Kategoritë: Shëndeti

Shkencëtarët gjermanë zbulojnë shenjën paralajmëruese të formës më të rëndë të COVID-19

studimeStudiuesit kanë identifikuar qeliza të pazhvilluara të gjakut që mund të sinjalizojnë ndërlikimet e koagulimit tek të infektuarit me COVID-19. Rastet për të qenë potencialisht të rënda mund të zbulohen tani më herët.

Është ende e paqartë se pse shumë të infektuar nga COVID-19 kanë simptoma të lehta ose aspak simptoma, ndërkohë që të tjerë përjetojnë eksperienca të rënda ose humbin jetën. Tek pacientët me simptoma të rënda, mushkëritë shpesh inflamohen, dhe ndonjëherë preken gjithashtu veshkat e zemra. Gjaku shpesh mbingarkohet, gjë që mund të shkaktojë format e mpiksjes në mushkëri. Tashmë, një ekip i përbërë nga studiues të universiteteve dhe instituteve kërkimore në Gjermaninë Veriore dhe Perëndimore si dhe nga Holanda fqinje, kanë zbuluar një tregues kyç në gjakun e pacientëve të infektuar nga COVID-19, e dhënë e cila mund të jetë një shenjë e hershme paralajmëruese për rastet e rënda.

Në mostrat e gjakut, shkencëtarët e Fondacionit Kërkimor Gjerman “Precision Medicine in Chronic Inflammation Cluster of Excellence” gjetën qelizat pararendëse të trombociteve, të cilat mund të tregojnë probleme me mpiksjen e gjakut.

Si rregull, megakariocitet, të cilat kontribuojnë në prodhimin e trombociteve, gjenden në palcën e kockave. Kur megakariocitet përfundojnë në gjak, ato mund të shfaqin probleme të ngjashme me mpiksjen, sipas studimit. Kjo mund të tregojë se këto qeliza të pazhvilluara shkaktojnë probleme të rrezikshme të mpiksjes.

Studiuesit zbuluan gjithashtu një numër të madh të qelizave të kuqe të pazhvilluara të gjakut në mostrat, që në kushte tipike do të ishin zhvilluar në palcën e kockave. Këto qeliza të kuqe të gjakut janë përgjegjëse për shpërndarjen e oksigjenit përmes trupit. Një rritje e qelizave paraardhëse të qelizave të kuqe të gjakut tregon mungesën e oksigjenit, një reagim emergjent i njohur në rastet e sëmundjeve të rënda të mushkërive.

“Së bashku me të dhëna të tjera, siç janë vlerat klinike laboratorike dhe matjet e sinjalizuesve inflamatorë, ishim në gjendje të krijonim një lloj ‘gjurme gishti’, një nënshkrim, të funksionimit të ndryshuar të këtyre qelizave dhe gjurmimin e tyre me kalimin e kohës,” – tha mjekja Neha Mishra, e cila po bën kërkimet e saj post-doktorale në Institutin e Biologjisë Klinike Molekulare pranë universitetit të Kielit. Kjo ‘gjurmë gishti’ mund të përdoret për të zbuluar një rrjedhë potencialisht serioze të sëmundjes në një fazë të hershme, që nga ana tjetër do të thotë që kujdesi urgjent shëndetësor mund të personalizohet në përputhje me rrethanat.

Gjetjet u botuan në revistën shkencore “Imuniteti” nga një ekip ndërkombëtar kërkuesish nga universiteti Kiel, Qendra Mjekësore Universitare Schleswig-Holstein dhe universitete në Bon, Këln, Lübeck, Tübingen dhe Nijmegen. Qendra e Kërkimit “Borstel-Leibniz Lung Center”, Qendra Gjermane për Sëmundje Neurodegjenerative dhe Iniciativa OMICS Deutsche COVID-19 e Fondacionit Gjerman për Kërkime ishin gjithashtu të përfshira në kërkim.

dw

Florida përgatitet për shpërndarjen e vaksinës

VaccineNjë kompani e kujdesit shëndetësor në Florida thotë se është gati për shpërndarjen e një vaksine të koronavirusit, sapo ajo të vihet në dispozicion. Vaksinat kandidate të kompanisë Pfizer dhe Moderna janë në pritje të miratimit të qeverisë amerikane për përdorim emergjent.

Kompania Jackson e kujdesit shëndetësor që vepron në Qarkun Miami-Dade të Floridës, thotë se do të jetë një nga rrjetet e para që do të marrë vaksinën Pfizer, kur të miratohet nga Administrata e Ushqimit dhe e Barnave.

“Jackson është një sistem i madh shëndetësor në Qarkun Miami-Dade dhe kemi gjithashtu një spital. Ne u përzgjodhëm për shkak të numrit të rasteve me covid dhe se kemi aftësinë të shpërndajmë një numër të madh vaksinash për mjaft punonjës dhe më vonë për pacientët e komunitetit tonë,” thotë Venessa Goodnow, kryefarmaciste në sistemin shëndetësor Jackson Health.

