Kategoritë: Shkenca

Shkenca shpjegon: Si penetron dhe godet koronavirusi organizmin

Covid 19COVID-19, sëmundja që shkaktohet nga koronavirusi, në shumë raste kalon pa shfaqur simptoma. Por në një pjesë të mirë të popullsisë ajo sjell komplikime të rënda deri në vdekje. Shkencëtarët tani shpjegojnë mekanizmin e patogjenit në organizëm dhe si sëmundja arrin ta mposhtë rezistencën e sistemit imunitar:

Koronavirusi përhapet përmes pikëzave të sekrecioneve që lëshon individi i infektuar përmes teshtimës apo kollës, ose thjesht duke folur.

Një studim mbi sekuencën gjenetike të koronavirusit, i botuar në Revistën e Shoqatës Mjekësore Amerikane, tregon se virusi sulmon qelizat njerëzore me receptorin ACE2.

Kjo tregon se këto qeliza të shtresës së jashtme të indit në mushkëri dhe organe të tjera, janë viktimat e para të virusit.

Virusi krijon mutacione në proteinën RBD, gjë që i lejon të përdorë receptorët ACE2 për t’u futur në qelizët njerëzore.

Shoqata Britanike e Imunologjisë shpjegon se virusi merr nën kontroll procesin e funksionimit të qelizës dhe e detyron qelizën të prodhojë kopje të reja të koronavirusit.

Presioni biologjik që ushtron patogjeni mbi qelizën sjell më pas vdekjen e qelizës dhe si rezultat dëmtimin e indit organik.

Ndërkohë vetë organizmi përpiqet të luftojë infeksionin duke dërguar qelizat T të sistemit mbrojtjes imunitare. Këto qeliza kërkojnë të gjejnë dhe shkatërrojnë qelizat e kompromentuara të trupit. Pra në përpjekje për të luftuar patogjenin, trupi godet dhe vret qelizat e veta duke shkaktuar dëmtim të mëtejshëm të indit.

Me përhapjen e infeksionit, mushkëritë mund të ënjten dhe të mbushen me lëng.

I sëmuri shfaq temperaturë, vështirësi në frymarrje dhe dhimbje muskujsh. E përditshmja New York Times citon shkencëtarë, sipas të cilëve virusi mund të lëvizë përmes gjakut dhe të sulmojë edhe zemrën, veshkat dhe mëlçinë. Po ashtu, infeksioni në mushkëri ul nivelin e oksigjenit në gjak.

Spitali Universitar “George Washington” në kryeqytetin amerikan njofton se 20% e pacientëve shfaqin simptoma. Prej tyre, disa e kanë aq të rëndë sa që nuk janë në gjendje të marrin frymë pa aparatura oksigjeni dhe ndërhyrje nga mjekët.

voa

SHBA, test brenda pak minutave për koronavirusin

drive testingNjë kompani amerikane ka marrë miratimin për të nxjerrë në treg një test të ri për koronavirusin. Testi i kompanisë “Abbott Laboratories” diagnostikon koronavirusin brenda pak minutave dhe mund të vendoset në të gjitha mjediset e kujdesit shëndetësor. Kompania do të fillojë shpërndarjen këtë javë dhe është zotuar të prodhojë 50 mijë teste në ditë.

Firma kërkimore amerikane “Abbott Laboratories” njoftoi se ka fituar miratimin për të nxjerrë në treg një test diagnostikues për koronavirusin. Testi i ri mund të nxjerrë rezultatin brenda disa minutave dhe mund të përdoret në zyrat e mjekëve të përgjithshëm, në klinikat e kujdesit të shpejtë, si dhe në spitale.

Shtetet e Bashkuara kanë tashmë më shumë raste të koronavirusit se çdo vend tjetër i globit. Spitalet janë duke u përpjekur të plotësojnë kërkesat për të testuar mijëra njerëz për virusin vdekjeprurës.

Miratimin për këtë test të ri e dha Administrata e Shteteve të Bashkuara për Ushqimin dhe Ilaçet (FDA), sipas autoritetit që i jep ligji për emergjencat.

Kompania “Abbott” shpërndau një deklaratë ku informon se do të fillojë shpërndarjen këtë javë të kompleteve të reja të testeve dhe se do ta shtojë prodhimin në gati 50 mijë teste në ditë.

