Kategoritë: Uncategorized

PRO ET CONTRA REFERENDUMIT

Shkruan: Bejtullah Sadiku
PRO ET CONTRA REFERENDUMIT NE MAQEDONI

  • Çështja e Referendumit në Maqedoni është një proces mjaft i diskutueshëm, sidomos kohën e fundit dhe që do zgjase me afatizim deri në ditën e mbajtjes me 30 Shtator 2018. Diskutohet, flitet, shkruhet, analizohet, sugjerohet nga sikush dhe Çdokush i jep kahjen e (mos) rëndësisë që do të ketë për ardhmërinë e ketij vendi akoma të pa definuar?!
    Janë vurë në levizje faktorë të ndryshëm politik, nga lider partie, funkcionarë, pushtetarë, intelektual e analist të brendshëm, evropian e ndërkombetarë. Të gjithë japin mendime, sugjerime, ide e propozime për dalje në Referendum, mbështetjen e të njejtit, ku formula e përbashkët është kjo: „Ose-ose“, të dilet a mos të dilet, „për apo kunder“. Qëndrimet në shumicë janë për dalje, mbështetje dhe përfundim të suklsesshëm për „PO“, ku përqindja më e madhe e Poooos, jo e afron, por e Çon vendin në suksese të reja, hyrjen ne BE, NATO dhe si vazhdimësi e kësaj edhe në shumë organizma e organizata tjera evropiane e ndërkombetare si të barabartë në mesin e familjeve të ketyre shtetetve të zhvilluara , nga të cilët pritet që ndihma të jetë akoma ma e madhe dhe ma e fuqishme ndaj këtij populli e këtij grusht vendi të vogël.

Por, dilema që sjell pikëpyetjen e madhe, cka nëse nuk dilet me përqindjen e duhur? Friga, ankthi mbeten të hapur dhe me X gjëra të pa njohura e të pa pritura. Dilemat janë dhe mbeten prezente, jo vetëm në raport maqedon-maqedon, por edhe në raport shqiptarë-maqedon, ngase jo rrallë hudhen parulla jo afrueshmërie në mes këtyre dy nacionaliteteve ma të medha, që e ardhmja duhet të jetë domosdoshmërisht e barabartë në mënyrë reciproke, „sa i yti-po aq edhe i imi“ dhe „sa i imi-po aq edhe i yti“.
Lidhur me këto raporte, ditë e natë janë aktiv nëpër tryeza të rrumbullakëta, mediume të ndryshme dhe tubimet partiake me ma shumë „PRO“ se sa „CONTRA“. Dilemat akoma janë prezente, nga shkaku se akoma nuk janë sqaruar sa duhet e si duhet edhe shumë gjëra që na tangojnë neve shqiptarëve e që janë të hapura para Referendumit, e me ankth që mos hudhen në harresë edhe pas Referendumit.
Para Referendumit është dashur të organizohen debate konstruktive me masën, popullatën duke i lejuar edhe mendimet e tyre që mund të ishin poashtu konstruktive, sikur edhe tubimet që momentalisht mbahen, a janë vetëm informative, me moton kryesore se „duhet të gjithë me dalur e me votuar per PO“.
Në Referendum, materiali apo pyetjet për të cilat duhet të votohet apo rrethohen, poashtu të jenë konkrete, jo sugjestive, që të eliminohen dilemat dhe dyshimet e votuesve, ngase vendoset për një ardhmëri ma të mirë individuale, kolektive e gjithë shtetërore, për një të ardhme ma të shëndoshë e ma të lumtur të këtij vëndi të ri „Maqedonia Veriore“, ku e kaluara e hidhur e me probleme t´ia hudhim harresës dhe arkivave historike…?!
Pjesa e tretë, është dhe duhet mbetur realizimi i Referendumit ku duhet hollë e mire të detalizohen kërkesat e popullit, partive, lidëreve, politikanëve, analistëve, intelektualeve, akademikëve e të tjerëve, që diskutojnë me të madhe, por akoma pa qenë të sigurt në rezultatin final dhe zbatimin praktik në trendin e ri të vëndit në familjen fqinjësisë evropiane, pa u kry edhe detyrat e brendshme si që janë: emërtimi, identiteti, gjuha si dhe prezentimi reciprok në Kushtetute, Preambullë, Ligje e Ligjshmëri, duke patur parasysh edhe popullatën jo maqedone, konkretisht shqiptarë e të tjerë që jetojne dhe do jetojnë në këte vend te ri si në vëndin apo atdheun e tyre. Që nesër duhet të starton me shumë risi, programe, projekte e vlera tjera pozitive në të mire të të gjithëve, pa marrë parasysh identitetin nacional, religjioz e politik.
Nëse edhe ky opcion s´fiton, mendoj se një gjë të këtillë duhet t´i lejohet Parlamentit te Maqedonisë, që me mbështetje të pa kontestueshme të nderkombëtarëve, njëzërit dhe unanimisht të RATIFIKON dështimin e Referendumit për „PRO“.
Ndryshe, që kam potencuar vite më heret, po e them edhe tani, se po dështoj edhe ky projekt i fundit evropian e ndërkombëtar, me mbështetje të plotë edhe të SHBA-s, rrugëdalje tjetër nuk mbetet pos shpëtimit të ketij vendi që vec do e quanja „problematik“ është dhe mbetet vetëm „PROTECTORATI“?!

