Kategoritë: Shkenca

Transformimi dixhital i muzeumit “Adler Planetarium”

Muzeu “Adler Planetarium” në ÇikagoSonda robotike “Perseverance” e NASA-s po e fillon misionin e saj në sipërfaen marsiane pas uljes së sukseshme disa ditë më parë në planetin e kuq. Korrespondenti i Zërit të Amerikës e ndoqi momentin historik nga muzeu “Adler Planetarium” në Çikago që i është kushtuar tërësisht studimit të astronomisë dhe astrofizikës.

Festimi i uljes së një sonde të NASA-s në Mars është një arritje që zakonisht tërheq shumë njerëz në muzeumin “Adler Planetarium” në Çikago. Po jo kësaj here. Michelle Nichols është drejtoreshë e muzeumit për marrëdhëniet me publikun.

“Jemi mbyllur që nga marsi i kaluar si rezultat i pandemisë. Po të kishte qënë i hapur për publikun, do ta kishim ndjekur nga këtu momentin historik.”

Ndërsa teatri i muzeumit nuk ishte plot me njerëz, emocionet ishin të mëdha. Pavarësisht mungesës së publikut, një imazh gjigand i sondës robotike tërhoqi shumë ndjekës në internet.

“Po përdorim aftësi krijuese për të sjellë publikun virtualisht në muzeum me synimin që të ofrojmë të njëjtën eksperiencë”, thotë Michelle Nichols me muzeumin “Adler Planetarium”.

Gjatë prezantimit virtual, punonjësit e muzeumit iu përgjigjën pyetjeve lidhur me misionin në Mars dhe rëndësinë. Andrew Johnston është Nënpresident i muzeumit “Adler Planetarium” në Çikago.

“Shpresoj që njerëzit ta kuptojnë rëndësinë e fenomenit mahnitës e dramatik të eksplorimit.”

12-vjeçarja Keira Smail, prindërit e së cilës punojnë në muzeum, ndoqi nga shtëpia prenzatimin e drejtpërdrejtë në Youtube të arritjeve të fundit të NASA-s.
‘Nuk besoj se do ta kishim parë nga shkolla, por për shkak të pandemisë, e ndoqa nga shtëpia.”

Smail, e cila nuk ka qënë në klasë që nga marsi i kaluar, e shikon komunikimin dixhital të muzeumit si një mënyrë të re për të tërhequr një audiencë më të gjerë.

“Shumë njerëz nga mbarë bota që nuk mund të shkojnë në muzeum tani mund ta vizitojnë atë virtualisht, pa patur nevojë të udhëtojnë.”

Mungesa e një audience të pranishme fizikisht nuk e zvogëloi dramacitetin e pritjes së zbarkimit në Mars, në misionin për kërkimin e shenjave të jetës, çfarë mund të riformojë përceptimin e njeriut për kozmosin.

“Është pothuajse sikur të jesh aty. Kamerat e montuara në sondë do të filmojnë ndërsa roboti lëviz në sipërfaqe. Një dron po ashtu do të filmojë nga lartësia. Është pothuajse sikur ta imagjinosh veten që ecën atje. Për këtë arsye njerëzit janë të frymëzuar të mësojnë për programe të tilla, për Marsin dhe të vizitojnë muzeumin Adler”, thotë Andrew Johnston me muzeumin “Adler Planetarium” në Çikago.

Misioni në Mars vjen ndërsa NASA po përgatitet për rikthimin në hënë, mes një mori misionesh të tjera që zonja Nichols thotë se mund të ndiqen nga muzeumi Adler.

“Anije hapsinore pa njerëz do të udhëtojnë drejt Hënës nga fundi i vitit. Kemi lëshimin e teleskopit hapësinor James Webb. Një shans tjetër për të tërhequr më shumë vizitorë virtualë. Do të kemi eklipse diellore në 2023 dhe 2024. Pra horizontet po zgjerohen. Shpresoj që në të ardhmen të bëhet e mundur vizita individuale në muze”, thotë zonja Michelle Nichols.

Ndërkohë, thotë ajo, muzeu do të ndjekë nga afër arritjet e sondës robotike në planetin Mars, mision i cili do të zgjasë disa vite.

voa

Sonda e NASA-s ulet në planetin Mars

Sonda ne MarsQindra komponentë duhet të funksionojnë në mënyrë perfekte që sonda e NASA-s “Perseverance” të ulet me sukses në Mars

Hyrja e sondës “Perseverance” në atmosferën Marsiane filloi në 3:55 pasdite dhe kaloi me sukses një proces shtatë minutash që shkencëtarët thanë se ishte i suksesshëm. Gjatë uljes, NASA nuk kishte aftësi të kontrollonte sondën, por shkencëtarët ishin ne kontakt me pas uljes dhe morën imazhin e parë nga sonda.