“Nxjerr një rezultat të saktë në pak minuta, në vend të orëve të tëra apo ditëve. Kjo i jep mundësinë mjekëve ta shikojnë pacientin dhe të ndërhyjnë me shpejtësi për të parandaluar përhapjen tek njerëzit e tjerë”, thotë Gavin Cloherty, kreu i punës kërkimore për sëmundjet ngjitëse në kompaninë “Abbott Laboratories”.

Sipas zyrtarëve të këtij laboratori, testi mund të konkludojë brenda 5 minutave nëse dikush ka virusin COVID-19, dhe brenda 13 minutave nëse dikush rezulton negativ.

Testi do të menaxhohet nëpërmjet sistemit ID NOW të kësaj kompanie.

Ky është testi i dytë i miratuar nga FDA që mund të përdoret drejtpërsëdrejti në zyrat e mjekëve dhe në mjedise të tjera komunitare të kujdesit shëndetësor për t’u ofruar menjëherë pacientëve rezultatin.

“Një tjetër mjet i rëndësishëm për të luftuar përhapjen e këtij virusi është që testet të ndodhen aty ku janë pacientët. Sistemi Abbott ID NOW mund të japë me shpejtësi rezultatet aty ku është e nevojshme. Pra, mund të jetë në zyrat e mjekëve, në spitale, apo në vende të tjera. Është pra një platformë shumë e lëvizshme që jep rezultate shumë të besueshme për një kohë shumë të shkurtër. Pra, tani flasim për minuta, dhe jo orë apo ditë, që pacienti të marrë rezultatin”, thotë John R. Hackett, Jr., nënpresident në kompaninë “Abbott Laboratories”.

Javën e kaluar, FDA miratoi një test të prodhuar nga firma “Cepheid” që mund të përdoret në pikat e kujdesit shëndetësor. Kompania “Abbott” mori miratimin për të prodhuar në sasi të mëdha teste të automatizuara që mund të përdoren fillimisht në laboratore. 150 mijë prej tyre do të shpërndahen në mbarë Shtetet e Bashkuara.

“Abbott” tha se planifikon të prodhojë në total për të dyja këto platforma testimi rreth 5 milionë teste në muaj.

FDA ka shpejtuar të miratojë me urgjencë teste për koronavirusin. Janë miratuar në parim modele të tjera testimi të paraqitura nga kompanitë “Roche Holding AG” dhe “Thermo Fisher Scientific Inc”.

Zgjerimi i testimit është shoqëruar me një rritje të rasteve të konfirmuara me virusin COVID-19.

voa

Përdorimi i robotëve kundër koronavirusit

robotPara shpërthimit të koronavirusit, një kompani teknologjike me bazë në Pekin po punonte tashmë për integrimin e makinave autonome në jetën e përditshme të vendit. Ata kishin prodhuar pajisje të vogla robotike për fshirjen e trotuareve dhe robotë postjerë për dërgesat. Tani kompania po punon për ta përshtatur teknologjinë e saj në një drejtim tjetër: për të zëvendësuar punonjësit që rrinë të izoluar në shtëpi.

Gjatë vizitës së parë në Amerikë në vitin 2019, kompania paraqiti këtë fshesë robotike me një premtim se do të funksiononte mirë dhe në mënyrë të pavarur. Shuhao Huo është zv/president i kompanisë IDRIVEPLUS.

“Sepse teknologjia e ngarjes autonome është teknologji e re, ka të bëjë me sigurinë. Format e kësaj makine të vogël mund të pranohen më lehtësisht nga njerëzit.”

I njohur në Kinë si “Kërmilli i Vogël i Bardhë”, dalja e robotëve në parqe dhe vende publike ishte e mirëpritur

Por pas shpërthimit të koronavirusit në qytetin Wuhan, roboti kinez filloi të kryente punë që konsiderohet si shumë të rrezikshme për njerëzit. Mike Jellen është me firmën “Velodyne Lidar”.

“Robotët janë vënë në funksionin në spitalin Huoshenhan në Wahan si dhe 11 spitale të tjera. Roboti nuk përdoret vetëm për të pastruar por edhe për të zgjeruar përpjekjet e dezinfektimit.”

Robotët funksionojnë përmes një kombinimi hartash të paraprogramuara dhe sensorë në kohë reale “Lidar”, lazer që skanon mjedisin që ndryshon.

