Kategoritë: Bota

Lajmet nga Bota

Stimulimi i Eurozonës

Monedha Euro ka rënë shumë pas njoftimit të Bankës Qendrore Evropiane për blerjen në masë më të madhe të bonove të thesarit se sa pritej, rreth 67 miliardë dollarë në muaj. Ky stimulim shikohet shpesh si një formë e prodhimit të parasë. Korrespondenti Henry Ridgewell nga Londra shqyrton nëse kjo lëvizje mundet të shpëtojë ekonominë e Eurozonës, si dhe mësimet që janë nxjerrë nga programe të ngjashme në botë.Lëvizja e guximshme e Bankës Qendrore Evropiane u shkaktua nga shifra alarmante që tregonin deflacion me 0.2% në Eurozonë gjatë 3-mujorit të fundit, duke rritur shanset që njerëzit të ndalojnë blerjet, në pritje të rënies së çmimeve.

A do të mundet pra blerja e bonove të shpëtojë ekonominë e Evropës? Gjasat janë të pakta, thotë Christian Odendahl, krye-ekonomist në Qendrën për Reformim Evropian në Londër.

“Problemi është se Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka pritur shumë përpara se të marrë në konsideratë këtë hap të guximshëm. Lëvizja po ndryshon për mirë pritshmëritë e njerëzve, në një kohë kur optimizmi ka rënë goxha.”

Madje edhe ky program prej 1.3 triliardësh mund të mos mjaftojë, thotë Kathleen Brooks, e bankës së këmbimit të monedhës Forex.com.

“Diçka që kemi vënë re prej shembullit të Shteteve të Bashkuara, dhe të Japonisë, është se duhet një shumë e jashtëzakonshme parash për të krijuar një impakt nëpërmjet blerjes së bonove.”

Programi i Shteteve të Bashkuara për blerjen e bonove nxjerr dhe mësime të tjera, thotë Christian Odendahl.

“Një mësim është se që të funksionojë mirë duhet të jesh i guximshëm që në fillim. Është pra efekti i njoftimit të fortë, që e bën tregun të besojë se vërtet po vjen ndryshimi.”

Blerja e bonove në Eurozonë, ka edhe efekte të shtuara të riskut politik, thotë znj. Brooks.

“Nëse një bankë qendrore fillon të blejë asetet e vendeve të ndryshme anëtare, atëherë papritur ekonomitë më të mëdha, si Gjermania, shndërrohen në përgjegjëse për këto shtete nëse nuk paguajnë bankën qendrore.”

Gjatë Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Kancelarja gjermane Angela Merkel e priti në mënyrë të vakët njoftimin e programit për blerjen e bonove.

“Është tani momenti që të pastrojmë dhe konsolidojmë financat tona. Tani që niveli i interesave është i ulët.”

Japonia ka përjetuar një dekadë të tërë inflacioni të ulët dhe rritjeje të ngadaltë, dhe vetëm rishtazi po tregon shenja ripërtëritjeje.William Saito, këshilltar i lartë i Kryeministrit të Japonisë Shinzo Abe, thotë se krahasimi nuk mund të bëhet plotësisht.
“Japonia është një rast i mirë prej të cilit mund të mësojë Evropa. Ajo që ndryshon rrënjësisht nga Japonia, është se Evropa është e përbërë nga shumë vende të ndryshme me mënyra të ndryshme të të menduarit.”

Këto diferenca mund të dalin në pah gjatë zgjedhjeve që po zhvillohen në Greqi, të cilat pritet të fitohen nga partia e ekstremit të majtë, Syriza. Popullariteti i saj është krijuar bazuar në kundërshtimin ndaj masave shtrënguese të udhëhequra prej Gjermanisë. (voa)

Bisedime paqeje për Sirinë në Moskë? – Roli i Rusisë

Qeveria ruse ka ftuar të hënën përfaqësues të regjimit të Asadit dhe të opozitës për bisedime në Moskë. Asad do të përdorë “Shtetin Islamik” për të ruajtur pushtetin, shprehen kundërshtarët e tij.Pjesëmarrje apo jo? Prej ditësh anëtarët e grupeve të ndryshme opozitare debatojnë për këtë çështje. Duhet ta pranojnë ata ofertën ruse për negociata me qeverinë e Asadit apo më mirë ta refuzojnë? Të hënën( 26.01) Moska ka ftuar si qeverinë ashtu edhe opozitën e përçarë për bisedime. Hezitimi i opozitarëve: Duhet ta dëgjojnë ata thirrjen e një shteti, i cili që në fillim ka qenë në anën e regjimit sirian dhe tani ofrohet si ndërmjetësues?
Grupet opozitare u takuan javën e shkuar në Kajro, por edhe pas takimit skepticizmi për neutralitetin e mikpritësit nuk u zhduk. Moska ka ftuar përfaqësues të përzgjedhur nga opozita, të cilët jo patjetër përfaqësojnë grupet e caktuara.
Presion nga Moska
Përfaqësues nga opozita janë kundër edhe mënyrës së ftesës nga Moska. “Ata që do t’i qëndrojnë larg procesit të negociatave nuk do të kenë më ndikim gjatë gjithë procesit”, ka thënë ambasadori rus, Vitali Tshurkin para bisedimeve.

