Maqedoni: Shkarkohet prokurori publik Marko Zvërlevski

parlamentiParlamenti më në fund e shkarkoi kryeprokurorin publik Marko Zvërlevski pa praninë e deputetëve të VMRO-DPMNE, që e konsiderojnë shkarkimin antilogjor.

Parlamenti më në fund e shkarkoi kryeprokurorin publik Marko Zvërlevsk, me 64 vota pro, asnjë kundër dhe abstenim gjatë votimit, në Parlament nuk ishin prezent deputetët e VMRO-DPMNE-së, sepse sipas tyre, shkarkimi i kryeprokurorit Zvërlevskit, është antiligjor dhe i pa pranueshëm për ta. Ilija Dimovski nga VMRO- DPMNE e cilësoi si veprim kundërligjor shkarkimin e Zvërlevskit. Duke iu referuar mendimit të Komisionit Antikorrupsion, i cili gjithashtu doli në mbrojtje të Zvërlevskit, Dimovski tha se përgjegjësia për mosrespektimin e vendimit të këtij komisioni bie mbi Parlamentin.

“Deri më tani shumë herë ka pasur mendime nga Komisioni për Antikorrupsion që është sjellë në Parlament, të cilat Parlamenti i ka respektuar. Vendimi juaj që të mos respektohet mendimi i Komisionit Antikorrupsion është përgjegjësia juaj”, u shpreh Ilija Dimovski nga VMRO-DPMNE.

LSDM: Me shkarkimin e prokurorit fillojnë reformat në drejtësi

Shkarkimin e Zvërlevskit, LSDM-ja e cilësoi si hap i parë drejt reformave në sistemin gjyqësor. Petre Shilegov tha se prokurori i ri shtetëror do të zgjidhet në bazë të kritereve profesionale dhe jo në bazë të lidhjeve partiake.

“Shkarkimi i Marko Zvrlevskit e shënon fillimin e reformave në gjyqësor, të cilat do të sjellin drejtësi për të gjithë. Ky është hapi i parë i fillimit të funksionimit të një sistemi të pavarur dhe profesional gjyqësor. Procedura për rizgjedhjen e prokurorit të ri, mesa di unë, duhet të fillojë, por megjithatë në bazë të procedurave nuk besoj se mund të arrijmë ta zgjedhim para zgjedhjeve lokale”, thotë Petre Shilegov nga LSDM-ja.

Ahmeti: Kemi nevojë për drejtësi të pavarur

Lideri i BDI-së Ali Ahmeti ka thënë se kanë pasur rezerva rreth drejtësisë së gjykatës për raste të caktuara, por që shkarkimi i prokurorit shtetëror Marko Zvërlevskit është hap i mirë drejt reformave në gjyqësor, të cilat do t’i kënaqnin qytetarët e Maqedonisë dhe partnerët tanë ndërkombëtare.

“Ne duam që gjyqet të jenë transparente pa ngarkesa etnike, kemi vërejtur deri më tani që në këtë drejtim ka pasur shumë hapësirë për të dyshuar që gjërat nuk janë mirë, kështu që ne kërkojmë transparencë dhe për opinionin të jenë të bindshëm për çdo vendim që do të ndërrmeret”, theksoi Ahmeti.

Reformat në gjyqësor duhet të jenë gjithëpërfshirëse

Për ekspertin Bekim Kadriu, shkarkimi i Marko Zvërlevskit ishte hapi i parë i domosdoshëm drejt reformave në gjyqësor. Ai thotë, se reformat në pushtetin gjyqësor nënkuptojnë shumë gjëra e jo vetëm shkarimin e Zvërlevskit. Sipas tij: “Reformat në pushtetin gjyqësor nënkuptojnë më shumë gjëra e jo vetëm shkarkimin e Zvërlevskit, nënkuptojnë eventualisht edhe ndryshime të legjislacionit, ndryshimit të këshillit gjyqësor, por sidoqoftë çdo reformë ose çdo rrugëtim i gjatë fillon me hapin e parë, shkarkimi i Zvërlevskit ishte hapi i parë i domosdoshëm”, deklaroi profesor Bekim Kadriu.

Analisti Faton Aliti thotë, se pikërisht shkarkimi i kryeprokurorit është edhe nyja kyçe, e cila do ta zhbllokojë gjyqësorin dhe shtetin që deri më tani ka qenë i kapur. “Shkarkimi i Prokurorit Republikan Zvërlevski sigurisht se do të ishte një hap shumë i rëndësishëm në drejtim të funksionimit të shtetit të së drejtës. Ai është hallka kryesore e zinxhirit, i cili e ka kapur gjygjësinë dhe shtetin në përgjithësi”, thotë Aliti.