Makinat në fjalë po ashtu përdoren për të dërguar ushqim dhe furnizime mjekësore. Ato transportojnë edhe këtë krah robotik që mund të marrë kampione nga gryka e të sëmurëve dhe të kontrollojë respiratorët.

Ndërsa bota lufton pandeminë, beteja për të shpëtuar jetët po i sjell robotët në kontakt më të ngushtë me njerëzit si asnjëherë më parë.

voa

Kompania gjermane e kërkimeve për vaksinën, mohon të ketë marrë ofertë nga Uashingtoni

CoronaNjë kompani gjermane që po punon për një vaksinë të mundshme për koronavirusin i mohoi të hënën njoftimet se qeveria amerikane po përpiqej që ta blente atë, ndërsa zyrtarët gjermanë u munduan të lehtësonin tensionet e shkaktuara nga lajmi, duke këmbëngulur se firma do të qëndronte në vend.

Të dielën gazeta Welt am Sonntag, duke cituar burime të paidentifikuara qeveritare, njoftoi se ish-shefi kompanisë CureVac, kishte marrë pjesë në një takim mes menaxherve farmaceutikë dhe Presidentit Donald Trump, në fillim të marsit. Gazeta shkruante se zoti Trump mesa duket kishte ofruar një shumë të madhe për të joshur kompaninë “CureVac” që të punonte për Shtetet e Bashkuara.

Të hënën në Twitter, CureVac konfirmoi se kishte qenë një nga kompanitë në takim, por tha se njoftimet e medias për ofertën, ishin të pasakta.

“CureVac nuk ka marrë asnjë ofertë nga qeveria amerikane ose entitete të lidhura me të, përpara, gjatë ose që kur u bë takimi i grupit të punës në Shtëpinë e Bardhë më 2 mars”, shkruante kompania.

Të dielën, CureVac i quajti njoftimet “spekullim”, duke nxjerrë një deklaratë, ku thoshte se po punonte për një vaksinë dhe ishte në kontakt me një aleancë globale të quajtur Koalicioni për Inovacione të Përgatitjes Epidemike (CEPI).

Ajo tha se mund të prodhojë një imunizim në masë ndaj koronavirusit në objektet e saj ekzistuese nëse qasja me dozë të ulët provon të jetë e suksesshme në provat klinike.

Kompania hodhi poshtë “hamendësimet për oferta për blerje të kompanisë apo teknologjisë së saj”, por kjo nuk e pakësoi interesimin për lajmin, që u stimulua pjesërisht nga përgjigjet e zyrtarëve gjermanë.

Para mesazhit në Twitter të kompanisë CureVac, Helge Braun, shefi i personelit i kancelares Angela Merkel i tha gazetës Bild se zyrtarët gjermanë kishin pasur “kontakte shumë intensive” me CureVac gjatë dy javëve të kaluara, “kur kishte pasur zëra se po joshej nga Shtetet e Bashkuara”.

Ai tha se kompania do të merrte gjithë mbështetjen e duhur për të zhvilluar një vaksinë, sa më shpejt.

E bëmë gjithashtu të qartë se nëse vaksina zhvillohej në Gjermani, atëherë do të jetë për Gjermaninë dhe botën”, citohet ai të ketë thënë. “Kjo e bindi gjithashtu edhe kompaninë, kështuqë do të qendrojë”.

Braun nuk dha hollësi për natyrën e interesit amerikan.

Ambasadori amerikan në Gjermani, Richard Grenell, shkroi në Twitter se “artikulli i gazetës Welti ishte i pasaktë”.

Shefi i operacioneve të kompanisë, Hans-Werner Haas, i tha së përditshmes Tagesspiegel se kompania dhe firma të tjera bioteknologjike, kishin marrë pjesë në një takim me zotin Trump dhe se presidenti kishte lënë të kuptohej se “duhet të nxitohemi”. Por ai tha se CureVac, që e ka qendrën në Tuebingen, Germany, por ka një degë në Boston, nuk e di se nga erdhi “thashethemi” për një ofertë nga zoti Trump dhe se “nuk kemi një ofertë”.

voa

Konkursi “Qyteti i së Ardhmes”

qyteti i se ardhmesNë konkursin “Qyteti i së Ardhmes”, më shumë se 45 mijë nxënës të shkollave të mesme nga mbarë Shtetet e Bashkuara dhe nga jashtë vendit morën pjesë në një konkurs për të dalë me një koncept për një qytet me furnizim të qëndrueshëm me ujë të pastër. Ekipet bënë prezantimet e tyre në Uashington, D.C., ku ekipit fitues dhe katër konkurentëve më të afërt iu dhanë çmime.