Sukses!
B.S. : Germany, 16.09.2018

Kërkime për trajtimin e sëmundjes së neuroneve motorike

NeuronetMjekët shpresojnë të ndryshojnë pritshmëritë për pacientët që jetojnë me sëmundjen e neuroneve motorike, sëmundja me të cilën shkencëtari i hapësirës Stephen Hawking jetoi për disa dekada.

Një raund i dytë provash klinike do të zhvillohen më vonë këtë vit, duke përdorur ilaçe për të goditur një gjen difektoz, që mjekët besojnë se mund të shkaktojë sëmundjen tek disa njerëz.

Dani Baird ka parë vëllezërit dhe motrat e saj të vdesin me sëmundjen e neuroneve motorike.

Kjo do të thotë se kur këmbët e saj filluan të dobësoheshin, Baird e dinte se kishte të njëjtin gjen difektoz të vëllezërve dhe motrave të saj.

Ajo ka formën e trashëgueshme të sëmundje së njohur edhe si skleroza laterale amiotrofike (ALS), e cila prek pesë deri në dhjetë për qind të pacientëve.

Baird thotë se kur motra e saj u diagnostikua me këtë sëmundje në moshën njëzet vjeçare, ishte një ngjarje dramatike, sepse askush nuk kishte dëgjuar për sëmundjen.

Jo shumë kohë pasi motra vdiq, vëllai i saj më i vogël filloi të kishte simptoma të dobësimit të muskujve. Ai vdiq kur ishte tridhjetë e tetë vjeç.

Pastaj me të njëjtën sëmundje u diagnostikua vëllai i saj i madh.

Familja ka një difekt në kodin gjenetik, që ndikon në prodhimin e proteinave.

Tani mjekët besojnë se e kanë identifikuar atë si një mutacion në gjenin SOD1. Ky është vetëm një nga trembëdhjetë gjenet, secili prej të cilëve studjuesit besojnë se mund të shkaktojë sëmundjen e neuroneve motorike.

Profesori i neurogjenetikës, Chris Shaw e shtyu Bairdin drejt provës klinike, por tashmë në moshën 67 vjeçare, ajo është e shqetësuar për dy vajzat dhe nipërit e saj, të cilët të gjithë kanë trashëguar gjenin problematik.

“Më tmerroi ky fakt, pasi kam parë vëllain tim me këtë sëmundje dhe dija se çfarë më priste. Isha veçanërisht e lidhur me vëllain tim të vogël dhe kam kaluar shumë kohë me të kur ishte i sëmurë. Por me të vërtetë, nuk e kam menduar kurrë se do të prekesha edhe unë nga sëmundja, prandaj, natyrisht, fillimisht shpresoja se ishte diçka tjetër, kështu ju drjejtova mjekëve“, thotë Baird duke kujtuar diagnozën.

Kjo është Qendra e Kërkimeve Biomjekësore që zhvilloi provën klinike për gjenin SOD1, në të cilën mori pjesë Baird; kjo ishte faza e parë kur përcaktohej në se ajo e kishte sëmundjen, si edhe për të përcaktuar dozën e trajtimit. Baird do të jetë në një provë të dytë që fillon më vonë këtë vit.

Profesori i neurologjisë Chris McDermott shpjegon se si funksionon kjo terapi.

“Tani kemi teknologji gjenetike të quajtur oligonukleotide antisensë, të cilat janë copa të shkurtra të materialit të ADN-së , që ne mund t’i injektojmë në palcën kurrizore, të cilat pastaj lidhen me gjenin difektoz dhe do të ndalin prodhimin e proteinës toksike”, thotë profesori.

Shkencëtarët po punojnë për prodhimin e një virusi, i cili do të prodhojë vazhdimisht një molekulë që vazhdimisht korrigjon molekulat difektoze. Një virus mund të përhapet gjerësisht përmes trurit dhe palcës kurrizore dhe të prekë qelizat problemaike në një trajtim të vetëm.