Fjalë jo edhe aq inkurajuese për opozitën. Reza Afshar, një ish-diplomat britanik dhe këshilltar i forcave opozitare britanike shprehet: “Një proces që iniciohet nga rusët, që e kanë mbështetur me armë dhe ekspertizë Asadin, dhe që tani zgjedhin këtë të duan për ta ftuar për bisedime – ky proces i shqetëson shumë nga opozitarët.”
Opozita kërkon qeveri të përkohshme
Opozita kërkon që të flitet për dorëheqjen e Asadit. “Po qe se nuk ka kushte në drejtim të arritjes së qëllimeve politike, pra një qeveri të përkohshme pa Asadin dhe me kompetenca të plota ekzekutive – atëherë ne nuk kemi asnjë arsye pse të shkojmë në Moskë”, thotë Miurhan Jouejati, përfaqësues i koalicionit të forcave opozitare siriane.
Por Moska nuk është e gatshme të përmbushë kushte. Megjithatë ndërmjetësuesit janë të hapur që të bisedohet për të gjitha çështjet që shqetësojnë palët. Asnjë temë nuk duhet të përjashtohet. Kjo nuk i mjafton opozitës që trembet se ky proces kërkon të legjitimojë rolin politik të Asadit. “Të shkosh në Moskë, në një kohë që Asadi mban mijëra të burgosur civilë dhe demonstrues në burgje, dhe lejon vdekjen si shiu të bjerë në qytetet siriane, kjo do të thotë goditje e fundit për Sirinë”, thotë Nasr-al Hariri zëdhënës i koalicionit opozitar.
Dialog me Hisbollahun
Përfaqësues të regjimit sirian përkundër kësaj prej muajsh qëndrojnë në kontakt të vazhdueshëm me udhëheqjen ruse. Vjeshtën e shkuar kanë shkuar disa delegacione të nivelit të lartë në Moskë, të cilat kërkuan edhe një kredi prej tre miliardë dollarësh në Moskë. Por qeveria ruse nuk e miratoi këtë. Sipas vëzhguesve Moska ka vetë probleme financiare për shkak të krizës në Ukrainë, nga ana tjetër edhe një mjet presioni ndaj qeverisë.
Zëvendësministri i Jashtëm rus, Mihail Bogdanov e bëri të qartë përse bëhet fjalë gjatë vizitës së tij në Damask në dhjetor. “Qëllimi ynë bazë dhe më i rëndësishëm është luftimi i terrorizmit.” Këto ishin fjalë që lidheshin me kërcënimin e Shtetit Islamik në Siri dhe Irak. Për ta theksuar se sa seriozisht e ka Moska me këtë, Bogdanov qëndroi shkurt në Bejrut, ku sipas 35ve është takuar edhe me kreun e Hizbollahut, Hasan Nasrallah. Hizbollah mbështet Asadin me mijëra luftëtarë, dhe është i lidhur ngushtë me Iranin, një vend që jo vetëm në Moskë, por edhe në Uashington po shihet gjithnjë e më shumë si një partner i rëndësishëm në luftën kundër IS. Pas takimit Bogdanov-Nasrallah, zëvëndësministri i Jashtëm rus, u shpreh para 35ve: “Çdokush duhet të përgatitet për kompromise të dhimbshme me qëllim që Siria të dalë nga kriza.”
Llogaria e Asadit
Luftës kundër terrorizmit po i japin një rëndësi gjithnjë e më të veçantë edhe Shtetet e Bashkuara. Nëse më parë ato kërkonin kategorikisht dorëheqjen e Asadit, tani duket se qëllimet e tyre po i përshtasin me situatën e re të krijuar. Ministri i Jashtëm amerikan, John Kerry në mesin e janarit deklaroi se Asad duhet të angazhohet gjerësisht për popullsinë e tij, e jo të luftojë kundër shumicës së sirianëve. Gjendja kaotike po tërheq gjithnjë e më shumë terroristë në vend, qëllimi i të cilëve është rrëzimi i qeverisë Asad. Opozitës siriane i ka rënë në sy: Kerry nuk bëri më fjalë për një dorëheqje të Asadit. Prandaj opozita mendon se edhe bisedimet në Moskë do të shërbejnë për të mbajtur në pushtet Asadin. Strategjia e tij del kështu me sukses: Rusia, SHBA dhe Irani ruajnë pushtetin e Asadit, me qëllim që bashkë me të të luftojnë terroristët, të cilët vetë Asadi para katër vitesh i liroi nga burgjet. (dw)

