“Opportunity” i jep fund misionit në Mars

OpportunitzPas 14 vitesh udhëtim në sipërfaqen e Marsit shkencëtarët e agjencisë amerikane të hapësirës (NASA) njoftuan fundin e misionit të mjetit robotik “Opportunity” në planetin e kuq. Por kjo nuk e përfundon punën e NASA-s në Mars. Një tjetër mjet robotik “Curiosity”, po eksploron një pjesë tjetër të planetit që nga viti 2012.

Mjeti robotik nuk mundi t’i rezistojë një stuhie pluhuri në Mars dhe humbi kontaktin me Tokën rreth tetë muaj më parë. Pas më shumë se 800 përpjekjesh për të rivendosur kontaktin, drejtuesit e misionit u dorëzuan të mërkurën, disa orë pasi dërguan një komandë të fundit për ta rikthyer në gjendje pune.

“Po qëndroj këtu me një ndjenjë vlerësimi e mirënjohjeje të thellë për të njoftuar se misioni me mjetin robotik të eksplorimit në Mars ka përfunduar. Jam këtu i rrethuar nga ekipi dhe mund të them se ky është një moment emocional,” thotë Thomas Zurbuchen, ndihmës administrator i NASA-s.

“Opportunity” u nis drejt hapësirës në vitin 2003 dhe arriti në Mars një vit më vonë, duke u vendosur pranë mjetit “binjak” të tij, të emërtuar “Spirit”.

Të dy mjetet robotike, me madhësi të përafërt me atë të një karroce golfi duhet të kryenin një mision parashikuar të zgjaste rreth 90 ditë.

Por “Opportunity” dhe “Spirit” e tejkaluan shumë misionin e tyre fillestar dhe shpenzuan vite duke eksploruar terrenin shkëmbor të planetit, ndërsa përdornin panele diellore për të furnizuar me energji motorët e tyre.

Të dy mjetet robotike gjetën dëshmi se në Marsin e lashtë ka ujë që rrjedh në sipërfaqen e tij dhe në të mund të zhvillohet jeta mikrobike.

“Spirit” ngeci në vitin 2009 e për pasojë një vit më vonë u ndërpre komunikimi i tij me NASA-n. Besohet se misioni i tij u mbyll një herë e përgjithmonë gjatë dimrit të ashpër marsian.

Fundi i misionit “Opportunity” nuk e përfundon punën e NASA-s në Mars. Një tjetër mjet robotik “Curiosity”, po eksploron një pjesë tjetër të planetit që nga viti 2012.

Vitin e ardhshëm, dy mjete të tjerë robotikë, një nga Kina dhe një tjetër si pjesë e një përpjekjeje të përbashkët të Rusisë dhe Bashkimit Evropian, pritet të nisin udhëtimin e tyre në planetin e kuq.

voa

13 të vdekur nga rrokullisja e autobusit në Shkup

vendi i aksidentitDeri më tani janë konfirmuar 13 persona që kanë humbur jetën dhe mbi 20 të tjerë janë plagosur në autostradën Shkup-Tetovë, në afërsi të fshatit Llaskarcë, si pasojë e rrokullisjes së autobusit të kompanisë ‘Durmo Turs’ me targa të Gostivarit i cili e ka kaluar mburojën e hekurt në anën e kundërt të autostradës dhe më pas ka dalë edhe nga rruga dhe është rrokullisur.

Lajmin për viktimat e ka bërë të ditur minstri i Shëndetësisë në Maqedoninë e Veriut, Venko Filipçe.

Të plagosurit janë dërguar në qendrën emergjente në Shkup dhe sipas zyrtarëve mjekësorë disa prej tyre janë në rrezik për jetë.

Aksidenti ka ndodhur rreth orës 16:30 minuta dhe sipas informatave të para, vozitësi ka humbur kontrollin e mjetit dhe është rrokullisur në një hendek përgjatë autostradës.

Letra e diplomatëve amerikanë trazon skenën politike në Kosovë

letra SHBAUdhëheqësit e institucioneve të Kosovës dhe delegacioni i saj për bisedime me Serbinë u mblodhën të mërkurën për të diskutuar një platformë bisedimesh dhe letrën e zyrtarëve amerikanë që paralajmërojnë masa të reja ndaj Kosovës nëse ajo nuk pezullon tarifat ndaj mallrave serbe.

