Kategoritë: Shkenca

SHBA, mision për dërgimin e njeriut në Mars

NasaNASA është duke projektuar sisteme për dërgimin e njerëzve në thellësi të sistemit diellor, në një distancë më të largët sesa më parë, deri në Mars. Filmi imagjinar i vitit 2015, “The Martian” përshkruan se si do të mund të dukej shkuarja në Mars, por këtu në Tokë, inxhinierët dhe shkencëtarët po punojnë për ta bërë këtë ide realitet.

Agjencia amerikane e hapësirës, NASA, thotë se Sistemi i Lëshimit në Hapësirë, do të jetë raketa më e fuqishme në botë. Ajo do të dërgojë njerëzit në Mars.

Në Qendrën e Hapësirës “Marshall” në Huntsville të shtetit të Alabamës, inxhinierët dhe shkencëtarët janë duke punuar për ta bërë realitet misionin e dërgimi të njeriut në Mars.

Menaxheri i zyrës për programet e shkencës në Qendrën e Fluturimeve në Hapësirë, Paul Gilbert, shpjegon se ata janë ende në faza tepër të hershme të punës për dërgimin e njeriut në planetin e kuq.

“Po punojmë me partnerët nga Stacionin Ndërkombëtar i Hapësirë për të shkëmbyer ide mbi këtë përpjekje. Pra, ne jemi në fazat e hershme të projektimit të misionit. Ne jemi bashkuar si një familje globale për të diskutuar se cili është hapi tjetër dhe çfarë gjëra duam të eksplorojmë së bashku”.

Ekipet në Qendrën Marshall të Fluturimeve në Hapësirë po bëjnë prova me ide të ndryshme për të realizuar në tokë konceptin e ndërtimit të një anije hapësinore e cila mund të mbështesë jetën në temperatur tepër të ulëta, si në Mars. Përpjekjet përfshijnë projekte për ndërtimin e një anije që mund të ulet në terrenin e Marsit

“Gjysma e poshtme është skena e uljes, e cila është e pajisur me sisteme shtytëse për të mundësuar një ulje të lehtë. Në pjesën e sipërme është pjesa ku vendosen ngarkesat e nevojshme”, thotë z. Gilbert

Në një pjesë tjetër të kompleksit të NASA-s po hartohen dhe testohen sonda që mund të dërgojnë njerëz në thëllësi të hapësirës.

Këtu, ekipet janë duke përdorur Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës si një model për mënyra të reja të prodhimit të oksigjenit.

Specialisti i NASA për jetën në hapësirë, David Smitherman shpjegon veçoritë e objektit.

“Kemi një dhomë të shërbimeve poshtë në nivelin më të ulët, dhomë stërvitjeje, që duke si një bodrum në katin e poshtëm. Kati kryesor ka hapësirë për katër dhoma gjumi për anëtarët e ekuipazhit”.

Ekipet e NASA-s janë gjithashtu duke bërë simulime me teknologjinë tre dimensionale, 3D për të parë se si mund të përdoren shkëmbinjtë e Marsit për të ndërkuar struktura me materiale që tashmë ekzistojnë atje.

Pjesë të ndryshme të raketës së lëshimit në hapësirë, të cilat do të bartin sondën Orion, janë duke u ndërtuar në mbarë Shtetet e Bashkuara.

Sonda Orion, pasardhëse e programit të NASA-s për vajtje-ardhje në hapësirë, në dhjetori të vititi 2014 bëri një udhëtim provë të suksesshëm në thellësi të hapësirës me ekuipazh në board, një hap i rëndësishëm në përpjekjet për të shkuar në Mars.

Shkencëtarë dhe inxhinierë të NASA-s tani janë duke punuar në realizimin e fluturimit të parë të sondës Orion me sistemin e ri të lëshimit. Ky test nuk do të ketë njerëzit në bord.

Motorët e raketave janë duke u testuar dhe NASA pret fillimin e përdorimit të versionit të parë të këtij sistemi në vitin 2018.