Pjesë e procesit të komplikuar të uljes ishin parashutat, zbritja me shtytje motorike dhe një “vinç qiellor”, i cili e uli sondën në sipërfaqen e Marsit duke përdorur kabllo.

“Unë mund t’ju them se ‘Perseverance’ po funksionon në mënyrë perfekte tani dhe se të gjitha sistemet janë gati për uljen”, tha para uljes Jennifer Trosper, zëvendës menaxhere e projektit të NASA-s për këtë mision, gjatë një konference për shtyp të martën.

‘Perseverance’ zbriti në Kraterin Jezero, i cili besohet të jetë një shtrat i lashtë liqeni. Atje, do të kërkojë shenja të jetës së lashtë.

Terreni rreth vendit të uljes është shkëmbor, duke e bërë uljen të vështirë, por NASA tha se sonda është e përgatitur për këtë sfidë.

“Kur shkencëtarët hedhin një vështrim në vendndodhje si Krateri Jezero, ata shohin shenja premtuese, apo jo?”, tha Al Chen, i cili është përgjegjës i ekipit të hyrjes, zbritjes dhe uljes në Laboratorin “Jet Propulsion” të NASA-s në Pasadena, Kaliforni, sipas agjensisë së lajmeve The Associated Press. “Kur shikoj Jezeron, shoh rrezik. Ka rrezik kudo”.

NASA ka ulur me sukses tetë nga nëntë sondat në Mars.

Sonda ‘Perseverance’ është e ngjashme në dukje me eksploratorët e tjerë të Marsit, por ajo mbart një helikopter dron, të quajtur “Ingenuity”, i cili do të testojë nëse është i mundur fluturimi me shtytje motorike në Mars.

Vetëm Shtetet e Bashkuara kanë ulur sonda me sukses në Mars

Njerëzimi ka dërguar në planetin Mars anije hapësinore që nga vitet 1960-të, disa të suksesshme e disa jo. Vetëm tetë mjete hapësinore janë ulur në Mars, të gjitha nga Shtetet e Bashkuara.

Në fillim të vitit 2004, dy mjete robotike të vogla të quajtura rovers zbarkuan në anët e kundërta të planetit të kuq, në një mision që do të zgjaste 90 sol, ditë marsiane që janë 39 minuta më të gjata se ditët në Tokë.

Njëra makinë robotike, Opportunity, mbijetoi tetë vite më shumë se binjaku Spirit. Deri në momentin që ndali komunikimin me Tokën në qershor të vitit 2018, Opportunity përshkoi 45 kilometra duke funksionuar më gjatë se çdo mjet zbarkues në historinë e eksplorimit të hapësirës.

Një nga arritjet më të mëdha të eksploruesve robotikë ishte gjetja e provave se, Marsi në të kaluarën kishte ujë të rrjedhshëm në sipërfaqen e tij dhe mund të kishte patur kushtet që mbështesin jetën e mikrobeve.

Sonda “Mars Reconnaissance Orbiter” e cila arriti në vitin 2006 kishte për synim vëzhgimin e atmosferës marsiane dhe të studionte vende për zbarkime në të ardhmen.

Në korrik të vitit 2008 roboti Phoenix i NASA-s testoi ujin marsian për herë të parë. Në shtator të vitit 2018, hulumtuesit thanë se instrumentet e sondës vërtetonin fuqishëm teorinë e vjetër se çdo verë, nëpër shpatet e Marsit rrjedh ujë i kripur i lëngshëm.

Duke shkrirë dheun e acartë në laboratorin robotik në sipërfaqen e Marsit, hulumtuesit konfirmuan praninë e ujit të ngrirë poshtë shtresës së ngrirë, që njihet si permafrost.

NASA uli me sukses në planetin e kuq mjetin robotik Curiosity në gusht të vitit 2012. Qëllimi kryesor i misionit prej 2.5 miliardë dollarësh ishte të studiohej nëse dikur në Mars ka patur mikrobe ose nëse ende ai është i favorshëm për jetën. Instrumentet gjurmojnë vetëm për përbërje organike

Mbi 3 metra i gjatë dhe afro 3 metra i gjerë roveri Curiosity është një laborator i lëvizshëm me energji bërthamore me dhjetë instrumente shkencore që ka studiuar përbërjen e gurëve dhe dheut marsian.