Udhëheqësit e institucioneve nuk komentuan takimin, ndërsa Shpend Ahmeti, njëri nga drejtuesit e delegacionit për bisedime tha se ka kërkuar “që mos ta lëmë njëri tjetrin të vetëm në këto tema, nuk mund ta lëmë vetëm kryeministrin në këtë çështje, sepse presioni po shkon drejt te ai. Nëse marrim vendim bashkë ta mbajmë taksën të bëhemi të gjithë, e nëse vendosim ta heqim, të bëhemi të gjithë bashkë. Unë mbetem i bindur se kjo nuk rrezikon marrëdhëniet tona me Shtetet e Bashkuara”.

Një ditë më parë Kosova mori një letër të nënshkruar nga Matthew Palmer, zëvendës ndihmës sekretari i shtetit, Laura Cooper, zëvendës ndihmëse e sekretarit të Mbrojtjes dhe John Erath, zëvendës drejtori për Çështje të Evropës në Këshillin e Sigurisë Kombëtare, në të cilën shprehet keqardhja për refuzimin e deritashëm të Kosovës për të dëgjuar këshillat amerikane.

Në letër mes tjerash theksohet se “Kosova nuk ka mik më të mirë sesa Shtetet e Bashkuara. Ne kemi punuar për kaq shumë vite për të realizuar një të ardhme për popullin e Kosovës, në mënyrë që ai të jetojë ashtu siç ka zgjedhur, në paqe. Lufta e Kosovës për liri ka mbetur në mendjen e amerikanëve. Mijëra diplomatë amerikanë dhe ushtarë janë përfshirë personalisht në përpjekjet për të ndërtuar një të ardhme për Kosovën. Është e pabesueshme që pas gjithë çfarë kemi bërë bashkë, Kosova e vlerëson miqësinë tonë aq ulët sa të injorojë këshillat tona“, theksohet mes tjerash në letër.

Në muajin nëntor Kosova vendosi tarifa prej 100 për qind ndaj mallrave nga Serbia për shkak të, siç është thënë, qasjes agresive të Beogradit ndaj shtetësisë së Kosovës. Beogradi ndërkaq e ka kushtëzuar vazhdimin e bisedimeve me heqjen e tarifave, duke bërë që procesi të mbetet i pezulluar.

Kryeministri Ramush Haradinaj, ngul këmbë që tarifat të mbahen deri në një marrëveshje përfundimtare me Serbinë, ndërsa presidenti Hashim Thaçi dhe kryetari parlamentit, Kadri Veseli, kërkojnë që të dëgjohen aleatët dhe ato të pezullohen.

Presidenti Thaçi, i cili u takua të mërkurën me ambasadorin amerikan Philip Kosnett, tha se janë pajtuar se është thëlbsore “është të largohen të gjitha pengesat për vazhdimin e dialogut me Serbinë dhe t’i hapet rrugë marrëveshjes paqësore. Partneriteti dhe miqësia me Shtetet e Bashkuara të Amerikës është jetësore për Kosovën. Kosova ka arritur kaq larg falë përkrahjes së gjithanshme të Shteteve të Bashkuara”, thuhet në një komunikatë të zyrës së presidentit Thaçi.

Tash për tash nuk është e qartë se cila do të jetë rrugëdalja nga situata e krijuar që shënon edhe rastin e parë kur Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë dhe kanë paralajmëruar veprime dënuese për Kosovën.

Në letrën e zyrtarëve amerikanë shpjegohet se për shkak të qasjes së Kosovës, është vendosur që të anulohet vizita e planifikuar e Gjeneralit(Timothy) Orr nga Garda Kombëtare e Iowa-s, në Kosovë dhe se do të shihen me kujdes “aspektet e tjera të bashkëpunimit”.

Garda Kombëtare e Iowas ka luajtur rol të jashtëzakonshëm në ngritjen e mundësive vepruese të Forcës së Sigurisë së Kosovës shndërrimi i së cilës në ushtri është mbështetur nga Shtetet e Bashkuara, por ka nxitur pakënaqësi tek një pjesë e aleatëve të NATO-s.

