Kategoritë: Shkenca

Mjete ujore robotike studiojnë Detin Keltik

dwti keltikShkencëtarët në Angli po përdorin dy mjete ujore që punojnë pa personel, për të studiuar hidrologjinë dhe jetën nënujore të Detit Keltik, në brigjet jugore të Irlandës. Kjo zonë dallohet për një faunë ujore unike dhe shkencëtarët duan të kuptojnë përse këto specie i tërheq pikërisht ky mjedis nënujor.

Mjeti nënujor Slocum lëviz ngadalë nën sipërfaqen e ujit duke mbledhur të dhëna për Qendrën Kombëtare Oqeanografike në Angli dhe për Fondin Botëror të Florës dhe Faunës.

 

Ky mjet robotik shpenzon shumë pak energji, gjë që bën të mundur funksionimin e tij nën ujë për 30 ditë, duke mbledhur të dhëna për ekosistemin e Detit Keltik:

“Kemi valë zanore për të diktuar planktonet dhe peshqit, si dhe për të matur fuqinë e rrymave në ujë; kemi matësa nënujorë për të analizuar nivelin e klorofilit dhe materies organike, si dhe ndjesorë të tjerë”.

Mjeti lëviz nën sipërfaqe duke regjistruar topografinë e tabanit të detit.

“Na intereson të dimë, për shembull, si ndikojnë fenomenet e motit në det dhe nëse kanë pasoja tek jeta e gjallë nënujore dhe gjithashtu tek zogjtë e krijesat e tjera që ushqehen me peshk”.

Ndërkaq, një anije e vogël, e quajtur the C-Enduro ka një mision tjetër në Detin Keltik. Anija, e cila ushqehet me energji nga panelet diellore dhe nga një turbinë ere, mund të pluskojë për muaj me radhë duke mbledhur të dhëna për zona që dallohen për diversitet biologjik:

“Këto janë zona në oqean që janë më produktive se të tjerat. Zonat produktive tërheqin plankton, i cili tërheq më pas peshqit. Në zona ku ka dendësi peshku, ka edhe më shumë gjitarë deti dhe zogj që ushqehen me peshk”.

Përdorimi i mjeteve robotike pa personel drejtues ul koston e eksplorimit të detit, duke u dhënë mundësi shkencëtarëve të përqëndrohen në punën në laborator për të analizuar të dhënat e mbledhura. Ata besojnë se kërkimet që po bëhen do të ndihmojnë për të identifikuar nevojat e kësaj hapësire ujore për menaxhim dhe mbrojtje më të mirë në të ardhmen. (voa)

Rikthehet makina e dashur e polakëve

Syrena S201Makina e dashur për polakët, Syrena, një simbol i industrisë së prodhimit të makinave në periudhën sovjetike, së fundi është transformuar për t’iu përshtatur shekullit të 21-të. Modeli i ri S201 është personifikim i trashëgimisë dhe nostalgjisë për polakët, ashtu sikurse makinat Mini për britanikët dhe Fiat 500 për italianët.

Makina Syrena është simbol i industrisë polake të automobilëve në periudhën sovjetike.

Mes viteve 1957 dhe 1983  në Bielsko-Biala të Polonisë, u prodhuan mbi gjysëm milioni Syrena. Tani kjo markë është kthyer sërish në treg.

Dariusz Fabisiak, është president i firmës AMZ Kutno:

“Gjithshka filloi pak vite më parë. Babai im, Zygmunt Fabisiak dhe një tjetër Mieczyslaw Wosko, janë ideatorët e këtij transformimi. Ata u takuan në një konferencë dhe mësuan se të dy donin të bënin diçka në fushën e biznesit të makinave. Që të dyve u rrjedh benzinë në vena, në vend të gjakut.”

Ata vendosën të rifillojnë prodhimin e makinave polake, duke ndërtuar një model të ri Syrenka, siç e quan atë me përkëdheli Fabisiak.

Modeli i ri Syrena S201 – u inaugurua në fillim të muajit, me një reklamë të veçantë.

Kompania AMZ Kutno e paraqiti atë si ringjalljen e drejtpërdrejtë të makinës FSO Syrena.