Çmimi i naftës dhe kompanitë ajrore

Rënia e çmimit të naftës po dëmton kompanitë e naftës por po ndihmon kompanitë ajrore dhe shitjet e makinave. Megjithatë çmimet e ulëta të naftës nuk janë të mjaftueshme për të nxitur rritjen ekonomike globale.
Në të kaluarën, çmimet e larta të naftës i kanë çuar në falimentim disa kompani ajrore.Kostoja e lëndës djegëse ka rëndësi sepse karburanti është shpenzimi më i madh i kompanive ajrore. Më shumë se një e treta e shpenzimeve të tyre lidhet me karburantin.

Për të mbijetuar, kompanitë ajrore shkurtojnë personelin dhe kosto të tjera. Një ekspert i kësaj industrie thotë se kompanitë fitojnë rreth shtatë dollarë për çdo pasagjer, nga disa miliardë njerëz që ata transportojnë në vit.

Zëdhënësi i Shoqatës Ndërkombëtare të Transportit Ajror, Perry Flint thotë se çmimet e ulëta të karburantit janë një ndihmë e madhe për rritjen e fitimit të kompanive ajrore.

“Parashikimet tani janë pozitive, ne presim rreth 25 miliardë dollarë fitime në vitin 2015, një përmirësim prej rreth 19.9 miliardë dollarësh në krahasim me vitin e kaluar”.

Ulja e kostos së karburantit bën që konsumatorët të kenë më shumë para për të shpenzuar për gjëra të tjera. Kjo mund të jetë arsyeja pse Shoqata Kombëtare e Shitësve të Makinave thotë se në vitin 2014 konsumatorët amerikanë blenë më shumë makina se sa gjatë tetë viteve të mëparshëm.
Një ekspert i shitjeve thotë se çmimet e ulëta të karburantit kanë ndihmuar amerikanët të përballojnë çmimin e makinave që ata pëlqejnë më shumë.

Jack Fitzgerald është marrë me biznesin e shitjes së makinave që nga vitet 1950. Vitin e kaluar 1400 punonjësit e tij shitën 24 mijë makina.

“Ato janë makina të mëdha, djegin shumë, dhe janë popullore. Kur çmimi i karburantit bie, ato bëhen edhe më të kërkuara”.

Ekspertët e ekonomisë thonë se çmimet e ulëta të naftës po stimulojnë ekonominë globale, pasi paratë që dikur shpenzoheshin për energjinë mund të përdoren për gjëra të tjera. Por rritja ekonomike është penguar edhe nga efektet e mbetura të krizës financiare, si nivelet e larta të borxhit dhe papunësisë.

Drejtorja e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Christine Lagarde thotë se kjo ndihmë nuk është e mjaftueshme për rimëkëmbjen globale.

“Pavarësisht rritjes së nxitur nga rënia e çmimeve të naftës, dhe rritjes së ekonomisë amerikane, rimëkëmbja ekonomike globale vazhdon të përballet me vështirësi të mëdha”.

Çmimet më të ulëta të naftës janë problem për kompanitë e naftës, dhe sipas njoftimeve të 35ve, janë duke u anuluar projekte të ardhshme me vlerë miliarda dollarë. Ekspertë të industrisë thonë se nga shkurtimet do të rrezikohen projektet e shtrenjta ku kostoja e prodhimit mund t’i tejkalojë çmimet e tanishme dhe të pritshme të naftës. (voa)