Ministrat e Mbrojtjes së vendeve anëtare të aleancës që filluan takimin dyditësh të mërkurën në Bruksel, pritet që të enjten të shqyrtojnë shkallën e angazhimit me Forcën e Sigurisë së Kosovës, meqë një pjesë e aleatëve mendojnë se “ishte kohë e gabuar shndërrimi i saj në ushtri”.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg ritheksoi të mërkurën se kjo Forcë nuk mund të shkojë në veriun e Kosovës pa lejen e komandantit të forcave paqeruajtëse të KFOR-it, misioni i të cilave do të vazhdojë të mbetet i pandryshuar. (voa)

Çka pas ndryshimit të emrit?

rsmDrejtori i “Gazetës zyrtare”, Martin Kostovski për “NovaTV” tha se ‘sonte në “Gazetën zyrtare” do të shpallen ndryshimet kushtetuese që i votoi Kuvendi”.

Me këto shpallje hyn në fuqi edhe emri i ri i Republikës së Maqedonisë së Veriut, përcjell Telegrafi Maqedoni.

Shpallja në “Gazetën zyrtare” vjen pasi Kuvendi i Greqisë e ratifikoi protokollin për hyrjen e Maqedonisë në NATO dhe dërgoi notë verbale.

Pas kësaj, ministria e Punëve të Jashtme duhet ta njoftoj Sekretariatin e Kombeve të Bashkuara, mbikëqyrësit e KB-së dhe organizatat tjera ndërkombëtare për ndryshimin e bërë.

Me shpalljen e amendamenteve kushtetuese në “Gazetën zyrtare”, së pari ndërrohen tabelat e vendkalimeve kufitare dhe institucioneve shtetërore ndërsa dokumentet personale dhe pasaportat do të duhet të ndërrohen në afat prej pesë viteve./Telegrafi/

Kostovski: Drejtori i DSK-së ka mundur t’i dëgjojë të gjitha bisedat

Sasho-Mijallkov Bossi i liderve shqiptarevSistemi i ndjekjeve të komunikimit “Verin” funksiononte me qëllimet e kërkuara me kërkesë të departamenteve këshilluese të DSK-së, si për shembull shënjestra LSDM, partitë shqiptare, nevojat operacionale. Grupet e rasteve të shënjestruara u bënë me urdhër të kryetarit Goran Grujevski.

Këtë e tha sot Zvonko Kostovski në seancën e Gjykatës Penale për lëndën e PSP-së “Shënjestra-Fortresa”. Pasi Sasho Mijallkov u emërua drejtor i DSK-së, Kostovski është ulur në detyrë për dy nivele më poshtë.

Ai tha se sistemi “Verin” ka pasur dy softuerë aplikimi, një për shënimin e numrave të ndjekjes dhe tjetri për përpunimin e të dhënave. Është sqaruar se ndjekja e numrave është realizuar nëpërmjet pesë pajisjeve ndërmjetësuese të zotëruara nga operatorët e telefonues, domethënë një nga VIP dhe ONE dhe tre nga Telekomi.

Ai tha se në sistemin “Verin” kishte tre punëtorë, ndërsa pastaj ka ardhur edhe një.

“Të punësuarit në sistem hynin me emrin admin1, admin2 dhe admin3. Përdoruesit e sistemit u krijuan nga unë dhe Sasho Trajkovski, ndërsa përveç riprodhuesve dhe punëtorëve, qasja në sistem kanë pasur të gjithë shefat e departamenteve dhe drejtori i DSK-së”, tha Kostovski./Telegrafi/

Haradinaj: Marrëdhëniet me SHBA-të të pacenueshme – tarifat nuk i heqim

hajredinajKryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, tha të martën se marrëdhënia e ngushtë në mes të Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës është e pacenueshme, pavarësisht dallimeve që shfaqen ne opinione, ndërsa ritheksoi qëndrimin se tarifat ndaj mallrave serbe hiqen bashkë me njohjen nga Serbia.

Ai i bëri këto komente pas një takimi me ambasadorin e Shteteve të Bashkuara në Kosovë, Philip Kosnett, në të cilin është diskutuar për situatën e krijuar pas vendosjes së tarifave ndaj mallrave serbe, për shkak të të cilave janë pezulluar bisedimet për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë, e cila kushtëzon bisedimet me heqjen e tarifave.