Vaksina e firmës Pfizer përdor metodën e sinjalizuesit RNA për të aktivizuar sistemin imunitar kundër virusit dhe duhet të ruhet në temperaturën minus 70 gradë Celsius ose më ulët.

Personeli i kompanisë Jackson tregon me krenari sistemin e ftohjes që ata kanë tashmë gati për të ruajtur vaksinën.

“E presim vaksinën nga mesi i dhjetorit,” thotë kryefarmacistja e kompanisë Jackson Venessa Goodnow. “Jemi gati t’ua japim vaksinën punonjësve tanë për ata që zgjedhin të vaksinohen. Plani ynë është që së pari, vaksinën ta marrin punonjësit me rrezik të lartë dhe më pas të gjithë punonjësit që janë të interesuar”, thotë zonja Goodnow.

Qarku Miami-Dade është goditur veçanërisht rëndë nga COVID-19. Që nga e hëna qarku ka patur 230,000 infeksione, me gati 4,000 vdekje, sipas gazetës New York Times.

Pas tetë muajsh kufizime dhe mbyllje biznesesh për shkak të pandemisë, amerikanët janë në pritje të vaksinave të prodhuara nga kompanitë Pfizer dhe Moderna, të cilat janë në proces miratimi për përdorim emergjent.

“Të dhënat fillestare duken shumë premtuese, dy vaksinat e para që priten të dalin shfaqin mbi 90 përqind efikasitet. Me këtë aftësi vaksinimi, ne do të mund të mbrohemi nga Covidi dhe kjo do të na lejojë ta hedhim vështrimin përpara”, thotë zonja Goodnow.

Rezultatet përfundimtare të provave për vaksinën kandidate të firmës Pfizer treguan se ajo kishte një sukses prej 95% dhe pa efekte anësore serioze.

voa

Moderna kërkon miratimin e vaksinës nga autoritetet amerikane

ModernaKompania Moderna njoftoi të hënën se ka kërkuar autorizim emergjent në SHBA për vaksinën e saj kundër COVID-19, pasi rezultatet nga një studim në shkallë të gjerë treguan sukses prej 94.1% kundër sëmundjes, pa shqetësime serioze për efekte anësore.

Administrata amerikane për Ushqimin dhe Ilaçet tha se një komision këshillimor do të mblidhet për të diskutuar kërkesën më 17 dhjetor, duke e bërë vaksinën kandidate të Modernës kandidaten e dytë me sukses të lartë që do të merrte miratim nga autoritetet amerikane me premtimin për të filluar fazat e para të vaksinimit brenda vitit 2020.

Një vaksinë e krijuar nga kompanitë Pfizer Inc dhe BioNTech SE me efektivitet prej 95% në provat e gjera iu dërgua një javë më parë një komisioni ekspertësh pë të rishikuar rezultatet. Autoritetete federale amerikane do të vendosin për të dhënë apo jo miratim për përdorim emergjent, pasi komisioni i ekspertëve të japë opinionin e tij.

Moderna, e cila ka në plan të kërkojë miratim edhe nga autoritetet evropiane, njoftoi se suksesi i vaksinës së saj është dëshmuar në mosha, raca, gjini dhe etni të ndryshme dhe shtoi se është 100% e suksesshme në paandalimin e rasteve të rënda të sëmundjes që deri tani kanë shkaktuar afro 1.5 milionë të vdekur në shkallë globale.

“Besojmë se kemi një vaksinë shumë efektive. Tani kemi edhe të dhënat që e provojnë një gjë të tillë,” tha eksperti kryesor mjekësor i kompanisë Moderna, Tal Zaks. “Parashikojmë se do të luajmë një rol të madh në ndryshimin e kursit në këtë pandemi”.

Nga të 196 personat që u sëmurën nga COVID-19 ndër mbi 30,000 vullnetarë, 185 prej tyre kishin marrë placebo dhe 11 ishin injektuar me vaksinën kandidate. Moderna njoftoi 30 raste të rënda, të gjithë nga grupi që kishin marrë placebo.

Aksionet e kompanisë u rritën 3% në mbrëmje, pasi ishin rritur gjatë ditës 20%. Gjatë 2020, aksionet e kësaj kompanie janë ritur rreth 700%.

Përveç aplikimit për autorizim për përdorim emergjent, Moderna tha se do të kërkonte edhe autorizim me kusht nga Agjencia Evropiane e Mjekësisë dhe do të vazhdojë diskutimet me ente të ngjashme rregullatore.

Moderna tha se planifikon të ketë rreth 20 milionë doza të vaksinës së saj gati për transportim në SHBA brenda 2020, një sasi e mjaftueshme për të vaksinuar 10 milionë vetë.