Iwona Wendel, zëvendësministre e infrastrukturës dhe zhvillimit, thotë se shpreson që makina e re t’i japë një shtytje ekonomisë polake:

“Projekti po përparonte shumë shpejt. Ai filloi në vitin 2012, pra u deshën pak a shumë dy vjet për prodhimin e makinës së re. Ne i mbështesim të gjitha projektet që përmirësojnë ekonominë polake.”

Industria e automobilëve të prodhuar në Poloni kaloi kohë të vështira pas rënies së komunizmit në vitin 1989.

Andrzej Stasiak, është kryeinxhinier i uzinës:

“Kjo është makina e parë për pasagjerë e projektuar dhe prodhuar në Poloni pas 50 vjetësh dhe është miratuar nga autoritetet.”

Dariusz Fabisiak, presidenti i firmës AMZ Kutno, thotë se prodhimi i makinës S201 do të fillojë pas dy vjetësh.

Tani kompania po punon për përcaktimin e kostos dhe po kërkon investitorë të interesuar për prodhimin e makinës. (voa)

Mision evropiano-amerikan i hapësirës

Anije KozmikeAgjencia Evropiane e Hapësirës, ESA, dhe ajo amerikane, NASA, kanë në plan të ndërmarrin një mision të përbashkët për të mësuar më shumë mbi asteroidët. Dy agjensitë shpresojnë të fitojnë njohuritë e duhura në rast se ndonjë asteriod kërcënon Tokën. Misioni “Asteroid Impact”, i njohur si AIM, mund të fillojë në vitin 2020. Ideja është ankorimi në një asteroid dhe vëzhgimi i përplasjes së një mjeti të NASA-s me hënën e vogël të këtij asteroidi.

Në shkurt 2013, në rajonin Chelyabinsk të Rusisë, një meteor me diametër 18 metra hyri në atmosferën e Tokës me shpejtësi 67 mijë kilometra në orë dhe pastaj shpërtheu në Malet Urale.

Më shumë se 1600 njerëz pësuan dëmtime nga vala e shpërthimit, që ishte e barabartë me 20 bomba atomike si ajo e Hiroshimës. Ky ishte shpërthimi më i madh i një meteori në Tokë prej më shumë se një shekulli.

Asteroidë të vegjël e godasin planetin tonë një herë në disa dekada, por goditjet e mëdha përbëjnë një kërcënim real për jetën në Tokë.

Agjensia Evropiane e Hapësirës thotë se njohja më e mirë e sipërfaqes dhe e strukturës së asteroidëve është me shumë rëndësi për të përmirësuar teknologjitë për devijimin e tyre.

“Objektivi kryesor i misionit AIM është të testohet se si mund të mbrohemi më mirë nga një asteroid që mund të rrezikojë Tokën,” thotë shkencëtari Michael Kueppers.​ “Ne do të studiojmë një asteroid të dyfishtë për të kuptuar më mirë se si mund të shmangim një goditje të mundshme me Tokën.”

Nëse çdo gjë miratohet, misioni AIM do të fillojë në vitin 2020 me një sondë që do të udhëtojë 11 milionë kilometra për të arritur në asteroidin Didymos, rreth të cilit sillet një hënë e vogël.

“Sonda do të takohet me asteroidin në qershor 2022,” thotë Ian Carnelli, kreu i Misionit AIM.​ “Puna e parë e sondës është të marrë fotografi me rezolucion të lartë për të rindërtuar formën e hënës së asteroidit në mënyrë tredimensionale. Pastaj do të eksperimentohet një mënyrë për transmetimin e shpejtë të imazheve në Tokë me një sistem lazer. Pas matjeve dhe pas nxjerrjes së modelit tredimensional, do të përcaktojmë strukturën e brendshme të asteroidit, duke ankoruar një mikrosondë në sipërfaqen e tij, që do të emetojë radiovalë.”

Në fazën tjetër, sonda AIM do të largohet në një farë distance nga asteroidi për të vëzhguar përplasjen e një mjeti të ndërtuar posaçërisht nga NASA.

Nëse përplasja arrin t’ia ndryshojë orbitën hënës së asteroidit, kjo do të ishte hera e parë që njerëzimi ndryshon dinamikën e një trupi qiellor.

