Tridhjetë ditë paraburgim për Katica Janevën

KaticaPrej sot, kryeprokurorja Katica Janeva ndodhet në burgun e Shkupit në Shuto Orizare.

Gjykatësi në procedurë paraprake i caktoi 30 ditë paraburgim. Ajo në rastin ‘Haraçi’ është e dyshuara e tretë, përcjell Telegrafi Maqedoni.

Janeva ka të drejtën e aneksës përmes avokatëve të saj në Këshillin Gjyqësor.

Paraburgimin e kërkoi Prokuroria për Hetimin e Krimit të Organizuar dhe Korruspionit.

Janeva akuzohet për keqpërdorim të pozitës zyrtare dhe autorizimeve dhe ka ndikuar në rastin ‘Peranoria’ më favor të Orce Kamçev.

Në paraburgim për të njëjtën lëndë janë paraburgosur edhe dy të dyshuarit e parë Bojan Jovanovski dhe Zoran Milevski./Telegrafi/

Tahiri: Radoiçiqi, i dyshuari kryesor për vrasjen e Ivanoviqit

Ministri TahiriMilan Radoiçiq, nënkryetar i Listës Serbe, është shënuar si i dyshuari kryesor për vrasjen e liderit të Iniciativës qytetare “Liria, Demokracia dhe Drejtësia”, Oliver Ivanoviq, dhe dosja e tij është kompletuar, dhe proceduar organeve ndërkombëtare, me qëllim që të nxirret fletarrestimi ndërkombëtar.

Këtë e ka deklaruar ministri në largim i Drejtësisë në Qeverinë e Kosovës, Abelard Tahiri, duke thënë se një vendim të tillë e ka sjellë Gjykata Themelore në Prishtinë.

“Milan Radoiçiq është i dyshuar për vrasjen e politikanit kosovar Oliver Ivanoviq”, thuhet në deklaratën e Tahirit.

“Në angazhimin tonë për të sjellë para drejtësisë vrasësit e politikanit kosovar të nacionalitetit serb, Oliver Ivanoviq, sot kemi marrë nga Gjykata Themelore në Prishtinë dhe e kemi proceduar tutje Fletë Rreshtimi Ndërkombëtar për të dyshuarin kryesor Milan Radoiçiq. Pavarësisht pengesave në hetime që janë shkaktuar nga pushteti në Serbi, si institucione përgjegjëse që sigurojnë rendin dhe ligjin, ne nuk jemi zbrapsur dhe kemi qenë të pa kompromis në ndjekjen e të dyshuarve, që të njëjtit të sillen para drejtësisë”, ka deklaruar Tahiri.

Ai ka shtuar se Fletë Rreshtimi Ndërkombëtar është hap konkret që do të ndihmojë në zbardhjen e rastit në tërësi, dhe do të bëj të ditura motivet, si dhe urdhërdhënësit e kësaj vepre penale.

Vrasja e politikanit serb Ivanoviq, ka ndodhur me 16 janar të vitit 2018, në Mitrovicën Veriore, para selisë së subjektit të tij politik.

Milan Radoiçiq gjendet në Serbi, ku si një nga liderët e Listës Serbe paraqitet në takime të larta politike. Për herë të fundit, ai është parë më 3 korrik të këtij viti, në Presidencën e Serbisë në Beograd, me rastin e takimit të presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq me përfaqësuesit e serbëve të Kosovës.

Lista Serbe është partia udhëheqëse e serbëve të Kosovës, e afërt me Partinë Progresiste Serbe të Aleksandar Vuçiqit dhe ka qenë pjesë e Qeverisë së Kosovës, të kryeministrit Ramush Haradinaj.

Gjithashtu, ajo ka fituar në zgjedhjet për pushtet në katër komunat në veri të Kosovës, të banuara me shumicë serbe, në dhjetor të vitit 2018.

rel

Evropa, Perëndimi, Kina dhe Rusia

G7Kina dhe Rusia besojnë se mund të sillen si të duan dhe të mos ndëshkohen kur shtypin disidencën, sepse vendet perëndimore kanë kontradikta mes tyre, paralajmërojnë disa analistë. Perëndimi, thonë këta analistë, e ka humbur besimin në aftësinë e tij për të ndikuar mbi botën që e rrethon.

“Ekziston një rrezik që ne në Perëndim po bëhemi spektatorë të ngjarjeve të mëdha që ndodhin në botë. Pamundësia jonë për të artikuluar një përgjigje të qartë që të sjellë ndryshime në sjelljen e vendeve të ndryshme nënkupton se pandëshkueshmëria ka hedhur rrënjë”, thotë Rafaello Pantucci, drejtor i studimeve ndërkombëtare të sigurisë në Institutin britanik të Shërbimeve Mbretërore të Bashkuara.