“Kur të instalohen elementet kryesorë të sistemit të ri të lëshimit dhe sondës Orion, unë mendoj se vendi do të jetë krenar për investimin që ka bërë në NASA”, thotë Patrick Scheuermann, ish drejtor i Qendrës së Fluturimeve Hapësinore, Marshall,  i cili në nëntor to vitit të kaluar u largua nga  NASA për të daalë në pension.

Ekspedita e parë në Mars është planifikuar të realizohet në vitet 2030. (voa)

Sekreti ushtarak që solli mikrovalën

mikrovalaNganjëherë, ndodh që përparimet teknologjike në një fushë mund të kenë vlera shumë më të mëdha nga sa parashikohet.  Këto përparime mund të ndryshojnë botën  dhe ndoshta ndihmojnë në zgjidhjen e problemeve më të mëdha. Një rast i tillë, që daton nga  Lufta e Dytë Botërore,  shënon 75 vjetorin këtë vit.

Furra me mikrovalë përdoret pothuajse në të gjithë botën por pak e dinë që një pjesë e rendëishme e saj ka qënë sekret ushtarak.
Situata në Evropën e 1940-tës ishte e dëshpëruar. Gjermanët përgatiteshin të pushtonin Britaninë ndërsa nëndetëset e tyre godisnin furnizimet amerikane.
Shtatorin e atij viti, një delegacion shkencëtarësh të rëndësishëm britanikë udhëtuan drejt Amerikës për të kërkuar ndihmë në zbatimin e disa zbulimeve sekrete, si llampa elektronike që mund të krijojë rrezatime mikrovalore, dhe që shërbente për të ndërtuar radarë më të mirë.

Larry Schuette punon për Zyrën Detare Amerikane të Kërkimeve.

“Avantazhi i radarit mikrovalor, që na lejoi të përdornim antena prabolike, ndryshoi rrënjësisht radarin nga frekuencat e ulta tek ato të larta.”

Një tub i quajtur zgavër magnetron bëri që radarët  të bëjnë dallimin mes avionëve dhe nëndetseve duke mundësuar ndryshimin e situatës ushtarake.
Ndërsa kursi i luftës po ndryshonte, magnetroni  ndryshoi edhe mënyrat e gatimit në kuzhinë në mbarë botën duke sjellë mikrovalën e sotme.

Një grup shkencëtarësh ushtarakë dhe civilë nga Britania, Amerika dhe Kanadaja u mblodhën kohët e fundit në Uashington për të përkujtuar misionin që solli sekretet në Shtetet e Bashkuara. Ata rikonfirmuan angazhimin për bashkëpunim në kërkimin e teknologjive të reja që mund të aplikohen në jetën e përditshme.  Admirali Mathias Winter është Shef i Kërkimeve ushtarake Detare.

“Po bëjmë kërkime në fushat e energjisë së lartë, densitetit dhe fusha të tjera jo vetëm për armët por edhe për ruajtjen e energjisë apo përdorimit në anije dhe objektet tokësore.”

Ndoshta,  një prej këtyre zbulimeve do të ndryshojë kursin e ngrohjes globale në të njëtën mënyrë sikurse magnetroni solli ndryshimin e kursit të Luftës së Dytë Botërore. (voa)

Panairi i teknologjisë 2016

robot panairiSot në Las Vegas hapet panairi më i madh në botë i pajisjeve elektronike për konsumatorët. Pritshmëritë janë të larta. Flitet për njoftime të tilla të rëndësishme, si makina që vetëdrejtohen, apo televizione me rezolucion tepër të lartë.

Firmat më të mëdha të prodhimit të televizorëve do të përpiqen të bindin blerësit se tashmë u ka kaluar koha televizioneve të tyre HD dhe se duhet të blejnë televizione me rezolucion 4k apo 8k. Këto numra përfaqësojnë teknologjinë e re Ultra High Definition e cila ofron rezolucion prej 4 – 8 mijë piksel horizontalë që prodhojnë një imazh shumë pranë realitetit.