Vetëm NASA ka arritur në mënyrë të përsëritur të ulë disa automjete robotike në planetin Mars. Në tetor të vitit 2016 Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) dështoi të zbarkonte pajisjen e saj Schiaparelli në sipërfaqen marsiane. ESA tha se pajisja e saj u dëmtua në atmosferën e ashpër marsiane gjatë 50 sekondave të fundit të zbritjes.

Në qershor të vitit 2018, shkencëtarët njoftuan se roveri Curiosity kishte gjetur ndoshta blloqe të ndërtimit të jetës në një shtrat të lashtë të një liqeni marsian. Molekulat organike të ruajtura në shkëmbinjtë 3.5 miliardë vite të lashtë në Kraterin Gale sugjeronin se kushtet në atë kohë mund të kishin qënë të favorshme për jetën.

Një muaj më vonë, hulumtuesit italianë njoftuan se kishin zbuluar një liqen të madh me ujë të kripur të fshehur thellë poshtë sipërfaqes së Marsit, duke rritur mundësinë e gjetjes së jetës në planetin e kuq.

Mjeti robotik InSight, i lëshuar nga NASA në prill të vitit 2019 dhe i ulur në planetin e kuq nëntorin e shkuar, zbuloi një gjëmim të butë në Mars, që besohet të jetë termeti i parë i dokumentuar në këtë planet ndonjëherë.

voa

NASA në kërkim të dëshmive për jetë antike në Mars

MarsAgjencia hapësinore amerikane NASA po dërgon sondën Perserverance drejt shtratit të një liqeni antik në Mars, ku shpreson në gjetjen e provave për jetë në të kaluarën e planetit. “Krateri Jezero”, është terreni që u zgjodh mes 60 pikave të mundshme të uljes në Planetin e Kuq.

NASA pritet të kryejë me sukses uljen e nëntë në Mars.

“Perservereance” pritet të mbërrijë në planetin e kuq të enjten, sonda më e madhe dhe më e avancuara e agjencisë hapësinore amerikane.

Makineria përdor teknologjinë e fundit të uljes si dhe është e pajisur me kamera dhe mikrofonë për marrjen e pamjeve dhe tingujve në Mars.

“Perserverance” synon ulje në Kraterin Jezero, një terren i vështirë dhe i pagjurmuar gurësh, shkëmbinjsh dhe kodrash me rërë e ku mund të ekzistojnë prova jete në atë që para më shumë se tre miliardë vitesh ishte një liqen.

“Jezero është një krater me diameter prej 45 kilometrash që dikur ishte një liqen me qindra metra thellësi. Terreni ndodhet në vendin ku takoheshin uji që rridhte nga një lum dhe uji i liqenit. Ky është vendi ku mikroorganizmat kanë rënë në fund të liqenit. Është një vend i mrekullueshëm për jetën e mikrobeve dhe një vend i mrekullueshëm për grumbullimin e provave për ekzistencën e jetës”, shpjegon shkencëtari i projektit Kenneth Farley.

Krateri Jezero është plot me gurë, shkëmbinj, kodra rëre dhe gropa, të cilat edhe mund t’i japin fund misionit të sondës “Preserverance”.

Por është një rrezik që ia vlen, thonë shkencëtarët që zgjodhën këtë terren prej 60 pikave tjera të uljes.

“Mund të themi se është i pasur me minerale argjili, karboni dhe silici. Këto minerale janë tregues për ujëra neutral e deri tek ato alkaline që janë të mira për jetë, ndërsa karboni dhe sicili janë gjithashtu minerale që bartin mikroorganizma dhe fosile për kohë të gjatë. Pra është vend i shkëlqyeshëm për gjurmimin e shenjave të jetës në Mars”, thekson shkencëtarja Bethany Ehlmann.

Shkencëtarët duan të dinë se si ishte jeta në Mars para miliarda vitesh kur kishte lumenj, liqene dhe oqeane që mundësonin jetën e organizmave të thjeshtë dhe të vegjël.

“Para rreth 3 miliardë e gjysmë vitesh planeti ishte ndryshe. Kishte rrjedhje të ujit në sipërfaqe, tregues se ishte më i ngrohtë dhe se kishte lagështi. Po kërkojmë prova jete në atë periudhë. Gjithashtu duam të kuptojmë se si është e mundur që Marsi kishte sipërfaqe ujore”, thotë shkencëtari Farley.