Mësime të gabuara nga Parisi

Kush kërkon tani kontrollin e komunikimit të deshifruar në internet, nuk ka mësuar asgjë nga sulmet e Parisit dhe zbulimet e Snowden-it mendon Michael Münz.Nuk ka as dy javë që drejtuesit e më shumë se 40 vendeve u bashkuan në Paris pët të shprehur ngushëllimin dhe solidaritetin dhe mbështjetjen për lirinë e shprehjes. Për kancelaren gjermane Angela Merkel, dulmi ndaj redaktsisë së Charlie Hebdo ishte dhe një sulm mbi lirinë e shprehjes dhe lirinë e shtypit “,një element thelbësor i kulturës sonë demokratike liberale”. Dukej sikur liderët e Evropës po frymëzoheshin nga Jens Stoltenberg, kryeministri i Norvegjisë, i cili në vitin 2011 si një përgjigje ndaj sulmeve të Anders Behring Breivik ka thënë: “Më shumë demokraci, më shumë hapje, më shumë humanizëm”. Por tani është e qartë se pas ngjarjeve të tmerrshme në Francë, përgjigja është e ndryshme.
Kryeministri i Britanisë Ministri David Cameron ishte i pari që doli me një propozim. Nisur nga mesazhet e koduara në e-maile apo në messenger Cameron bëri pyetjen retorike: “A duam të lejojmë që në vendin tonë të lejojmë vërtet një komunikim që ne në rastin ekstrem nuk mund ta lexojmë e ta kontrollojmë?” Ajo që disa vëzhgues e minimizuan fillimisht duke e quajtur vringëllimë shpatash gjatë fushatës zgjedhore, është bërë tani një kor shumëzërësh mbarëevropian.
Kontroll prej autoriteteve shtetërore
Pak ditë më parë edhe Ministri i Brendshëm gjerman Thomas de Maizière kërkoi që autoritetet e sigurisë duhet të jetë në gjendje që të lexojnë komunikimin koduar. Tani u bë e njohur një letër e koordinatorit të BE-së për për antiterrorizmin Gilles de Kerchove që rreh në të njëjtin drejtim: De Kerchove kërkon, ndër të tjera, që autoritetet duhet të dinë të përdorin metoda e deshifrimit në internet, në telefonat celularë, kompjutera dhe tableta. Ideja e tij: një bashkëpunim gjithëpërfshirës ndërmjet autoriteteve në Evropë dhe kompanive të internetit. Ekziston frika që ministrat e Drejtësisë dhe ata të brendshëm të vendeve të BE-së do të vazhdojnë këtë retorikë në takimin e tyre javën e ardhshme në Rigë.
I vetëm, ky diskutim çon në një drejtim krejtësisht të gabuar. Sepse sulmeve ndaj lirisë nuk mund t’u përgjigjemi me kufizime të lirisë. Sidomos ngaqë dëshira për komunikim të koduar në radhë të gjera të popullsisë ka një arsye të prekshme dhe të kuptueshme. Ishin shërbiet sekrete të vendeve perëndimore që e kanë ruajtur për shumë vite dhe pa asnjë arsye të gjithë komunikimin në internet. Prej kësaj ka humbur shumë besimi tek organet e sigurisë. Në vend që ta fitojnë këtë besim me takt dhe masa të arsyeshme tani deviza është: Kush shifron, ka diçka për të fshehur!
Integrim në vend të mbikëqyrjes
Të paktën këto ide po ngjallin edhe kritika. Nga politika, ekonomia, dhe natyrisht nga aktivistët e internetit. Mbetet të shpresojmë që ministrat e Drejtësisë dhe ata të brendshëm të Evropës do t’i marrin këto kritika për zemrë. Dhe ndoshta do të kujtohen për Jens Stoltenbergun. Sepse është e pamundur që shtetet demokratike të vënë nën dyshim të përgjithshëm të gjithë njerëzit dhe t’u krijojnë atyre pasiguri. Në vend të kësaj ministrat duhet të diskutojnë në Rigë se si mund të forcohen shoqëritë tona nga brenda. Pse radikalizohen të rinjtë? Si për të nxitet integrimi? Këto janë vetëm disa nga pyetjet që duhet të diskutohen për të forcuar kulturën tonë demokratike liberale. Dhe që ndoshta në perspektivë afatgjatë do të sjellin më shumë sesa kërkesa për më shumë kontroll. (dw)

Vdes mbreti Abdullah i Arabisë Saudite

Arabia Saudite është një nga anëtarët kryesor të koalicionit të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara për luftë kundër Shtetit Islamik të Irakut dhe Sirisë.Arabia Saudite do të varrosë mbretin Abdullah të premten, pak orë pasi ajo emëroi mbretin e ri dhe princin e ri të kurorës, në një veprim që synon të shuajë frikën për paqëndrueshmërinë e dinastisë në një kohë trazirash në rajon.

Mbreti Abdullah, një aleat i Shteteve të Bashkuara në luftën kundër terrorizmit dhe ekstremizmit islamik, vdiq të premten në moshën 90 vjeçare dhe pas një sëmundjeje të gjatë.

Vëllai i tij, princi Selman do ta trashëgojë atë. Mbreti i ri që besohet të ketë 79 vjet, ishte kurorëzuar princ dhe ministër i mbrojtjes që në vitin 2012. Vëllai tjetër, Mokreni, është emëruar princ i ri i kurorës.