Christopher Shaw shpjegon se si funksionon terapia e tanishme:

“Ne trashëgojmë një kopje të gjenit nga të dy prindërit dhe në një kopje ka një mutacion. Pra, provat klinike me terapinë e gjeneve që janë duke u zhvilluar me antisenset, po përpiqen të godasin gjenin difektoz, pra, një nga ato kopje që prodhon proteina toksike. Nëse godasim gjenin, do të kemi më pak proteina toksike; qelizat mund të përballojnë atë sasi të vogël dhe shpresojmë që në këtë mënyrë pacientët të mbijetojnë “, shpjegon profesori.

Ndikimi i sëmundjes mund të shihet duke parë neuronet në tru.

Në një tru të shëndoshë, neuronet motorike u japin udhëzime muskujve, duke u treguar atyre se çfarë duhet të bëjnë. Me sëmundjen e neuroneve motorike mesazhet nuk arrijnë tek muskujt, ata thahen dhe dobësohen.

Në këtë laborator Dr Laura Ferraiuolo po krijon neurone nga qelizat e lëkurës, me synimin për zhvillimin e barnave për të trajtuar sëmundjen në fjalë.

“Ne marrim qelizat e lëkurës nga pacientët dhe individët që nuk kanë sëmundjen dhe i ri-programojmë këto qeliza të lëkurës në neurone. Kur prodhon neurone nga një individ i shëndetshëm, sheh se këto qeliza krijojnë një rrjet shumë të ndërlikuar “.

E kundërta është e vërtetë për neuronet e rritur nga pacientët me sëmundjen e neuroneve motorike: “Kur marrim qeliza të lëkurës nga një pacient i prekur nga sëmundja, shohim se ky rrjet është më pak i ndërlikuar dhe aktualisht ka më pak neurone. Pra, ajo që ne po përpiqemi të bëjmë në laboratorin tim, është të përdorim këtë model për të gjetur ilaçe që mund të shpëtojnë këtë lloj sjelljeje, që në të vërtetë mund të rrisë numrin e neuroneve dhe numrin e lidhjeve që qelizat krijojnë me njëra-tjetrën”, thotë Ferraiuolo.

Kjo është një përpjekje e shumëanëshme për të gjetur një trajtim për sëmundjen.

Më vonë këtë vit në Kolegjin King në Londër, do të fillojë një tjetër provë për një tjetër gjen të gabuar, i cili prek shumë më tepër pacientë me sëmundjen e neuroneve motorike.

Deri tani mjekët thonë se janë në gjendje të identifikojnë difektet e gjeneve përgjegjëse për 15 deri në 20 për qind të të gjithë pacientëve që kanë këtë sëmundje. (voa)

Në janar të vitit 2019 do të nënshkruhet protokolli për anëtarësim në NATO

NATO-dhe-Maqedoni-Nga pjesa e dytë e vitit 2018 fillojnë bisedimet për anëtarësim në mes Republikës së Maqedonisë dhe NATO-s, me procedura të rregull çka ishin ballafaquar të tëra vendet anëtare, deklarojnë nga Qeveria, përcjell Telegrafi Maqedoni.

“Anëtarësimi i plotë i Republikës së Maqedonisë në NATO është i arritshëm. Vendi ynë do të bëhet anëtare e sistemit më të fuqishëm të sigurisë kolektive që bashkon 900 milionë qytetarë. Vendet më të forta në botë do të jenë aleatët tanë, gjë që do ta realizojë qëllimin tonë strategjik. NATO është garancia më e fortë për stabilitetin, sigurinë, ruajtja e kufijve dhe integritetit territorial. Anëtarësimi në NATO është njëkohësisht një parakusht i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, investimet e huaja dhe prosperitetin”, thuhet në deklaratën e qeverisë.

Për më tepër, Republika e Maqedonisë do të duhet të deklarojë angazhimin dhe gatishmërinë e saj për t’iu përmbajtur standardeve politike të NATO-s, mbrojtjes dhe çështjeve ushtarake, të ndajë fonde të mjaftueshme për të zbatuar të gjitha detyrimet e saj, të marrë pjesë plotësisht në strukturat e Aleancës dhe çështje të tjera të ndërlidhura me sigurinë.

Përveç kësaj, Republika e Maqedonisë do të duhet të shprehë gadishmërinë e saj për t’u bashkuar me të gjitha marrëveshjet formale që janë pjesë nga korpusi i marrëveshjeve ndërkombëtare të NATO-s dhe rregullave të NATO-s.