ShBA është vendi i vetëm që ka dërguar me sukses sonda në Mars, me tetë misione të suksesshme, duke filluar nga viti 1987.

Për momentin në planetin e kuq ndodhen dy sonda të NASA-s, “InSight” dhe “Curiosity”.

voa

Radiot dixhitale fuqizojnë komunikimin global

Radiot dixhitaleShumë transmetues po përdorin një larmi platformash të radiove dixhitale për transmetime me cilësi të lartë në distanca të largëta. Mike O’Sullivan njofton se si një format transmetimi ka filluar të luajë rol të rëndësishëm në komunikimet globale.

Më shumë se 2.5 milionë makina në Indi janë të pajisura me antena të radios dixhitale Mondiale dhe transmetuesi kombëtar i Indisë po zgjeron programet dixhitale në valë të mesme dhe të shkurtëra që mund të ndiqen në të gjithë globin.

Një transmetim nga India u dëgjua në Brazil.

Platforma për radiot dixhitale Mondiale, ose DRM mund të përdoret në valë të gjata ose frekuenca më të larta VHF të përdorura nga transmetuesit FM.

Kjo mundëson transmetimin me cilësi të lartë dhe shumë programe njëkohësisht.

” Tani janë tre kanale në vend të vetëm njërit, pra ka mundësi për të transmetuar tre programe njëkohësisht, ose për transmetime në tre stacione”, thotë Ruxandra Obreja, kryetare e kompanisë Radio Digital Mondiale (DRM).

Rrjeti britanik BBC, Agjencia Amerikane për Median Globale dhe agjenci të tjera transmetimi po e testojnë ose kanë filluar ta përdorin këtë platformë.

Kina tani është bërë transmetuesi më i madh në botë i programeve me valë të shkurtra në formatin DRM.

Shtetet e Bashkuara kanë bërë teste përmes transmetimeve të Radio Marti-t në Kubë.

Një test i vitit 2009 nga Zëri i Amerikës u dëgjua në Austri.

Transmetimi u bë në valë të shkurtëra, me më pak ndërprerje që zakonisht i shoqëron programet në valët e shkurtëra të teknologjisë së vjetër.

Një ish-zyrtar i Zërit të Amerikës thotë se DRM ofron më shumë se sa thjesht mundësinë e transmetimit të programeve radiofonike.

“Ato janë të dhëna dixhitale, pavarësisht nëse bëhet fjalë për audio, skedarë apo imazhe”, thotë ai.

Stacioni fetar Trans World Radio transmeton mësime biblike përmes platformës DRM në Indi, Kinë dhe Japoni.

“Pra, kur bëhet fjalë për komunikimin, veçanërisht në zonat ku nuk kemi qasje në internet, kjo është mënyra më e mirë”, thotë George Ross nga Trans World Radio.

DRM ka avantazhe më të mëdha ndaj platformave të tjera dixhitale sepse për përdorimin e saj nevojitet më pak energji, ajo ka shtrirje më të gjërë përmes valëve të shkurtëra dhe aftësi më të mëdha të përpunimit të të dhënave.

Megjithatë ajo ka sfidat e saj. Përmirësimet e transmetuesve janë të shtrenjta dhe nuk ka ende një treg të madh të pajisjeve që mund të kapin sinjalin DRM. Ato kushtojnë më shumë sesa pajisjet e ngjashme analoge. Por çmimet po bien, dhe transmetuesit përdorin më pak energji elektrike, kanë shtrirje më të gjërë se transmetuesit analogë, dhe mund të arrijnë në distanca të largëta. Transmetuesi kombëtar i Brazilit po teston platformën DRM për komunitetet e izoluara të Amazonës, ndërsa një organizatë bamirësie private po teston një sistem më të thjeshtë të dhënash që lidh telefonat celularë përmes pajisjeve që funksionojnë me teknologji të valëve të shkurtra duke përdorur kodimin dixhital, jo platoformën DRM, por një përdorim të ngjashëm modern të teknologjisë së vjetër.

“Njerëzit thonë se radioja është platforma e së kaluarës dhe ne po shohim drejt së ardhmes. Por, e ardhmja është, si zakonisht, shumë e komplikuar, dhe ky është një kombinim platformash. Nuk mendoj se televizioni e ka eliminuar radion. Nuk mendoj se interneti e ka eliminuar televizionin”, thotë Ruxandra Obreja, kryetare e kompanisë Radio Digital Mondiale.