Vaksinat e kompanive Moderna dhe Pfizer/BioNTech përdorin një teknologji të re të quajtur “korrieri sintetik RNA” ndërsa kompani të tjera si AstraZeneca, përdorin metoda të tjera tradicionale.

Kompania britanike AstraZeneca ka njoftuar një normë mesatare efektiviteti prej 70 për qind të vaksinës së saj dhe deri në 90 për qind për një nëngrup pjesëmarrësish në prova klinike, të cilët fillimisht morën një gjysmë doze, pasuar nga një dozë e plotë. Por disa shkencëtarë kanë shprehur dyshime në lidhje me qëndrueshmërinë e shifrave të efektivitetit prej 90 për qind për këtë grup të vogël pjesëmarrësish.

Rezultatet pozitive të disa vaksinave kanë ndezur shpresat për t’i dhënë fund një pandemie që ka goditur ekonominë botërore dhe ka shkaktuar mbi 1 milion e 400 mijë vdekje në të gjithë botën. Këto zhvillime vijnë ndërsa numri i infeksioneve të reja dhe shtrimet në spital me COVID-19 janë në nivele rekord në të gjithë Shtetet e Bashkuara.

Pas marrjes së autorizimit Moderna pret që vaksina e saj të transportohet në pika të caktuara të shpërndarjes në të gjithë Shtetet e Bashkuara. Shpërndarja e vaksinës së saj pritet të jetë më e lehtë se ajo e Pfizer-it sepse ndërsa duhet të ruhet në frigorifer, nuk kërkon temperatura ultra të ftohta të nevojshme në rastin e vaksinës së kompanisë Pfizer.

Rriten shpresat për shpërndarje të shpejtë globale të vaksinave

Vaccine September 9 2020FILE PHOTO: A test tube labelled with the word Vaccine is seen in front of AstraZeneca logo in this illustration taken, September 9, 2020.

Një vaksinë për Covid-19 e prodhuar nga Universiteti britanik i Oksfordit dhe firma farmaceutike AstraZeneca ka treguar rezultate të mira në provat e hershme klinike. Siç e shpjegon korrespondenti i Zërit të Amerikës, Henry Ridgwell, vaksina është e përshtatshme për shpërndarje të shpejtë në të gjithë globin.

Analizat paraprake të provave me 20 mijë vullnetarë në Britani dhe Brazil tregojnë se vaksina e koronavirusit e Universitetit të Oksfordit dhe kompanisë AstraZeneca është të paktën 70 për qind efektive pas marrjes së dy dozave. Vullnetarët u injektuan me doza të ndryshme, dhe tek ata që morën gjysmë dozë fillimisht, të pasuar nga një dozë e plotë,efektshmëria e vaksinës u rrit në 90 për qind. Asnjëri prej atyre që morën vaksinën nuk u sëmur rëndë nga Covid-19.

“Me të vërtetë është një moment i shkëlqyeshëm që tani kemi shumë vaksina. Nëse mund t’i shpërndajmë ato sa më shpejt që të jetë e mundur, ne do të kemi një ndikim të madh”, tha Andrew Pollard, drejtor i Grupit të Oksfordit për Vaksinat.

AstraZeneca planifikon të fillojë shpërndarjen e qindra miliona dozave deri në fund të vitit, në varësi të autorizimit të rregullatorëve. Mjekët thonë se disa veti të vaksinës e bëjnë atë të përshtatshme për shpërndarje globale.

“E para është kostoja. Pra, çmimi i kësaj vaksine do të jetë sa rreth një e pesta deri një e dhjeta e kostos që është raportuar se kërkohet nga Pfizer dhe Moderna, dy kandidatët e tjerë kryesorë të vaksinave”, tha Dr. Peter Drobac, ekspert i shëndetit global në Universitetin e Oksfordit.

AstraZeneca është zotuar se nuk do të përpiqet të nxjerrë fitime nga vaksina gjatë pandemisë.

“Në dhjetë vende tashmë vaksina është duke u prodhuar, përfshirë Indinë. Pra, ne shpresojmë që së shpejti të kemi në dispozicion një numër shumë të madh dozash. Dhe së treti, kjo vaksinë mund të ruhet në temperaturën normale të frigoriferit”, tha Dr. Peter Drobc.

Ndërsa vaksina kompanisë Pfizer duhet të ruhet në një temperaturë minus 70 gradë celsius.

Shumë sisteme shëndetësore në vendet në zhvillim kanë mungesa të pajisjeve ftohëse për të ruajtur ilaçet në temperatura shumë të ulta.

Deri më tani 188 vende kanë nënshkruar iniciativën COVAX, e cila bënë thirrje që vendet më të pasura të investojnë në zhvillimin e disa vaksinave dhe infrastrukturës së nevojshme për shpërndarjen e tyre në të gjithë globin.