Ndërtimi i anijes së hapësirës mund të fillojë nga fundi i vitit 2016. (voa)

Lojërat elektronike dhe përqendrimi në shkollë

lojrat elektronikeNjë studim i ri paralajmëron se shpenzimi i tepërt i kohës me lojëra elektronike mund të ndikojë tek aftësitë e fëmijëve në shkollë. Byroja Kombëtare Britanike për Fëmijët publikoi të henën rezultatet e kërkimeve që tregojnë se përdorimi i tepruar i kompjuterit pengon shanset e studentëve për të arritur rezultate të mira në shkollë.

Aftësitë kompjuterike janë nevojshme në botën e sotme dixhitale ndërsa lojërat elektronike i ndihmojnë fëmijët të fitojnë këto aftësi, për aq kohë sa nuk e teprojnë, paralajmërojnë shkencëtarët.

Një studim dy vjeçar britanik me 600 adoleshentë gjeti se ata që lozin lojëra elektronike më pak se një herë në javë kishin nota më të mira në shkollë se sa ata që lozin dy herë në ditë apo më shumë. Studimi po ashtu arriti në përfundimin se përdorimi i përditshëm i medias sociale nuk ndikoi tek arritjet akademike të fëmijëve. Celine McStravick është me Byronë Kombëtare të Fëmijëve Irlanda e Veriut.

“Ishte e qartë se media sociale nuk pati ndikim. Arsyja është se media sociale është pjesë e jetës së përditshme. Fëmijët komunikojnë në këtë mënyrë dhe mbajnë lidhjet me miqtë.”

Prindërit ankohen se e kanë të vështirë të largojnë fëmijët nga lojërat kompjuterike. Madje, disa kërkojnë ndihmë për fëmijët e tyre që thonë se janë të varur nga ato. Studimi nuk u përqendrua tek varësia por sugjeron se lojërat kompjuterike bëjnë që fëmijët të flenë vonë, të lodhen dhe humbin  përqëndrimin ndaj shkollës ditën tjetër.

Mark Starkey, pronar i vjetër i një dyqani lojërash kompjuterike në Londër thotë se ka dallime mes lojërave të vjetra dhe atyre të reja.

“Sot kemi lojra më të zgjeruara, më të detajuara dhe ndërlikuara që tërheqin më shumë vëmendjen e fëmijëve sepse loja të tërheq nga një nivel tek tjetri dhe është shumë e gjatë.  Lojrat shtojnë kureshtjen e fëmijëve se çfarë do të ndodhë në nivelin tjetër. Ndërsa lojërat e vjetra sfidojnë kordinimin mes duarve dhe syve, shpejtësinë dhe kohën, reagimin në vend të imagjinatës.”   

Industria e lojrave elektronike prej kohësh ka deklaruar se nuk ka prova se fëmijët bëhen të varur nga lojrat. Por studimi i ri thotë se nevojitet studime të mëtejshme për të përcaktuar efektet mes lojrave elektronike dhe arritjeve akademike. (voa)

Robotët ndërtojnë robotë

robotetKush është ai prind që nuk dëshiron të krijojë fëmijët e vet për të qenë më të mirë – më të shpejtë, më të zgjuar, më të aftë? Edhe pse prindërit njerëz nuk mund t’i arrijnë të gjitha këto për fëmijët e tyre, një robot, mundet. Shkencëtarët në Universitetin e Kembrixhit në Angli kanë krijuar një robot nënë që jo vetëm ndërton fëmijët e vet, por edhe analizon aftësitë e tyre.

Ky është një version robotik i mbijetesës së më të fortit. Roboti ‘nënë’ analizon aftësitë e secilit prej ‘fëmijëve’ që krijon, dhe ruan tiparet më të mira të tyre për brezin e ardhshëm.

Andre Rosendo, është shkencëtar:

“Ndërsa ‘nëna’ i krijon dhe i vë në punë, ajo vlerëson aftësitë e tyre, dhe të dhënat i përdor për të krijuar gjeneratën e ardhshme të robotëve.”

Në këtë proces, nuk ka ndërhyrje të njeriut, me përjashtim të një kompjuteri komandues për të krijuar një robot të aftë për të lëvizur nga një vend në tjetrin. Roboti ‘nënë’ ndërton robotët ‘fëmijë’ me copa të ngjitura dhe motorë të vegjël, në konfiguracione të ndryshme, pastaj shikon se sa shpejt lëvizin, dhe përzgjedh robotët që lëvizin më shpejtë.

