Kategoritë: Shkenca

Teknologjia e çelësave pa kontakt

kiwi kiNjë kompani e re në Berlin po shpreson të revolucionarizojë mënyrën e hapjes së dyerve të banesave. Sistemi Kiwi.ki, i bazuar në teknologjinë e njëjtë që përdoret në çelësat inteligjentë të makinave të reja, deri më tani është instaluar në më shumë se 1400 dyer të banesave në kryeqytetin gjerman, Berlin.

Çelësi Kiwi Ki, i shpikur nga kompania me të njëjtin emër, përdoret çdo ditë nga mijëra njerëz në Berlin për të hapur dyert banesave.

Mbi 1400 dyer  banesash janë pajisur me këtë sistem në kryeqytetin gjerman dhe qindra të tjera në Hamburg.

Çelësi Kiwi.ki funksionon në bazë të një sistemi i cili përdor teknologjinë e identifikimit të radio-frekuencave, RFID.

“Kur i afroheni derës tre apo katër metra, ky çelës e hap atë automatikisht”,thotë bashkë-themeluesja e kompanisë Kiwi.ki, Claudia Nagel.

Kjo nuk është teknologji e re.

Ajo përdoret gjerësisht në çelësat e makinave, sistemet e sigurisë në ndërtesat administrative dhe shumë aplikacione tjera.

Por sipas kompanisë Kiwi.ki, sistemi i saj është i pari që do të instalohet në ndërtesat e banimit në një shkallë të gjerë.

Kompania thotë gjithashtu se Kiwi Ki është sistemi i parë i këtij lloji që përmes një aplikacioni të telefonave inteligjentë mund të hapë dyert nga distanca.

“Ideja për çelësin Kiwi ki më lindi në nëntor të vitit 2007. Nuk mund të hapja derën e pallatit pas i kisha duart të zëna me djalin në një anë dhe çantat në anën tjetër. Ishte ditë e ftohtë me shi dhe unë nuk mund të gjeja çelësin. Në atë moment unë mendova se duhet të kishte një mënyrë më të lehtë për hapjen e derës”.

Kompania Kiwi Ki është themeluar në vitin 2012 dhe aktualisht ka 30 punonjës.

Kohët e fundit ajo ka lidhur kontrata me disa kompani shërbimesh me bazë në Berlin, duke përfshirë postën dhe departamentin e zjarrfikësve.

Klientëve të tyre u jepet një çelës, i cili mund të hapë të gjitha dyert në një zonë apo rrugë.

Kompania e riciklimit Remondis po provon këtë sistem dhe ka marrë 20 çelësa për të hapur mbi 1000 dyer në Berlin.

Prova do të zgjasë disa muaj. Pastaj kompania do të vlerësojë efikasitetin e këtij sistemi dhe do të vendosë nëse do ta përdorë atë rregullisht.

“Ne duhet të hyjmë në shumë ndërtesa e shtëpi dhe për ta bërë këtë duhet të mbajmë me vete tufa çelësash. Me teknologjinë Kiwi-ki ne do të jemi në gjendje të hapim shumë dyer me një çelës të vetëm”, thotë Lutz Wedegartner i kompanisë Remondis.

Kompania Kiwi Ki thotë se sistemi mund të instalohet për 20 minuta në një derë standarde dhe kushton më pak se 400 euro.

Në rast të humbjes së çëlësit, ai mund të çaktivizohet dhe të zëvendësohet për 25 euro. Ndërkohë, banorët mund të përdorin një aplikacion të telefonave inteligjentë për të hyrë në shtëpitë e tyre.

Në të ardhmen, kompania shpreson të jetë në gjendje të pajisë dyert e brendshme të apartamenteve me këtë sistem.

Ashensorët në disa ndërtesa tashmë janë pajisur me këtë sistem.

Henryk Ploetz është analist i sigurisë së sistemeve të çelësave.

“Është shumë më i sigurt se një çelës i zakonshëm. Një çelës i zakonshëm mund të kopjohet lehtë, nganjëherë vetëm përmes një fotografie. Me këtë sistem, ju nuk mund ta bëni këtë,” thotë ai.