Një tjetër teknologji që pritet të tregojë progres të rëndësishëm, është ajo e realitetit virtual, me syze që i zhvendosin lojëtarët në botë të ndryshme.

“Mendojmë vërtet se do të tërhiqen drejt lojërave edhe njerëz që nuk janë marrë kurrë me to”, thotë Eric Bright i “Gamestop”.

Zhvillimet teknologjike dhe testimi intensiv gjatë kësaj periudhe i makinave që vetëdrejtohen, është tregues se mund të paraqiten makina më të sofistikuara autonome. Prodhuesit e makinave po nxitojnë të paraqesin makina që marrin nën kontroll timonin gjatë momenteve të rrezikshme apo radhëve të gjata të trafikut.

“Kemi tashmë drejtimin autonom kur makina mund të lëvizë timonin, të marrë shpejtësi dhe të ndalojë në trafik. Kjo e përmirëson jetën e shoferëve dhe e bën drejtimin e makinës më të sigurtë”, thotë Paul LaPuenta i kompanisë Mercedes.

Teknologjia që mbartet në trup pritet gjithashtu të ketë zhvillime, jo vetëm në orët inteligjente, syze, por edhe unaza.

Do ketë edhe celularë të rinj me aplikacione të reja, si dhe robotë të ndryshëm, madje edhe të përmasave të vogla që mund të mbahen në xhep.

“Tashmë pakot e porositura do të sillen nga një robot tek dera juaj”, thotë Ahti Heinla i “Starship Technologies”.

Ekspertët thonë se 2016-ta do të jetë një tjetër vit interesant për novacionet e teknologjisë. (voa)

Zuckerberg tregon planet për robot të ri

ZuckerbergThemeluesi i Facebookut Mark Zuckerberg thotë se vendimi i tij për këtë vit të ri do të jetë ndërtimi i një roboti të kompjuterizuar që do ta ndihmojë të administrojë shtëpinë.

Ai shkruante në një status në FB se sfida e tij personale për vitin 2016 është ndërtimi i një roboti të thjeshtë që do ta ndihmonte në administrimin e shtëpisë dhe në punën e tij. Ai tha se do të fillonte të eksploronte teknologjinë që tashmë ekziston. “Pastaj, shkruan ai, do të filloj ta mësoj robotin të kuptojë zërin tim për të kontrolluar çdo gjë në shtëpinë time – muzikën, dritat, temperaturën e kështu me radhë. Do ta mësoj që të lejojë miqtë të hyjnë në shtëpi duke i njohur ata nga fytyrat kur i bien ziles”.

Roboti, thotë Zuckerberg, do të mësohet të kujdeset për vajzën e tij të posalindur Maks. (voa)

Makinat që ecin vetë

makina ecen vetBota ndodhet në agimin e epokës së makinave robotike. Ato pritet të duken së shpejti në autostrada; prodhuesit janë vënë në garë se kush do të jetë i pari; ndërsa disa kompani taksish kanë planifikuar përmirësimin e shërbimeve me këto lloj makinash.
Në garën e parë të makinave robotike në botë, në vitin 2004, asnjë prej automjeteve nuk arriti vijën e finishit, pavarësisht nga numri i ndjesorëve, radarëve, dhe kamerave në bord.

Një vit më vonë, më 2005, pesë makina arritën në fund të korsisë, dhe në vitin 2007, gjashtë makina përfunduan një provë më të vështirë – ngarje nëpër rrugët me trafik duke respektuar shenjat e qarkullimit.
Sot, shumë prodhues të makinave dhe kamionëve po kryejnë prova me automjete inteligjente, për ngarje në autostradë.

Google ka disa vite që po provon makina të tilla.

Një kamion ‘inteligjent’, ndërtuar nga Daimler-Benz, u provua kohët e fundit në një autostradë gjermane, duke kaluar lirshëm dhe në mënyrë të sigurtë mes një trafiku të ngjeshur.

Firma japoneze Toyota thotë se deri në fund të këtij viti do të fillojë shitjen e tri modeleve luksoze Lexus me teknologji robotike.