“Qëllimi ideal do të ishte që secili prej vendeve që regjistrohen në iniciativën COVAX të marrë doza të mjaftueshme të vaksinës për 20 për qind të popullsisë së tyre deri në fund të vitit 2021. Tani kjo është një aspiratë, jo një garanci. Por kjo do të krijonte mundësinë që çdo vend të paktën të vaksinonte punonjësit më të rrezikuar”, tha Dr. Drobac.

Kandidatët kryesorë të vaksinave mund të marrin një autorizim emergjent nga rregullatorët në javët e ardhshme, duke rritur shpresat se bota është në prag të një arritje të madhe në luftën kundër pandemisë.

Ndërkohë, mjekët thonë se është jetike që njerëzit të respektojnë masat për frenimin e përhapjes së koronavirusit.

voa

Studiuesit: 90% efektshmëri me vaksinën e AstraZenecas/Univ. të Oksfordit

AstraZenecaShkencëtarët e kompanisë farmaceutike AstraZeneca dhe Universitetit të Oksfordit shprehen shumë entuziastë për vaksinën e tyre kandidate. Sipas studiuesve, vaksina e tyre ofron jo vetëm efektshmëri të lartë në parandalimin e sëmundjes, por gjithashtu prodhohet me kosto më të ulët dhe mund të transportohet më lehtë se vaksina konkurrente e kompanisë Pfizer:

Grupi i punës i Universitetit të Oksfordit dhe kompanisë AstraZeneca njoftoi të hënën se vaksina është jo vetëm e efektshme kundër përhapjes së infeksionit, por gjithashtu nuk ka pasoja anësore shqetësuese.

Faza e tretë e provave tregoi se vaksina është 90% e efektshme nëse bëhet me gjysmë doze fillimisht dhe pasohet me një injeksion të dytë me një dozë të plotë.

“Ajo që është interesante, në provat tona doli me një efektshmëri prej 70%, por kur i analizuam të dhënat më me kujdes pas administrimit të dy dozave të ndryshme me vaksinë, del se njëra metodë që përdor fillimisht një gjysmë doze, ka një efektshëri prej 90% përkundrejt efektshmërisë prej 62% nëse përdorim dy doza të plota. Metoda me gjysmë doze fillestare në fakt tolerohet edhe më mirë nga organizmi. Nga analiza duket se vaksina ka ndikim edhe tek të infektuarit që nuk shfaqin simptoma, pra ndikon tek transmetimi i virusit,” thotë Andrew Pollard, drejtor i grupit të punës për vaksinën në Universitetin e Oksfordit.

Vaksina e Universitetit të Oksfordit do të kishte efektshmëri edhe më të lartë nëse maten vetëm ritmet e suksesit për të parandaluar shtrimet në spital apo rastet e rënda të sëmundjes.

Hapi tjetër do të jetë rishikimi i të dhënave që kanë ofruar studiuesit dhe procesi i autorizimit:

“Pritet të jepet një lloj autorizimi për përdorim emergjent, gjë që nënkupton se ata që vaksinohen do të mbahen nën mbikqyrje të kujdesshme për një periudhë kohe, për të parë se mos ka efekte anësore,” thotë David Nabarro, zyrtar në Organizatën Botërore të Shëndetësisë.

Ndërkaq, grupi i punës në Universitetin e Oksfordit thotë se vaksina prodhohet me kosto më të ulët se vaksinat e tjera konkurrente.

“Qeveritë do ta blejnë vaksinën dhe do t’ua ofrojnë popullatave të tyre, por edhe Aleanca Globale për Vaksina do të marrë vaksina për t’ua ofruar vendeve me të ardhura të ulëta. Vaksina prodhohet me një kosto jo shumë të lartë,” thotë Sarah Gilbert, kryesuese e studimit për vaksinën në Universitetin e Oksfordit.

Sarah Gilbert, kryesuese e studimit për vaksinën në Universitetin e Oksfordit thotë se gjatë periudhës së pandemisë grupet që punuan për prodhimin e saj nuk do të sigurojnë fitime, gjë që do të mundësojë një çmim të ulët për vaksinën.

Sipas studiuesve, kompanitë prodhuese kanë tashmë gati sasi të mëdha për ta hedhur në përdorim të gjerë.

“Besojmë se kjo do të jetë vaksina më e lirë që do të hidhet në përdorim. Po ashtu kemi arritur diçka mjaft të rëndësishme, ritme të prodhimit jo prej milionash, apo dhjetëra milionash, por prej qindra milionash. Një nga kompanitë prodhuese ka aktualisht 100 milionë doza gati për përdorim dhe sasia do të vazhdojë të shtohet,” thotë Adrian Hill me Institutin Jenner të Universitetit të Oksfordit.