“Kjo vlen për të gjithë çelësat pa kontakt, por Kiwi Ki është më i sigurt se të gjithë çelësat e tjerë të këtij lloji”.

Kompania Kiwi Ki thotë se sistemi i saj pritet të instalohet edhe në qytete të tjera evropiane në muajt e ardhshëm. (voa)

Shkencëtarët: Kepler, një planet i ri si Toka

planeti keplerNjë arritje e madhe për shkencën dhe njerëzimin: shkencëtarët amerikanë thonë se kanë zbuluar një planet me ngjashmëri të shumta me Tokën.

Një zëdhënës i NASA-s thotë se këto imazhe të gjeneruara nga kompjuteri bazohen në të dhënat që ka mbledhur teleskopi Kepler mbi planetin e largët. Sipas zëdhënësit, planeti u vërejt duke lëvizur në orbitë rreth një ylli të largët të ngjashëm me diellin tonë.

Planeti, sipas të dhënave, rezulton me masë rreth pesë herë më të madhe se Toka dhe me forcë rëndese rreth dy herë më të madhe se të planetit tonë.

Shkencëtarët thonë se është një zbulim i rëndësishëm, por se një vizitë në këtë planet nuk do të mund të realizohet në të ardhmen e afërt.

Planeti është në një system diellor që ndodhet 1400 vjet dritë nga sistemi ynë. (voa)

Soyuz arrin në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës

Soyuz satelitAnija hapësinore ruse Soyuz zbarkoi në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës, pas një vonese prej dy muajshe të shkaktuar nga dështimi i një anije hapësinore ruse mallrash pa pilot.

Zyrtarët thanë se Soyuz arriti në laboratorin orbital sot, më pak se gjashtë orë pas nisjes nga baza Baikonur në Kazakistan. Zyrtarët e Agjencisë amerikane të hapësirës, NASA thonë se Soyuz u soll rreth Tokën katër herë para se të ankorohej në stacionin e hapësirës.Soy

Nisja e anijes Soyuz drejt stacionit hapësinor u shty pas dështimit në muajin prill të një anije mallrash pa pilot që duhej të dërgonte furnizime për ekuipazhin e Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës.

Amerikani Kjell Lindgren, rusi Oleg Kononenko, dhe japonezi Kimiya Yui do t’i bashkohen dy astronautëve rusëve dhe një amerikan në bordin e stacionit të hapësirës: Genadi Padalka, Mikhail Kornienko, dhe Scott Kelly. NASA thotë se të gjashtë anëtarët e ekuipazhit do të qëndrojnë në stacionin e hapësirës deri në dhjetor.

Kelly dhe Kornienko janë duke marrë pjesë në misionin e parë njëvjeçar në bordin e stacionit të hapësirës, në një eksperiment që ka për synim të studiojë efektet e fluturimit hapësinor afatgjatë në trupin e njeriut. Ata do të kthehen në Tokë në muajin mars, pas një qëndrimi 342 ditësh në hapësirë. (voa)

Robotët në Japoni

robotNjë robot të uron mirëseardhjen në hotel; një dinosaur të regjistron, dhe një transportues i motorizuar valixhesh t’i sjell ato në dhomë. Ky është i quajturi “Hoteli i Çuditshëm” në Japoni, ku klientëve u shërbejnë robotët, ku nuk ka më bakshishe, dhe ku dyert i hap teknologjia e identifikimit të fytyrës.

Japonezët janë tashmë të familjarizuar me robotët, por këtu në “Hotelin e Çuditshëm”, ka një robot në çdo cep. Një humanoid të mirëpret dhe një dinosaur miqësor të orienton për regjistrimin, që është plotësisht i automatizuar.

Klientët nuk kanë pse të shqetësohen se mos humbasin çelësat e dhomës, pasi hoteli përdor teknologjinë e identifikimit të fytyrës për të lejuar hyrje-daljet e njerëzve. Portieri nuk ju thërret dot një taksi, por mundet t’ju ofrojë mëngjesin, si dhe informacion në japonisht dhe në anglisht.

Punonjësit nuk kanë mosmarrëveshje me njëri-tjetrit, falë ekspertizës së programuesve, pasi siç thotë projektuesi Yusuke Hara, fare mirë mund të fillojnë luftërat ndërmjet robotëve.