Përveç kësaj, paralelisht me bisedimet e pranimit, ish-Republika Jugosllave e Maqedonisë duhet të zhvillojë një program për vazhdimin e reformave. Programi duhet të sigurojë një kuadër për vazhdimin e reformave të brendshme (p.sh. sundimi i ligjit, pavarësia e gjyqësorit, lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, reforma të shërbimeve të sigurisë dhe të shërbimeve të inteligjencës), si dhe zbatimi i plotë i Marrëveshjes Kornizë të Ohrit dhe zbatimi i plotë i marrëveshjes me Greqinë.

Kjo është procedura standarde për anëtarësimin në NATO në të cilat kanë kaluar të gjitha vendet anëtare deri më tani. /Telegrafi/

“Der Standard”: Rusia, Turqia dhe Kina po përpiqen të rrisin ndikimin në Ballkan

Ballkan HartaNë një artikull të gazetës austriake Der Standard thuhet se Rusia, Turqia dhe Kina po përpiqen të përfitojnë nga rënia e aktivitetit të BE dhe SHBA në Ballkanin Perëndimor, çka çon në një vakuum të ndikimit.

“Rusia përdor dobësinë e të tjerëve”, thotë Florian Bieber, profesor në universitetin e Gracit. Ai shton se megjithatë, marrëveshja në pritje për emrin Maqedoni-Greqi dhe normalizimi i marrëdhënieve mes Serbisë dhe Kosovës dëmton interesat e Rusisë në rajon.

Republika Srpska, një entitet me shumicë serbe në Bosnje Hercegovinë, mbetet aseti më i madh rus. “Dodik viziton shefin e tij në Kremlin sa më shpesh të jetë e mundur”, shkruan Standard, duke përmendur shembullin e qendrës kulturore serbo-ruse në Banja Luka si dëshmi e ndikimit në rritje të influencës euroaziatike.

Një tjetër lojtar rajonal po përpiqet të ndikojë në Bosnje Hercegovinë me interesin e popullatës muslimane boshnjake, Turqia. Vëzhgiemt flasin për “turkifikim” të boshnjakëve përmes Bakir Izetbegoviç, lideri i partisë së madhe boshanjke, SDA, dhe anëtar i i presidencës tre personashe.

“Gjatë vizitës së fundit të presidentit turk Recep Tayyip Erdogan në Sarajevë në maj, Izetbegoviç tha se ai erdhi nga Allahu”, kujton Standard. Politika kulturore si rindërtimi i xhamive të periudhës Osmane, është një pikë kyçe e ndikimit të Turqisë në Bosnje.

Një tjetër vend me shumicë myslimane me lidhje të ngushta me Turqinë është Kosova, thotë Der Strandard. Në mars të këtij viti, 6 shtetas turq u arrestuan në Prishtinë nga agjencia e inteligjencës për lidhje të ngushta me Fethullah Gulen.

Megjithatë fushata Anti-Gulen nuk po e ndihmon Turqinë për kauzën e saj në Ballkan, thotë Bieber. “Mjaft energji është shpenzuar për fushatë, dhe për shkak të kësaj është humbur ndikimi në rajon”, shpjegon ai.

Artikulli mbyllet me një përmbledhje të shpejtë të rolit të fuqisë që po rritet me ritme të shpejta, Kina, në rajon. Ajo ka qenë deri më tani, rreptësisht ekonomike. “Investimet e huaja direkte janë të papërfillshme, por nuk mund të thuhet e njëjta për projektet infrastrukturore. Në këtë aspekt, Kina përfaqëson një rival gjeoekonomik për BE, por jo gjeostrategjik”, përfundon Der Standard.

Top Channel

Skifteri robotik që mbron aeroportet nga zogjtë

skifteri robotikZogjtë dhe aeroplanët ndajnë qiellin, kështu që është e vështirë të shmangen përplasjet mes tyre. Autoritetet e aeroporteve përpiqen t’i kufizojnë përplasjet sepse goditjet e shpendëve shkaktojnë dëme të kushtueshme për motorët e avionëve dhe mund të çojnë në rrëzimin e tyre. Disa aeroporte po punësojnë qen të trajnuar, të tjerët po përdorin zhurma të forta për t’i frikësuar zogjtë. Një kompani në Holandë thotë se droni i tyre robotik, i quajtur Robird është shumë më efikas.

Qentë dhe zhurmat e forta mund të jenë të efektshme ndaj zogjve të vegjël por ata nuk i frikëson asgjë më shumë se sa skifteri.