Shtetet e Bashkuara kërkojnë pezullimin e tyre dhe tashmë kanë ndërmarrë edhe veprime trysnie ndaj qeverisë e cila refuzon të bëjë një gjë të tillë.

Një ditë më parë u publikua vendimi për anulimin e një vizite të planifikuar të komandantit të Gardës Kombëtare të Iowas, Timothy Orr. në Kosovë, për shkak të tarifave të Kosovës.

Ambasadori Kosnett nuk ka komentuar takimin e sotëm me kryeministrin Haradinaj i cili tha ndërkaq se “është qëndrim i qartë i Departamentit të Shtetit por edhe institucioneve tjera të Amerikës, pra janë unik dhe ata sugjerojnë që të pezullohet taksa që t’i hapet rrugë dialogut dhe është përsëritur edhe sot në takim dhe është një qëndrim i qartë i institucioneve të Amerikës“.

Ai ritheksoi se tarifat janë të lidhura me njohjen nga Serbia dhe nuk duhet të ndërlidhen me bisedimet.

Unë mendoj që përkundër faktit që të gjithë dëshirojmë të shprehim dashurinë për Amerikën edhe respektin dhe vërtetë ne jemi, por kjo nuk ka të bëj me përvojën time me partneritet me Amerikën, kjo ka të bëjë me një proces 20 vjeçar me Serbinë që e ka lodhë Kosovën, jemi lodhë nga një gjendje e pritjes, nga një dialog që fillon e ndalet dhe i ka kushtuar Kosovës një proces i tillë. Unë jam kundër kësaj logjike më dhe do t’i mbetem besnik bindjes se ekziston mënyra për të hequr taksën, por duhet ta përgatisim një marrëveshje mes Kosovës e Serbisë, pra marrëveshja e heq taksën, marrëveshje detyruese ligjore për njohje“, theksoi ai.

Pezullimin e tarifave e ka kërkuar edhe Bashkimi Evropian ndërsa pakënaqësinë me to e shprehu të martën edhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, duke paralajmëruar se ministrat e Mbrojtjes së NATO-s do të diskutojnë të enjten qasjen e aleancës ndaj Forcës së Sigurisë së Kosovës, shndërrimi i së cilës në ushtri është votuar në dhjetor të vitit që lamë pas nga parlamenti i Kosovës.

“Disa aleatë mendojnë se ishte kohë e papërshtatshme për vendimin e shndërrimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës ne ushtri, disa aleatë kanë shprehur zhgënjimin me tarifat dhe e kanë bërë të qartë se Forcat e Sigurisë duhet të respektojnë të gjitha detyrimet ndërkombëtare, përfshirë marrëveshjen e Brukselit se nuk do të hyjnë në veriun e Kosovës pa lejen apo mbështetjen e komandantit të KFOR-it“, tha ai.

Sekretari Stolteneberg tha se nuk ka ende ndonjë vendim rreth qasjes ndaj Forcës së Sigurisë, ndërsa theksoi se misioni i forcave paqeruajtëse të KFOR-it mbetet i pandryshuar.

Vendimi i Kosovës për shndërrimin e Forcës së Sigurisë në ushtri të saj nxiti reagim në Beograd dhe pakënaqësi tek një pjesë e vendeve anëtare të NATO-s, por u mbështet nga Shtetet e Bashkuara të cilat ndërkaq po i kërkojnë Kosovës të pezullojë tarifat dhe të shmang kësisoj fajësimin për bllokimin e procesit të normalizimit të marrëdhënieve më Serbinë, që është kusht për integrimin e të dyja palëve në Bashkimin Evropian.

voa

Rama ironizon Bashën: Do pushtetin? Të aplikojë te “Shqipëriaqëduam”. Përgjigje për 10 ditë

ramaThirrjet e Lulzim Bashës për protestën e 16 shkurtit, kryeministri Rama i ironizoi nga Lezha.