“Në këtë projekt janë përfshirë robotë të krijuar nga prodhues të ndryshëm, dhe me karakteristika të ndryshme. Duke i patur të gjithë në të njëjtin vend, do të ketë përplasje ndërmjet sistemeve të tyre të sensorëve. Është tepër e vështirë nga pikëpamja arkitekturore harmonizimi i tyre.”

Ndërkohë që transportuesit e bagazheve funksionojnë shumë mirë, nuk të duhet as të kesh para të thata me vete për t’u lënë bakshish.

Në dhomë, klientët mirëpriten nga një robot në formën e një tulipani të shëndoshë. Ai quhet Tulip. Në dhomë nuk çelësa dritash, kështu që Tulipi do t’ju ndezë dritat, dhe do t’ju planifikojë edhe zgjimin në mëngjes.

Hideo Sawada drejton hotelin, si pjesë e një parku argëtimi. Ai insiston se përdorimi i robotëve nuk është thjesht një marifet, por një përpjekje serioze për më shumë efikasitet.

“Arsyeja e parë që ndërtuam këtë hotel, është se synonim të bënim hotelin më efikas të botës. Arsyeja e dytë ishte t’u ofronim më shumë turistëve që po shtohen në numër, ndërkohë që hotelet në Tokyo, Osaka, Nju Jork, Londër, po rrisin çmimet dhe njerëzit nuk janë në gjendje të shijojnë qëndrimin e tyre. Donim të ofronim një hotel me kosto efikase dhe që është ndërkohë edhe argëtues.”

Dhomat këtu fillojnë nga 80 dollarë, një çmim fantastik për në Japoni, ku në çdo hotel standart, çmimet janë dy dhe trefish më shumë.

Një aspekt që nuk menaxhohet dot nga robotët është siguria. Ajo menaxhohet nga njerëz, të cilët mbikqyrin 24 orë nëpërmjet kamerave sigurinë e klientëve. (voa)

NASA publikon imazhet e sipërfaqes së Plutonit

PlutoAgjencia amerikane e hapësirës, NASA, publikoi disa nga imazhet e Plutonit të marra nga sonda New Horizon ndërkohë që ajo fluturoi dje afër planetit të vogël. Për gati një dekadë New Horizon bëri një udhëtim prej 5 miliardë kilometrash nëpër sistemin tonë diellor për të arritur afër Plutonit. Është hera e parë që një sondë arrin afër këtij planeti. Fotografitë historike me rezolucion të lartë do të ndihmojnë shkencëtarët të mësojnë më shumë rreth mënyrës se si është formuar sistemi diellor dhe ndoshta edhe mbi zhvillimin e jetës në Tokë.

Fotot e Plutoni janë marrë ndërkohë që sonda New Horizon po fluturonte pranë këtij planeti me një shpejtësi prej rreth 50.000 kilometrash në orë. Shkencëtarët e NASA-s thonë se imazhet ofrojnë informacione të reja mbi skajin e jashtëm të sistemit tonë diellor.

“Ne kemi gjetur se të paktën disa pjesë të Plutonit janë shumë të reja. Ato nuk kanë kratere që zakonisht shihen në një sipërfaqe të vjetër. Pra brendësia e Plutonit është aktive dhe krijon peisazhe nga proceset që ne ende nuk i kuptojmë”.

Sonda dërgoi një nga imazhet më të mrekullueshme të Plutonit edhe para fluturimit afër plantetit të martën. Fotot e marra nga afër sjellin qartësi të rajoneve që më parë ishin të paqarta, si ajo që tani quhet zemra e planetit.

Shkencëtarët e NASA-s thonë se ata nuk prisnin që Plutoni të kishte një topografi malore dhe ujore.

“Pra, këto male ngrihen në një terren relativisht të sheshtë. Kjo është për t’u habitur sepse ne kishim menduar që në ato pjesë ose në të gjithë planetin kishte më shumë kratere. Malet që ngriten në lartësi deri në rreth 3400 metra janë mahnitëse”.