Në një shkrim në gazetën britanike The Times, Pantucci thotë se “Përgjigjet tona ndaj protestave që po ndodhin aktualisht në Hong Kong dhe Moskë janë artikulimi më i qartë ndaj këtij problemi. Pekini dhe Moska përgjithësisht janë sjellë ashtu siç dëshirojnë.”

Diplomatët dhe analistët perëndimorë druhen se samiti tre-ditor i G-7s në qytetin turistik francez Biarric do të demonstrojë përsëri mungesën e unitetit midis udhëheqësve perëndimorë për një seri çështjesh, duke përfshirë ndryshimin e klimës, marrëdhëniet me Rusinë, nacionalizmin në rritje, dhe luftën tregtare midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës, pasojat e së cilës po dëmtojnë Evropën shumë më tepër sesa Amerikën. G-7a përfshin demokracitë më të mëdha e më të zhvilluara të botës.

Në përpjekje për të zbutur përshtypjen e përçarjes, mikpritësi i samitit, Presidenti francez Emmanuel Macron, ka bërë thirrje që samiti të mos lëshojë një komunikatë të përbashkët dhe kjo do të ishte hera e parë në historinë e G-7s. Ai shpreson të shmangë përsëritjen e asaj që ndodhi vitin e kaluar, kur Presidenti i SHBA Donald Trump e tërhoqi miratimin e tij për deklaratën e përbashkët 10 minuta pasi ajo ishte lëshuar. Zoti Macron synon ta zëvendësojë komunikatën duke shpërndarë, si kryetar i G-7s, një përmbledhje të diskutimeve kryesore.

Është e paqartë nëse kjo do të shërbejë ose jo si mbulesë për mosmarrëveshjet, por disa analistë thonë se samiti rrezikon të karakterizohet nga tensione të mëdha.

“Ekziston një mundësi e madhe që bota perëndimore të duket më e ndarë në fund të takimit sesa në fillim,” thotë William Hague, ish sekretar i jashtëm britanik. Ai thotë se udhëheqësve të G-7s “u mungojnë mjaft idetë rreth të cilave të mund të bashkohen”, ide të cilat u duhen për të “përballuar kërcënimet e mëdha nga të cilat do të mposhteshin, nëse nuk tregojnë largpamësi qysh tani.”

Në prag të takimit, Presidenti Macron parashtroi një plan ambicioz për të nxitur udhëheqësit e tjerë që të rishikojnë qasjen e tyre ndaj udhëheqjes globale. Ai do t’i nxisë ata të shpëtojnë demokracitë nga populistët nacionalistë, të zbutin kapitalizmin, duke synuar pakësimin e pabarazisë sociale, të forcojnë biodiversitetin dhe të përqafojnë përsëri multilateralizmin. E gjithë kjo përpjekje kjo rrezikon të përballet me një reagim të fuqishëm të Presidentit Trump.

Udhëheqësi amerikan është skeptik ndaj multilateralizmit dhe i irrituar nga mungesa e mbështetjes evropiane për qëndrimin e tij agresiv të “presionit maksimal” ndaj Iranit. Ai gjithashtu po u bën trysni evropianëve për të mbështetur luftën e tij tregtare me Kinën, duke argumentuar se një dhimbje afatshkurtër është e nevojshme për t’iu kundërvënë Pekinit, përndryshe Perëndimi do të humbasë në planin afatgjatë.

Disa komentatorë perëndimorë fajësojnë Presidentin Trump dhe populistët e tjerë nacionalistë për përçarjen e Perëndimit. Por të tjerë e shohin copëzimin e udhëheqjes globale perëndimore si pasojë të një sëmundjeje më të thellë dhe historike, në klimën e rritjes së shpejtë të Kinës, e cila përdor tregtinë si armë në marrëdhëniet shtetërore e diplomatike dhe agresivitetit të Rusisë, që gjithnjë e më shumë shpreh përbuzje për Perëndimin dhe mezi pret të hyjë në partneritet me Kinën.

I pyetur nëse do ta mirëpriste ripranimin e Moskës në G-7, Presidenti rus Vladmir Putin u përgjigj me sarkazëm, duke thënë: “G-7a nuk ekziston. Si mund të kthehem në një organizatë që nuk ekziston?” Presidenti Putin tha se preferon formatin G-20 sepse përfshin vende si India dhe Kina. G-20a i referohet grupit të 20 ekonomive kryesore.

Meqenëse ka investuar shumë në vendet e Perëndimit dhe në botën në zhvillim, Pekini nuk ka drojtje të kërkojë një shpërblim politik dhe protestat e Hong Kongut i kanë futur evropianët, veçanërisht britanikët, në dilemë. A duhet që ata të mbrojnë të drejtat dhe liritë, që populli i Hong Kongut i sanksionoi në deklaratën e përbashkët, të nënshkruar me Pekinin, përpara se britanikët t’ia dorëzonin territorin kinezëve në 1997, apo duhet t’i zbutin ankesat e tyre ndaj Pekinit për të mos humbur përfitimet në tregtinë me Kinën?

