nuk është krijuar në laborator. Pra përmbajtja mund të tregojë shumë për origjinën e materialit. Këtë kërkojnë të veçojnë specialistët tanë”, thotë David Weistein.

Diamantët e krijuar në laboratorë janë bërë sot një inddustri prej 14 miliardë dollarësh.

“Klientët tanë janë brezi i mijëvjeçarit. Të gjithë që fejohen blejnë diamantë të krijuar në laborator. Atyre u pëlqen gjithashtu aspekti i mbrojtjes së mjedisit. Ai rritet në laborator, pa lëvizur dheun, pa ndotje mjedisore.”, thotë Kelly Good me kompaninë Grown Diamonds.

Diamantët sintetikë kushtojnë 30 deri në 40 përqind më pak se diamantët e nxjerr në miniera.

Vëzhguesit e tregut thonë se diamantët e rritur në laboratorë janë në rrugën e duhur për të kapur mbi 15 për qind të tregut deri në vitin 2020. (voa)

Teknologji e re për matjen e përformancës së sportistëve

FitbitNdërsa pajisjet elektronike për gjurminin e kalitjes fizike bëhen gjithnjë e më të vogla dhe më të sofistikuara, disa klube profesionale sportive i shohin përfitimet për ndjekjen në kohë reale të arritjeve të atletëve. Klubet e futbollit në Britani po testojnë byzylykë të lehtë që masin disa dhjetëra parametra tek lojtarët.

Lojtarët e ekipit të futbollit “West Bromwich Albion” gjatë stërvitjeve tani mbajnë pajisje gjurmuese të kalitjes fizike në një xhep të posaçëm.

Matthew Green është trajner i kalitjes fizike.

“Brenda pajisjes ndodhet një matës shpejtësie, GPS, një magnetometer dhe një xhiroskop. Këto pajisje ofrojnë të dhëna të ndryshme nga trajnimi rreth lëvizjes së lojtarëve gjatë stërvitjes.”

Të dhënat e përcjella tek një kompjuter pranë fushës së futbollit përfshijnë distancën e përshkruar nga çdo lojtar, shpejtësinë e tyre, sa herë ndryshuan drejtimin, normat e përshpejtimit dhe ngadalësimit si dhe rrahjet e zemrës – të gjitha sëbashku deri 1 mijë pika të dhënash për sekondë.

“Kjo na mundëson të diskutojmë në kohë reale se si po shkojnë seancat e trajnimit në bazë të planifikimeve dhe nëse jo, çfarë duhet të bëjmë. A duhet të zgjasim seancën e trajnimit apo ta planifikojmë më ndryshe”, thotë trajneri Green.

Në vend të varësisë në sistemin e navigimit GPS, vendodhja e lojtarëve ndiqet përmes një sistemi transmetuesish të instaluar përreth fushës së futbollit. Aktualisht, sportistët i përdorin këto pajisje vetëm gjatë stërvitjeve ndërsa trajnerët po shqyrtojnë mundësinë e përdorimit të tyre edhe gjatë ndeshjeve.

“Ndërsa njesia zhvillohet mendoj se përdorimi i saj nga lojtarët do të bëhet normë edhe gjatë ndeshjeve. Aktualisht disa klube i përdorin por jo klubet e kategorisë së parë”, thotë trajneri Green.

Ndërsa diferenca mes atletëve më të mirë është shumë e vogël, patja në kohë reale e të dhënave për çdo lojtar mund të ndihmojë trajnerët të marrin vendime të rëndësishme gjatë momenteve më dramatike të ndeshjeve. (voa)

Kina punon drejt turizmit hapsinor

turizmi hapsinorKina është shumë pranë ndërtimit të një mjeti ajror që një ditë mund të çojë turistë në hapësirë.

Ajo njoftoi tha se ka kryer një provë të suksesshme fluturimi të minikapsulës “Traveller 3″ në rajonin autonom Xinjiang Uygur.

Minikapsula, një model i anijes, me përmasa të zvogëluara, u ngrit në ajër me ndihmën e një balone me gaz heliumi, në lartësinë 20 metra nga Toka dhe fluturoi për 4 orë.

Në kapsulë ishte futur një breshkë, me qëllim që të viheshin në provë sistemet që mbështesin elementet e nevojshme për jetën gjatë fluturimit-provë. (voa)