Shkencëtarët thonë se studimi i imazheve do të kërkojë më shumë se një vit. Por ajo që ata panë në orët e para ka ndryshuar konceptet e mëparëshme në lidhje Plutonin.

Ekipi i sondës New Horizon është i kënaqur që sonda nuk u përplas apo dëmtua nga hënat rreth Plutonit. Edhe imazhet e hënës më të madhe të Plutonit, Charon, kanë ofruar informacione të papritura.

“Ne gjetëm se Charon nuk ka mjaft kratere. Ajo duhet të jetë aktive, duhet të ketë qenë aktive në një të kaluar të afërt. Në këtë botë të vogël, sa shteti i Teksasit, ka kanione më të gjata se Kanioni i Madh, të krijuara nga lëvizjet tektonike”.

Shtetet e Bashkuara janë vendi i parë që arrijnë afër Plutonit. Me këtë mision të fundit hapësinor, Shtete e Bashkuara kanë vizituar çdo planet në sistemin tonë diellor. (voa)

“Ç’kemi Pluton”, NASA kalon planetin xhuxh

plutonPas 9 vitesh, sonda “New Horizons” e NASA-s ka arritur Plutonin, në kufijtë e sistemit tonë diellor, duke kaluar plot 12.500 km në sipërfaqen e planetit. Ngjarja historike në eksplorimin e hapësirës është përshëndetur nga një duartrokitje e gjatë në qendrën e kontrollit të NASA-s.

Arritja e Plutonit nga “New Horizons” është një moment i rëndësishëm në historinë e eksplorimit të hapësirës. Ajo shënon faktin se, tashmë nëntë planetët e sistemit diellor nga Merkuri deri te Plutoni, janë eksploruar të paktën një herë.

“Ne kemi përfunduar zbulimin fillestar të Sistemit Diellor, një përpjekje që filloi nën udhëheqjen e presidentit Kennedy më shumë se 50 vjet më parë dhe vazhdon ende në ditët e sotme nën presidentin Obama”,  tha shefi i misionit, Alan Stern.

“Është me të vërtetë historike ajo që SHBA ka bërë”, shtoi ai.

sistemi diellor pluton

Tashmë sonda “New Horizons” ka hyrë në radio të heshtur, ‘e përqendruar’ në mbledhjen e të dhënave, dhe vetëm në mbrëmje do të dërgojë sinjale për të thënë se gjithçka ka shkuar mirë. Sinjalit do t’i duhen 4.5 orë për të përshkruar 5 miliardë kilometra që ndajnë Plutonin nga Toka, dhe siç pritet në Shqipëri do të jenë orët e para të 15 korrikut.

Instrumentet e “New Horizons” do të marrin një mori të dhënash rreth Plutonit për të vënë në skicë gjeologjinë e tij, përbërjen e sipërfaqes dhe temperaturat. Misteri i parë që pritet të hetojë sonda është struktura e shndritshme në formë zemre dhe katër shenja të mëdha të errëta të vendosura në distancë të njëjtë nga njëra-tjetra. Krahas Plutonit, sonda do t’i afrohet dhe hënës Caronte, të cilat bashkë formojnë një sistem binar.

Në foto, krahasimi i madhësive të Tokës, Hënës dhe Plutonit

toka hena plutoni

 

Sonda New Horizon pranë Plutos

Sonda prane PlutosNjë sondë amerikane pa pilot pritet të bëhet sot mjeti i parë i hapësirës që eksploron miniplanetin Pluto.

Sonda “New Horizons” pritet t’i afrohet planetit Pluto në distancën 12 mijë e 500 kilometra, të marrë në këtë largësi fotografi dhe të dhëna, ndërsa i kalon pranë kësaj bote të akullt, me një shpjetësi 50 mijë kilometra në orë.

Por do të duhen më tepër se 12 orë që kontrollorët nga Toka në Agjencinë amerikane të Hapësirës NASA të marrin sinjale nga sonda, për të mësuar në se ajo ka arritur pa probleme pranë Plutos.