Ky është Yemoja – modeli fitues në konkursin e këtij viti të quajtur “Qyteti i së Ardhmes”. Koncepti u krijua nga një ekip studentësh të shkollave të mesme nga shteti amerikan Indiana.

Tema e konkursit këtë vit – “Uji i pastër: Prekni të Nesërmen” – u kërkoi studentëve të përqëndrohen në krijimin e furnizimit të qëndrueshëm me ujë të pijshëm të pastër. Programi i përgjithshëm i shtyn studentët të imagjinojnë dhe ndërtojnë qytetet e së ardhmes.

Një gjë që e bën të adoptueshme është rrota jonë e ujërave të zeza. Kemi trajtim të ujërave të ndotura, rryma uji dhe shumë pajisje të tjera që ndihmojnë për të mbajtur të pastër qytetin tonë“, thotë Madeline McCabe, anëtare e ekipit të Indianës.

Një gjykatës për konkursin “Qyteti i së Ardhmes” thotë stimulohet krijimtaria dhe imagjinata e studentëve.

Ata mund të flasin për mënyrën sesi duhet të jetë e ardhmja sipas parafytyrimit në mendjen e tyre, si dhe zgjidhjen e një problemi, për të cilin ata e dinë se do të ndikojë në një popullsi më të madhe në të ardhmen. Janë në gjendje të përdorin burimet e kufizuara që kanë dhe gjithashtu të arrijnë nëpërmjet teknologjisë zgjidhjen e këtij problemi“, thotë Shar Govindan, gjykatës në konkursin “Qyteti i së Ardhmes”.

Në vitin e tij të 28-të, programi ndërkombëtar kishte 45.000 nxënës të shkollave të mesme që morën pjesë, nga 1.500 shkolla nga më shumë se 40 rajone të Shteteve të Bashkuara.

Është një projekt që përfshin shumë aftësi inxhinierike dhe të tjera. Ka katër pjesë të ndryshme për të: një qytet i simuluar virtual, një ese prej 1500 fjalësh që duhet të shkruhet, një maket që duhet ndërtuar dhe pastaj një prezantim gjatë konkursit që pasohet nga pyetje-përgjigje“, thotë Naishu Vytla, anëtare e ekipit të shtetit Philadelphia.

Ndër ekipet ndërkombëtare ka qenë edhe një ekip kinez, ndërkohë që tashmë ka shpërthyer epidemia e koronavirusit.

Ne kemi një program me të vërtetë të fortë në Kinë dhe ata kanë qenë me ne për disa vjet. Ne gjithmonë duam që ekipet tona atje të vijnë në Uashington, DC. Për fat të keq, ata nuk ishin në gjendje të bashkohen me ne këtë vit për shkak të kufizimit të udhëtimeve nga Kina“, thotë Maggie Dressel, menaxhere e programit “Qyteti i së Ardhmes”.

Kanadezët nuk të tilla pengesa, por patën peshë të rëndë për të ngritur.

Duhej shumë punë që ta sillnim maketin këtu. Ne duhej ta transportonim këtu dhe shumë pjesë ranë. Kështu që na u desh të punonim shumë për ta montuar sërish”, thotë Myah Hassan, anëtare e ekipit të Kanadasë.

Pesë skuadrat e tjera më të mira janë nga zona si Kansas, nga Karolina e Veriut, nga Albany, kryeqyteti i Nju Jorkut, si dhe nga Idaho. Indiana, si fituese e çmimit të madh, mori 7.500 dollarë për programin STEM të shkollës dhe një udhëtim në kampin amerikan të hapësirës.

Historia e një adoleshenti Cyborg (organizëm kibernetik)

CyborgDuket e pashmangshme që në këtë epokë të teknologjisë inteligjente, njerëzit do të fillojnë të mendojnë për mënyra për ta bërë teknologjinë pjesë të trupit të tyre. Sot, njerëzit kanë aftësinë të ndryshojnë veten në mënyra të reja dhe të paprecedenta dhe historia e 19-vjeçarit Kai Landre është një provë e gjallë e kësaj të ardhmeje.