Kjo dilemë do të bëhet më e mprehtë me vazhdimin e protestave antiqeveritare në Hong Kong, gjë që rrezikon një ndërhyrje ushtarake kineze në ish-koloninë britanike. Pekini e ka bërë të qartë, me kërcënime gati të hapura, se Britania duhet të ulë tonet kritike, përndryshe Londra, e cila është e dëshpëruar për të rritur tregtinë me Kinën pas Brexit, do të humbasë financiarisht.

Analisti Hague argumenton se G-7a “duhet ta ritheksojë çështjen e mbrojtjes së lirive”. Ai thotë se fundi i Luftës së Ftohtë “i ka privuar vendet demokratike nga uniteti automatik dhe kriza globale financiare ka tronditur vetëbesimin e tyre.”

Tronditja financiare erdhi mes një prirjeje më afatgjatë: gërryerja e bazës industriale të Perëndimit me zhvendosjen e prodhimit drejt Lindjes, duke shkaktuar zemërimin e shtresave punëtore në Perëndim, të cilat nuk duan të humbin për shkak të globalizimit. Kjo i ka bërë ato të hedhin dyshime mbi krejt bazat e multilateralizmit.

Sipas analistit Antonio Barroso, i grupit të konsulencës Teneo për rreziqet gjeostrategjike, “Ne kemi kaluar nga një botë që ishte shumë më multilaterale sesa kjo që kemi tani.”

voa

Pakti Hitler-Stalin 80 vjet mё parё

Hitler StalinAdolf Hitler dhe Josef Stalin e konsideronin njeri-tjetrin si kryearmik. E megjithatё tё dy diktatorёt mё 1939 ranё dakord pёr njё pakt mossulmimi dhe e ndanё Europёn Lindore mes tyre. Pasojat ndihen edhe sot.

Ishte njё kalkulim cinik. E kjo llogari nё fillim ia vlejti pёr tё dyja palёt. Pёr planin e tij pёr tё sulmuar Poloninё, Hitleri siguroi neutralitetin e Bashkimit Sovjetik. Meqёnёse fuqitё garantuese tё Polonisё, Britania e Madhe dhe Franca do tё viheshin nё lёvizje prej kёtij plani, ai pёrkohёsisht e shmangu luftёn nё dy fronte. Pёrveç kёsaj – me njё marrёveshje tregtare tё nёnshkruar njёkohёsisht tё dy diktatorёt ranё dakord pёr shkёmbimin e furnizimeve – lёndё tё para sovjetike kundrejt makinerive gjermane.

Nё kёtё mёnyrё Hitleri donte t’i bёnte ballё efektit tё njё bllokade tё mundshme detare tё britanikёve, qё nё Luftёn e Parё Botёrore ndikoi nё humbjen e Gjermanisё. Stalini nga ana e tij besonte, se Rajhu Gjerman nuk do tё pёrzihej nё njё luftё tё gjatё me fuqitё perёndimore. Nё afat tё gjatё ai e konsideronte tё pashmangshme njё luftё kundёr Rajhut Gjerman dhe donte ta shfrytёzonte kёtё periudhё pёr armatime tё mёtejshme.

Ajo qё ishte vendimtare nuk ishte pёrfshirё nё marrёveshjen zyrtare, por nё njё protokoll sekret shtesё: Ajo i ndante nё zona influence vendet mes Rajhut Gjerman dhe Bashkimit Sovjetik nё rast tё njё “rikompozimi territorial-politik”. Kёsisoj p.sh. Estonia, Letoni, pjesa lindore e Polonisё dhe Besarabia rumune ishin pёrkacktuar si “sfera tё influencёs” sё Bashkimit Sovjetik, ndёrsa pjesa perёndimore e Polonisё nёn influencёn e Rajhut Gjerman.

Njё kalvar i pafund

Mё 1 shtator 1939 Vermahti gjerman sulmoi Poloninё. Dy javё mё pas Ushtria e Kuqe marshoi nё Poloni dhe pushtoi njёra pas tjetrёs territoret e pёrcaktuara nё sferёn e influencёs sovjetike. Ndarja e Europёs Lindore u realizua nё dy javёt e para tё Luftёs sё Dytё Botёrore qё po niste. Ushtarakёt gjermanё dhe ata sovjetikё, shёrbimet sekrete dhe nёpunёsit e administratёs bashkёpunonin ngushtё mes tyre.

Polonia u zhduk sёrish nga harta politike. Shtetet Baltike, qё po ashtu si Polonia e fituan pavarёsinё e tyre pas Luftёs sё Parё Botёrore mё 1919, u shndёrruan nё republika sovjetike. Besarabia rumune iu aneksua Republikёs Sovjetike tё Ukrainёs. Kёsisoj Rumania praktikisht mbeti “nёn kontrollin e Gjermanisё naziste”, shpjegon historiani rumun Cosmin Popa.