“Çdo shqiptar gjënë që e kërkon thotë se i takon. Ti shiko Lulin, s’ka fituar asnjë palë zgjedhjesh dhe thotë ‘më takon pushteti’. Tani çfarë t’i bësh? Edhe ai të shkruajë te platforma, për 10 ditë i japim përgjigje”, tha Rama.

“Mos ki frikë në datën 16, se qeni që leh nuk ha”, i tha një qytetar kryeministrit.

Një tjetër qytetar i tregoi se i kishte kërkuar takim Bashës, kur e kishin hequr nga puna, por kryedemokrati nuk i ishte përgjigjur. Rama shpjegoi se kishte pasur të njëjtin problem për ta kontaktuar.

“Edhe unë e kam pasur problem ta takoja. E prapë do të më takojë, po sa të bëjë pak sikur s’do. Dhe këtë ‘sikur s’do’ ai e ka me protesta, përmbysje, revolucione. ‘Hajde ta rrëzojmë’, thotë. Por kjo është mesazh dashurie, se nuk ka kurajon ta thotë hapur ku e ka hallin”, tha Rama.

Tonet u bënë serioze, kur Rama i tha Bashës së fjalët nuk i kishte në sintoni me veprat.

“Kur shoh kryetarin e opozitës në krah me kryetarin e Bashkisë së Lezhës, që ka akuzë për grabitje pronash dhe nuk lë gjë pa thënë në emër të drejtësisë, pastërtisë…them që ka një problem me ata që i shkojnë nga pas”, tha Rama.

Me propozim të bazës, Pjerin Ndreu mori mbështetjen e Ramës si kandidat për Bashkinë e Lezhës, ndonëse për zyrtarizimin duhet të presë.

“Propozoj Pjerin Ndreun për ta bërë Lezhën një lule”, tha një qytetar.

“Edhe unë me ty jam, por duhet t’i shpallim kandidaturat të gjitha bashkë”, tha Rama.

Top Channel

Basha: Rama, afat deri të premten. Të shtunën, populli do ta zërë në çark si minjtë

BashaPesë ditë nga protesta e 16 shkurtit, Policia e Shtetit dhe Partia Demokratike replikuan në distancë për atë që mund të ndodhë të shtunën. Policia ndau shqetësimin për përfshirjen e individëve me precedentë penalë, të cilët synojnë sipas saj destabilitetin e vendit, skenar që u hodh poshtë nga selia blu.

“Partia Demokratike garanton çdo qytetar për sigurinë e tij në datën 16 shkurt. I bëjmë thirrje të heqë dorë nga çdo skenar destabilizues që ka mbi tryezën e tij! Në të kundërt, Edi Rama do të jetë i vetmi që do të mbajë përgjegjësi”, tha Bardhi.

Nga Elbasani reagoi edhe kryedemokrati.

“Do të jenë në krahun tonë edhe shumica e policëve të ndershëm. As policia s’ka për t’i mbrojtur ata minj, se policia është me popullin dhe s’mund të mbrojë kriminelët dhe politikanët e lidhur me ta”, tha Basha.

Në turin dyjavor të takimeve, udhëheqësi i opozitës ka zbuluar se, në protestë do të ketë më shumë aksion sesa fjalë. Në ndalesën e Pogradecit, Basha i vendosi si afat të fundit Ramës 15 shkurtin, duke e paralajmëruar me tone kërcënuese, për fatin që e pret.

“Deri të premten, 15 shkurt, ke kohë të hapësh rrugën, se më 16 shkurt, populli do të të trajtojë si kryeqen, kryehajdut dhe kryetrafikant. Populli do t’i zërë në çark si minjtë”, tha kryetari i opozitës.

Pogradecarët e kritikuan kryedemokratin se nuk ka bërë aq sa duhet për zgjidhjen e çështjes së pronave. Lulzim Basha, pasi fajin ua hodhi medieve, u premtoi anulimin e ligjit.

“Opozita pse nuk ka folur kaq vite për pronat? Nuk e keni ngritur zërin mjaftueshëm”, tha një qytetar.

“Spartak, arsyeja përse nuk e ke dëgjuar fjalën tonë është se mediet janë të kapura. Ligji që ata kanë bërë për të hequr kompensimin me vlerë tregu është rishpronësim. Atë që e bëri Enver Hoxha para 60 vitesh, e bën edhe ky ligj. Ne do ta rrëzojmë këtë ligj dhe ne do t’iu dëmshpërblejmë me vlerë tregu”, u përgjigj Basha.