Motitaka Yoshida, i kompanisë Toyota thotë:

“Pothuajse çdo gjë që një shofer bën në autostradë, do të automatizohet.”

Duke përdorur sensorë të ndryshëm, GPS, dhe Wi-Fi makina do të komunikojnë me makina të tjera ‘inteligjente’ dhe me infrastruktura të qarkullimit, për të ndjekur trafikun dhe paralajmëruar shoferin për rreziqet e mundshme.

“Ne duam të pakësojmë numrin e aksidenteve rrugore, vdekjet dhe lëndimet e shkaktuara nga aksidentet, dhe bllokimet e trafikut në autostrada. Gjithashtu, duam të sigurojmë një transport më të lirëshëm për të gjithë njerëzit, përfshi të moshuarit dhe ata me aftësi të kufizuar. ”

Ndërkohë, disa kompani taksish janë duke planifikuar përmirësimin e makinave të tyre.

Firma japoneze Robot Taxi thotë se në fillim të vitit të ardhshëm, do të fillojë provat me furgona robotikë në zonat me pak trafik.

Ndërsa ligjet aktuale në Japoni nuk lejojnë makinat pa shoferë në rrugët publike, taksitë robotike do të kenë shoferë për të marrë përsipër drejtimin në situata emergjente. (voa)

Përparimet teknologjike në 2015

Novacionet teknologjike gjatë vitit 2015 përfshijnë avancimet robotike, automatizimet, rritjen e përdorimit të pajisjeve elektronike portative dhe përdorimin më të gjerë të burimeve të qëndrueshme të energjisë.

Përparimet këtë vit në programet kompjuterike, pajisjet mekanike, sensorët dhe inteligjencën artificiale e sollën botën një hap më pranë të ardhmes robotike.

Makinat elektrike ishin mjaft popullore. Kompanitë më të mëdha reklamuan modele të reja ndërsa të tjera shkuan drejt makinave me hidrogjen.

“Ne duam të krijojmë një shoqëri që prodhon, përdor dhe lidhet me energjinë e hidrogjenit”, thotë Tahakiro Hachigo, drejtor ekzekutiv i kompanisë Honda.

Makinat pa shofer gjithashtu ishin më pranë përdorimit të përditshëm. Edhe një kamion pa shofer i prodhuar nga Mercedesi, demonstroi aftësitë e tij për të naviguar me siguri në autostrada.

“Mund t’i heq duart nga timoni dhe siç mund ta shihni makina ecën në vijë të drejtë”, thotë Wolfgang Bernhard me kompaninë Daimler.

Teknologjia e shtypjes 3D është bërë një mënyrë më e lirë prodhimi për pothuajse çdo gjë – që nga brumi e deri tek makinat.

“Shasitë e prodhuara me printerat 3D janë vetëm 46 kilogramë dhe kanë të njëjtën forcë dhe siguri si ato të prodhuara me çelik”, thotë Brad Balzer, shef i kompanisë Microfactories.

Studiues të tjerë thonë se shtëpitë e printuara me 3D mund të fillojnë së shpejti të zgjidhin mungesat globale të strehimit.

“Ne përdorim mbetjet e ndërtimeve, minierave dhe mbetjet urbane si lëndë të parë. Ne i ndajmë ato në kategori dhe i transformojmë në një ngjyrë të veçantë printimi”, thotë Ma Yihe, me kompaninë Winsun.

Robotët ishin më pranë nesh gjithashtu, që nga recepsionistët e deri tek eksoskeletët që ndihmojnë njerëzit e paralizuar të ecin përsëri.

“Kemi mësuar nga procesi ynë kërkimor se pacientët që kanë dëmtime nën kraharor mund të përdorin robotin për të qëndruar në këmbë, ecur dhe për t’u ulur”, thotë Wu Cheng-Hua, shpikës.

Proteza që kontrollohen nga truri vazhdojnë të premtojnë ndihmë të madhe për të gjymtuarit.