Pёr njerёzit nё tё dyja anёt e vijёs ndarёse nisi njё kalvar vuajtjesh tё pafundme: Hitleri zbatonte nё hapёsirёn e tij dhe nё territoret e pushtuara ideologjinё raciste duke vrarё miliona njerёz, ndёrsa nё pjesёn sovjetike u dёbuan pjesё tё mёdha tё popullsisё dhe shumё tё afёrm tё elitave tё vjetra u vranё ose u deportuan nё kampet e punёs sё detyruar.

Pakti Hitler-Stalin rezistoi gati dy vjet. Nё qershor 1941, kur Hitleri vuri nёn kontroll gjysmёn e Europёs Perёndimore, ai ndihej mjaft i fortё dhe sulmoi edhe partnerёt e aleancёs. Ky ishte njё mbivlerёsim i vetes qё do tё ishte vendimtar pёr zhvillimet e mёtejshme. Qysh nё dimrin qё pasoi nё aspketin ushtarak situata mori kthesё. Por pavarёisht pёr popujt e „sferave tё influencёs” kjo nёnkuptonte edhe mё shumё vite lufte pёrmes mjerimit, dёbimeve dhe miliona vdekjeve.

Trauma mbetet

Trauma e bashkёpunimit gjermano-rus mbi kurrizin e tё tjerёve ёshtё e pranishme nё vendet e prekura. Nё Poloni pakti Hitler-Stalin edhe sot e kёsaj dite konsiderohet si njё shembull i marrёveshjeve sekrete tё dy fqinjёve tё mёdhenj nё disavantazh tё saj. Nё vitin 2006 ish-ministri i Jashtёm i Polonisё, Radosłav Sikorski, linjёn gazsjellёse Nord-Stream e krahasoi me paktin Hitler-Stalin-Pakt, gjё qё shkaktkoi indinjatё tek tё dyja palёt.

Nё shkrimin e historisё polake ky pakt konsiderohet si “ndarja e katёrt e vendit – njё referim ndaj tri ndarjeve nё shekullin e 18-tё kur Polonia u nda prej Rusisё, Prusisё dhe Austrisё dhe pёr mё shumё se njё shekull u fshi nga harta.

Nё Luftёn e Dytё Botёrore marshimi sovjetik u shoqёrua edhe me arrestimin e gati 22.000 oficerёve dhe policёve polakё, tё cilёt nё pranverёn 1940 u ekzekutuan prej shёrbimit sekret sovjetik NKWD nё Katyn dhe vende tё tjera duke u qёlluar me plumb nё qafё.

Edhe pёr Rumaninё pasojat janё ende sot tё mёdha, thotё historiani Popa. Ekzistenca e Republikёs sё Moldavisё ёshtё pasoja direkte e paktit. “Ai s’ishte gjё tjetёr veҁse shprehje e totalitarizmit tё aplikuar nё politikёn e jashtme. Ishte njё pretendim i qartё pushteti i dy totalitarizmave, komunist dhe atij nacionalsocialist.”

Stalini rehabilitohet nё Rusi

Pakti pati pasoja pёrtej luftёs: Meqёnёse BRSS bёnte pjesё ndёr fuqitё fituese, fuqitё perёndimore nuk mundёn ta ndalojnё, „qё territoret, qё kishte marrё Bashkimi Sovjetik pёrmes paktit Hitler-Stalin, nё fund tё Luftёs sё Dytё Botёrore tё mbeteshin nёn BRSS”, thotё historiani Jörg Ganzenmüller. Vetёm nё fillim tё viteve 1990-tё shtetet baltike rifituan pavarёsinё e tyre.

Pakti Hitler-Stalin pas luftёs pёr shumё vite u mbulua prrej harresёs. Nё Lindje gjatё Luftёs sё Ftohtё ai u tabuizua. Nё Republikёn Federale tё Gjermanisё ai nuk luante mё asnjё rol nё zbardhjen e historisё sё pasluftёs. Vetёm pas kthesёs mё 1989 nё Europё ai u risoll nё vёmendje nё diskutimin publik.

Sidoqoftё plagёt nuk u shёruan, pёrkundrazi. Para dhjetё vjetёsh, me rastin e 70 vjetorit, presidenti i Rusisё Vladimir Putin nё njё „letёr drejtuar polakёve” e cilёsoi paktin si tё pamoralshёm. Por ky deklarim u zhvleftёsua po prej tij. Pak muaj mё vonё pas aneksimit rus tё Krimesё nё Ukrainё, Putin e mbrojti paktin, duke argumentuar se nga kёndvёshtrimi i asaj kohe ai ishte i domosdoshёm. Nё ceremonitё pёrkujtimore sivjet me rastin e 80 vjetorit tё fillimit tё Luftёs sё Dytё Botёrore Putin nuk do tё jetё i pranishёm. Nё Rusinё e sotme edhe Josef Stalin ёshtё rehabilituar. Nё njё sondazh gjatё kёtij viti 70 pёrqind e rusёve shprehen pozitivisht pёr rolin e Stalinit pёr vendin e tyre.