Studiuesi Andrew Pollard thotë se nuk e kanë ende të qartë nëse virusi do të shfaqë mutacione dhe mund të bëjë të domosdoshme vaksinimin çdo vit, duke shtuar se nevojiten studime të mëtejshme për kohëzgjatjen e efektit mbrojtës të vaksinës.

voa

SHBA, miratohet përdorimi në raste urgjente i ilaçit me antitrupa Regen-COV2

RegeneronAdministrata Amerikane e Ushqimit dhe Ilaçeve (FDA) lëshoi të shtunën autorizimin për përdorim urgjent të terapisë me antitrupa kundër COVID-19, të kompanisë farmaceutike Regeneron, i njëjti trajtim eksperimental që iu dha Presidentit Donald Trump dhe që ai tha se e ndihmoi të shërohej nga sëmundja.

FDA-ja tha se antitrupat monoklonalë, duhet të përdoren për trajtimin e pacientëve, fëmijë apo të rritur, me simptoma të buta e të moderuara të COVID-19-s, tek të cilët sëmundja është në rrezik të lartë për të përparuar në simptoma më të rënda. Kjo përfshin dhe trajtimin e personave që janë 65 vjeç e sipër apo ata me disa sëmundje kronike të caktuara.

Trajtimi është pjesë e një lloji barnash të njohura si antitrupa monoklonalë, që janë kopje të prodhura të antitrupave që prodhon trupi i njeriut për të luftuar infeksionet.

I ashtuquajturi “kokteji i antitrupash”, Regen-COV2, që përmban një antitrup të prodhuar nga kompania dhe një të dytë të marrë nga njerëzit e shëruar nga COVID-19, është prodhuar në mënyrë të tillë që të dy antitrupat të lidhen me proteinat e koronavirusit për ta parandaluar atë të hyjë në qelizat e shëndetshme të njeriut.

Kompania Regeneron tha të shtunën se provat klinike me pacientë jo të shtruar sugjerojnë se antitrupat monoklonalë si REGEN-COV2 japin rezultate më të mëdha kur jepen menjëherë pas diagnozës dhe tek ata pacientë të cilët sistemi imunitar i tyre ende nuk ka reaguar ndaj sëmundjes apo me ngarkesë të lartë virale.

Kompania tha se pret që deri në fund të këtij muaji të ketë doza të mjaftueshme për trajtimin me REGEN-COV2 të rreth 80 mijë pacientëve, ndërsa në javën e parë të janarit do të ketë doza për rreth 200 mijë pacientë të tjerë dhe për 300 mijë deri në fund të po atij muaji (janarit).

FDA-ja thotë se antitrupat nuk janë autorizuar t’u jepen pacientëve të shtruar në spital për shkak të koronavirusit ose që kërkojnë terapi me oksigjen për shkak të COVID-19.

voa

Ndërsa COVID-19 përhapet, njerëzit po lodhen

Covid 19Ky vit po shkon drejt fundit me një pandemi që preku më shumë se 47 milionë njerëz dhe u mori jetën më shumë se 1 milion të tjerëve, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Njerëzit po vuajnë nga ajo që po quhet si “lodhja pandemike”.

Kudo në botë, njerëzit janë të lodhur nga pandemia. Të lodhur nga mbajtja e maskave, të lodhur nga distancimi fizik.

Edhe punonjësit shëndetësorë janë lodhur.

“Jemi shumë të shqetësuar për shëndetin mendor të infermierëve”, thotë Howard Catton, nga Këshilli Ndërkombëtar i Infermierëve .

Infermierët dhe punonjës të tjerë shëndetësorë ballafaqohen me vdekjen kur të tjerët nuk munden.

“Është vështirë të shohësh dikë që të vdes para syve”, thotë Nancy Robert, terapiste e frymëmarrjes.

Punonjësit e shëndetësisë punojnë me orar të zgjatur që nga fillimi i pandemisë, kur njerëzit vlerësonin heroizmin e tyre.

Tani shpërtheu një valë tjetër.

Ndërsa pandemia vazhdon, njerëzit me vështirësi po ruajnë shprehitë e sigurisë.

Kjo sepse me kalimin e kohës, ndërsa mësohemi me rrezikun dhe niveli i stresit ulet, natyrshëm bie kujdesi. Por duhet të kujtojmë se ndërsa ne ulim masat e sigurisë, COVID-19 nuk pushon, por vazhdon infektimin e njerëzve…në dyqane e protesta. Virusit nuk i intereson kauza ose bindjet politike.

Organizata Botërore e Shëndetësisë kërkon nga udhëheqësit botërorë të kuptojnë vështirësitë me të cilat njerëzit po përballen.

Dr. Ngozi Ezika është mjeke e njohur në shtetin Illinoi.

“E kuptoj veljen e të gjithëve nga pandemia. Njerëzit janë lodhur duke mos takuar familjarët e tyre. Ka ndryshuar mënyra si punojmë dhe si argëtohemi. Realiteti i ashpër është se sakrificat që bëjmë dhe që vazhdojmë t’i bëjmë nuk kanë një datë të skadimit”, thotë Dr. Ngozi Ezika.