“Roboti nënë mund të ndërtojë qindra fëmijë robotë dhe t’i analizojë ata. Nëse aftësia e tyre është e mirë, roboti nënë ruan ruan formën e tyre për gjeneratën e ardhshme, dhe nëse jo, i prish”, shpjegon Fumiya Iida, drejtues projeki.

Motivimi për të prodhuar fëmijë robotë të mirë kontrollohet nga një ekip kërkimor.

“Ne programojmë robotët bazuar në disa funksione që përcaktojnë shpërblimin në varësi të punës. Në rastin e robotit fëmijë, është distanca; sa më gjatë roboti ecën, aq më i mirë është shpërblimi,” thotë André Rosendo, shkencëtar.

Pas disa brezash,  fëmijët robotë vrapojnë dy herë më shpejt.

“Roboti nënë krijon 500 robotë për të parë se kush është i mirë dhe kush i keq,” shpjegon Fumiya Iida, drejtues projeki.

Shkencëtarët thonë  se robotët mund të përdoren në një fabrikë automobilësh, për shembull, ku kamerat robot shqyrtojnë çdo makinë në linjat e montimit, vlerësojë gabimet, dhe pastaj projektojnë një makinë më të mirë. (voa)

Tre fitues të Çmimit Nobel në Kimi

nobelistet kimiKomiteti i Çmimit Nobel në Stockholm të Suedisë, i dha Çmimin për Kiminë tre shkencëtarëve për punën e tyre kërkimore për riparimin e ADN-së së njerëzve, që mund të përdoret në trajtimin e kancerit.

Fituesit e këtij çmimi janë: Tomas Lindahl, i Institutit “Sir Francis Crick” dhe Laboratorit “Clare Hall” në Britani, Paul Modrich në Universitetin Duke dhe  Aziz Sancar në Universitetin e Karolinës së Veriut, Chapel Hill, të dy këto universitete në shtetin lindor të Karolinës së Veriut. Lindahl është suedez, Modrich është amerikan dhe Sancar është turk.

Çmimet Nobel jepen çdo vit në disa fusha: mjekësi, fizikë, kimi, letërsi dhe për paqen. Paratë që shoqërojnë këtë çmim prestigjioz vijnë nga një fond i lënë trashëgim nga zbuluesi suedez Alfred Nobel dhe çmimet, që kanë filluar jepen që nga viti 1901, simbolizojnë arritjen më të lartë në secilën nga këto fusha. Çmimi Përkujtimor për Shkencat Ekonomike, po ashtu jepet nga ky komitet, megjithëse nuk është njëri prej çmimeve origjinale të caktuara nga Alfred Nobeli.

Fituesve të çmimit u jepen para, sasia e të cilave është e ndryshme nga viti në vit. Atyre u jepet gjithashtu një medalje dhe një diplomë Nobel, që ndahen në ceremonitë e zhvilluara në Oslo dhe në Stockholm në muajin dhjetor. Kur për një fushë ka më tepër se sa një fitues, çmimi ndahet mes tyre në mënyrë të barabartë.

Shpallen çmimet Nobel për fizikë

nobelistetTakaaki Kajita dhe Arthur MacDonald fituan çmimin Nobel për Fizikë të këtij viti për zbulimin e tyre të luhatjeve të neutrinove, që tregon se neutrinoja, grimca e dytë që gjendet më shpesh në univers, ka masë.

Komisioni i çmimit Nobel tha në një deklaratë se hulumtimet e shkencëtarët Kajita nga Universiteti i Tokios, dhe MacDonald nga Universiteti Queens në Kanada, kanë ndryshuar kuptimin e funksionimit të të materies.

Neutrinot, nuk kanë ngarkesë elektrike dhe janë aq të lehta saqë për shumë vjet mendohej se nuk kishin masë fare. Shkencëtarët provuan se neutrinot mund të transformohen, duke ndryshuar identitet, ndërsa lëvizin në atmosferë apo hapësirë, duke treguar kështu se ato kanë masë.

Të hënën, Komisioni i Nobelit shpalli fitues të çmimit Nobel për mjekësinë shkencëtarë nga Irlanda, Japonia dhe Kina.

William Campbell nga Irlanda dhe Satoshi Omura nga Japonia fituan çmimin Nobel për mjekësi për zbulimin e një terapie të re për trajtimin e infeksioneve të shkaktuara nga parazitët e krimbave cilindrikë.