Zëdhënësi i Qeverisë Mile Boshnjakovski thotë se debati për propozim të prokurorit të ri publik do të vihet më 22 gusht në seancë qeveritare që ai të miratohet nga Qeveria e Maqedonisë dhe më pas t’i propozohet Parlamentit të Maqedonisë.

“Prokurori Publik i ri do të jetë person profesionist dhe me përvojë në fushën e jurispodencës, i pavarur dhe që do të punojë për të mirën e qytetarëve. Më 22 gusht qeveria e Maqedonisë do ta shqyrtojë propozimin për prokurorin e ri publik dhe do të vendos për të. Pasi të hapet konkursi, kandidatët do të shqyrtohen nga Këshilli i Prokurorëve, i cili edhe do të japë mendim për ata. Përzgjedhja e prokurorit të ri publik bëhet me 61 vota”, ka sqaruar zëdhënësi i qeverisë Mile  Boshnjakovski. (dw)

Albin Kurti: Si të dalim nga bllokimi?

Albin

Mes zhurmës së madhe të polemikave politike, aty ku proceset humbin substancën, megjithatë dy fakte janë të qarta. Së pari, bllokimi institucional ku ndodhemi tash po e dëmton Kosovën, së brendshmi por edhe ndërkombëtarisht. Së dyti, bllokimi ka një fajtor: PAN, i cili po keqpërdor një prerogativ që ia ka garantuar një vendim i gabuar i Gjykatës Kushtetuese. Duke mos pranuar të paraqitet në seancat e Kuvendit dhe duke mos e emëruar një kandidat për Kryesinë e Kuvendit ata po bllokojnë Kosovën dhe po e gërryejnë demokracinë e saj.

Ne e dimë pse po e bëjnë këtë gjë. Kjo ndodh për shkak se u mungojnë votat, qoftë për të emëruar Kryetarin e Kuvendit që ata kanë dëshirë, qoftë për të formuar qeveri.

Mirëpo, përfaqësuesit e tjerë të qytetarëve të Kosovës nuk mund të vazhdojnë të reagojnë pasivisht ndaj kësaj tallje arrogante e të papranueshme. Ata kanë një detyrë ndaj vendit që t´i japin fund kësaj situate tejet dëmtuese. Edhe mund t´i japin fund. Më lejoni të shpjegoj se si.

Teksti i Kushtetutës i atribuon të drejtën ekskluzive për të propozuar një kandidat për Kryetar të Kuvendit “grupit më të madh parlamentar”. Ky rregull duhet respektuar. Por së pari ai duhet kuptuar. Dhe nuk ka dyshim se ajo çka do të thotë shprehja në Kushtetutë është “secili grup që ka shumicën e nevojshme për të zgjedhur Kryetarin e Kuvendit”, pra secili grup parlamentar që i ka 61 vota, apo më shumë se aq. Nuk ka dyshime për këtë, sepse, ndryshe nga rasti i zgjedhjes së Kryeministrit, ky rregull nuk ofron zgjidhje për ndonjë bllokim të mundshëm. Kështu që, duhet interpretuar në mënyrë të tillë që të mos mund të ndodhin bllokime.

Është e vërtetë se në vitin 2014 Gjykata Kushtetuese i dha një lexim tjetër këtij rregulli. Është po ai lexim që po ia lejon PAN-it që ta bllokojë Kosovën duke bojkotuar seancën konstituive të Kuvendit. Por ai lexim është qartazi i gabueshëm, dhe kjo mund të dëshmohet.

Gjykata është e varur nga Kushtetuta, dhe jo Kushtetuta nga Gjykata, andaj interpretimet e saj mund të përmbysen gjithnjë. Pikërisht kështu në secilin vend të botës jurisprudenca evoluon dhe korrigjon gabimet e të shkuarës. Sidomos në një rast kaq të rëndë sa ky i yni, përfaqësuesit e Kuvendit të Kosovës kanë detyrën, e jo thjesht të drejtën, që të mos e marrin parasysh atë interpretim të gabuar dhe të ndjekin kuptimin e vërtetë të Kushtetutës.

Kjo do të thotë se, kur të mblidhet Kuvendi, një shumicë e anëtarëve të tij mund të mblidhen e së bashku të propozojnë një kandidat për pozicionin e Kryetarit të Kuvendit e më pas ta zgjedhin atë person me votat e tyre. Kjo është ajo çka planifikon të bëjë Lëvizja VETËVENDOSJE!.

Sigurisht, të tjerët mund të mos pajtohen me këtë. Ata do të kenë mundësi ta çojnë këtë çështje para Gjykatës Kushtetuese, e ne do t´i bindemi asaj. As që mund ta paramendojmë se Gjykata Kushtetuese do të mund të miratojë bllokimin e qëllimshëm që PAN po i bën institucioneve.

Së këndejmi, Lëvizja VETËVENDOSJE! i propozon të gjitha partive politike që udhëhiqen prej interesit publik dhe që synojnë ta mbrojnë e jo ta dëmtojnë demokracinë e Kosovës, që të na bashkangjiten në këtë nismë.