Top Channel

Prodhimet nga Kosova dhe Shqipëria po zëvendësojnë importet nga Serbia

efekti i taksesTregu i mallrave në Kosovë, që nga vendosja e taksës 100 për qind për produktet me origjinë nga Serbia dhe Bosnje e Hercegovina, ka pësuar ndryshime. Produktet e këtyre vendeve janë zëvendësuar me produktet vendore, ato nga Shqipëria, Maqedonia dhe nga disa vende të Bashkimit Evropian.

Vendimi i Qeverisë së Kosovës për taksën doganore ndaj produkteve nga Serbia dhe Bosnje e Hercegovina fillimisht 10 për qind e më pas 100 për qind, është në fuqi që nga muaji nëntor i vitit të kaluar.

Zëdhënësi i Doganave të Kosovës Adriatik Stavileci, thotë për Radion Evropa e Lirë se që nga vendosja e kësaj takse, ka pasur lëvizje të importeve të produkteve nga vendet tjera.

“Që nga vendosja e taksës 100 për qind për produktet nga Serbia dhe Bosnjë e Hercegovina, ka pasur lëvizje të importit nga vendet tjera. Kryesisht në këtë lëvizje prin Shqipëria me rritje të importit prej 40 për qind, po ashtu ka rritje të produkteve me origjinë nga Maqedonia me 15 për qind. Nga vendet e Bashkimit Evropian është Gjermania, pastaj vendet si Sllovenia, Kroacia. Së fundit kemi pasur rritje të importit edhe nga Bullgaria dhe Italia”, thotë Stavileci.

Para vendosjes së takës doganore 100 për qind, Serbia ishte eksportuesja më e madhe e produkteve në Kosovë.

Ky shtet në ditë ka eksportuar në Kosovë mallra në vlerë prej rreth 1.2 milion euro, derisa tani, sipas të Stavilecit, në ditë mesatarisht eksporton mallra në vlerë prej rreth 8 mijë euro.

“Tani kemi rënie të importit nga Serbia për 99 për qind. Ka raste kur në ditë kemi zero import të produkteve nga ky shtet. Nëse më herët kemi pasur 1.2 milion euro në ditë produkte të importuara nga Serbia, tani mesatarisht janë 7 deri në 8 mijë euro. Importi nga Serbia është kryesisht lëndë e parë dhe një pjesë e vogël e produkteve që paguajnë taksën 100 për qind”, tha Stavileci.

Përfaqësues të bizneseve thonë se tanimë bizneset tregtare në Kosovë kanë gjetur alternativa tjera të zëvendësimit të produkteve nga Serbia dhe Bosnjë e Hercegovina.

Kryetari i Aleancës Kosovare të Biznesit, Agim Shahini, në një prononcim për Radion Evropa e Lirë tha se kanë monitoruar tregun dhe furnizimin që nga vendosja e taksës dhe se janë parë ndryshime të mëdha në treg.

“Bizneset në muajin e parë kanë pasur vështirësi që të gjejnë zëvendësimet, në veçanti në sektorin e prodhimit, por edhe disa tregtarë të cilët e kanë pasur biznesin e tyre të orientuar në Serbi. Por, që tani këto produkte dhe lëndë të parë janë zëvendësuar”.

“Fillimisht ka pasur hezitim se kjo taksë nuk do të vazhdojë dhe ka pasur raste kur disa biznese e kanë ndalur prodhimin duke menduar se taksa do të hiqet, por deklaratat e kryeministrit (të Kosovës, Ramush Haradinaj) se taksa nuk do të hiqet deri në njohjen e Serbisë nga Kosova, i ka siguruar bizneset se kjo ka një afat të gjatë dhe se kjo taksë nuk do të hiqet dhe duhet të gjenden alternativa të tjera. Vendi i parë ku bizneset kanë kërkuar alternativa është Shqipëria. Vlen të theksohet se vitit i 2018 për herë të parë ka regjistruar shkëmbime tregtare me Shqipërinë në vlerë prej rreth 270 milionë”, thekson Shahini.