Edhe kur një vaksinë është afër miratimit, ekspertët thonë se mënyra e vetme për të luftuar lodhjen është qëndrueshmëria.

“Unë e quaj gatishmëri, për të bërë gjëra të pakëndshme për gjërat që i vlerësojmë. Kështu mbrojmë veten dhe ata që i duam”, thotë Scott Bea.

Ekspertët sugjerojnë që larjen e duarve ta bëjmë shprehi.

Njerëzit mund të shmangin rrezikun edhe duke bërë gjëra që i bëjnë të ndjehen mirë.

“Gjetja e një maske të re, diçka që të gëzon, si një aktivitet që ruan distancën fizike. Gjetja e një aktiviteti të ri është gjallërim i trurit dhe një mënyrë e tejkalimi të plogështisë“, thotë psikologu Scott Bea.

Ekspertët thonë se nëse njerëzve u kërkohet të jenë pjesë e zgjidhjes, bashkëpunimi do të rritet. Kjo mënyrë pati sukses me pandemi tjera, thonë ata, prandaj mund të funksionojë duke i dhënë fund pandemisë.

voa

Vaksina me një dozë e kompanisë J&J mund të jetë gati në fillim të 2021

VaksinaEnde nuk dihet efikasiteti i vaksinës eksperimentale të kompanisë farmaceutike “Johnson & Johnson’s”. Por, shkencëtari kryesor i kompanisë tha se së shpejti pritet të bëhen gati të dhënat mbi efikasitetin dhe sigurinë e sajNdryshe nga kompanitë rivale si Moderna dhe Pfizer që po punojnë për vaksina me dy dozavaksina e kësaj kompanie është me një dozë të vetmeelement i rëndësishëm  mundëson reagimin e shpejtë kundër pandemisë.

Shkencëtari kryesor i kompanisë farmaceutike Johnson & Johnson’s njoftoi se po ata po rekrutojnë mbi 1 mijë njerëz në ditë për fazën e fundit të testimit të vaksinës.

Doktor Paul Stoffels tha se të dhënat e nevojshme për të marrë miratimin e vaksinës pritet të jenë gati në fillim të vitit tjetër.

“Nga fundi i vitit ne do të kemi në studim 60 mijë njerëztë kontrolluar për efekte anësoreTë dhënat mbi efikasitetin e saj duhet të jenë gati në javët dhe muajt e parë të janarit ose shkurtit, tha Dr. Stoffelsshkencëtari kryesor i kompanisë Johnson & Johnson’s.

Faza e tretë e provave klinike të vaksinës që jepet me një dozë të vetme filloi nga fundi i shtatoritKompamia ndërpreu provat në tetor pasi një nga pacientët shfaqi efekte të rrezikshme anësoreEksperimenti vazhdoi pasi mori dritën e gjelbër nga një komision i pavarur i sigurisë.

Johnson & Johnson’s ngeli prapa kompanive rivale në garën për zbulimin e një vaksine të sigurt dhe efektive kundër virusit që ka vrarë mbi 1.3 milion njerëz dhe ka shkatërruar ekonomitë në mbarë botën.

Kompania rivale Moderna njoftoi të hënën se vaksina e saj eksperimentale është 94.5 për qind e efektshme në parandalimin e COVID-19ngjashëm me të dhënat e publikuara javën që shkoi nga kompania tjetër Pfizer.

Të dy kompanitë, Pfizer dhe Modernapo përdorin një teknologji të re  shfrytëzon acidin ribonukleik.

Ndryshe nga to, vaksina e Johnson & Johnson’s përdor një virus të gripit të zakonshëm të njohur si “adenovirus” për futjen e proteinave të koronavirusit në qelizat e trupit duke shkaktuar forcimin e sistemit imunitar.

Vaksina e Johnson & Johnson’s ka vetëm një dozë, ndërsa vaksinat nga kompanitë Moderna dhe Pfizer dhe një tjetër që është ende në zhvillim nga kompania AstraZeneca, janë të ndara në dy doza.

Në një pandemi, një dozë e vetme është shumë e rëndësishme, sepse vaksinat me teknologji të re  shfrytëzojnë acidin ribonukleik nuk janë aktive në dozën e parë për shkak  nivelit të ulët të antitrupaveNe po punojmë për një vaksinë që e fillon efektin pas dy javësh”, thotë zoti Stoffels.