Konkretisht, propozojmë që ne deputetët pjesëmarrës të rregullt të seancës konstituive të përzgjedhim një kandidat të përbashkët për Kryetar të Kuvendit për datën 24 gusht. Në atë datë, nëse PAN e bojkoton seancën apo nëse refuzon të paraqesë kandidatin e saj, atëherë ne do të votojmë tonin. E nëse PAN do ta paraqesë një kandidat, atëherë secili subjekt e deputet do të bëjë zgjedhjen e vet (sepse nisma që ne propozojmë në radhë të parë ka për synim tejkalimin e këtij bllokimi). Nëse kandidati i paraqitur nga PAN nuk do të marrë votat e duhura, atëherë kandidati i përbashkët do të mund të votohet në të njëjtën seancë.

Ne jemi të hapur për çdo propozim sa i përket kandidatit për Kryetar të Kuvendit. Ne mendojmë se ai person duhet të zgjedhet në mes të deputetëve më të respektuar e sa më pak të anshëm, sepse duhet të garantojë të gjitha palët se do të performojë në atë funksion të rëndësishëm pa mbajtur anë, duke i dërguar një sinjal qytetarëve tanë se politika në Kosovë ka filluar të ndryshojë.

Zgjedhjet bëhen për Kuvend që funksionon dhe jo që bllokon veten dhe gjithë Republikën. Pala që nuk shfrytëzon të drejtën e saj e humb atë. Edhe Kushtetuta e Republikës së Kosovës ia njeh Presidentit të drejtën për ta thirrë seancën e parë të Kuvendit të Kosovës, por në rastin kur Presidenti dështon të shfrytëzojë këtë të drejtë, neni 66.3, thotë që Kuvendi mblidhet pa pjesëmarrjen e Presidentit.

Kur të marrë fund ky bllokim dhe kur të arrijmë të zgjedhim si Kryetar Kuvendi një deputet nga ata të nderuarit, atëherë do të mund të vazhdojmë me çështjen e radhës, që do të jetë formimi i qeverisë.

Albin Kurti, deputet, i nominuari për kryeministër i Lëvizjes VETËVENDOSJE! 

Patozi kundër Bashës: Raporti s’të shpëton nga përgjegjësia e humbjes

Patozi“Qeveria nuk rrëzohet nga brenda Lulzim!”. Me këtë titull, Astrit Patozi komenton gjatë deklaratën e Lulzim Bashës pas raportit të zgjedhjeve të hartuar nga ministrat teknikë.

“Komentet e Lulzim Bashës mbi raportin e ministrave teknikë për zgjedhjet nuk ia shtojnë vlerën atij, përkundrazi, ia zbehin fare, nëse ai vërtetë mund të shërbente për diçka në këtë vend, jo për këto zgjedhje, se ato mbaruan, por ndoshta në të ardhmen, sepse mes fushatës së qetë dhe pa asnjë denoncim të opozitës dhe “tmerreve” që përshkruan raporti, është në mes një det i tërë, në të cilin i vetmi i fundosur këmbë e duar është Lulzim Basha”, shkruan Patozi.

Sipas tij, kreu i PD ka përgjegjësi të plotë për atë që e quan “memecëri të Partisë Demokratike që nga mesnata e 17 majit dhe deri në ditën e numërimit të votës së fundit për zgjedhjet e 25 qershorit”.

Deputeti demokrat, që doli kundër Lulzim Bashës edhe në garën për kryetar partie, duke e quajtur atë një farsë, e quan “atipik” raportin e ministrave teknikë.

“Edhe raporti i OSBE/ODIHR-it sikur të nxinte nuk do ta shpëtonte dot Lulzim Bashën nga pesha e fajit për humbjen e thellë të Partisë Demokratike në 25 qershor, më të rëndën e të gjithë historisë së saj. Ndaj, nuk ka asnjë vlerë që të merremi me cilësinë e asaj që kanë shkruar dhe as me rolin që kanë pasur në këtë histori ministrat teknikë, që më në fund ikën prej qeverisë së Edi Ramës”, vijon ai.

Patozi sheh vetëm dy rrugë për Lulzim Bashën.

“Ose ta besojë plotësisht raportin e teknikëve, që i bie të bojkotojë Parlamentin dhe të hapi prapë “çadrën e lirisë”, ose, në rast të kundërt, ta qepë gojën e të mos flasë më për vota të blera dhe të vjedhura, por të lëpijë ndonjë kockë që mund t’i vijë nga Edi Rama, nëse ky i fundit do ta ketë zemrën e gjerë. Kam bindjen se ai nuk do të bëjë, as njërën dhe, as tjetrën. Siç ka ndodhur gjithmonë gjatë këtyre katër vjetëve, sepse gjëja që urren më shumë në jetë ai është që të marrë vendime”, mbyll reagimin e tij, Astrit Patozi.