DRM, shton ajo, është pjesë e asaj të ardhmeje.

voa

Sonda kineze hyn në orbitën marsiane

Tianwen-1Media shtetërore kineze njoftoi të mërkurën se një anije hapësinore e njohur si “Tianwen-1” ka hyrë me sukses në orbitën e planetit Mars, hapi i parë i një misioni ambicioz që përfshin uljen e një mjeti robotik në sipërfaqen marsiane.

Përmes një deklarate, Administrata Kombëtare e Hapësirës së Kinës tha se anija kozmike përdori manovra për të ulur shpejtësinë në masën e duhur që të futej në orbitën e planetit dhe gravitetin e tij, duke shënuar herën e parë që ai shtet arrin pranë planetit të kuq.

Kina thotë se anija e saj kozmike do të përpiqet që në maj ose qershor të ulë në sipërfaqen marsiane një kapsulë që mban një rover me peshë 240 kilogramë. Ulja është planifikuar në një fushë masive në hemisferën veriore të planetit që njihet me emrin “Utopia Planitia”. Nëse gjërat shkojnë sipas planifikimeve, roveri do të kryejë një mision 90-ditor për studimin e dheut, në kërkim të gjurmëve të ujit dhe shenjave të jetës antike.

Më herët, një sondë nga Emiratet e Bashkuara Arabe hyri në orbitën marsiane me qëllim studimin e atmosferës dhe motit. Në ditët në vazhdim pritet që një sondë amerikane nga NASA, e cila po transporton roverin e saj robotik dhe një helikopter të vogël, të arrijë në planetin e kuq.

Misionet u planifikuan për të shfrytëzuar rastin e një pozicionimi të rallë mes Tokës dhe Marsit. Dy sondat e reja nga Kina dhe Emiratet e Bashkuara Arabe do t’u bashkohen gjashtë anijeve të tjera që ndodhen mbi mars të lëshuara nga NASA, Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) dhe India. (voa)

Pandemia dhe rreziku për fëmijët nga lojërat elektronike

NitendoNë kushtet e izolimeve dhe bllokimeve si rezultat i pandemisë, fëmijët po kalojnë më shumë kohë në shtëpi dhe sigurisht një pjesë të madhe të kohës duke u argëtuar me lojëra elektronike që nuk janë shumë produktive. Një sondazh britanik sugjeron se pothuajse dy të tretat e prindërve janë të shqetësuar lidhur me sigurinë e fëmijëve të tyre në internet. Rreth një e treta e prindërve thonë se nuk e dinë se më kë flasin fëmijët e tyre gjatë kohës që argëtohen në internet.

Nëntë vjeçari Isaac Hyams mezi pret që të mbarojë detyrat dhe të argëtohet me lojëra në internet. Ndërsa Britania vazhdon të jetë e mbyllur, Isaac-ut i mungojnë miqtë e tij dhe flet me ta virtualisht ndërsa argëtohet në internet. Mamaja e tij, Jenny Ingram, e kapi atë së fundmi duke folur me një të panjohur.

“Është shumë shqetësuese që një njeri të cilin se ka takuar kurrë, ka qënë në gjendje të futet në atë grup të vogël fëmijësh. Kush tjetër mund të ketë qasje aty?”, ngre pikëpyetje mamaja e nëntë vjeçarit.

Por, Isaac-u mendon se e di se me kë po luan.

“Të gjithë jetojnë në Angli dhe u di emrat dhe moshën e tyre”, thotë ai.

14-vjeçari Breck Bednar u mashtrua nga të panjohurit ndërsa luante në internet dhe më vonë u vra. Një grup bamirësie i krijuar në emrin e djaloshit 14-vjeçar “Fondacioni Breck”, thotë se ka patur një numër rekord telefonatash nga prindër të shqetësuar, ndërsa fëmijët kalojnë më shumë kohë në internet gjatë pandemisë.

Lorin LaFave është mamaja 14-vjeçarit të vrarë dhe themeluese e fondacionit të bamirësisë.

“Prirja gjatë këtij viti për shpenzimin e një kohe të madhe në internet, si rezultat i mbylljes, ka ndikuar ndjeshëm tek fëmijët, sepse ata kalojnë më shumë kohë në internet sesa më parë. Po ashtu në internet janë edhe keqbërësit, sepse tani punojnë nga shtëpia”, thotë ajo.