Nuk ka rëndësi nëse skifteri është i vërtetë apo robot, për aq kohë sa ai lëviz krahet gjatë fluturimit.

“Nëse një zog grabitqar fluturon mbi një zonë pa lëvizur krahët në mënyrë aktive, ky është një sinjal për zogjtë e vegjël se ai nuk është duke bërë gjueti aktive por thjeshtë është në vëzhgim. Në momentin kur zogu grabitqar fillon të rrahë krahët, atëherë zogjtë e vegjël e ndjejnë rrezikun dhe fillojnë të largohen nga zona”, thotë Wessel Straatman, inxhinier i kompanisë Clear Flight Solutions.

Projektimi i një krahu mekanik të lakueshëm me aftësi për të bërë lëvizje të ngjashme me ato të krahëve të një shpendi është një detyrë e vështirë.

“Ashtu si me zogjtë e vërtetë, krahët e këtij mjeti robotik, megjithëse duken të ngurtë, janë në të vërtetë fleksibël dhe mund të lëvizin poshtë e lartë për të mundësuar manovrimet në ajër”, thotë inxhinieri Wessel Straatman.

Trupi i Robird është shtypur me printer tre dimensional, 3D me material nga fibra qelqi dhe përbërës najloni, që mund t’i përballojnë uljeve të forta dhe janë projektuar në një model që i ngjan pendës natyrale.

Për momentin Robird fluturon me telekomandë, por projektuesit e tij po punojnë në krijimin e një algoritmi që mund ta mbajë atë në një zonë të paracaktuar fluturimi, për shembull përgjatë perimetrit të një aeroporti.

Skifteri Robird tashmë po mban nën kontroll me sukses zogjtë rreth disa disa aeroporteve dhe fushave të mbeturinave.

Modeli tjetër i Robird, do të jetë i ngjashëm me atë të shqiponjës së Amerikës së Veriut, e aftë të frikësojë zogj më të mëdhenj. (voa)

Shkup, përpjekje të pasuksesshme për të zhbllokuar formimin e KSHZ-së

ZaevDrejtuesit e katër partive kryesore në Maqedoni u takuan të enjten për të zhbllokuar formimin e Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve, pa të cilin nuk mund të organizohet referendumi i paralajmëruar për ndryshimin e emrit të Maqedonisë. VMRO-DPMNE-ja opozitare e kushtëzon formimin e këtij organi dhe daljen në referendum me ristrukturimin e qeverisë, duke kërkuar postin e ministrit të rendit dhe tre zëvendës-ministra me të drejtë vetoje.

Por, Zoran Zaev, kryeministër dhe kryetar i LSDM-së, Ali Ahmeti, kryetar i BDI-së, Hristijan Mickoski, kryetar i VMRO-DPMNE-së dhe Bilall Kasami i njërit krah të Lëvizjes “Besa”, nuk mundën të bien dakord. Ata nuk dhanë shumë hollësi për bisedimet.

“Nuk ka kompromise për synimet strategjike të Republikës së Maqedonisë. Amnesti (për rastin e 27 prillit, 2017) direkte ose indirekte nuk do të ketë. Do t’i japin shans dialogut dhe bisedave deri sa kjo të jetë e mundur, tha Zoran Zaev pas takimit.

Hristijan Mickoski tha se: “Për disa tema kemi qëdrime të afërta, për disa tema të tjera nuk kemi afruar qëndrimet. Nëse me të vërtetë synojmë vlerat dhe parimt evropiane, kështu edhe duhet të sillemi. Vlerat e njejta t’i themi jo vetëm në mënyrë deklarative, por t’i zbatojmë edhe në vepër”.

Ndërkaq, Ali Ahmeti dhe Bilal Kasami janë në një vijë me kryeministrin Zoran Zaev.

Zoran Zaev ka lënë të kuptohet se pyetja e cila do të shtrohet në referendum do të jetë: “A jeni për anëtarësim në BE dhe NATO dhe për marrëveshjen midis Republikës së Maqedonisë dhe Republikës së Greqisë?”

Pushteti duket se parapëlqen një referendum konsultativ e jo obligativ. Sidoqoftë, shkalla e pjesëmarrjes në referendum prej më tepër se 50 përqind pritet të jetë e vështirë. Mbi 900 mijë votues duhet të dalin të votojnë në këtë rast, ndërsa 50 përqindëshi i tyre, plus një votë më shumë duhet të deklarohen në favor të ndryshimit të emrit të Maqedonisë në “Maqedonia e Veriut”.