Frikёra tё reja dhe tё vjetra

Kёsisoj nё Poloni dhe nё shtetet baltike sёrish shtohet frika, se ato mund tё bien pёrsёri viktimё e njё politike, pёrmes sё cilёs Gjermania dhe Rusia mund tё bien dakord mbi kurrizin e kёtyre vendeve. Ndёrtimi i linjёs direkte gazsjellёse Nord Stream 2 nga Rusia pёrmes Detit Balltik nё Gjermani duke iu shmangur vendeve tё tranzitit ёshtё kthyer nё njё simbol tё kёsaj frike. Nё kёtё grindje Polonia sё fundi ka angazhuar nё anёn e vet SHBA-nё, sepse lidhur me kёtё ҁёshtje ajo e ndjen se fqinjёt nuk e vlerёsojnё me seriozitet.

“Analogji historike nuk mund tё bёsh”, thotё studiuesi Ganzenmüller lidhur me kёtё. Frika ёshtё e ekzagjeruar: “Polonia dhe shtetet balltike janё shumё mё pranё Gjermanisё se sa Rusia.” Pёr kёtё flet edhe antarёsia e pёrbashkёt nё BE dhe nё NATO. “Megjithatё politika e jashtme gjermane ndoshta ndjek me pakujdesi interesat e saj nё politikёn e jashtme, duke mos i marrё nё konsideratё kёto frikёra dhe me kёtё ngjall irritime.” Ndaj historiani kёshillon pёr qeverinё gjermane, qё tё marrё mё fort parasysh kёto shqetёsime qё burojnё nga e kaluara.

Christoph Hasselbach / dw

Ndotja nga makinat nxit astmën tek fëmijët në mbarë botën

AstmaAstma e fëmijërisë është sëmundja kronike më serioze mes fëmijëve sipas Organizatës Botërore të Shëndetit. Një raport i ri thotë se ndotja nga trafiku është një shkaktar kryesor i sëmundjes. Kevin Enochs i Zërit të Amerikës sjell më shumë hollësi.

Dihet se ndotja nga trafiku është një kontribues i madh tek ndryshimet klimatike, por hulumtime të reja sugjerojnë se gjithashtu

është një faktor kryesor i problemeve shëndetësore në mbarë botën. Susan Annenberg është me Institutin Milken për Shëndetin Publik.

“Përllogaritjet e fundit tregojnë se ndotja e ajrit faktikisht është faktor kryesor i rrezikut shëndetësor në mbarë botën, më i madh se çdo shkaktar mjedisor që shkakton sëmundje.”

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetit, ndotja e ajrit shkakton rreth 3.7 milionë vdekje të parakohshme çdo vit.

Por, ky studim i ri nga Universiteti George Washington në kryeqytetin amerikan tregon një ndotës specifik, dioksidin e nitrogjenit, NO2, nga ndotja që çlirojnë makinat, si shkaku kryesor i astmës së fëmijërisë në shumë qytete të botës.

“Ndotja nga dioksidi i nitrogjenit ka një ndikim të madh tek shumë fëmijë në mbarë botën të diagnostikuar me astmë. Ndikimet më të mëdha janë parë në qytete ku pothuajse rreth 50 përqind e rasteve të reja të

astmës mes fëmijëve në disa qytete në mbarë botën i atribuohen ndotjes nga dioksidi i nitrogjenit”, -thotë Susan Annenberg me Institutin Milken për Shëndetin Publik.

Ndërsa një element tejet shqetësues nga studimi është se qytetet ku po përhapet astma kanë nivelet e dioksidit të nitrogjenit brenda kufijve të konsideruar të sigurtë nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

“Një nga gjetjet më të habitshme është se aktualisht 90 përqind e rasteve të astmës së shkaktuar nga dioksidi i nitrogjenit ndodhën në zona që përmbushin udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëdentësisë për ndotjen mesatare vjetore”, thotë Ploy Pattanun Achakulwisut, e Institutit Milken për Shëndetin Publik.

Shumica e qyteteve me nivele të larta të ndotjes nga makinat janë në shtete si Kina, India dhe Shtetet e Bashkuara. Zgjidhja, thonë hulumtuesit, është vazhdimi luftës kundër fenomenit të gazeve që

krijojnë fenomenin serë dhe ngohjen globale, sepse të dy problemet janë të lidhura ngushtë.