Zoti Stoffels thekson se shpërndarja e vaksinave me dy doza është sfiduese  veçanti  vendet  kanë mungesë organizimi  sistemin e kujdesit shëndetësorPrandaj vaksina me një dozë lehtëson procesin sidomos në zonat e thella rurale.

voa

Shkencëtarët ‘të shtangur’ nga reagimi negativ gjatë pandemisë

reagimi kunder covid19Pandemia COVID-19 ka qenë veçanërisht sfiduese për shkencëtarët që përpiqen të ndalojnë pandeminë globale duke u ndeshur në të njëjtën kohë me dyshimet e njerëzve në lidhje me shkencën dhe pikëpyetjet rreth synimeve të shkencëtarëve.

“Është shumë dëshpëruese, shumë e mërzitëshme dhe zhgënjyese… kolegët tanë, po poshtërohen”, thotë Dr. Barun Mathema, ndihmës profesor i epidemiologjisë në Universitetin Kolumbia në Nju Jork.

Zoti Mathema thotë se shkencëtarët kanë ofruar ndihmën e tyre në luftën kundër COVID-19, duke shtuar oraret e tyre tashmë të ngarkuara, ndërkohë që janë duke u sulmuar.

“Ajo që ka qenë më tronditëse është fakti se disa nga kritikat kanë patur të bëjnë me integritetin tonë,” shton ai. “Disa mendojnë se ka një motiv tjetër prapa gjetjeve tona.”

“Do të thosha se është e turpshme të mendosh se përveç shkencës, ka diçka tjetër që drejton politikën për secilën palë,” thotë Dr. Aaron Glatt, zëdhënës për Shoqatën e Sëmundjeve Infektive të Amerikës. “Pavarësisht nëse je demokrat apo republikan … është shkenca ajo që duhet të drejtojë vendimet dhe politikat shkencore”.

Sipas universitetit Johns Hopkins më shumë se 247,000 njerëz në Shtetet e Bashkuara kanë vdekur nga koronavirusi dhe 11.2 milionë janë infektuar – shifër më e lartë nga çdo vend tjetër.

“Jam befasuar me pjesën më të madhe të përgjigjes ndaj COVID-19, që është bërë duke sulmuar shkencën dhe duke mos parë të dhënat”, thotë Dr. Boris Lushniak, dekan i fakultetit të shëndetit publik në Universitetin e Merilendit.

Ekspertët paralajmërojnë për një rritje të infeksioneve me COVID-19 gjatë sezonit të dimrit. Zakonisht ata që kritikojnë shkencëtarët në betejë kundër COVID-19 nuk janë ekspertë.

“Besueshmëria e mendimit tënd shkencor sulmohet nga njerëz që nuk kanë një status objektiv për të të sulmuar sepse nuk janë ekspertë të kualifikuar”, thotë Aaron Glatt, profesor dhe shef i sëmundjeve infektive në spitalin Sinai South Nassau në Nju Jork.

Pjesë e problemit, siç e shikon ai, është se mediat sociale u japi fuqi zërave të njerëzve që nuk janë të kualifikuar për të pasur një mendim të drejtë mbi çështjet shkencore.

“Më bën të ndihem keq sepse unë nuk mbaj asnjë anë në këtë çështje. Unë nuk jam pro apo kundër COVID-it. Nuk jam pro apo kundër ndonjë lloj trajtimi”, thotë Aaron Glatt. “Unë dua të vlerësoj trajtimet dhe të arrij në një përfundim shkencor nëse ato janë të efektshme ose jo. Vetëm personat me përvojë dhe ekspertët mjekësorë kanë të drejtë të japim mendim”.

Në vend që të shihet si një çështje shëndetësore, mbajtja e maskave për të ngadalësuar përhapjen e COVID-19 është politizuar. Disa amerikanë zgjedhin të mos mbajnë maskë si për të bërë një deklaratë politike – një zhvillim ky që ka zhgënjyer komunitetin shkencor.
“Shtetet e Bashkuara do të kishin një përgjigje shumë ndryshe nëse përballë tyre do të kishin 25 bombardues”, thotë zoti Mathema. “Nuk do të kishte rëndësi përkatësia politike, të gjithë do të ishin bashkuar, dhe kjo është ajo që duhet. Ndarja nuk është ajo që nevojitet në kohë lufte dhe një pandemi është shumë e ngjashme me luftën”.

Zoti Mathema thotë se shkencëtarët kanë nxjerrë mësime rreth dhënies së mesazheve dhe nevojës për të shpjeguar konceptet shkencore në një mënyrë që njerëzit e zakonshëm të mund t’i kuptojnë lehtë.

“Ne të gjithë duhet të mësojmë si të komunikojmë disa koncepte bazë të shkencës dhe shëndetit”, thotë ai. “Komunikimi është sigurisht diçka që nuk e kemi bërë gjithmonë si duhet dhe natyrisht nuk ka qenë me qëllime të këqija. Unë mendoj se ky është një mësim i madh… që, kur mesazhi nuk jepet si duhet, mund të shkaktojë edhe një farë mosbesimi”.