Presidenti amerikan Barack Obama u shprehu sauditëve dhe familjes mbretërore ngushëllimet e tij dhe të popullit amerikan. Ai tha se mbreti ishte gjithmonë i sinqertë, kurajoz në bindjet e tij, duke përfshirë edhe marrëdhëniet SHBA- Arabi Saudite për forcimin e sigurisë dhe qëndrueshmërisë.

Mbreti Abdullah u ngjit në fron zyrtarisht në vitin 2006, por ai realisht ka mbretëruar që nga viti 1995 kur pararendësi i tij mbreti Faud, pësoi goditje në tru.

Mbreti Abdullah besohet se është lindur në Riad në vitin 1924 në një familje ultra-konservatore në të cilën traditat dhe mikpritja Islame ishin gjithmonë të theksuara.

Ndërsa po rritej, nafta u zbulua në shkretëtirën arabe dhe vendi u shndërrua në eksportues të madh të naftës, duke i sjellë pasuri të madhe familjes mbretërore.

Pas mori kontrollin e shtetit, Mbreti Abdullah filloi veprime të pashembullta për të modernizuar mbretërinë konservatore. Grave u janë dhënë mundësi dhe ato do të lejohen të votojnë për herë të parë në zgjedhjet lokale këtë vit.

Ai hapi edhe një universitet sipas modelit perëndimor ku studentët e të dyja gjinive mësojnë në klasë të përbashkëta. Muzika e ndaluar në të kaluarën mund të dëgjohet në radiot dhe televizionet saudite.

Abdullahu kishte një qasje të pazakonshme në politikën e jashtme. Ai kishte propozuar një marrëveshje paqeje sipas së cilës vendet e ligës Arabe do të njihnin Izraelin nëse Palestinezët do të fitonin shtetin e tyre.

Në një notë diplomatike që ka rrjedhur në opinion, Mbreti Abdullah u bënte thirrje forcave amerikane të sulmojnë Iranin “për t’i prerë kokën gjarprit” në mënyrë që të ndalojë prodhimin e armëve bërthamore.

Arabia Saudite është një nga furnizuesit kryesor më armë të kryengritësve që luftojnë për rrëzimin e qeverisë siriane dhe një nga anëtarët kryesor të koalicionit të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara, për luftë kundër Shtetit Islamik të Irakut dhe Sirisë.

Arabia Sauditë është pjesë e grupit ekonomik G 20 dhe e Organizatës Botërore të Tregtisë.

Pavarësisht reformave, grupet për të drejtat e njeriut vazhdojnë të kritikojnë Arabinë Saudite. Ata thonë se grave vazhdojnë t’u mohohen shumë të drejta themelore.

Mbreti refuzoi të mbështesë lëvizjet e pranverës arabe që rrëzuan diktaturat në Tunizi, Egjipt, Liban e Jemen. (voa)

Kerry, ISIS problem global

Sekretari amerikan i Shtetit John Kerry tha se ISIS është një problem global dhe duhet luftuar me një përgjigje të koordinuar.Ai i bëri komentet sot në Londër gjatë një takimi të ministrave të jashtëm nga vendet e koalicionit ndërkombëtar që lufton kundër grupit Shteti Islamik.

Zoti Kerry tha se SHBA dhe aleatët e tyre e kanë ndalur përparimin e Shtetit Islamik në Irak brenda një periudhe prej katër muajsh. Por ai pranoi se mbetet ende shumë për të bërë.

Në bisedimet e kryesuara nga zoti Kerry dhe nga Sekretari i Jashtëm britanik, Philip Hammond marrin pjesë 21 nga mbi 60 vendet që po bashkëpunojnë për të luftuar grupin ISIS me bazë në Siri dhe Irak.

Është hera e parë që koalicioni i udhëhequr nga SHBA mblidhet pas sulmeve terroriste të Parisit, ku u vranë 17 persona. (voa)