“Një prej gjetjeve është se qytetet që kishin nivele të larta dioksidi nitrogjeni po ashtu kishin nivele të larta të gazeve të efektit serë. Një gjë që mund të bëhet është mënjanimi i djegies së lëndëve fosile dhe reduktimi në çfarëdo lloj mënyre”, thotë zonja Annenberg.

Hulumtuesit thonë se shpresojnë të bëjnë studime të mëtejshme për të kuptuar se cilat kimikate specifike nga ndotja e makinave shkaktojnë astmën, në mënyrë që të trajtojnë këto burime specifike të ndotjes.

voa

Shpërndahet parlamenti i Kosovës – pritet shpallja e datës së zgjedhjeve

Kuvendi i ksParlamenti i Kosovës u shpërnda. Deputetët votuan në favor të shpërndarjes duke hapur rrugën që presidenti Hashim Thaçi, të shpallë datën e mbajtjes së zgjedhjeve të parakohshme, që sipas kushtetutës, duhet të mbahen jo më vonë se 45 ditë pas shpërndarjes së parlamentit.

Kjo është hera e parë që parlamenti voton për shpërndarjen e tij.

Vendimi pasoi dorëheqjen e kryeministrit Ramush Haradinaj më 19 korrik pasi u thirr për t’u marrë në pyetje në Prokurorinë e Posaçme në Hagë e cila trajton pretendimet për krime lufte dhe të pasluftës në Kosovë.

Dorëheqja e zotit Haradinaj i dha fund koalicionit ndërmjet Partisë Demokratike, Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës dhe Nismës Socialdemokrate që garuan së bashku ne zgjedhjet e përgjithshme të 11 qershorit të vitit 2017. Ngritja e qeverisë Haradinaj u bë në fillim të shtatorit të atij viti dhe përgjatë tërë kësaj kohe u përball me vështirësi në kalimin e ligjeve në parlament për shkak të votave të pakta.Pak ditë para dorëheqjes së zotit Haradinaj dolën sheshazi më shumë se kurrë edhe përplasjet e brendshme ndërmjet drejtuesve të koalicionit qeverisës që lidheshin më shumë me qasjen ndaj tarifave të Kosovës ndaj mallrave serbe dhe bisedimeve me Serbinë.

Që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, asnjë qeveri nuk e ka përmbushur mandatin 4 vjeçar.

Që nga dorëheqja e zotit Haradinaj, partitë politike u shprehën në favor të zgjedhjeve duke përjashtuar mundësitë e tjera, ndonëse sipas kushtetutës presidenti mund dhe i kërkoi koalicionit fitues të zgjedhjeve të kaluara që të emërojë një mandatar të ri për qeverinë.

Ende pa u shpallur zgjedhjet e reja, partitë janë përfshirë në një fushatë për ngritjen e koalicioneve të reja parazgjedhore.

Ambasada amerikane në Prishtinë tha se vendimi i sotëm i parlamentit paraqet hap të rëndësishëm drejt krijimit të qeverisë së re.

“Një fushatë, në të cilën kandidatët ofrojnë ide të reja për bisedimet me Serbinë, sundimin e ligjit dhe zhvillimin ekonomik, do të siguronin që Kosova nuk humb më shumë kohë në ngritjen e themeleve për të ardhmen”.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, tha në një komunikatë se shpërndarja e parlamentit “përshpejton hapat e organizmit të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, pas dorëheqjes së kryeministrit të Kosovës dhe në mungesë të gatishmërisë së partive politike parlamentare për të krijuar një qeveri të re”.

Tani, theksoi ai, “është në interes të qytetarëve të Kosovës që pas një procesi zgjedhor demokratik të kemi sa më shpejt një qeveri funksionale dhe llogaridhënëse, e cila i përballon sfidat që na presin si shtet dhe shoqëri”, ndërsa paralajmëroi se “së shpejti do të marr vendim për dekretimin e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Republikën e Kosovës”.

voa

Vuçiç: Nuk ka marrëveshje nëse shqiptarët fitojnë gjithçka e Serbia asgjë

VucicPresidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, tha në një intervistë për programin në gjuhën serbe të Zërit të Amerikës se është i ndërgjegjshëm që nuk do të ndryshojë qëndrimin amerikan në mbështetje të pavarësisë së Kosovës, por Beogradi kërkon një kompromis i cili nënkupton se shqiptarët nuk mund t’i fitojnë të gjitha e Serbia asgjë.

Ai u takua të martën me Sekretarin amerikan të Shtetit Mike Pompeo dhe të mërkurën me zotin Matthew Palmer, Zëvendës Ndihmës Sekretar i Shtetit për Çështjet e Evropës dhe Euroazisë, të cilëve u ka shprehur gatishmërinë e tij për rifillimin e bisedimeve me Prishtinën pas heqjes së tarifave ndaj mallrave serbe.

Ai tha se shpreson që Shtetet e Bashkuara të shtojnë trysninë mbi Kosovën për këtë çështje, ndonëse nuk pret rifillim bisedimesh para dhjetorit, meqë Kosova pritet të mbaj zgjedhjet e parakohshme.