“Vendosim sensorë në muskuj dhe muskujt marrin sinjalet të cilat përçohen tek protezat dhe më pas reagojnë siç kërkohet nga truri”, thotë Thorvaldur Ingvarsson.

2015 ishte gjithashtu viti i dronëve. Ata kanë filluar të eksplorojnë në hidrologjinë detare dhe biologji, duke luftuar kontrabandistët në Afrikë, duke ndihmuar fermerët dhe duke analizuar drithërat dhe inspektuar për dëmtime të mundshme.

Ndërkohë, zhvilluesit e programeve kompjuterike po përdorin gjithnjë e më shumë në praktikë telefonat inteligjentë.

“Në vend që të marrësh gjak dhe ta çosh në laborator, mund ta gjesh rezultatin brenda 15 minutave përmes pajisje e cila merrë një sasi shumë më të vogël gjaku me një pickim dhe e analizon atë me një saktësi të ngjashme me atë të laboratorit” thotë Sam Sia me universitetin Kolumbia.

Realiteti virtual përparoi gjithashtu në industrinë e lojrave më shumë nga kufjet e sofistikuara që të transportojnë në botë të ndryshme.

“Realiteti virtual është padyshim teknologjia më emocionuese në industri tani për tani dhe padyshim do të jetë fokusi në të ardhmen”, thotë Jon Hicks, ekspert i lojrave elektronike.

Gjithashtu në 2015 Mikrosofti paraqiti versionin më të ri të sistemit operativ, Windows 10, duke e ofruar për herë të parë falas. (voa)

Përparimet teknologjike në 2015

makina elektrikeNovacionet teknologjike gjatë vitit 2015 përfshijnë avancimet robotike, automatizimet, rritjen e përdorimit të pajisjeve elektronike portative dhe përdorimin më të gjerë të burimeve të qëndrueshme të energjisë.

Përparimet këtë vit në programet kompjuterike, pajisjet mekanike, sensorët dhe inteligjencën artificiale e sollën botën një hap më pranë të ardhmes robotike.

Makinat elektrike ishin mjaft popullore. Kompanitë më të mëdha reklamuan modele të reja ndërsa të tjera shkuan drejt makinave me hidrogjen.

“Ne duam të krijojmë një shoqëri që prodhon, përdor dhe lidhet me energjinë e hidrogjenit”, thotë Tahakiro Hachigo, drejtor ekzekutiv i kompanisë Honda.

Makinat pa shofer gjithashtu ishin më pranë përdorimit të përditshëm. Edhe një kamion pa shofer i prodhuar nga Mercedesi, demonstroi aftësitë e tij për të naviguar me siguri në autostrada.

“Mund t’i heq duart nga timoni dhe siç mund ta shihni makina ecën në vijë të drejtë”, thotë Wolfgang Bernhard me kompaninë Daimler.

Teknologjia e shtypjes 3D është bërë një mënyrë më e lirë prodhimi për pothuajse çdo gjë – që nga brumi e deri tek makinat.

 

((BRAD BALZER, DIVERGENT MICROFACTORIES CHIEF DESIGNER))

“Shasitë e prodhuara me printerat 3D janë vetëm 46 kilogramë dhe kanë të njëjtën forcë dhe siguri si ato të prodhuara me çelik”, thotë Brad Balzer, shef i kompanisë Microfactories.

 

((NARRATOR))

Studiues të tjerë thonë se shtëpitë e printuara me 3D mund të fillojnë së shpejti të zgjidhin mungesat globale të strehimit.

 

((MA YIHE, CEO OF WINSUN ENGINEERING (in Mandarin) ))

“Ne përdorim mbetjet e ndërtimeve, minierave dhe mbetjet urbane si lëndë të parë. Ne i ndajmë ato në kategori dhe i transformojmë në një ngjyrë të veçantë printimi”, thotë Ma Yihe, me kompaninë Winsun.

 

((NARRATOR))

Robotët ishin më pranë nesh gjithashtu, që nga recepsionistët e deri tek eksoskeletët që ndihmojnë njerëzit e paralizuar të ecin përsëri.