/ Top Channel

+++Numri i të vdekurve në Spanjë arrin 14+++

barcelonaShteti Islamik, IS e ka paraqitur veten si autor të sulmeve në Spanjë. Sipas autoriteteve katalanas ka 14 të vdekur e 100 të plagosur.

Në qytetin Cambrils, rreth 100 km në jug të Barcelonës, forcat e ndërhyrjes vranë natën duke gdhirë dita e sotme pesë të dyshuar si terroristë, që mbanin të veshur breza bosh lëndësh shpërthyese. Policia sheh lidhje mes atentatit në Barcelonë, terroristëve të dyshuar në Cambrils dhe një shpërthimi që ndodhi në Alcanar.

Kryeministri i Spanjës, Rajoy shpalli një zi kombëtare treditore.

Në Londër, Berlin dhe në disa qytete të Francës ka pasur atentate islamiste, në të cilat janë përdorur si armë kamionë të vegjël ose automjete transporti. Edhe në ngjarjet tragjike në qytetin e madh spanjoll të Barcelonës të vijnë këto kujtime në mendje. Autoritetet konfirmojnë se kemi të bëjmë me një atentat terrorist.

16:00 Përpara se t’i vriste policia, terroristët në Cambril plagosën me thikë në fytyrë një person në vendin e ngjarjes

15:40 Policia po kërkon Moussa O., si të dyshuarin kryesor në atentatin në Barcelonë. Dyshohet se ka qenë ai që e drejtoi me shpejtësi të madhe kundër këmbësorëve automjetin e transportit në shëtitoren La Rambla. Këtë e bëri të ditur policia spanjolle dhe pas saj edhe policia e Katalonjës.

Moussa Oukabir sipas medieve të ndryshme është i moshës 17 ose 18 vjeç. Ai është vëllai i Driss O. të arrestuar të enjten. Me letërnjoftimin e Drissit qe marrë hua automjeti, me të cilin u krye krimi. Driss i është dorëzuar policisë dhe i pati deklaruar se ia patën vjedhur letërnjoftimin.
14:00 Një person i katërt u arrestua në lidhje me sulmet në Spanjën Verilindore, bëri të ditur policia.

12:40 Autoritetet katalanase njoftojnë se numri i të vdekurve arriti në 14. Pas sulmit terrorist në Cambrils një grua vdiq në spital nga plagët e marra. Atentatorët e dyshuar, të cilët u vranë më vonë nga policia, e patën përplasur gruan me automjetin e tyre.

17.08.2017

20:39 Në Las Ramblas sipas korrespondentëve lokalë po evakuohen të gjitha dyqanet dhe lokalet. Policia shoqëron njerëzit që largohen.

20:35 Uhr: Sipas gazetës “La Vanguardia” njëri nga sulmuesit u vra në një shkëmbim zjarri me policinë. Një sulmues tjetër është arrestuar.

20:23 Ministri i Brendshëm katalanas, Joaquim Forn flet për 13 të vdekur dhe më shumë se 50 të plagosur.

20:15 I dyshuari thuhet se është një burrë i regjistruar në një qytet në veri të Barcelonës. Ai është nga Marseja dhe ka rrënjë afrikanoveriore, bëjnë të ditur gazeta katalanase La Vanguardia dhe televizioni shtetëror. Të dyja mediet u referohen burimeve policore, por ato nuk i konfirmuan këto lajme.
Ndërkohë policia kundërshtoi të dhënat, sipas të cilave një ose dy persona të armatosur qenë barrikaduar në një lokal.

19:40 Zëdhënësi i qeverisë gjermane, Steffen Seibert flet për një “atentat të neveritshëm në Barcelonë”.

Ministri i Jashtëm i SHBA, Rex Tillerson e dënoi atentatin dhe i ofroi Spanjës ndihmën e SHBA. Terroristët në të gjithë botën duhet ta dinë se SHBA dhe dhe aleatët e tyre janë të vendosur t’i gjejnë terroristët dhe t’i nxjerrin para përgjegjësisë, tha Tillerson.

19:21 Ministri i Jashtëm gjerman, Sigmar Gabriel foli me tmerr për atentatin terrorist në Spanjë. Ai është thellësisht i tronditur, deklaroi politikani gjerman përmes twitterit.

19:10 Autoritetet lokale spanjolle flasin për një viktimë dhe 32 të plagosur. Por ato paralajmëruan për rritjen e numrit të të vdekurve.

19:04: Gazeta “La Vanguardia” bën të ditur se punonjës të policisë kanë konfirmuar se dorasi ose dorasit janë barrikaduar në një bar në rajonin Raval. Dëshmitarë folën në televizionin shtetëror spanjoll për një doras të vetëm, i cili mendohet se është në fillim të të 20-ave.