Forca e rëndesës mund të jetë burim energjie të ripërtëritshme

forca e rendesesNë një botë që ka gjithmonë e më shumë nevojë për energji, shkencëtarët po studiojnë vazhdImisht të gjitha burimet e mundshme të ripërtëritshme, në përpjekje për identifikimin e rrugëve të rritjes së efikasitetit. Një studiues në Hollandë beson se edhe forca e rëndesës mund të përdoret për të prodhuar energji elektrike falas. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, George Putic sjell më shumë hollësi:

Disa materiale, si kristalet e kuarcit dhe disa qeramika, kur ekspozohen ndaj stresit mekanik prodhojnë sasi të vogla energjie. Ky efekt, që quhet piezo-elektricitet përdoret në ndezësit e barbekyve për të krijuar shkëndijën që shkakton flakën.

Efekti mund të përdoret edhe për të krijuar sinjale zanore në bobinat fonike të kristalit dhe në mikrofonët me grimca kristali.

Por piezo-elektriciteti funksionon vetëm kur forca e përdorur ndryshon nga presioni në çlirim. Nga ana tjetër forca e rëndesës është një forcë e vazhdueshme.

Arkitekti hollandez, Janjaap Ruijssenaars e vuri re një gjë të tillë kur një shufër e gjatë vertikale mbi një platformë të sheshtë, shtyhet duke humbur balancën, ka prirjen të luhatet për një kohë të gjatë, duke ushtruar presion herë pas here në skajet e platformës.

“Pra kjo shpikje, kjo paisje e energjisë nga forca e rëndesës realizon diçka të re. Pra kur graviteti shndërrohet në një forcë në ndryshim atëherë mund të prodhosh elektricitet dhe këtë po vërejmë në këtë rast”.

Materiali piezoelektrik që vendoset mes paltformës së luhatshme dhe terrenit të qendrueshëm ekspozohet ndaj një presioni vazhdimisht në transformim, duke prodhuar elektricitet.

“Me një ndërhyrje fare të lehtë, krijohet paqendrueshmëri në sistem; rezultati diktohet nga forca e rëndesës”.

Luhatja e shufrës mund të shkaktohet edhe kur ajri i nxehtë i krijuar nga një llambë, fillon të vërë në lëvizje një helikë të vogël:

“Është diçka fare e re dhe ne ende na duhet të zbulojmë mënyrën më optimale, por nuk është ende e përcaktuar se sa material piezo mund të shtosh”.

Ruijssenaars thotë se i njëjti parim mund të përdoret në eksperimente me përmasa më të mëdha për të karikuar bateritë e makinave ose për të operuar gjeneratorë të pavarur energjie. (voa)

Kongres, seancë dëgjimore për Ballkanin

Kongresi amerikanShtetet e Bashkuara duhet të vazhdojnë angazhimin për të ndihmuar vendet e Ballkanit Perëndimor, u shprehën pjesëmarrësit në një seancë dëgjimore të zhvilluar dje në Nënkomisionin për Evropën të Dhomës së Përfaqësuesve të Kongresit amerikan. Pjesëmarrësit theksuan se njëzet e tre vjet pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Dejtonit, qëndrueshmëria e rajonit po kërcënohet nga ndikimi i dëmshëm nga faktorë të jashtëm, mungesa e përparimit në procesin e integrimit euroatlantik dhe konfliktet e pazgjidhura.

Matthew Palmer, Drejtor i Departamentit të Shtetit për Evropën Jugore dhe Qendrore, i ftuar për të dëshmuar në seancë, tha se Rusia është kërcënimi më i madh i jashtëm ndaj vendeve të Ballkanit.

“Aktori i jashtëm, për të cilin jemi të shqetësuar në këtë kohë është Federata Ruse. Qëllimet e tyre, jo vetëm në Bosnje, por në të gjithë rajonin, në thelb janë në kundërshtim me qëllimet tona. Ne po punojmë për të integruar vendet e Ballkanit Perëndimor në institucionet euroatlantike, ndërsa në të njejtën kohë, rusët po punojnë për të mbjellur mosbesim dhe konflikt. Kjo është shqetësuese për ne. Ne jemi të shqetësuar në lidhje me fushatën ruse të dezinformimit dhe mbështetjen ruse për grupet në Bosnje që po punojnë në shkatërrimin e identitetit të vendit”.

Pavarësisht se rajoni nuk është aktualisht i kërcënuar nga një konflikt i dhunshëm, mos angazhimi i Shteteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian për t’iu kundërvënë ndikimit të jashtëm dhe për të trajtuar problemet e tjera mund të krijojë kushtet për konflikt në të ardhmen, thanë pjesëmarrësit.