Kryetari i grupit të shkencëtarëve, Alan Stern thotë se ekziston një rrezzik i vogël, 1 në 10 mijë raste, që sonda New Horizons të përplaset me trupa shkëmborë rreth Plutos, i cili ndodhet në  një zonë të sistemit diellor, të quajtur “brezi Kuiper”, i cilësuar si “vendi i goditjeve” mes kometave dhe trupave të tjerë të vegjël qiellorë.

Mbërritja e Sondës tek miniplaneti Pluto është fundi i një udhëtimi 9-vjeçar, gjatë të cilit sonda ka përshkruar një distancë prej 5 miliardë kilometrash nëpër sistemin tonë diellor, drejt Plutos.  Në vitin 2006 Pluto u cilësua si një miniplanet.

Më parë shkencëtarët kishin menduar se ai ishte një planet si gjithë të tjerët.  Megjithatë, ata thonë se informacionet e marra nga sonda 700 milionë dollarëshe “New Horizons” duke ju afruar planetit, tregojnë se Pluto nuk është edhe aq i vogël sa mendohej.  (voa)

Transporti personal me mjete fluturuese

aeroplanetCelularët inteligjentë të ngjashëm me kompjutera xhepi tashmë i disponojmë dhe po ashtu dronët fluturues të pajisur me kamera. Robotët dhe makinat pa shofer tashmë janë shumë pranë. Dy grupe shpikësish thonë se së shpejti do të jemi në gjendje edhe të fluturojmë.

Ka qenë një ëndërr e hershme e shpikësve të mundësonin fluturimin e njeriut me lehtësinë e të ngarit të një biçiklete. Por, siguria dhe stabiliteti i këtyre mjeteve ka qenë gjithnjë shqetësim.

Ndërkohë që gjatë kësaj dekade po zhvillohen teknologji të reja dhe po rritet fuqia e baterive, ëndrra për një mjet personal fluturimi po i afrohet realitetit.

Firma britanike Malloy Aeronautics ka demonstruar prototipin e saj hoverbike(motori fluturues), për të cilin mendon se do të jetë platforma personale e fluturimit:

“Nuk kushton shumë. Mund të mbartë ngarkesë të konsiderueshme. Mund të hyjë dhe të dalë në vende me hapësira të vogla, dhe mund të dërgohet nga një kontinent në tjetrin, pasi është lehtësisht e paketueshme,” thotë drejtori i marketingut, Grant Stapleton, i cili thekson se sigurinë e kanë patur prioritare, dhe se projektuesit patën idenë novatore të krijimit të helikave të mbivendosura dhe shtytësve rrotullues:

“Me këta lloj motorësh rrotullues mbrohen njerëzit dhe prona nga ndonjë aksident i mundshëm, dhe nëse diçka ndodh, mjeti ulet nga ajri.”

Kompania po teston gjerësisht një model të pjesshëm dhe një të plotë. Shpikësit thonë se gjasat janë që Hoverbike të përdoret fillimisht nga ushtria, policia dhe skuadrat e kërkim-shpëtimit.

Ndërkohë, kompania Martin Aircraft, nga Zelanda e Re, po teston një prototip të sajin të quajtur Jetpack, i cili mund të fluturojë për mbi 30 minuta, dhe deri në një lartësi prej 1 mijë metrash me shpejtësi deri në 75 kilometra në orë:

“Siguria është në qendër të projektimit dhe qëndrueshmëria gjithashtu. Është e ngjashme me një makinë garash Formula One,” thotë drejtori ekzekutiv Peter Coker.

Jetpack ka një motor benzine me katër cilindra dhe 200 kuaj fuqi që çlirohen nga motorë të fuqishëm reaktivë. Zoti Coker thotë se ka edhe një sistem parashutimi:

“Parashuta mund të hapet në lartësi shumë të vogël për të shpëtuar mjetin dhe pilotin në një rast emergjence.”

Zoti Coker thotë se Jetpack do të jetë gati për të dalë në treg në fund të vitit 2016, me një çmim prej 200 mijë dollarësh. (voa)

Një pajisje e re për të sëmurët me zemër

skanerTemperaturat e larta janë të rrezikshme për njerëzit e sëmurë nga zemra. Mjekët në Britani  thonë se një pajisje e re e zbuluar kohët e fundit, mund t’i ndihmojë njerëzit që rrezikohen nga insufiçenca kardiake të shmangin shtrimin në spital.