 

((WU CHENG-HUA, INVENTOR (in English) ))

“Kemi mësuar nga procesi ynë kërkimor se pacientët që kanë dëmtime nën kraharor mund të përdorin robotin për të qëndruar në këmbë, ecur dhe për t’u ulur”, thotë Wu Cheng-Hua, shpikës.

 

((NARRATOR))

Proteza që kontrollohen nga truri vazhdojnë të premtojnë ndihmë të madhe për të gjymtuarit.

 

((THORVALDUR INGVARSSON, ORTHOPAEDIC SURGEON (in English) ))

“Vendosim sensorë në muskuj dhe muskujt marrin sinjalet të cilat përçohen tek protezat dhe më pas reagojnë siç kërkohet nga truri”, thotë Thorvaldur Ingvarsson.

 

((NARRATOR))

2015 ishte gjithashtu viti i dronëve. Ata kanë filluar të eksplorojnë në hidrologjinë detare dhe biologji, duke luftuar kontrabandistët në Afrikë, duke ndihmuar fermerët dhe duke analizuar drithërat dhe inspektuar për dëmtime të mundshme.

Ndërkohë, zhvilluesit e programeve kompjuterike po përdorin gjithnjë e më shumë në praktikë telefonat inteligjentë.

“Në vend që të marrësh gjak dhe ta çosh në laborator, mund ta gjesh rezultatin brenda 15 minutave përmes pajisje e cila merrë një sasi shumë më të vogël gjaku me një pickim dhe e analizon atë me një saktësi të ngjashme me atë të laboratorit” thotë Sam Sia me universitetin Kolumbia.

Realiteti virtual përparoi gjithashtu në industrinë e lojrave më shumë nga kufjet e sofistikuara që të transportojnë në botë të ndryshme.

“Realiteti virtual është padyshim teknologjia më emocionuese në industri tani për tani dhe padyshim do të jetë fokusi në të ardhmen”, thotë Jon Hicks, ekspert i lojrave elektronike.

Gjithashtu në 2015 Mikrosofti paraqiti versionin më të ri të sistemit operativ, Windows 10, duke e ofruar për herë të parë falas.

(voa)

Prova e suksesshme e SpaceX

SpaseXGjashtë muaj pasi një nga raketat e tij shpërtheu pak pas nisjes, programi SpaceX rifilloi dje operacionet me një lëshim dramatik të një rakete në mes të natës dhe uljen historike të një segmenti të saj.

Raketa Falcon u lëshua në ajër në Kepin Kanaveral të Stacionit të Forcës Ajrore në Florida, duke dërguar 11 satelitë të vegjël në orbitën pranë Tokës për firmën e komunikacioneve OrbComm.

Rreth dy minuta pasi nisi fluturimi, njëri segment i raketës u shkëput lehtësisht nga trupi i saj dhe filloi një ulje të kontrolluar në Tokë.

Ishte hera e parë që një raketë e lëshuar në orbitë, bënte një ulje të suksesshme të kontrolluar në Tokë.   (voa)

Programimi i kompjuterave në SHBA

programimi i pcApple Chief Executive Officer Tim Cook (C) attends an event for students to learn to write computer code at the Apple store in the Manhattan borough of New York December 9, 2015.

Në SHBA po rriten me shpejtësi vendet e punës në sektorin e shkencave kompjuterike, por shumica e studentëve nuk marrin kurse kompjuteri deri në shkollën e mesme apo në universitet. Një nxënëse e shkollës së mesme, e cila u tërhoq nga programimi i kompjuterave, dëshiron të frymëzojë fëmijët të merren me programim. Swetha Prabakaran u vlerësua nga Shtëpia e Bardhë për kontributin e saj.

Të shtunave, nxënës të shkollave fillore mblidhen në një bibliotekë lokale pranë Uashingtonit. Ata janë të përqëndruar në ekranet e kompjuterave.

“Është fantastik ky kurs. Mësova si të programoj. Është ngazëlluese.”