Amerika ka një përgjegjësi të vazhdueshme për të ndihmuar vendet e rajonit për të zgjidhur problemet e mbetura, tha ligjvenësi republikan Dana Rohrabacher, Kryetar i Nënkomisionit për Evropën.

“Nuk mund të rrimë mënjanë dhe të presim që Bashkimi Evropian të zgjidhë problemet. Përvoja ka treguar se Evropës i mungon vendosmëria politike për të udhëhequr dhe angazhimi ynë aktiv tani, do të pakësonte shanset për ndërhyrje më sfiduese në të ardhmen”, tha ligjvënësi Dana Rohrabacher, kryetar i nënkomisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për Marrëdhëniet me Jashtë.

Ndërsa, ligjvënësi demokrat Gregory Meeks theksoi se mbështetja e Komisionit Evropian për hapjen e negociatave për anëtarësim për Shqipërinë dhe Maqedoninë është një zhvillim inkurajues. Por, sipas tij, rajoni përballet me një ngadalësim të përparimit në procesin e integrimeve euroatalntike dhe me një rritje të ndikimit negativ nga jashtë.

“Banorët e vendeve të Ballkanit Perëndimor nuk janë më aq të bindur mbi përfitimet nga anëtarësimi në BE dhe Nato, si dikur, dhe aktorët e jashtëm si Turqia dhe Rusia janë gjithnjë e më të interesuar dhe më të gatshëm për të ndërhyrë në mënyrë të dëmshme, duke rrezikuar investimet që Shtetet e Bashkuara kanë bërë drejt paqes demokratike në rajon”.

Shirley Cloye DioGuardi nga Lidhja Shqiptaro-Amerikane, theksoi para ligjvënësve nevojën për zgjidhjen e konflikteve të mbetura etnike, sidomos atij në Maqedoni. Ajo tha se Shtetet e Bashkuara duhet të vënë theksin tek respektimi i të drejtave të komuniteteve.

“Politika e Jashmte amerikane në Ballkan në 20 vitet e fundit është përqëndruar në arritjen e stabilitetit me çdo kusht, në vend që të vendosim parandalimin e konfliktit dhe respektimin e të drejtave të njeriut në qendër të angazhimit tonë me rajonin. Si rezultat, pas marrëveshjes së Dejtonit konflikti në Ballkan mbetet ende i pazgjidhur”.

Korrupsioni dhe institucionet e dobëta janë një sfidë tjetër e vendeve të Ballkanit Perëndimor, që thekson nevojën për një angazhim më të madh amerikan dhe evropian për të ndihmuar rajonin në trajtimin e këtyre sfidave, thanë pjesëmarrësit. (voa)

Koha për ta ndryshuar botën

ChristianeSkandali i makinave me naftë, ndryshimi i klimës, zhdukja e specieve. E çfarë po ndryshon? Asgjë. Christiane Kliemann ka hequr dorë nga puna në OKB dhe po jep një shembull, se si humbja e luksit mund të jetë një fitim.

Christiane Kliemann është një njeri i komunikueshëm. Por 50 vjeçarja ka edhe parimet e saj: “Gotat plastike në mencë! Kjo nuk shkon.” Ajo jo vetëm kritikon, por menjëherë jep një propozim për përmirësim: “Përse nuk ka çdo punonjës filxhanin e vet, që mund ta mbushë në automatin e kafesë?” Teknikisht kjo do të ishte e mundur. Automati e njeh nëse poshtë rubinetit ndodhet një filxhan apo nëse i duhet të nxjerrë një gotë plastike.

Christiane Kliemann eviton përdorimin e plastikës, para një viti ajo hoqi dorë edhe nga makina, refuzon fluturimet me avion dhe po ashtu ka hequr dorë edhe nga puna në Sekretariatin e OKB-së për Klimën (UNFCCC). Nëna e katër fëmijëve përkohësisht u zhvendos nga shtëpia e madhe që kishte dhe nisi të banojë në një rimorkio-shtëpi. “Unë besoj, që çdo njeri e ka një ndijesi të thellë për të pasur një jetë me kuptim. E secili ka dëshirën, që të kontribuojë me diçka kuptimplotë në shoqërinë dhe në mjedisin e tij.”

Me këtë synim ish-gazetarja pati aplikuar për punë në OKB, por atje shumë shpejt konstatoi, që tema të caktuara ishin tabu si “Rritja ekonomike dhe strukturat kapitaliste.” Një përvojë vendimtare ajo e pati më 2012. Bashkësia ndërkombëtare nxori bilanc në Rio për procesin 20 vjeçar të OKB-së për mjedisin, ndryshimi i klimës dhe biodiversiteti.  “Për mua tronditës ishte konstatimi, se gjendja në të gjitha sferat ishte përkeqësuar. Në vend që të thuhet: Ne kemi bërë gabime dhe tani propozojmë rrugë të reja, vendimmarrësit duke iu referuar së ardhmes vazhdojnë ndërkohë të mbajnë sistemin e dëmshëm.”