Sipas një ankete të janarit 2021 nga agjencia e hulumtimit të tregut “Censuswide”, 70 përqind e më shumë se 1500 prindërve të anketuar thonë se duan që industria e lojrave të bëjë më shumë për të mbrojtur fëmijët.

Andy Robertson, gazetar për lojërat elektronike, thotë se disa lojëra elektronike ofrojnë mënyra për t’u mbrojtur.

“Mund të vendosen kufizime se me kë luan në aparatet e lojërave elektronike. Po ashtu ka lojra ku mund të ftosh shokët që njeh përmes një kodi”, thotë ai.

Mamaja e nëntë vjeçarit thotë se do të bëjë çmos për të kufizuar kohën e fëmijëve të tyre në internet ndërsa balancon nevojën e tyre për të ndërvepruar me fëmijët e tjerë në rrugë të sigurtë.

voa

Shpërthen gjatë provës raketa “Starship” e kompanisë SpaceX

Starship ExplosionFluturimi i dytë provë i raketës futuriste “Starship”, e kompanisë SpaceX, përfundoi me një tjetër shpërthim të martën.

Kompania e sipërmarrësit Elon Musk lëshoi prototipin e saj të fundit të raketës “Starship” në pjesën juglindore të Teksasit, dy muaj pasi prova e mëparshme përfundoi me një shpërthim të madh.

https://www.zeriamerikes.com/a/5763119.html

Raketa prej çeliku arriti lartësinë e synuar prej 10 kilometrash, pak më poshtë se prova e fundit. Gjithçka dukej se po shkonte mirë, ndërsa raketa 50 metra e gjatë ra në pozitë të pjerrët dhe filloi të zbriste. Por ajo nuk arriti të drejtohej në kohë për një ulje të sukseshme dhe u përplas në tokë.

“Duhet të punojmë ende për realizimin e zbritjes”, tha inxhinieri i kompanisë SpaceX, John Insprucker. “Duhet të kujtojmë se fluturimi ishte një provë”, shtoi ai.

Një prototip tjetër i raketës “Starship”, ndodhej shumë afër vendit të nisjes në Boca Chica të Teksasit, gjatë provës të së martës, që zgjati 6.5 minuta.

Elon Musk po zhvillon raketën “Starship” për të dërguar njerëzit në Mars, mbase pas disa vjetësh. Kjo është faza e përparuar e anijeve të tij hapësinore për udhëtimet në Hënë dhe Mars, që janë në plan të leshohen në hapësirë me një mega raketë të quajtur “Super Heavy” e cila është në krijim e sipër.

SpaceX u përpoq të lëshonte raketën Starship javën e kaluar por nuk arriti të merrte miratimin e nevojshëm nga Administrata Federale e Aviacionit, duke nxitur një reagim të ashpër në Twitter nga Elon Musk.

SpaceX nuk ishte në përputhje me rregullat e sigurisë për fluturimin e 9 dhjetorit, tha një zëdhënës i Administratës Federale të Aviacionit të martën dhe duhej të bënte korrigjime përpara se të vazhdonte me operacionet e lëshimit të raketës. Sipas Administratës Federale të Aviacionit, fluturimi i së martës i plotësonte të gjitha kriteret e sigurisë. Megjithatë, në një njoftim tjetër kjo agjenci tha se do të hetonte shkaqet e shpërthimit të raketës “Starship” për të parë nëse është e nevojshme të bëhen përmirësime në procedurat e sigurisë gjatë provave të këtij lloji.

voa

NASA tregon si do të realizohet ulja në Mars

https://www.zeriamerikes.com/a/5762407.html

Agjencia amerikane e hapësirës, NASA, njoftoi këto ditë hollësitë se si planifikon ta ulë sondën e saj të re “Perseverance” në planetin Mars. Sonda vetëlëvizëse e filloi udhëtimin drejt planetit të kuq në korrik të vitit të kaluar, duke u lëshuar me një raketë të fuqishme nga Kepi Kanaveral i Floridës. Ajo pritet të ulet në planetin Mars më 18 shkurt.

Ajo është sonda më e madhe dhe më e sofistikuar vetëlëvizëse deri më sot që do të ulet në planetin Mars. Është një mjet robotik sa një makinë e zakonshme, e mbushur me kamera, mikrofonë, sonda shpimi dhe pajisje lazeri.