Ndërsa shkencëtarja nga Kina Tu Youyou ka zbuluar një ilaç që ka reduktuar ndjeshëm nivelin e vdekshmërisë tek pacientët që vuajnë nga malaria, kështu që ajo do të jetë një nga bashkëfitueset e çmimit Nobel për mjekësi.

Çmimet Nobel për mjekësi, fizikë, kimi, letërsi, paqe dhe ekonomi jepen çdo vit. Paratë vijnë nga një trashëgimi e shpikësit suedez Alfred Nobel dhe çmimet me emrin e tij, që janë dhënë që nga viti 1901, janë bërë një nga çmimet më të njohura për arritjet në çdo fushë.

Fituesve u jepet një shpërblim monetar që ndryshon pak nga viti në vit. Këtë vit, çmimi Nobel për Fizikë është 963,000 mijë dollarë, që do të ndahet në mënyrë të barabartë mes fituesve. Ata gjithashtu marrin një medalje dhe një “diplomë” të Nobelit.

Fituesit e çmimeve shpallen në tetor, dhe çmimet jepen në ceremoni të veçanta në fillim të dhjetorit në Stokholm të Suedisë dhe në Oslo të Norvegjisë. (voa)

Në mbrojtje të bletës

bletatRënia misterioze e numrit të bletëve ka detyruar bletarin Billy Davis të hidhet në veprim. Ai ka mbajtur bletë që në vitet 1960 dhe në vitin 2013 ai themeloi Programin për Mbrojtjen e Bletëve. Siç njofton korrespondentja Faiza Elmasry, organizata jo-fitimprurëse po punon për një bletë më rezistente dhe po u mëson bletarëve si të mbrojnë shoqëritë e bletëve.

Në një ditë të nxehtë vere, bletët janë në aktivitet të plotë. Bletët punëtore gumëxhijnë duke kryer një funksion jetik për prodhimin ushqimor.

“Të gjitha pemët që shihni këtu lindin nga një farë e vetme. Farat prodhohen nga lulet, pasi pllenohen nga bletët. Nëse s’kemi bletë, nuk do të kemi pemë, nuk do të kemi lule, nuk do të kemi fruta e perime ose 1/3 e ushqimeve që i nevojiten njeriut” thotë bletarja Brenda Kiessling.

Por më shumë se 1/3 e bletëve po zhduken. Sipas ekspertëve shkaktarë janë ndryshimet klimatike, parazitët, pesticidet dhe metodat bujqësore. Bletari nga Virxhinia Billy Davis është i vendosur të shpëtojë bletët.

“Ne jemi shpëtimi, jo kompanitë e pesticideve apo profesorët. Po bëhen shumë studime të rëndësishme, por mbrojtja e bletës është në dorën e bletarëve”.

Në rrëzë të Maleve Blue Ridge, organizata jo-fitimprurëse që drejton Billy Davis financon një program ku bletarët vijnë nga i gjithë shteti i Virxhinias për të mësuar dhe punuar vullnetarisht.

“Synimi përfundimtar është të kemi bletë që do të arrijnë të kujdesen për veten” thotë bletari Alex McLellan​.

Një nga kushtet kritike për mbijetesë është e ashtu-quajtura “sjellje higjenike”, aftësia e bletës për të zbuluar dhe eliminuar faktorët që infektojnë kosheren. Bletarët e analizojnë këtë aftësi duke përdorur nitrogjen të lëngshëm.

“Ngrijmë 100 fole në zgjojet e bletëve. Pas 24 orësh shohim se cilat nga këto fole janë rihapur nga bletët punëtore. Mbretëreshat që kanë një rezultat 95-100% në rihapjen e zgjojeve janë në gjendje të shkëlqyer,” thotë bletarja Brenda Kiessling.

Këto mbretëresha janë më rezistentet dhe përdoren për riprodhim dhe për furnizimin e bletarëve të tjerë me bletë të reja.​

“Sot po kontrollojmë zgjojet për të parë nëse mbretëresha ka vend të mjaftueshëm për vezët si dhe nëse ka vend për rezervat e dimrit,” thot​ë​ nj​ë​ vullnetar.

“Regjistrojmë çdo ndryshim në zgjoje. Këto të dhëna janë mbledhur prej një kohe të gjatë dhe na ndihmojnë të analizojmë gjenetikën dhe progresin e zgjojeve,” thotë bletari Alex McLellan.