18:55: Sipas të dhënave në përputhje me njëra-tjetrën të medieve spanjolle, në këtë incident u vranë të paktën dymbëdhjetë vetë. Këtë e bënë të ditur gazetat  “El Mundo” dhe “La Vanguardia”.

18:45: Policia e trajton incidentin në shëtitoren e famshme Las Ramblas si atentat terrorist. Por për momentin ajo nuk mund të thotë se çfarë ka ndodhur saktësisht, i tha një zëdhënës i policisë agjencisë gjermane të lajmeve, dpa.

18:25: Sipas të dhënave zyrtare, një kamion i vogël u sul drejt një turme njerëzish në qendër të Barcelonës. Edhe autoritetet katalanase konfirmojnë tani viktima  dhe shumë të plagosur.

18:20: Pas incidentit të përgjakshëm, Ministria e Jashtme në Berlin i aktualizoi paralajmërimet e saj për Spanjën. “Udhëtarëve u rekomandohet që t’i shmangen gjerësisht rajonit, të ndjekin udhëzimet e autoriteteve të sigurisë dhe të informohen përmes medieve lokale”, u bë e ditur. (dw)

Me 64 vota pro dhe asnjë kundër shkarkohet kryeprokurori Zvërlevski

marko-zvrlevskiKuvendi më në fund e shkarkoi kryeprokurorin publik Marko Zvërlevskin. Para dy minutave deputetët e Parlamentit me 64 vota pro dhe asnjë kundër votuan që Marko Zvërlevski të mos jetë më kryeprokuror i shtetit.

Gjatë votimit, në Parlament nuk ishin prezent deputetët e VMRO-DPMNE-së, sepse sipas tyre, shkarkimi i kryeprokurorit Zvërlevskit, është joligjor dhe i pa pranueshëm për ta. Pak çaste para votimit, deputeti nga radhët e VMRO-DPMNE-së, Ilija Dimovski për herë të fundit u përpoq të obstrujë dhe të pengojë votimin, mirëpo Xhaferi ishte i palëkundur në vendimin e tij për të nxjerë në votim shkarkimin e Zvërlevskit. (ina)

INSTAT: Eksportet rriten me 12.9 për qind

instat eksportetKompanitë shqiptare eksportuan 158 miliardë lekë mallra në periudhën janar-korrik të këtij viti. Sipas INSTAT-it, krahasuar me një vit më parë eksportet janë zgjeruar me 18 miliardë lekë, ose 12.9 për qind.

Të dhënat e detajuara tregojnë se pjesa më e madhe e rritjes ka ardhur veçanërisht nga dy zëra. Ato janë eksportet e materialeve të ndërtimit dhe industria e fasonit. Por ecuri pozitive kanë pasur edhe eksportet bujqësore, ndonëse pesha e tyre është më e vogël.

Kjo është hera e parë nga viti 2014, që eksportet e kompanive shqiptare shënojnë rritje. Sipas INSTAT, në periudhën 2015-2016 eksportet ranë me 13 miliardë lekë, të ndikuara nga ulja e çmimit të naftës dhe mineraleve në tregjet ndërkombëtare.

Por këtë vit, rënia e eksporteve të naftës dhe mineraleve është ndalur, ndërkohë që zërat e tjerë kanë shënuar rritje.

Tendenca e shkëmbimeve tregtare ka qenë e njëjtë edhe në krahun tjetër, atë të importeve. Sipas INSTAT-it, në 7 muajt e parë të vitit importet u zgjeruan me rreth 20.6 miliardë lekë, krahasuar me vjet, të ndikuara nga importet e lidhura me gazsjellësin transadriatik (TAP), por edhe ato të energjisë elektrike për shkak të krizës.

Kjo ka bërë që deficiti tregtar, diferenca mes importeve që vendi ble nga jashtë dhe eksporteve që i shet botës, të zgjerohet me 1.4 për qind krahasuar me vjet, duke arritur shifrën 192 miliardë lekë.

/ Top Channel

Greqi-Maqedoni, acarohen sërish marrëdhëniet

greqi maqedoniMarrëdhëniet midis Greqisë dhe Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë janë acaruar përsëri, pas një incidenti, të cilin Athina zyrtare e ka konsideruar si diplomatik dhe provokues.

Ngjarja ka ndodhur në Toronto të Kandasë, kur konsulli i përgjithshëm I FYROM është shfaqur në një eveniment, duke pasur në sfond një hartë të Ish Republikës Jugosllave, me të ashtuquajturën “Maqedonia e Madhe “, me yllin e Vergjinës, ku përfshihen  edhe  territore greke, gjithë rajoni I Halkidhikisë, si dhe Greqia e Veriut deri në Larisa.

Përveç këtij fakti, sië thekson ministria e jashtme greke, në një notë proteste që ajo i ka dërguar Shkupit, konsulli Jovica Palashevksi ka bërë thirrje me karakter irredenist.