“Amerika në vitin 2008 e ka njohur pavarësinë e Kosovës. Të gjitha vendet e fuqishme perëndimore e kanë njohur pavarësinë e Kosovës më 2008 dhe 2009. A mendoni që vërtetë, ndonëse Serbia sot është në gjendje më të mirë ekonomike, në pikëpamje ushtarake e politike është më e fuqishme dhe ka më shumë respekt në botë sesa që kishte, vërtetë mendoni se jemi në gjendje të ndryshojmë vendimin e Shteteve të Bashkuara”?

Por, kjo tha ai, nuk nënkupton njohjen e pavarësisë së Kosovës nga Serbia. “Mund të bisedojmë për çdo gjë nëse bëhet fjalë për kompromis. Por, për atë që shqiptarët të fitojnë gjithçka e Serbia asgjë – nuk mund ta keni nënshkrimin tim kurrë”, tha presidenti serb, duke theksuar se amerikanët sërish i kanë thënë hapur se duan “njohje të ndërsjellë”.

Ai tha se për këtë arsye ka propozuar zgjidhje kompromisi dhe për këtë ka diskutuar sërish me zyrtarët amerikanë duke përfshirë shumë “modalitete”.

“Por, duhet të kuptojmë që ëndrrat tona boshe nuk kanë lidhje me realitetin”, tha ai, duke nënvizuar se “çdo luftë, çdo konflikt, çdo përulje do të ishte katastrofë për Serbinë”.

Bisedimet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet tyre, janë bllokuar që nga nëntori i vitit të kaluar kur qeveria e Kosovës vendosi tarifa prej 100 për qind ndaj mallrave serbe në shenjë kundërshtimi ndaj, siç është thënë, qasjes agresive të Beogradit ndaj shtetësisë së Kosovës. Beogradi kushtëzon rifillimin e bisedimeve me heqjen e tarifave.

Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian i kanë bërë thirrje qeverisë së Kosovës që të pezullojë tarifat për t’u hapur rrugën bisedimeve. Por qeveria e Kosovës i ka rezistuar trysnisë ndërkombëtare.

Aktualisht Kosova ka një qeveri në dorëheqje, pasi që më 19 korrik kryeministri Ramush Haradinaj paraqiti dorëheqjen e pakthyeshme meqë u thirr për t’u marrë në pyetje nga Prokuroria e Posaçme për krime lufte me seli në Hagë.

Të enjten pritet shpërndarja e parlamentit të Kosovës dhe pas atij vendimi edhe shpallja e datës së zgjedhjeve të parakohshme.

voa

Maqedoni e Veriut, Prokurorja e Posaçme Janeva në paraburgim

JanevaProkurorja e posaçme Katica Janeva u dërgua mbrëmë në paraburgim pasi u arrestua të mërkuren në drekë dhe më pas për disa orë u mor në pyetje në gjykatën themelore të Shkupit. Ajo dyshohet për shpërdorim të detyrës dhe të autoritetit në rastin gjyqësor të njohur si “zhvatja”. Zonjës Janeva iu caktua masa e paraburgimit prej tridhjetë ditësh. Ndërkaq, të enjten ajo duhet të lirohet për të marrë pjesë në varrimin e nënës së saj që vdiq një ditë më parë.

Katica Janeva kur erdhi në krye të Prokurorisë së Posaçme në vitin 2015 u cilësua si heroinë së bashku me dy gra të tjera të kësaj prokurorie të cilat lanë përshtyjen në opinionin publik për vendosmërinë për ta luftuar korrupsioni dhe kriminalitetin në radhët e politikanëve dhe njerëzve me pushtet e ndikim. Por, akuzat e ngritura ndaj saj për korrupsion duket se po hedh hije mbi vetë Prokurorinë në krye të së cilës ishte deri dje.

Prokurorja e Posaçme ka ndikuar në heqjen e masës së paraburgimit për biznesmenin Jordan Kamçev dhe zëvendësimin me masën e arrestit shtëpiak. Ajo, sipas prokurorisë republikane, ka ndikuar në heqjen e kësaj mase në mënyrë që bie ndesh me ligjin, nxitur nga kërkesa e dy personave të tjerë që dyshohen në këtë rast të tetë milionë eurove prej biznesmenit Kamçev, i cli vlerësohet si njeriu më i pasur në Maqedoninë e Veriut. Dy të dyshuarit, të cilët tashmë ndodhen në paraburgim, kanë arritur që në muajin shkurt të këtij viti t’i marrin biznesmenit një milion euro dhe t’i nxjerrin ato me një valixhe Louis Vuitton nga shtëpia e tij, ndërsa 500 mijë euro i kanë marrë nga gruaja e tij. I dyshuari i parë i njohur si Boki 13 dyshohet të ketë shërbyer si një lloj sekseri i prokurores Katica Janeva në këtë skandal të madh korrupsioni. Ndërsa, në një audio-regjistrim të publikuar në gazetën italiane La Verita dëgjohet zëri i Prokurores së Posaçme Janeva duke i thënë biznesmenit Kamçev: “Mos u shqetëso se gjithçka do të jetë Okej”.