Teknologjia e re, që bën të mundur monitorimin e gjendjes shëndetosore të njerëzve, mund të jetë shumë e dobishme në ditët e nxehta. Mjekët e vendosin mikroçipin që monitoron gjendjen e pacientit në arterien e tij, pikërisht midis zemrës dhe mushkërive. Një herë në ditë pacienti qëndron mbi një skaner, që i dërgon të dhënat e tij në spital. Në se vërejnë shenja të përkeqësimit të gjendjes, mjekët i rrisin dozën e ilaçeve pacientit.

Spitali Royal Brompton i Londrës që po praktikon këtë metodë të re, ja dërgon të dhënat e para të provave Shërbimit Kombëtar të Shëndetit, me shpresën që teknologjia e re të përmirësojë shëndetin e pacienëve dhe të kursejë paratë e shpenzuara për shtrimin në spital. (voa)

Program i ri kundër sulmeve kibernetike

kibernetikeSulmet kibernetike janë kërcënime të shpeshta dhe në rritje që në shumicën e rasteve mbeten misterioze. Ato janë sulme të padukshme, por një ekip për hulumtime i ushtrisë amerikane po përpiqet ta ndryshojë këtë. Një program po ndihmon ushtarët të identifikojnë sulmet e padukshme dhe t’u kundërvihen atyre.

Një shprehje e vjetër thotë “Ju nuk mund ta luftoni atë që nuk mund ta shihni”.

“Padukshmëria është një nga gjërat më të vështira në internet. Pra, ne nuk mund ta shohim hapësirën kibernetike. Për këtë arsye veprimi në këtë hapësirë është i shumë i vështirë”.

Por sektori i hulimtimeve në Departmanentin e Mbrojtjes, DARPA, ka një program të ri të sigurisë kibernetike të quajtur PLAN X i cili po ndërton një hartë të hapësirës së padukshme kibernetike. Autori i programit dhe ish-marinsi Frank Pound thotë se kemi të bëjmë me një betejë në hapësirën kibernetike.

“Ne e trajtojmë këtë si një zonë të kontestuar. Prandaj, ne duhet të marrim veprimet e duhura në këtë fushë”.

Pa programin PLAN X, analistët duhet të lexojnë mijëra të të dhëna të mbledhura gjatë monitorimeve disa orëshe të sistemeve për të diktuar një sulm kibernetik.

“Pra, ne i zbulojmë sulmet, por shumë herë ato fshihen në grumbullin e madh të të gjitha këtyre të dhënave”.

Kjo është mënyra tipike e monitorimit të të dhënave, një listë tabelash me shumë të dhëna, që është e vështirë të lexohen për të identifikuar ndonjë problem. PLAN X është program i njëjtë i analizimit të të dhënave, por ai është ndërtuar në mënyrë specifike për ta lehtësuar identifikimin e problemeve.

“Të gjithë mund të jenë të vetëdijshëm për gjendjen në hapësirën kibernetike. Ky është si një kanal i parashikimit të motit për hapësirën kibernetike”.

Çdo rreth përfaqëson një kompjuter në sistem. Menaxheri i sistemit mund të kontrollojë për sulme kundër sistemit duke operuar si  aplikacionet e pajisjeve inteligjente.

Kompjuterat e sulmuar shfaqen me një alarm të kuq dhe në çast mund të vendosen në karantinë, mund të analizohen dhe të përdoren për t’iu kundërvënë sulmuesit kibernetik.

“Ushtritë e ardhshme amerikane do të jenë në gjendje të kryejnë operacione kibernetike ashtu sikur i kryejnë operacionet kinetike tani”.

Dan Kaufman thotë se PLANI X është afër pikës ku mund t’u shpërndahet njësive ushtarake të stacionuara në të gjithë globin.

“Ushtarët janë përballë rrezikut që ndaj tyre të qëllohet me armë. Nëse mund të bëhet diçka për ta përmirësuar këtë, unë mendoj se ne duhet ta bëjmë”.

Departamenti i Mbrojtjes e përdori për herë të parë programin PLAN X në një stërvitje ushtarake muajin e kaluar. (voa)