“Denoncojmë pjesëmarrjen e Konsullit te Përgjithshëm të Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë në Toronto, në këtë eveniment irredentist, me anë të të cilit, Shkupi ka shkelur sërish Marrëveshjen e Përkohëshme, e cila kërkon në mënyrë të qartë shmangien nga çdo akt me pretendime territoriale”, nënvizon midis të tjerash Ministria e Jashtme greke.

Sipas Athinës ,qeveria e re e Shkupit deklaron se kërkon një fillim të ri në marrëdhëniet mes dy vendeve, por megjithë ndryshimin e politikanëve, duket se irredentizmi është ende ideologjia dominuese shtetërore dhe praktika e përditshme politike në vendin fqinj.

Gjithashtu, Ministria e Jashtme greke, në notën e protestës drejtuar qeverisë Zaev, kërkon braktisjen e këtij fenomeni, respektimin e  kufijve dhe të parimeve të fqinjësisë së mire, si kushte  për suksesin e aspiratave euro-atlantike të Maqedonisë.

/ Top Channel

Presidenti i Serbisë, Vučić: Të flasim disi për Kosovën

VucicPresidenti i Serbisë, Vučić bën thirrje për dialog për Kosovën dhe për “pajtim historik me shqiptarët”. Për këtë, disa e brohorasin si vizioner. Kritikët dyshojnë për një manovër taktike.

Presidenti serb ka në bazë të kushtetutës së Serbisë vetëm funksione përfaqësuese – posti i tij është simbolik, pa kompetenca praktike. Por Aleksandar Vučić ka prej pesë vitesh të gjithë frerët e pushtetit në duar, si shef i partisë së fuqishme të Përparimit: në fillim si zëvendëskryeministër, pastaj si Kryeministër dhe tani si President i shtetit.

Herë pas here, Vučići vendos të merret me gjëra të mëdha. Prej javësh dominon thirrja e tij për “dialog të brendshëm serb” për temën e Kosovës, në interpretimin e tij “një shans historik” për pajtimin me shqiptarët. E gjitha ka elementë hollivudianë: pikërisht ky President, që në vitet nëntëdhjetë qe një nacionalist i etur për gjak, i cili i shante përditë shqiptarët, dëshiron ta zgjidhë përfundimisht këtë çështje.

Dialog me një autokrat?

Problemi në këtë punë: Presidenti e “hapi” diskutimin pa ofruar një platformë. Kështu në Beograd vrasin mendjen, se si, kur, ku dhe për se do të flitet. Fjalën duhet ta marrin të gjithë aktorët, edhe Kisha Ortodokse tepër konservatore Serbe – më tepër Vučić-i nuk tha. Ai vetë fillimisht do të dëgjojë ato që do të thuhen dhe në fund do të marrë një vendim. A mund të ketë një pamje të tillë një dialog historik?

“Në thelb, Aleksandar Vučić nuk ka një ide të qartë, por që përpara i diskualifikon të tjerët, që kanë mendim të ndryshëm nga ai”, thotë Dusan Janjic nga Forumi i Beogradit për marrëdhëniet ndëretnike, i cili merret intensivisht me çështjen e Kosovës. Sipas Janjicit, thirrja e Vučić-it për dialog nuk është gjë tjetër veçse një manovër taktike: “Krejtësisht sipas motos:  ju pyeta, nuk thatë asgjë, pra unë edhe më tej do të vendos vetë – por përgjegjësinë do ta ndaj me ju.”

Opozita e shoqërisë civile nuk pranon fare të merret me këtë- me një autokrat nuk mund të bësh gjithsesi dialog, thuhet. Partitë e copëzuara të djathta, të cilat mund të mbledhin 15 përqind të votave, nuhasin tradhëti: sipas tyre, me shqiptarët as që duhet folur fare.  Në medie dëgjohen edhe disa ide, të cilat flasin për një ndarje të Kosovës e deri për një anëtarësi të mundshme të Kosovës në OKB.

Në një kohë kur në mënyrë diplomatike Presidenti i mirëpret të gjitha propozimet, shokët e partisë së tij sulen çdo ditë në mediet e afërta me qeverinë kundër kundërshtarëve politikë. Kështu ata damkosen si “frikacakë”, kur heshtin për temën e Kosovës, ose si “patriotë falsë” dhe “urryes të serbëve”, kur shprehen për këtë temë.

Gjueti shtrigash ndaj kritikëve

Pavarësinë e ish-provincës serbe Kosovë sot e njohin 111 shtete në të gjithë botën, por jo pesë anëtarë të BE dhe fuqitë me të drejtë vetoje në OKB, Rusia dhe Kina. Në Beograd kjo punë shihet në mënyrë të veçantë: pavarësia e Kosovës nuk duhet të njihet, por realiteti duhet pranuar. Marrëveshja e arritur në vitin 2013 në Bruksel me qeverinë në Prishtinë parashikon kështu integrimin e plotë të Veriut të Kosovës të banuar kryesisht me serbë në republikën e Kosovës, gjë që shumë vëzhgues e interpretojnë si një njohje faktike.