Përgatitja e bletarëve të rinj është vetëm fillimi. Më pas vjen procesi i gjatë i zbatimit të përvojës që kanë marrë dhe shkëmbimit të kësaj përvoje me bletarë të tjerë në zonat e tyre. (voa)

Një dyshek plazhi me karikues

karikuesDisa njerëzve nuk u pëlqen të qendrojnë larg telefonit celular, madje edhe kur pushojnë në plazh. Ndaj, një student nga Libani ndërtoi një dyshek plazhi që karikon telefonat celular dhe i mban pijet të ftohta.

Dysheku i plazhit “Beachill” ka një panel diellor 5 vatësh që karikon paisjet elektronike dhe një frigorifer termik që i mban pijet të ftohta.  Ky dyshek i rehatshëm dhe i papërshkueshëm nga uji, u ndërtua nga 23 vjeçari Antoine Sayah, student nga Libani.

“E ndërtova për të zgjidhur problemet që kisha kur shkoja në plazh. Telefonit i mbarohej bateria dhe shishet e ujit ngroheshin. Dysheku më shkaktonte edhe dhimbje shpine”. 

Ai filloi të shiste krijimin e tij në mediat sociale për 150 dollarë dhe u është i befasuar nga suksesi i këtij produkti.

“Kam marrë telefonata nga Brazili, Toronto, Evropa, Franca, Amerika, nga të gjitha kontinentet”.

Klientëve u pëlqen dysheku i lehtë portativ. Rita Mathieu është një nga përdoruesit e tij.

“Kur shkoja në plazh gjithmonë më duhej një karikues dhe uji më ngrohej shpejt. Pra, ky është një dyshek i mirë plazhi pasi  i ka të gjitha, madje edhe një xhep ku mund të fus librin”.

Ky dyshek plazhi mund të përdoret edhe në kopësht, pishinë apo në anije. (voa)

Gjurmët e ujit në Mars

marsi ujeShkencëtarët në agjencinë amerikane të hapësirës njoftuan se kanë zbuluar gjurmë të burimeve me ujë të kripur në siperfaqen e Marsit.  Shkencëtarët thonë se rrjedhat e ujit në siperfaqen e Marsit shfaqen vetëm gjatë stinës së verës. Zbulimi mbështet idenë se mund të ketë forma jete në planetin e kuq.

Shkencëtarët e kanë ditur për një kohë të gjatë se në Mars dikur ka patur ujë. Por ata mendonin se ndryshimi i klimës e kishte tharë planetin. Të hënën, shkencëtarët e NASA-s njoftuan se kanë prova se ka më shumë ujë në planetin e kuq sesa mendohej më parë.

“Sondat tona po gjejnë më shumë lagështi në ajër se ç’kemi menduar më parë. Mostrat e dheut janë me lagështi, janë të hidratuara, plot me ujë”.

Për disa vite shkencëtarët kanë monitoruar gjurmët misterioze të rrjedhave të ujit në terrenin e Marsit që duket se po zbehen. Një analizë e plotë e të dhënave të mbledhura nga sondat e NASA zbulon se vijat e errëta që shfaqen gjatë verës mund të jenë rrjedha të ujit.

“Por ne nuk e dimë se nga ku po vjen uji, kështu që mund të ketë një burim të madh ujor të fshehur nën sipërfaqen e planetit. Por ne nuk dimë asgjë për këtë. Pra ky është një mister tjetër nga ky zbulim i fundit”.

Përgjigja për këto pyetje mund të vijë pas rreth pesë vitesh, kur sonda tjetër e NASA-s do të sjell përsëri mostra nga Marsi. Prania e ujit do të nënkuptonte ekzistencën e organizmave të gjallë në planet.

Kjo gjithashtu do të lehtësonte udhëtimet e ardhshme në hapësirë.

“Ne e dimë se çfarë është uji: hidrogjen dhe oksigjen. Me këto elemente ne prodhojmë karburantin për raketa”.

Njoftimi i NASA-s vjen disa ditë para fillimit të shfaqjes në kinema të një filmi të ri mbi Marsin, ku aktori Matt Damon luan rolin e një astronauti të braktisur në Mars. Filmi fantastiko-shkencor i regjisorit Scott Ridley, i bazuar në një libër të njohur, pritet të shtojë kuriozitetin e njerëzve rreth planetit Mars. (voa)