Vendosja e taksës 100 për qind për produktet me origjinë nga Serbia, përveç efekteve ekonomike-tregtare, ka edhe efekte politike. Ajo po shihet si pengesë për vazhdimin e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka thënë se bisedimet nuk do të vazhdojnë pa u hequr taksa.

Derisa, Shtetet e Bashkuara i kanë bërë thirrje Kosovës që ta heqë këtë masë, duke thënë se ajo nuk përkon me interesat amerikane.

Por, Qeveria e Kosovës, të paktën deri më tani, nuk është zmbrapsur nga vendimi për tarifën 100 për qind, i cili vazhdon të mbetet në fuqi.

rel

Zgjidhja ende e largët: kriza e Kosovës

MitrovicaKa 20 vjet që “kriza e Kosovës” shfaqet në titujt e gazetave. Gjendja e staus quo-së ngjan më shumë me një paqe të bllokuar se sa me një paqe të vërtetë. Një prezantim i fakteve.

Si këto ditë 20 vjet më parë, në Rambouillet të Francës filloi konferenca ndërkombëtare e paqes për konfliktin që zgjaste disa dekada midis Serbisë dhe Kosovës, të banuar nga shqiptarët. Beogradi nuk pranonte asnjë propozim që i prezantohej. Më 24 mars 1999, NATO filloi ndërhyrjen ushtarake, të parën ndërhyje gjatë ekzistencës së saj. Bombat e NATO detyruan ushtrinë serbe dhe shumë njësi paramilitare, që të tërhiqeshin nga Kosova, pasi kishin detyruar dëbimin e 800 mijë shqiptarëve. Që prej asaj kohe, Kosova, e cila u bë më 2008 shteti më i ri i Europës dhe u nda nga Serbia, u vendos pak a shumë nën vëzhgimin ndërkombëtar. Trupa mbrojtëse e Kosovës, e drejtuar nga NATO, KFOR-i, u bë garanci për sigurinë. BE u përpoq për dhjetë vjet me radhë, që të formonte me misionin e saj më të madh jashtë BE-së, EULEX-in, një shtet juridik demokratik.

Gjendja

Kosova vazhdon të jetë një nga shtetet më të korruptuara. Mediat dhe drejtësia kanë ngelur varur në klanet e politikës. Kontrabanda e armëve, drogës dhe qenieve njerëzore janë „sektorët ekonomikë” më të rëndësishëm. Papunësia është e madhe. Kush ka mundësi të largohet migron në Europën Perëndimore. Në Serbi gjendja është e njëjtë, megjithëse vendi është zyrtarisht kandidat për t’u pranuar në BE. Komisioni i BE-së, ka parashikuar madje vitin 2025, si datë e mundshme pranimi. Megjithëse BE është duke ndërmjetësuar prej vitesh midis fqinjëve të armiqësuar, përparime për qetësimin e konfliktit të vazhdueshëm nuk janë bërë. Parlamenti serb sapo u tall me BE-në, duke e quajtur „tigër pa dhëmbë”.

Pse nuk janë duke u arritur përparime në këtë krizë, megjithëse SHBA dhe BE kanë vënë në dispozicion ushtri me diplomatë dhe ekspertë, si dhe miliarda euro? Gjendja është ashpërsuar madje javët e fundit. Linjat e bisedave midis Beogradit dhe Prishtinës janë shumë larg njëra-tjetrës.

Shqiptarët e Kosovës kanë marrë vendim të krijojnë ushtrinë e tyre. Reagimet e Serbisë luhaten midis indinjatës dhe mungesës së fuqisë. Prishtina vuri taksa 100 përqind për mallrat serbe, sepse Beogradi nuk do që ta njohë Kosovën, nga pikëpamja e së drejtës ndërkombëtare. Dëmet ekonomike të Serbisë vlerësohen mbi 100 milionë euro. Javën e kaluar, parlamenti i Kosovës nxorri ligjin që e bën minierën e Trepçës kombëtare, megjithëse kjo sipërmarrje e rëndësishme është prej kohësh një pikë e diskutueshme midis dy vendeve fqinjë.