“Emri im është Kai Landre dhe unë jam një cyborg”.

Cyborg është termi i shkurtuar për një organizëm kibernetik. Është termi që përdoret për të përshkruar diçka që është gjysëm makinë dhe gjysëm njeri.

Sot, 19-vjeçari Kai Landre ndiqet nga një ekip xhirimi. Po prodhojnë një film në lidhje me cyborg-un adoleshent nga Barcelona.

Landre ka një çip të veçantë që do të ngjitet në kafkën e tij dhe një tjetër – në krahun e tij, që i mundësojnë atij të ndiejë rrezet kozmike që na rrethojnë dhe t’i shndërrojë ato në nota muzikore.

Universiteti Princeton ftoi të riun të vinte në qytetin e Nju Jorkut për të mbajtur një fjalim dhe për të shpjeguar se çfarë do të thotë të jesh një cyborg.

“Unë isha shumë i ngazëllyer që ndodhesha aty, aq i ngazëllyer sa që munda të paraqes sensin kozmik për herë të parë. Unë shkova në Princeton për të paraqitur këtë prototip dhe gjithashtu për të folur për cyborg-ët (organizmat kibernetikë)”, thotë zoti Landre.

Kai Landre ka lindur në vitin 2000 dhe për të, teknologjia e lartë ka qenë gjithmonë shumë më tepër sesa kompjuterat portativë dhe telefonat inteligjentë. Ai u interesua për eksplorimin e hapësirës dhe fizikën kuantike dhe më vonë u dashurua me muzikën.

“Fillova të krijoj muzikë dhe në të vërtetë publikova një album për hapësirën dhe gjithçka të lidhur me të …”, thotë ai.

Një takim me Neil Harbisson – një artist dhe aktivist britaniko-irlandez me origjinë spanjolle – u bë hapi tjetër i rëndësishëm në jetën e Landres.

Që nga lindja, Harbisson nuk mund të dallonte ngjyrat, por pasi ai u bë cyborgu i parë në botë me një antenë të transplantuar në kafkën e tij, ai mësoi të “shihte” ngjyrën – falë një çipi të veçantë që ia “lexon” ngjyrën e objekteve trurit të tij.

Së bashku me disa njerëz me mendime të ngjashme, Harbisson themeloi fondacionin Cyborg.

“… Ata më pyetën nëse doja të krijoja një sens të Cyborg-ut. Dhe thashë po. Pastaj më çuan në laboratorët kibernetikë në katin nëntokë – dhe unë pashë gjithçka që ata kishin krijuar. Dhe bëmë një veprimtari në të cilin Neil propozoi të rikrijonte një grafik të gjithë jetës time, të ndarë sipas viteve që kisha jetuar. Unë vendosa nga një kujtim për çdo vit dhe pastaj do të shihnim nëse ka ndonjë model që përsëritet … “, thotë zoti Landre.

Për momentin Kai ka veshur një prototip të çipit që do të vendoset në kafkën e tij, gjë që do ta bëjë atë personin e parë që do të marrë drejtpërdrejt sinjale nga hapësira, të kthyer në tinguj.

“Është si të dëgjosh një grimcë të lehtë që prek shqisat e mia, tingëllon si ‘bim, bom’. Kështu që funksionon në këtë mënyrë – ky është receptori i rrezeve kozmike. Në këtë çip, gjejmë pjesë të ndryshme. Kjo pjesë është një foto-përsëritës silikoni, që është në thelb një çip që merr grimca të lehta. Dhe ajo që ne bëjmë është të marrim grimcat e dritës atomike që krijohen kur rrezet kozmike bien mbi planetin tonë; paisja i merr këto grimca atomike – një grimcë për secilën rreze – dhe përkthen çdo rreze kozmike nga dendësia e saj energjetike në një notë me intensitet të lartë të ndryshëm… Është gjë e bukur, më pëlqen të jem në gjendje të dëgjoj hapësirën”, thotë ai.

Zoti Landre thotë se është gati për këtë përvojë – ai beson se kjo është pjesë e evolucionit njerëzor, pjesë e eksplorimit të natyrës në vend të pushtimit dhe shkatërrimit të saj.

dw

Vdes krijuesi i komandave “copy, paste”

copy pastQendra globale e teknologjisë, Silicon Valley ka njoftuar për vdekjen e Lawrence Tesler, krijuesit të komandave kompjuterike “prej, kopjo, bart” (cut, copy and paste).