Një nga pasojat e paqëllimshme të pandemisë COVID-19 mund të jetë që publiku të ketë një kuptim më të mirë të shkencës dhe kufizimeve të saj.

“Shpresoj që njerëzit besojnë tani më shumë tek shkenca, që shumë nga vendim-marrjet të bazohen në informacione dhe të dhëna dhe që të jemi të gatshëm të pranojmë gabimet” thotë zoti Lushniak. ‘Ju thamë fillimisht mos vini maska por rezultoi që ato duhet të vihen.’ Në këtë mënyrë … ndoshta karakteri dhe bukuria e shkencës me gjithë kufizimet e saj, do të kuptohen më mirë nga njerëzit”.

voa

Diabetikët më të rrezikuar për simptoma të rënda të COVID-it

diabetikNjë grup shkencëtarësh ndërkombëtarë që studiojnë diabetin thotë se pandemia COVID-19 ka nxjerrë në pah se sa më të rrezikuar janë njerëzit me këtë sëmundje ndaj virusit. Në një raport të këtij grupi të publikuar me rastin e ditës botërore për diabetin (14 nëntor), thuhet se diabetikët kanë dy herë më shumë gjasa të përjetojnë simptoma të rënda, ose vdekje nga COVID-19.

Dietat në mbarë botën mund të ndryshojnë, por në një numër vendesh në rritje mbipesha, keq-ushqyerja dhe ndryshimi i stilit të jetesës po çojnë në rritjen e numrit të njerëzve me diabet.

Sipas një studimi të ri, pjesa dërrmuese janë me diabet të tipit 2, i cili rezulton nga përdorimi joefikas i insulinës në trup.

Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se ky lloj diabeti është kryesisht rezultat i mbipeshës dhe pasivitetit fizik.

Sipas studimit 463 milionë njerëz në botë kanë diabet. Tetëdhjetë përqind e tyre janë nga vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme.

Studimi thotë se vitin e kaluar 4.2 milionë njerëz vdiqën si rezultat i gjendjes dhe komplikimeve që vijnë nga sëmundja.

Tani shkencëtarët thonë se ekziston një lidhje e qartë midis sëmundjes dhe COVID-19.

Autorja e studimit, Juliana Chan thotë se rritja e rrezikut të COVID-19 për diabetikët është e qartë.

“Nëse marrim si shembull Britaninë, pesë për qind e njerëzve kanë diabet. Por mes atyre që vdesin nga COVID, një e treta janë diabetikë. Pra niveli i komplikacioneve është i lidhur ngushtë me sëmundjen” thotë Juliana Chan, drejtore e Institutit të Hong Kongut për Diabetin dhe Mbipeshën.

Bashkautori i studimit është profesori Rury Holman nga Universiti i Oksfordit.

“Një nga zbulimet kryesore të studimit ishte se mes faktorëve të tjerë të rrezikut për COVID-in është niveli i lartë i glukozës në gjak, që gjithashtu e përkeqëson situatën. Nëse do të përmirësonim nivelet e glukozës, mund të zvogëlojmë rrezikun për njerëzit me diabet që preken nga COVID-i”.

Studiuesit Chan dhe Holman janë mes 44 specialistëve të diabetit që kanë krijuar udhëzues për kujdesin ndaj sëmundjes.

“Ka kaq shumë prova që tregojnë se nëse mund të zvogëlojmë faktorët e rrezikut tek këta individë, duke ulur presionin e gjakut, glukozën, kolesterolin, përdorimin e ilaçeve thelbësore dhe gjithashtu duke siguruar që kemi sistemin e duhur për të edukuar këta individë dhe për të siguruar që ata kanë kujdes të vazhdueshëm, komplikimet shkatërruese të diabetit siç janë sëmundja e zemrës, goditja në tru, dështimi i veshkave dhe në një farë mase kanceri mund të ulen me më shumë se 20 deri në 60 për qind, “thotë zonja Chan.

Sipas studimit ndërsa vendet ulin nivelin e varfërisë, zakonet e të ngrënit dhe mënyra e jetesës mund të ndryshojnë duke rritur kështu rrezikun e diabetit.

Por vendet në zhvillim shpesh nuk kanë shërbime shëndetësore për të adresuar këto rreziqe.

Raportet e fundit kanë treguar se grupet e pakicave etnike dhe ato me ngjyrë kanë më shumë të ngjarë të preken nga COVID-19 sepse diabeti është një komplikacion shëndetësor ekzistues.

“Qartësisht, është një problem biologjik. Këta njerëz kanë një difekt biologjik pasi nuk mund të përballojnë glukozën me efektshmëri, dhe kjo prirje shfaqet qartë në zonat më të urbanizuara”, thotë zonja Chan.

Raporti thotë se udhëzimet e identifikuara nga specialistët janë të efektshme për të përballuar koston nëse merren parasysh triliona dollarët e shpenzuar për komplikacionet që vijnë nga diabeti.

voa