Fisheku i fundit i Draghit

Shefi i Bankes Qendrore Evropiane, Mario Draghi po vepron i nxituar, fisheku i shkrehur nuk do të qëllojë në shenjë, parashikon Rolf Wenkel. Veprimi i Draghit nuk do të kryejë punë, do të dëmtojë edhe reputacionin e BQE.Tani derri doli nga thesi: Banka Qendrore Evropiane i hap portat e parave, edhe më shumë se mendonin ekspertët. Që nga shtatori 2016 Banka do të blejë çdo muaj hua sipërmarrjesh dhe hua shtetërore në shumën 60 miliardë euro. Një llogari e shpejtë të thotë se për 20 muaj në treg do të derdhen para, deri në shumën 1,2 bilionë euro- ekspertët patën pritur 500 miliardë deri në 1 bilionë.
Me këtë Presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi shkreh fishekun e tij të fundit- dhe e bën këtë pa pasur nevojë. Ai imiton me veprimin e tij eksperimentin e Bankës Qendrore Amerikane Fed, e cila pas krizës financiare jo vetëm që uli interesat orientuese bankare, por bleu muaj pas muaji hua në shuma miliardëshe. Me sa duket me sukses, sepse ekonomia e SHBA u shlodh, tremujorin e fundit u regjistrua një rritje prej pesë përqind.
Llogaria e Draghit është e qartë: me hapin e tij ai dëshiron t’i inkurajojë bankat që t’i japin më shumë kredi ekonomisë, në mënyrë që ekonomia të investojë dhe të krijojë vende pune. Ai do të largojë edhe fantazmën e deflacionit, një spirale e supozuar e çmimeve dhe pagave që ulen dhe e falimentimeve dhe të papunëve që shtohen.
Pse e ndërmerr pikërisht tani këtë hap Draghi? Blerje të huave shtetërore një bankë qendrore duhet të ndërmarrë vetëm në situata absolutisht emergjente – po gjendje emergjente nuk duket gjëkundi.
Përkundrazi: me gjithë rreziqet, ekonomia e Eurozonës, ndonëse me shpejtësi të ndryshme ecjeje, ndodhet në rrugën e përmirësimit. Në plan afatmesëm shanset madje do të përmirësohen më tej, po të mendosh se ulja e çmimit të naftës vepron si një injeksion gjallërues për konsumin privat.
Edhe përsa i përket deflacionit: pjesa më e madhe e shkallës së ulët të inflacionit ka të bëjë me uljen e çmimit të naftës.
Cili është pra synimi i Draghit me programin e tij? Unë besoj se atë e ka nxitur politika, pra konkretisht italianët dhe francezët ta bëjë këtë hap. Formalisht BQE, sipas modelit të Bankës Qendrore Gjermane vërtet është institucion i pavarur, po do të ishte jo e saktë të besosh se ajo vepron në një vakum politik. Italianët dhe francezët duan të blejnë sërish kohë, sepse ende druhen nga strukturat e nevojshme ose nuk janë në gjendje t’i zbatojnë ato në vendet e tyre.
Ndryshe nuk mund ta shpjegosh të shtënën e fundit nga topi që bën çudira. Sepse një bankë qendrore nuk mund të bëjë politikë konjukturore. Një injeksion i ri konjukturor do të kontribuojë pak për gjallërimin e ekonomisë, aq më tepër kur interesat bankare ndodhen në një nivel të ulët historik. Sipërmarrësit nuk investojnë sepse interesat bankare janë të ulëta. Ata investojnë kur kanë ndiesinë se shanset në treg janë të mira. (dw)

Blerja e obligacioneve shtetërore – Vendim i rëndësishëm i Bankës Qendrore Europiane