Biznesmeni Kamçev është akuzuar për larje parashë dhe vepra kriminale. Sipas akuzave, komunikimi i tij me njeriun e afërt të kryeprokurores së posaçme dhe korruptimi apo zhvatja, kishte të bënte me lehtësimin e rrethanave të arrestit të tij, bazuar në audio-regjistrimet e publikuara në shtypin italian.

Prokurorët e Prokurorië publike bënë të ditur se edhe persona të tjerë janë nën hetime, por ata i hodhën poshtë zërat se po bëhen bastisje në shtëpitë e disa politikanëve. Kryeprokurori publik Lubomir Jovevski u tha gazetarëve se nuk ka indicje që mjetet e marra nga biznesmeni të kenë përfunduar tek politikanë vendas apo të huaj.

Zonja Katica Janeva kur u mor në pyetje të martën në Prokurorinë publike, tha se atje shkoi në cilësinë e dëshmitarit, ndërkohë që mohoi të kishte faj lidhur me këto zhvillime. Në prokurori ajo ishte me një avokat të njohur, i cili mbron të akuzuar në raste që po procedon pikërisht Prokuroria e Posaçme.

Skandali i publikuar në shtypin italian ka tronditur themelet e gjyqësorit në Shkup.

voa

Sigurohen 165 milionë denarë për projekte infrastrukturore në 12 komuna në Maqedoni

Gjithsej 165 milionë denarë prej sot janë vendosur në dispozicion të 12 komunave për realizimin e projekteve infrastrukturore, me të cilat pritet të përmirësohet jeta e qytetarëve.

Paratë janë siguruar përmes projektit për përmirësimin e shërbimeve komunale që e zbaton Ministria e Financave me ndihmë të Bankës Botërore, përcjell Telegrafi Maqedoni.

Nga mjetet e përgjithshme, 136.8 milionë denarë janë kredi me norma të volitshme interesi nën një përqind, ndërsa 28 milionë denarë janë mjete grandi.

Kredi kanë marrë Tetova, Koçani dhe Dellçeva, të cilat mjetet do t’i shfrytëzojnë për ndërtim të rrugëve.

Në Tetovë me kredinë prej 60.6 milionë denarëve pritet të vazhdohet bulevardi “Video Smilevski – Bato” që është arteria kryesore e komunikacionit për trafikun, i cili nga Shkupi, Tetova dhe Gostivari lëvizë drejt vendkalimit kufitar.

Mjetet granti morën komunat Bërvenicë, Butel, Debërcë, Gostivar, Ilinden, Kisella Vodë, Gazi Babë, Gjevgjeli dhe Çeshinovë Obleshevë të cilat paratë do t’i shfrytëzojnë për ndërtimin e ujësjellësve, skejt parqeve, riparimin e kopshteve, furnizimin e mekanizimit dhe ndriçim të rrugëve.

Marrëveshjet u nënshkruan sot në Minsitrinë e Financave nga ana e zëvendësministres së Financave, Shiret Elezi dhe kryetarëve të komunave të Tetovës, Koçanit, Dellçevës, Bërvenicës, Butelit, Debërcës, Ilindenit, Kisella Vodës, Gazi Babës, Gjevgjelisë dhe Çeshinovë-Obeleshevës.

Shuma e përgjithshme e projektit për përmirësim të shërbimeve komunale arriti 100 milionë euro. Deri më tani janë financuar mbi 230 projekte kapitale në të gjitha komunat në shtet./Telegrafi/

Zaev: Paga mesatare vazhdon të rritet, masat e Qeverisë japin rezultate

ZaevPaga mesatare vazhdon të rritet, masat e Qeverisë po japin rezultatet e saja, shkruan kryeministri Zoran Zaev në profilin e tij në Facebook.

“Përveç rritjes së pagave, paratë kemi drejtuar drejt qytetarëve nëpërmes subvencioneve, kthimit të tatimit, zvogëlimit të tatimit për nxehjet qendrore dhe ndihmës financiare për hapjen e kompanive të reja. Qytetarët marrin më shumë mjete për jetë më të mirë”, shkruan Zaev.

Sot Enti Shtetëror për Statistika publikoi pagën mesatare, ku sipas të dhënave paga mesatare neto në muajin qershor të vitit 2019 arrit në 25.205 denarë dhe është rritur për 4.1 përqind në krahasim me të njëjtin muaj të vitit të kaluar./Telegrafi/

Qendra Informative Shqiptare "Liria"