Një tezë që e ndesh dendur thotë: si nacionalist ekstremist që ka qenë, Presidenti Vučić duhet të sillet sot në mënyrë pragmatike për çështjen e Kosovës, në mënyrë që Perëndimi ta durojë në heshtje stilin e tij princëror të qeverisjes.

Kjo taktikë duket se po funksionon. Në një kohë kur partia e tij e Përparimit bën gjueti shtrigash kundër kritikëve në vend, i ndan vendet e punës dhe postet në bazë të listës partiake dhe kufizon të drejtat e punëtorëve, Vučić-in e lëvdojnë në Bruksel dhe në Berlin si shtyllë të stabilitetit në Ballkan, si reformator aktiv dhe madje si vizioner. Kritika për nepotizmin ose për mungesën e sundimit të ligjit përmendet me zë të lartë vetëm rrallë dhe vetëm në periferi të raporteve të progresit të BE.

Pas thirrjes së tij për dialogun për Kosovën, pati që u habitën në Beograd, kur në gazetën gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung” u shkrua se Vučić-i “po kërcen mbi hijen e errët të historisë serbe”. Një këngë me lëvdata, për të cilën më parë ai vetëm mund të ëndërronte.

Tema e Kosovës nxit emocionet dhe populizmin

A mund t’ia lejojë vetes pushtetmbajtësi serb, për të cilin bujarisht thuhet se ka guxim, që ta shuajë preambulën për Kosovën nga Kushtetuta e Serbisë? Kjo është pyetja më e vështirë. Sepse megjithëse serbët që jetojnë në mjerim ekonomik nuk interesohen fort për Kosovën – vetëm dy deri në tre përqind e shohin Kosovën si temë të rëndësishme – tema e Kosovës ngërthen edhe më tej emocione të mëdha. Duke iu referuar betejës në Fushën e Kosovës (në vitin 1389) Kosova vazhdon të quhet “djepi i serbizmit”. Edhe më tej 80 përqind e serbëve mendojnë se pavarësia e Kosovës nuk duhet të njihet në asnjë mënyrë.

“Nuk kemi ide, zotëri, edhe mendja më e mençur e Serbisë nuk mund të ofrojë zgjidhje për momentin. Më parë duhet të shohim se si do ta shohim në të ardhmen Kosovën dhe Metohinë, çfarë mund të marrim, pa qenë të detyruar që ta njohim pavarësinë e Kosovës”, thotë Vladimir Gjukanovic, deputet i Partisë së Përparimit në pushtet. Edhe ai, si Vučić-i, ka qenë më parë një nacionalist ekstremist. “Kosova dhe Metohija” – emri zyrtar i “provincës së pabindur” konsiderohet si deklaratë politike. Ky togfjalësh ka qenë i detyrueshëm për të gjithë ata që kanë pasur njëfarë pushteti në Beograd.

“Ky gënjim i vetvetes ofron mundësi për populizëm”, mendon Dragoljub Micunovic, një nga anëtarët më të vjetër të Partisë Demokratike në opozitë. Me këtë, deputeti më i vjetë r i vendit kritikon edhe kreun e partisë së tij, që e përsërit me zell formulën magjike “Kosova është Serbi”. “Politikanët e paraqesin veten si mbrojtës të së përgjithshmes – ekonominë tonë, kulturën dhe të tjera ata nuk mund t’i shpëtojnë, por Kosovën po! Kjo mbrojtje e Kosovës nuk ka nevojë për dëshmi, mjafton tregimi.”

Shqiptarët e Kosovës po merren aktualisht me veten – në Kosovë po punohet për një qeveri të re – por në përgjithësi tregojnë pak entuziazëm për atë që dëgjohet nga Serbia. Po nuk përfundoi me njohjen e pavarësisë, dialogu brendaserb është i kotë, shkroi në twitter ministri i Jashtëm në largim i Kosovës, Enver Hoxhaj. (dw)

Barcelonë: një i vdekur, 17 të plagosur nga përplasja e një furgoni me këmbësorë

barcelonaNjë furgon u përplas mes dhjetra vetëve në qendër të Barcelonës duke plagosur disa vetë, thanë autoritetet lokale.

Një person u vra dhe 17 të tjerë u plagosën nga “përplasja masive”, tha policia në Twitter.

Shërbimet e ndërhyrjes së shpejtë thanë se banorët duhet të shmangin sheshin Catalunya dhe se kishin kërkuar mbylljen e stacioneve hekurudhore dhe të metrosë në zonën pranë shëtitores Las Ramblas në qendër të qytetit.