Kompania Xerox ka njoftuar se ai ka vdekur në moshën 74-vjeçare.

“Krijuesi i komandave, cut/copy & paste, dhe komandave tjera ka qenë ish-hulumtues i Xeroxit”, ka thënë kompania në një postim në rrjetin social, Twitter.

“Jeta juaj është më e lehtë falë ideve të tij revolucionare. Larry ka vdekur të hënën, andaj na u bashkoni që të festojmë jetën e tij”.

Përveç Xerox, Tesler ka kontribuuar edhe në kompanitë, Amazon, Apple, Yahoo dhe të tjera.

Komanda “copy, paste” është bërë e njohur nga kompania Apple, pasi është përfshirë në softuerin e kompjuterit Lisa më 1983.

rel

Shufra lazer e tipit ‘Star Wars’ rrëzon dronët nga qielli në demonstrim

lazeri-1Në pamjet e publikuara nga minsitria izraelite e mbrojtjes tregohet sistemi i mbrojtjes anti-dron që goden objektivat në lëvzije me një shufër lazeri që më parë ishte parë vetëm në serialin Star Wars.

Prodhuesit e sistemit Drone Dome C-UAS thonë se makineria ka sukses 100 përqind teksa rrëzon dronët që lëvizin në zig-zage për të shmangur goditjen.

Në një nga testimet një grup prej tre dronësh fluturojnë në formacion por rrëzohen të tre nga sistemi lazer. Prodhuesit e tij mburren se mund të identifikojë dronët armiqësorë dhe të japë vendndodhjen e tyre të saktë në një distancë prej 2 miljesh.
Sistmi gjithashtu mund të funksionojë si një zhurmues dronësh duke bllokuar marrjen e komandave të tyre prek komanduesit si dhe të ndalojë transmetimin e pamjeve të kameras.

tch

Astronautja e NASA-s Christina Koch, kthehet me sukses nga hapësira

Christina KochNASA astronaut Christina Koch reacts shortly after  landing of the Russian Soyuz MS-13 space capsule in a remote area southeast of Zhezkazgan in the Karaganda region of Kazakhstan, February 6, 2020. Sergei Ilnitsky/Pool via REUTERS

Astronautja e NASA-s Christina Koch, e cila shpenzoi rreth 11 muaj në orbitë, në atë që është vlerësuar si fluturimi më i gjatë në hapësirë i kryer nga një grua, zbarkoi e sigurtë në Kazakistan të enjten.

Astronautja amerikane shoqërohej nga dy kolegë të saj të Stacionit Hapësinor Ndërkombëtar, komandantin e stacionit Luca Parmitano të Agjencisë Evropiane të Hapësirës dhe Alexander Skvortsov të agjencisë ruse hapësinore “Roscosmos”.

Zonja Koch e përfundoi misionin 328-ditësh duke u siguruar studiuesve mundësinë për të vëzhguar efektet e fluturimit në hapësinorë për një kohë të gjatë tek një grua. Studimi është i rëndësishëm pasi NASA planifikon të kthehet në Hënë nën programin “Artemis” dhe po përgatitet për eksplorimin e Marsit nga njeriu.

Muajin e kaluar Christina Koch tha për agjencinë “Associated Press” se pjesëmarrja në ecjen e parë në hapësirë të vetëm astronauteve gra përbënte kulmi i misioni i saj.

Zonja Koch tha se ajo dhe kolegia e saj, astronautja e NASA-s Xhesika Meir vlerësojnë se ecja në hapësirë më 18 tetor “mund të shërbejë si frymëzim për eksploruesit e ardhshëm të hapësirës”.

Astronautët Parmitano dhe Skvortsov kaluan 201 ditë në hapësirë.

voa

Miliona vetë izolohen në Kinë – Virusi mban në ankth botën

Corona visrusTë paktën 41 të vdekur në Kinë pas infektimit me virusin corona. Mijëra të infektuar. Kina ka ashpërsuar masat e kontrollit në fundjavën e festimeve të Vitit të Ri kinez, duke përdorur edhe ushtrinë.Autoritetet kineze për shkak të përhapjes gjithnjë e më të madhe të virusit corona kanë marrë masa në të gjithë vendin për udhëtimet me tren, avionë apo autobusë. Sipas njoftimit të autoritetit kombëtar kinez janë instaluar në të gjithë trafikun publik aparate të matjes së temperaturës. Një nga simptomat e para të sëmundjes së mushkërive është rritja e temperaturës së trupit. Pasagjerët me dyshim për infeksion duhet të dërgohen „menjëherë“ në spital, thuhet në urdhëresat e Këshillit Shtetëror, ku kërkohet që të merren masa si ajrosja dhe dezinfektimi.