Mungon interesi në arritjen e përparimeve në konfliktin e Kosovës

Ekzistojnë disa pengesa të rëndësishme, që e pengojnë zgjidhjen e krizës së Kosovës. Sepse praktikisht askush nuk ka interes në zbutjen e shpejtë dhe afatgjatë të konfliktit. Presidenti i gjithëpushtetshëm serb, Aleksandar Vuҁiҁ, është një aktor shumë i mirë. Nuk dihet nëse ai është po aq i apasionnuar me shahun sa kolegu i tij rus, Vladimir Putin. Sidoqoftë, të dy politikanët e nivelit të lartë janë mjeshtra taktike në shahun politik të Ballkanit.

Sipas studimeve të fundit ka dalë se Moska nuk ka interes që t‘ i japë një përgjigje përfundimtare çështjes së Kosovës. Sepse nëse do ta bënte do të humbiste ndikimin në rajon. Prandaj pengon me veton e saj Këshillin e Sigurimit të OKB, që të marrë vendime për Kosovën, kundër interesave të aleatit të ngushtë, Serbisë. Dhe kështu qëndron e lidhur ngushtë me Serbinë, si vendin më të madh dhe më të rëndësishëm të Ballkanit Perëndimor.

Serbia

Vuҁiҁi i Serbisë është rritur me temën e Kosovës. Fillimisht ai ka qenë një nga mbështetësit e partisë së Slobodan Millosheviçit, që vdiq në Hagë, në Gjykatën ndërkombëtare për krimet e luftës, dhe që iu ngarkuan luftërat që çuan në shpërbërjen e Jugosllavisë. Vuҁiҁi ka shtatë vjet që qëndron në pushtet. Kjo falë premtimeve që i ka bërë Berlinit, Uashingtonit dhe Brukselit se do të punojë për një zgjidhje në çështjen e Kosovës. Për këtë Perëndimi i la dorë të lirë në politikën e brendshme. Askush nuk ka ushtruar kritika të ashpra që Vuҁiҁi ka ndërtuar një sistem autokratik pushteti. Nëse presidenti i jep vërtet fund konfliktit të Kosovës, atëherë ai nuk do trajtohej më në mënyrë speciale nga Perëndimi. Vuҁiҁi do të duhej të merrej me kritikat për mosrespektimin e institucioneve demokratike si dhe vënin nën kontroll të drejtësisë dhe mediave. Përveç kësaj, sipas të dhënave të veta, Beogradi i jep çdo vit 500 milionë euro pakicës serbe në Kosovë. Paratë administrohen pa kontrollin e askujt. Kështu që gjithnjë mund të mbetet diçka për xhepat e veta.

Kosova

Edhe në Kosovë udhëheqësit politikë nuk janë të interesuar në ndonjë paqe afatgjatë me fqinjin, Serbinë. Presidenti Hashim Thaçi dhe kryeministri Ramush Haradinaj janë rritur në luftën e armatosur kundër Serbisë. Edhe sot ata marrin simpatinë nga populli nëpërmjet antiserbizmit. Si në Serbi ashtu edhe në Kosovë, opozita është shumë më radikale se sa qeveritarët. Në Beograd opozita nacionaliste akuzon Vuҁiҁin për tradhëti kombëtare, për shkak të gatishmërisë për bisedime me Prishtinën. Partia opozitare nacionaliste në Kosovë, Vetevendosje, do donte që sot të ndërpriste çdo lloj kontakti me Serbinë, derisa pavarësia të njihej nga Beogradi.

Vështrim

SHBA ka nën presidentin Donald Trump probleme krejt të tjera botërore, që e lënë Ballkanin mënjanë. BE duket se e ka ulur angazhimin, pas shumë proceseve të pasuksesshme ndërmjetësimi. Askush nuk beson se duke pasur parasysh zgjedhjet për Parlamentin Europian në maj, e ngarkuara me politikën e Jashtme të BE, Federica Mogherini, do të përdorë gjithë fuqinë që ka për të ofruar një zgjidhje të konfliktit të Kosovës. Çdo gjë tregon për ngrirjen e konfliktit të Kosovës. Kjo gjendje nuk e minimizon rrezikun e konflikteve të dhunshme.

dw

Qendra Informative Shqiptare "Liria"