Këshilli i Bankës Qendrore Europiane në takimin e parë të këtij viti lidhur me politikën monetare diskuton programin e masave për blerjen e obligacioneve shtetërore.Banka Qendrore Europiane (BQE) ka një kuti të vogël, por të çmuar instrumentash, të cilat i përdor rregullisht në afate të caktura kohore presidenti i saj. Megjithatë Mario Draghi ka provuar potuhuajse çdo mjet deri tani e me suksesin ai ende nuk është i kënaqur. Ai e ka ulur thuajse në zero interesin e orientues. Kësisoj kreditë janë bërë më të lira, e megjithatë ekonomia në Eurozonë nuk mori hov ashtu siç dëshirohej. Draghi ka aplikuar interesin e ndëshkimit për bankat, në mënyrë që ato të mos i magazinojnë paratë në BQE. Por kjo nuk çoi në rritjen e vrullshme të dhënies së kredive. Tani ai po përdor masën e fundit, një instrument tjetër: blerjen në masë të obligacioneve shtetërore.
Modeli SHBA
Sipas modelit të Bankës së rezervave të SHBA-së BQE do për të investojë shumë para për të blerë të ashtuquajturat bonds, obligacionet shtetërore. Për këtë Draghi ka mbështetjen e shumicës së drejtorisë dhe të këshillit të bankës. Gjermania është kundër, por edhe Estonia – megjithatë kjo rezsitencë nuk mjafton. Tek e fundit presidenti i BQE-se do të ketë sukses me nismën e tij.
Një bilionë Euro obligacione shtetërore
Vëzhguesit e tregut presin, që mbikqyrësit e monedhës të venë në dispozicion të paktën 500 miliardë Euro, ndoshta edhe një bilion, për blerjen e obligcioneve shtetërore. Këto para BQE mund t’i shtypë vet. Bankat si rrjedhojë mund të heqin dorë prej obligacioneve të tyre, kjo synohet, dhe kapitalin e çliruar ato mund ta japin në formë kredishë për sipërmarrjet, në mënyrë që firmat t’i investojnë këto para. Përveç kësaj, sipas spekulimeve në prag të vendimit të BQE-së (22.01.2015) Banka Emetuese mund të verë në dispozicion deri në 250 miliardë Euro për të blerë kreditë e ndërmarjeve.
Dy objektiva ndjek me këtë Draghi, dikur menaxher i firmës së investimeve Goldman Sachs: nga njëra anë ai do që me shtimin e parasë të luftojë inflacionin e ulët. Çmimet kanë rënë së fundi me rreth 0,2 përqind dhe Draghi u druhet tendencave të deflacionit. Kjo mund të çojë në një spirale të urjes së mëtejshme të çmimeve dhe njëkohësisht të uljes së kërkesës. Vlen të kujtojmë, se shtrenjtimi në Eurozonë duhet të arrijë kuotën dy përqind. Nga ana tjetër pikërisht në shtetet me borxhe në Europën Jugore duhet t’i jepen sërish impulse koniunkturës.
Studiuesit e ekonomisë: BQE e detyruar ta përdorë këtë mekanizëm
Instituti Gjerman për Studimet Ekonomike (DIW) e mbështet kursin e BQE. Banka emetuese është e detyruar të përmbushë mandatin e saj. Presidenti i DIW Marcel Fratzscher mendon, se BQE ka detyrim të ndërmarrë masën e fundit: “Ajo nuk mund të reagojë më ndaj kredive shtesë të bankave, sepse bankat kanë marrë mjaft kredi prej BQE-së. Ndaj blerja direkt e obligacioneve shtetërore është instrumenti i fundit që ka BQE-ja.” (dw)

13 të vrarë nga një sulm në Donetsk

Ukraina fajësoi rebelët pro-rusë për vrasjen e të paktën 13 njerëzve gjatë një sulmi me artileri mbi një autobus në qytetin lindor të Donetskut. Ndërkohë, Sekretari amerikan i Shtetit John Kerry akuzoi separatistët pro-rusë për shkeljen e armëpushimit.Në sulmin e sotëm në Donetsk u vranë të paktën 13 vetë dhe u plagosën disa të tjerë.

Autoritetet ushtarake ukrainase thanë se trupat ukrainase janë tërhequr nga aeroporti i Donetskut, i cili për shumë muaj ka qenë në qendër të një lufte për territor mes ushtrisë dhe separatistëve pro-rusë.

Dje, Sekretari amerikan i Shtetit John Kerry akuzoi separatistët pro-rusë në Ukrainën lindore për shkeljen e një marrëveshje të mëparshme armëpushimi pas luftimeve të reja pranë kufirit rus.

“Pra, ky është një veprim i hapur për të pushtuar territor dhe është në kundërshtim të drejtpërdrejtë me marrëveshjen e Minskut që ata e kanë nënshkruar”.

Ukraina i lidhi luftimet e reja, kryesisht afër qyteteve lindore të Donetskut dhe Luhanskut, me dislokimin kohët e fundit të mijëra trupave të rregullta ruse në territorin e saj.

Presidenti ukrainas Petro Poroshenko përsëriti kërkesën që Rusia të mbyll kufirin e saj dhe të tërheqë të gjitha forcat që mbështesin rebelët.

Ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov tha se Rusia është e gatshme të ndihmojë për ndërmjetësimin e një armëpushimi të ri në Ukrainë, për t’i dhënë fund luftimeve, në të cilat janë vrarë rreth 5000 njerëz në nëntë muajt e fundit. (voa)