Sonda Perseverance ka gjashtë rrota dhe funksionon me plutonium. Ajo do të shpojë sipërfaqen dhe do të mbledhë mostra të vogla të cilat do të sillen në Tokë aty nga viti 2031, me një udhëtim stafetë, që përfshin disa anije hapësire dhe disa vende të botës.

Shkencëtarët e NASA-s treguan hollësitë se si do ta ulin mjetin në sipërfaqen e Marsit më 18 shkurt.

NASA e quan procesin e uljes “shtatë minutat e frikës”, gjatë së cilës mjeti i hapësirës do të ngadalësojë shpejtësinë nga 20,000 kilometra në orë në një ndalesë të plotë.

Ai do të përdorë atmosferën e Marsit, një parashutë 70 metra të gjatë dhe një mekanizëm manovrimi të quajtur Vinçi Qiellor, që funksion si një mini raketë dhe që bën të mundur një ulje të butë.

Sonda do të ulet në Kraterin Jezero, një zonë e paeksploruar me gurë, shkëmbinj dhe duna. Më shumë se tre miliardë vjet më parë këtu ka patur një liqen dhe ndoshta shkëmbinjtë përmbajnë shenja të ekzistencës së mikrobeve.

“Krateri Jezero është një vend i mrekullueshëm për shkencën. Por nga këndvështrimi i uljes e shoh me rrezik. Është një sfidë e madhe”, thotë eksperti Allen Chen që merret me procedurën e zbritjes.

“Vendi është plot me shkëmbinj të pjerrët që kalojnë përmes zonës së uljes. Ka rërë, gurë, dhe kratere të vegjël. Do të ishte një ditë e keqe nëse i preknim këto gjatë uljes,” thotë ai.

Plani është që NASA dhe Agjencia Evropiane e Hapësirës të lëshojnë një mjet në vitin 2026 për të marrë mostrat e shkëmbinjve, plus një anije që do t’i vendosë ato në orbitë rreth Marsit.

Pastaj një anije tjetër do t’i marrë mostrat për t’i sjellë në Tokë.

“Ato mund të sillen në Tokë nga një mision i ardhshëm, i cili do t’i lejojë shkencëtarët t’i analizojnë duke përdorur arsenalin e plotë të laboratorëve tokësorë”, shpjegon shkencëtari i projektit Ken Farley.

Gjatë konferencës për shtyp, zëvendës menaxheri i projektit Matt Wallace tregoi një pllakë që nderon punonjësit shëndetësorë në vijat e para të betejës me koronavirusin në të gjithë botën. Ajo u vendos në mjetin robotik pak kohë para nisjes.

“Ne po e dërgojmë këtë pllakë me krenari në planetin Mars, që njerëzit të kujtojnë se këtu në Tokë, në vitin 2020 dhe 2021 ekzistonte një komunitet i cili bëri me guxim detyrën e tij, në mënyrë që ne të bënim tonën,” tha shkencëtari.

voa

E ardhmja e takimeve virtuale

During the CES 2021, virtual show, computer maker Dell showed off a video-conference monitor that is easy to move around to get to the best position for video calls. (Dell)During the CES 2021, virtual show, computer maker Dell showed off a video-conference monitor that is easy to move around to get to the best position for video calls. (Dell)

Ka kaluar afër një vit që kur njerëzit shohin dhomat e ndjenjes ose mjediset e tjera të njëri tjetrit gjatë takimeve virtuale për shkak të pandemisë së koronavirusit. Por ekipi i një kompanie të re teknologjike në Zvicër ka një ide të re: përdorimi I hologramave në hapësirën virtuale të takimeve. Nëse përdorni takimet virtuale, kompania e re zvicerane e teknologjisë “Imverse” ka një lajm të mirë për ju. “Mund të shihni këtu hologramin tim tredimensional të krijuar në një mjedis, që në këtë rast është një anije hapësinore. Programi ynë mundëson bashkimin e shumë njerëzve në vende të ndryshme në kohë reale”, thotë Javier Bello, themelues i kompanisë “Imverse”. Zoti Bello thotë se dikur krijimi i hologramit kërkonte kamera speciale. Por tani edhe me pajisjet iPhone dhe Samsung mund tyë prodhohen holograma tredimensionale. Ai shton se programi mund të përdoret për lojëra online dhe pjesëmarrje në koncerte por thekson se kjo metodë mund të bëjë revolucion në arsim. “Mund të përdoret në kujdesin shëndetësor dhe në arsim. Mendoni një profesor duke shpjeguar rritjen e bimëve në pyje ose ekosistemin e një shkretëtire duke integruar veten në atë mjedis. Do të jetë një mjet shumë i fuqishëm”, thotë zoti Bello. Ekipi i kompanisë Imverse planifikonte të merrte pjesë në Shfaqjen Elektronike të Klientit në Las Vegas, por edhe kjo ngjarje si shumë të tjera u mbajt vetëm virtualisht. Megjithatë kompania fitoi çmimin e Inovacionit për hologramat tredimensionale dhe iniciativa të tjera të prezantuara gjatë takimit të teknologjisë.