Policia ka izoluar zonën dhe ka urdhëruar mbylljen e dyqaneve përreth. Gazeta “El Pais” citon policinë të thotë se personi që i jepte furgonit, doli prej tij dhe u largua në këmbë.

Ndërkohë media lokale e cituar nga agjencia Reuters thotë se dy burra të armatosur kanë hyrë në një restorant në Barcelonë, pas përplasjes së furgonit. Nuk dihet në se dy burrat kanë qenë shoferët e furgonit.

Media spanjolle “El Periodico” njoftoi për shkëmbim me armë zjarri në tregun “La Boqueria” , po nuk tregonte burimin e infromacionit.

Policia spanjolle tha se incidenti mund të jetë një “sulm terrorist”.

Kryeministri spanjoll Mariano Rajoy tha në Twitter se përparësia e qeverisë është kujdesi mjekësor për të plagosurit. (voa)

Uashingtoni përgatitet për eklipsin

eklipsiNë mbarë Amerikën po ndizet kureshtja dhe entuziazmi për eklipsin e 21 gushtit. Megjithëse eklipsi i plotë do të shihet vetëm në një brez të vogël gjeografik në kontinentin amerikan, për herë të parë në një shekull të 50 shtetet amerikane do të përjetojnë së paku eklipsin e pjesshëm. Kolegia Ardita Dunellari ishte në Muzeun e Hapësirës në Uashington për të mësuar se çfarë përgatitjesh po bëhen për këtë fenomen të rrallë të natyrës:

Genevieve de Messieres shpreson se çdokush në Shtetet e Bashkuara po përgatitet emocionalisht për eklipsin që afron:

“Kam një vit që përgatitem për eklipsin dhe jam shumë e entuziazmuar për 21 gushtin,” thotë Genevieva.

Genevieva drejton programet e informimit të publikut për astronominë në Muzeun e Hapësirës dhe shpjegon se eklipsi i kësaj radhe është mjaft i veçantë për Shtetet e Bashkuara.

“E veçanta e eklipsit të 21 gushtit është se do të përshkojë Shtetet e Bashkuara nga bregu perëndimor në atë lindor. Kjo s’ka ndodhur që prej 99 vjetësh”.

Megjithëse eklipsi do të jetë i pranishëm në të gjithë vendin, vetëm një rrip i ngushtë toke, afro 100 km do të jetë nën eklipsin e plotë. Kryeqyteti i vendit, Uashington do të përjetojë vetëm eklips të pjesshëm që mund të kalojë fare lehtë pa u dalluar:

“Në Uashington, kur dielli të jetë zhdukur nga pamja në masën 82 për qind rreth orës 14:40, mund të mos dallohet që po kalon eklipsi pasi pjesa e diellit që ende mbetet e pambuluar, është aq e ndritshme saqë rreth nesh vazhdon të duket që është ditë”.

Kjo është një arsye më tepër, thotë Genevieva, për ta parë eklipsin prej një nga pikave që ka përgatitur Muzeu i Hapësirës për këtë ditë:

“Vizitorët mund t’u bëjnë pyetje ekspertëve; do të sjellim ekspertë të studimeve planetare që mund të diskutojnë specifikat e eklipseve. 9:50:50 “Do të kemi prezantime dhe aktivitete speciale; njerëzit mund të bëjnë punime dore përmes së cilave të përjetojnë imazhet që krijon eklipsi, do të kemi teleskopë diellorë të vendosur në katër pika të administruara nga muzeu në Uashington dhe përreth tij.

Për ata që nuk do të kenë mundësi ta shohin eklipsin përmes teleskopëve, muzeu po ndan falas syze diellore si dhe ofron udhëzime mbi praktikat që duhen ndjekur për të mos dëmtuar shikimin.

Që të mos dëmtosh shikimin, duhen vënë syzet diellore para se të shohësh diellin. Kur nuk do të shohësh më, duhet të ulësh kokën dhe pastaj të heqësh syzet, përndryshe drita të vret sytë”.

Por edhe pa qasje tek një teleskop diellor, apo pa syze speciale, ka mënyra për të parë efektin e eklipsit. Faqja elektronike e muzeut udhëzon vizitorët mbi teknika projektimi të dritës së diellit, duke përdorur një copë letër të thjeshtë ku çahen vrima përmes së cilave reflekton imazhi i diellit. Duke ndjekur imazhin shihet edhe ndryshimi i formës së diellit që mbulohet gradualisht nga hëna.

Genevieve de Messieres shpreson që një ditë të ketë fatin të shohë një eklips të plotë. Më 21 gusht ajo do të jetë në muze, së bashku me kolegët për të pritur mijëra vizitorë që do të vijnë për të parë përmes teleskopit një nga spektaklet më madhështore të natyrës. (voa)

Qendra Informative Shqiptare "Liria"