Koment: Një shtet dështon presidenti i Jemenit jep dëheqjen

Lajmet nga Jemeni janë kontradiktore dhe konfuzionuese: Sulmohet pallati presidencial, kreu i shtetit jep dorëheqjen. Por rebelët nuk duan të marrin pushtetin, thonë ata. Anne Allmeling komenton.Në Jemen pësëri mbizotëron kaosi. Pasi rebelët houthi sulmuan pallatin presidencial, Këshilli i Sigurimit të OKB-së kërkoi që pushteti të kalojë sërish në duart e presidentit Hadi. Por problemi është, se pushteti asnjëherë s’ka qenë në duart e Hadit. Të paktën jo tërësisht. Se kush e ka vërtetë komandën në Jemen, kjo është jashtëzakonisht e vështirë të ndriçohet – e kjo madje ka qenë kështu edhe para fillimit të së ashtuquajturës pranvera arabe.
Për dekada me radhë, Ali Abdullah Saleh e mbante vendin të bashkuar. Këtë ai e bënte tërësisht për interesat e veta: Që nga bashkimi i ish-Jemeit socialist të Jugut me Jemenin Verior në vitin 1990 sundimtari afagjatë kishte mundësi të përfitonte prej burimeve të mbarë vendit. Ai gjithmonë rishpërndarjen e ka bërë sipas leverdisë së vet: gjithmonë atje, ku era frynte në favorin e tij. Kësisoj ish-presidenti ai ia doli që t’i nxiste kundër njeri-tjetrit fiset me interesa të ndryshme dhe t’i mbante nën zap kundërshtarët e vet. Saleh në këtë mënyrë vetëm e ka shtuar varfërinë në vendin më të varfër të botës arabe. E kjo strategji ka funksionuar për aq kohë sa në arkë ka apsur ende edhe pak para. Të paktën në dukje.
Koalicionet në luftën për pushtet në Jemen
Klanit houthi asnjë herë nuk i ka shkuar përshtat politika e presidentit. Që nga lufta civile në vitet 1960, shiitët e ndiejnë veten të margjinalizuar prej shumicës sunite – edhe për arsyen se Saleh për një kohë të gjatë ka qenë në alancë me vëllazërinë myslimane sunite. Që nga viti 2004 luftëtarët houthi nga veriu luftojnë kundër trupave të qeverisë qendrore. Vazhdimisht ata kanë zhvilluar beteja vdekjeprurëse. Por dikur pati një armëpushim. Ndoshta, kështu mendojnë disa vëzhgues, kjo marrëveshje ka qenë asokohe një kalkulim taktik. Sot duket se Ali Abdullah Saleh dhe rebelët huthi kanë një interes të përbashkët: përmbysjen e qeverisë së Jemenit.
Kjo për faktin se pranvera arabe i dha fund edhe sundimit 33-vjeçar të Saleh. Në vitin 2012 shumica e fiseve hyri në aleancë me houthi-t dhe me disa pjesë të ushtrisë, me një sërë islamikësh sunitë dhe të rinj që protestonin kundër Saleh – kjo vetëm përkohësisht. Saleh humbi presidencën. Por ai mbeti në Jemen dhe ishte në gjendje t’i mbajë disa nga përkrahësit e tij në ushtri si dhe në mesin e fiseve. Që ai është ende i fuqishëm e dëshmon fakti, se partia e tij është pjesë e koalicionit qeveritar dhe se ai mundi ta zgjedhë ish-zëvendësin e tij Hadi si pasuesin e vet. Por Saleh nuk mjaftohet me kaq, ndonëse ai nuk e thotë këtë kaq qartë.
Apeli i pafuqishëm i bashkësisë ndërkombëtare
Ish-presidenti dëshironte të kthehej në pushtet – ose të paktën të ruante influencën e tij. Sepse presidenti Hadi përpiqetjqysh nga virti 2012 që ta spostonte Saleh – si nga qeveria, nga politika ashtu edhe nga ushtria. Edhe huthi-t duan ta forcojnë pushtetin e tyre. Tani ishte rasti i favorshëm, sepse qeveria qendrore në Jemen është dobësuar edhe më shumë se më parë. Edhe gjatë dekadave të fundit ishte e dyshimtë nëse ajo kishte kontrollin ndaj të gjitha zonave të thella të vendit, atje ku nuk ka rrugë e as shkolla apo spitale. Prej kohësh Jemeni konsiderohet si zona e strehimit të rrjetit terrorist të Al-Kaidas. Sipas të dhënave të veta qeveria qendrore u kundërvihet me këmbëngulje terroristëve – duke e bërë këtë me mbështejen financiare të SHBA-së. Në të vërtetë ndër të arrestuarit dhe të vrarët ka pasur edhe prej tyre, por pasur edhe kundërshtarë të regjimit ose jemenitë nga jugu, të cilët kërkojnë pavarësinë e tyre prej veriut. Kjo në fakt nuk e justifikon që t’u lihet tani dorë e lirë rebelëve huthi apo të plotësohet dëshira e Saleh për zgjedhje të reja. Ndaj kërkesa e Këshillit të Sigurimit të OKB-së për ta vendosur pushtetin në duart e presidentit Hadi tingëlloi tërësisht e pashpresë. Presidenti Hadi prej vitesh ndodhej në rrugën e një shteti të dështuar. E presidenti Hadi vështirë se do të mund ta ndryshonte këtë. (dw)