voa

Robotët që vallëzojnë si njerëzit

Boston DynamicsNjë video ku shihen disa robotë duke vallëzuar është bërë virale. Kompania e robotëve Boston Dynamics shpenzoi një vit e gjysmë për të krijuar makina që kërcejnë si njeriu.

https://www.zeriamerikes.com/a/5749843.html

Robotë që vallëzojnë me ritëm. Kjo është arritja e fundit e njeriut që ka krijuar robotët më të përparuar në botë.

Marc Raibert, themeluesi i kompanisë Boston Dynamics bashkë me ekipin e tij shpenzoi gati një vit e gjysmë për koreografi, simulim, programim dhe avancim të makinerive.

Rezultati janë robotët që mund të vallëzojnë, lëvizjet e të cilëve janë shumë të ngjashme me ato të njeriut.

“Boston Dynamics” publikoi videon ku shihen dy robotë humanoidë, Spot që i ngjason një qeni dhe Handle një robot me rrota që përdoret për lëvizjen e dërgesave në një depo, ndërsa vallëzojnë me hitin e vitit 1962 “Do You Love Me” nga Contours.

“Kemi programuar lëvizje të ndryshme. Siç po e shihni në video, mundësuam lidhjet që krijuan shfaqjen. Dhe në fund koordinuam të gjithë robotët në mënyrë që makineritë të hynin, performonin dhe dilnin nga skena. Duhej të kuptonim se ku do të shkonte kamera në mënyrë që të filmonim”, shpjegon themeluesi i Boston Dynamics Marc Raibert.

Xhirimet u bënë për dy ditë. Videoja u bë virale, duke tërhequr më shumë se 23 milionë klikime në më pak se një javë pas publikimit.

Zoti Raibert thotë se nuk donin krijimin e një roboti që duket se vallëzon, por kërkonin diçka që të dukej reale.

“Kur një njeri vallëzon, trupi, duart dhe koka lëvizin sipas ritmit. Jemi munduar që të përfshijmë të gjitha këto dhe t’i koordinojmë, që të duket sikur roboti po kënaqet me muzikën”, thotë ai.

Kjo është diçka e re për kompaninë që për vite të tëra merret me ndërtimin e robotëve që kanë aftësi për të ecur, ngjitje në terrene të vështira, kapja me duar dhe përdorimi i sensorëve.

Për të mundësuar vallëzimin, makinerive iu përmirësua fuqia, në mënyrë që misioni të realizohej nga fillimi deri në fund.

Ata gjithashtu ngjitën sensorë në këmbët e robotit, në mënyrë që makineritë të kuptojnë se ku është toka.

Ekipi përfshiu edhe disa pajisje të fshehura të brendshme të ngjashme me anatominë e njeriut.

“Robotët posedojnë edhe xhiroskop dhe njësi të matjes inerciale, që është e rëndësishme për ekuilibrin. Kjo është si pjesa e brendshme e veshit të njeriut. Nëse jam duke u rrëzuar, sensorët e mi e tregojnë. Edhe robotët kanë të njëjtën pajisje. Kjo ka shumë rëndësi për ruajtjen e ekuilibrit”, thotë zoti Raibert.

Cilësia e robotëve që vallëzojnë është aq e mirë saqë shikuesit nuk u besonin syve.

Disa duartrokitën lëvizjet e robotëve ndërsa të tjerë vunë në dyshim vërtetësinë e videos.

Zoti Raibert thotë se videoja u komentua edhe nga njëri prej krijuesve të hitit “Do You Love Me”.

“Na telefonoi njëri nga inxhinierët që realizoi origjinalin e këngës në vitet e 60-ta. Ai tha se e gjithë shoqëria e kanë shpërndarë atë dhe ndihen të lumtur”, shpjegon zoti Raibert.

Gati 60 vite më pas, njerëzit nuk janë të vetmit që kërcejnë me këngën.

voa