Kursi ofrohet nga organizata “Të gjithë të Programojmë”, e krijuar nga Swetha Prabakaran. Ajo është nxënëse e vitit të tretë të shkollës së mesme Thomas Jefferson në Virginia.

“Kur mëson programim kompjuterash në moshë të re, të bën më krijues. Ata mësojnë më shumë, dhe ndërkohë edhe e shijojnë.”

Ajo thotë se u dashurua me programimin pas një kursi fillestar që ndoqi në vitin e parë.

“E thënë thjesht, programimi është një mënyrë për t’i treguar kompjuterit çfarë të bëjë. Megjithëse jam vetëm një nxënëse, unë mund të krijoj diçka për të ndihmuar mijëra njerëz nëpërmjet një aplikacioni. Kjo mundësi për të përdorur imagjinatën dhe idetë është çfarë me apasionoi pas shkencave kompjuterike.”

Swetha filloi para një viti të mësojë nxënës të rinj se si të programojnë. Tashmë OJQ-ja e saj ka aktivitet në 12 shtete.

Andrew Guenther solli në kurs vajzën e tij 7-vjeçare. Ai beson se sa më herët të fillohet me programimin, aq më mirë është.

“Është më tepër një mundësi për të zhvilluar të menduarit kritik për të zgjidhur një problem dhe për të zhvilluar një mekanizëm për zgjidhjen.”

15-vjeçarja u nderua së fundmi në Shtëpinë e Bardhë, si një ndër 11 vajzat “Kampione të Ndryshimit”.

“Po flasim me prindër nga e gjithë bota, si nga India, Ghana, Bangladeshi etj. Shpresojmë ta zgjerojmë për të ndihmuar fëmijët e të gjithë botës.” (voa)

Çarçafët që luftojnë alergjitë

teshetimaShumë njerëz vuajnë nga alergjitë e lidhura me pluhurin, të shkaktuara kryesisht nga insekte të vogla që depërtojnë në çarçafët e shtretërve. Shkencëtarët polakë njoftojnë se kanë testuar me sukses një pëlhurë që është e padepërtueshme nga krijesat mikroskopike.

Nuk na pëlqen të mendojmë për këtë, por shumica nga ne ndan shtratin me mijëra  krijesa të vogla 0,3 milimetërshe.

Edhe më i pabesueshëm duket fakti se së bashku me pluhurin e rëndomtë të shtëpisë, ne marrim përmes frymarrjes mbetjet e tyre, që përmbajnë enzima të quajtura proteaza.   Janë këto që mund të shkaktojnë simptoma që nga teshtimat dhe kollitjet e deri te krizat e rënda azmatike.

Këto insekte janë tejet të vështira për t’u pastruar, veçanërisht nga çarçafët pasi ato mund të depërtojnë lehtësisht përmes poreve të copës.

“Metoda jonë na ka lejuar të krijojmë një barrierë për insektet e pluhurit. Kjo është një copë e veçantë.”

Ndryshe nga copat e tjera anti-alergjike, materiali i ri i krijuar në Universitetin Mjekësor në Lodz, ((Pron. Woodz)) të Polonisë, ndalon insektet por lejojnë kalimin e ajrit dhe lagështisë. Kjo i bën çarçafët më të rehatshëm.

Ata që vujnë nga alergjitë e që testuan materialin e ri thonë se simptomat u pakësuan me 70 përqind.

“Na thanë se kishin filluar më në fund të flinin normalisht, pasi më parë kishin vuajtur me gjumin. Ata as që mund të shtriheshin më parë në krevat pasi kishin kriza azmatike, hundë të bllokuara dhe lot në sy. Papritur filluan të flenë normalisht.”

Hulumtuesit thonë se larja e herë pas herëshme nuk e pakësoi vetinë anti-alergjike të materialit të ri. Ata presin që pas testimesh të mëtejshme, materiali të jetë i gatshëm në treg.

Ndërkohë, ata që vuajnë nga alergjitë këshillohen t’i mbajnë shtëpitë pa lagështi, të përdorin fshesën me korent dhe të lajnë shpesh çarçafët.  (voa)