Kryetarja e qeverisë së Hongkongut, Carrie Lam shpalli gjendjen e jashtëzakonshme. Për të ulur mundësinë e shpërndarjes së virusit, Lam anuloi të gjitha festimet zyrtare të Vitit të Ri kinez. Në festimet e Vitit të Ri që zhvillohen në fundjavë, miliona vetë vizitojnë familjet apo festojnë në ambiente publike. Por si reagim ndaj shpërthimit të sëmundjes së mushkërive janë anuluar festimet në shumë qytete kineze për të mënjanuar grumbullimet e njerëzve.

Rritje e papritur

Televizioni shtetëror kinez raportoi për ndërkohë 41 viktima dhe afër 1.300 të infektuar në Republikën Popullore të Kinës, rreth një e treta më shumë se një ditë më parë. Ndër viktimat ndodhet edhe një mjek spitali, 62-vjeçar, i cili ishte infektuar në një spital të Vuhanit.

Ndërkohë janë izoluar edhe pesë qytete të tjera nga provincën Hubei. Sipas të dhënave të autoriteteve aty është ndaluar transporti publik dhe futja në autostrada. Me këtë shkon në 18 numri i qyteteve të izoluara në Kinë. Faktikisht janë në izolim afër 56 milionë vetë. Në Vuhan, metropolin 11 milionësh, prej nga doli edhe virusi, i pari qytet i izoluar, deri të dielën janë ndaluar udhëtimet në qendër. Siç bëjnë të ditura mediat kineze, afër 400 mjekë ushtarakë kanë ardhur me avion në qytet në luftë kundër virusit corona. Përveç kësaj në ndihmë ka ardhur edhe personel mjekësor nga Shangai dhe qytete të tjera. Në Vuhan qeveria ndërkohë ka filluar me ndërtimin e një spitali special me 1000 shtretër, që pritet të jetë gati brenda 10 ditësh.

Virusi mbërriti në Europë

ranca ishte vendi i parë në BE, që bëri të ditur të premten se tre pacientë me virusin corona ndodhen në izolim. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë të gjithë pacientët më parë kishin qenë në Kinë. Ministrja e Shëndetësisë, Agnes Buzyn bëri të ditur, se qeveria do të bëjë gjithçka për mospërhapjen e virusit. „Ne duhet ta trajtojmë një epidemi si rënien e zjarrit“, tha ajo. Edhe autoritetet australiane kanë konfirmar katër rastet e para me virusin. Edhe aty pacientët kanë qenë më parë në Kinë. Deri më tani janë konfirmuar raste me virusin corona në Japoni, Korenë e Jugut, Tajlandë, Vietnam Tajvan, Malajzi, Singapor, Arabi-Saudite, dhe SHBA. Në Nepal një person pas shërimit u lirua nga izolimi.

Ndërkohë disa koncerne ndërkombëtare kanë reaguar pas përhapjes së virusit. Rrjeti amerikan i kafesë, Starbucks i ka mbyllur një sërë filialesh në provincën Hubei për festimet e Vitit të Ri. Edhe furnizimi është ndërprerë. Më parë ishte rrjeti McDonald’ që kishte mbyllur filialet në 5 qytete.

Jo arsye për panik?

Kundër virusit nuk ka vaksinë apo terapi të posaçme për trajtimin e tij, simptomat mund të zbuten me ilaçe. Sipas vlerësimit të ekspertëve, kjo sëmundje e re zhvillohet në shumicën e rasteve butë, nganjëherë edhe pa asnjë simptomë. Në shumicën e rasteve të vdekjeve të regjistruara në Kinë, sipas stadit të deritanishëm, shumica kanë qenë pacientë të moshuar me sëmundje të rënda paraprake. Virusi ri është shumë i afërt me virusin që shkaktoi epideminë sars në vitet 2002-2003.

la/ust/mak (afp, dpa, rtr, ap)