Si shembull aktivistja e mjedisit përmend rritjen e vazhdueshme të emisioneve si dhe shpërblimin nga qeveria federale gjermane më 2009 për ata që blinin një makinë të re, për të hequr nga qarkullimi makinat e vjetra. I ashtuquajturi “shpërblim për mjedisin” synonte të nxiste blerjen e modeleve të reja të makinave, por u “prodhuan shumë makina pa cilësi, u konsumuan shumë energji e burime për prodhimin e makinave të reja”, thotë aktivistja.

Shkaku është dogma e rritjes ekonomike, struktura e ekonomisë e orientuar nga kapitali. Frika, se mund të shkatërrohen tregjet e me këtë edhe ekonomia, i bën pjesëmarrësit, që të reagojnë gjithnjë e më shpejtë për ta mbajtur ekonominë në funksionim. Por shembulli i Greqisë tregoi, se pasojë e pretendimit për rritje ekonomike është kaosi social. Zgjidhja nuk mund të jetë ndalimi i rritjes ekonomike, por vetëm transformimi në tërësi i sistemit. Degrowth ose ulja e ritmit të zhvillimit ekonomik në dobi të njeriut dhe mjedisit janë nismat për një ndryshim të sistemit, që përfaqëson Christiane Kliemann. Ky sistem merr parasysh nevojat e përgjithshme, drejtësinë sociale dhe qendrueshmërinë ekologjike.

Për t’u bërë ballë mungesës së burimeve, ndotjes së mjedisit dhe varfërisë ithtarët e lëvizjes Degrowth kërkojnë një tatim më të fuqishëm të udhëtimeve me avion që dëmtojnë mjedisin dhe konsumojnë energjinë e burimet, shfuqizimin e  lehtësimeve fiskale për makinat për përdorim zyrtar, zgjerimin e qarkullimit publik dhe të rrugëve të biçikletave. Në këmbim duhet që mbështetet ligjërisht ekonomia lokale, për të krijuar mundësi për rrugë më të shkurtëra transporti dhe për një prodhim në zona më pranë konsumatorëve në afërsi të zonave rurale. Duhet të ruhen sipërfaqet e gjelbëra dhe edukimi për mjedisin duhet të fitojë më shumë peshë në orët e mësimit shkollor dhe atij parashkollor.

Masa të tilla, beson Christiane Kliemann, kanë si efekt anësor tkurrjen e ekonomisë.  “Ne mund t’ia dalim me kthesën, vetëm nëse heqim dorë nga mentaliteti i konkurrencës dhe mësojmë të mendojmë në mëyrë kolektive, solidare e kooperuese, të orientuar se bashkarisht mund t’ia dalim në këtë planet.” (dw)

Matthew Nimetz filloi një raund të ri konsultimesh për emrin e Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë

nimitsNë kuadrin e vizitës të tij në Greqi dhe Shkup, ndërmjetësuesi i OKB-së për çështjen e emrit të vendit fqinj, Matthew Nimetz viziton sot kryeqytetin grek, ku do të takohet me ministrin e Jashtëm Níko Kotziá, por dhe me përgjegjësin e Demokracisë së Re për Çështjet e Jashtme, Giórgo Koumoutsáko.

Brenda muajit Shkurt, qeveria do t’i paraqesë Shkupit një plan -pakti, tha ministri i Jashtëm Níko Kotziá, në një emision dje në mbrëmje në televizionin publik ERT.

Ai vendosi si kusht ndryshimin e kushtetutës së vendit fqinj dhe sqaroi se për palën greke ka rëndësi të madhe, që fjala e përbërë e emrit, e cila do të miratohet, të jetë në dialektin sllav dhe të mbetet e papërkthyer.

Kreu i diplomacisë greke shtoi se plani përfshin shtatë paragrafe të vogla të një teksti për të gjithë spektrin e përdorimit në lidhje me emrin, një kapitull të veçantë për irredentizmin dhe Kushtetutën, por dhe çështje të lidhura me pozitën ndërkombëtare dhe rajonale të Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë, si p.sh integrimi i saj në organizatat ndërkombëtare si dhe një «axhendë pozitive për zhvillimin e marrëdhënieve dypalëshe». (ert)