Kategoritë: Uncategorized

Serwer ngre pikëpyetje: Çfarë duhet bërë me Asociacionin?

Daniel-ServerAnalisti dhe profesori amerikan i universitetit John Hopkins, Daniel Serwer, thotë se pyetja e pashmangshme sot sa herë që përmendet Ballkani është se çfarë do të bëhet me Asociacionin?

 

Ai thotë se “Beogradi dëshiron që ai të formohet brenda Kosovës. Amerikanët dhe evropianët po insistojnë gjithashtu. Por, autoritetet e Kosovës po rezistojnë. Çfarë duhet bërë?”.

 

Në një tekst autorial në “peacefare” analisti amerikan dhe njohësi i çështjeve të Ballkanit, Serwer, thotë se “Prishtina u pajtua ta formonte Asociacionin në vitin 2013, në atë që u quajt “Marrëveshja e Parë mbi parimet që rregullojnë normalizimin e marrëdhënieve”.

Sipas tij, kjo marrëveshje e panënshkruar parashikonte që Asociacioni të kishte “përmbledhje të plotë të fushave si ekonomia, arsimi, shëndetësia, planifikimi urban dhe ai rural”. Gjithashtu, thuhej se autoritetet qendrore mund t’i delegojnë edhe kompetenca shtesë.

“Marrëveshja e vitit 2013 parasheh integrimin e serbëve në Policinë e Kosovës dhe institucionet gjyqësore, si dhe aplikimin e kornizës ligjore të Kosovës në të gjitha komunat me shumicë serbe.  Ajo parashikon që asnjëra palë nuk do të bllokojë ose inkurajojë të tjerët të bllokojnë, përparimin e palës tjetër në rrugën drejt BE-së. Deri më tash, as Beogradi e as Prishtina nuk e kanë zbatuar pjesën e tyre të marrëveshjes”, shkruan Serwer, transmeton Telegrafi.

Profesori amerikan i universitetit John Hopkins, thotë se Albin Kurti, tani kryeministër i Kosovës, kundërshtoi formimin e Asociacionit ndërsa ishte në opozitë. “Edhe tani në pushtet, ai po vazhdon t’i rezistojë zbatimit të tij. Ndryshe nga Kurti, presidenti serb Aleksander Vuqiq, vazhdon të insistojë në formimin e tij”.

Por, sipas tij, krijimi i një “bote serbe” në Kosovë, ka ngritur dyshime.

“Popullata në Kosovë shqetësohet se Serbia me anë të Asociacionit po përpiqet të krijojë një zonë të veçantë, autonome, jashtë autoritetit të Kosovës. Kjo pasi një i ngjashëm ka çuar edhe në luftë në Bosnjë gjatë viteve të 90-ta. Ndërkohë, Beogradi asnjëherë nuk ka hequr dorë nga përpjekjet për të bllokuar përparimin e Kosovës drejt BE-së. Kjo përfshin përpjekjet e fundit të tij për të penguar anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës”, shkruan Serwer.

Ai thotë se “serbët janë tërhequr edhe nga institucionet e Kosovës në katër komunat veriore. Shteti serb gjithashtu ka bojkotuar zgjedhjet atje, ka rrëmbyer tre policë të Kosovës dhe ka shkaktuar trazira nga të cilat mbetën të plagosur paqeruajtësit e NATO-s, si dhe organizoi një sulm terrorist shtatorin e kaluar. Secila nga këto përpjekje llogaritet sfidë ndaj kornizës ligjore për të cilën Beogradi kishte rënë dakord se do të zbatohej në Kosovë”.

 

 

Siç thekson Serwer, deri më tash nuk ka asgjë të re për marrëveshjet e dështuara mes Kosovës dhe Serbisë. Shumë nga marrëveshjet teknike të para vitit 2013 arritën zbatim të pjesshëm ose të vonuar”.

Për arsye që ende nuk dihen, Serwer shton se amerikanët dhe evropianët i premtuan Beogradit zbatimin e Asociacionit pa asnjë kusht. “Por, ata premtuan se ai nuk do të bëhet një nivel i ri qeverisjeje. Megjithatë, ata nuk kanë qenë të gatshëm të angazhohen për këtë në një marrëveshje zyrtare qeveritare”.

Serwer thotë se evropianët kanë sjellë pasoja për dështim në themelimin e Asociacionit dhe kanë vonuar shqyrtimin e kërkesës së Kosovës për anëtarësim në Këshillin e Evropës.

Ai këtë e quan “keqpërdorim diplomatik”, duke theksuar se nuk ka kuptim që pranimi i Kosovës në Këshillin e Evropës të kushtëzohet me zbatimin e Asociacionit.

“Përveç presionit ndaj Kosovës, SHBA-ja dhe BE-ja duhet t’i kujtojnë Serbisë detyrimet e saj sipas marrëveshjes së vitit 2013. Ndër tjera, serbët duhet të rikthehen në institucionet e Kosovës dhe të marrin pjesë në zgjedhje, Beogradi duhet ta përfundojë fushatën kundër anëtarësimit të Kosovës në institucionet evropiane dhe Serbia duhet t’i dorëzojë terroristët e saj në Kosovë për gjykim si dëshmi që e pranon kornizën ligjore të Kosovës”, ka shkruar Serwer.

 

Stradner: Vuçiqi është faktori kryesor i destabilitetit në rajon

StradnerIvana Stradner, e specializuar në çështjet e sigurisë dhe informacionit dhe një vëzhguese e thellë e gjendjes në Ballkanin Perëndimor, ka ngritur shqetësime serioze lidhur me rolin e presidentit serb, Aleksandër Vuçiq, në rajon.

 

Stradner në platformën “X” , ka thënë se disa vende të Bashkimit Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk janë të vetëdijshëm se Vuçiq aktualisht vepron si faktori kryesor i destabilitetit në Ballkan.

Sipas Stradner, inteligjenca serbe ka investuar burime të konsiderueshme për të krijuar një imazh të Vuçiqit si një lider që është i përqendruar vetëm tek përfitimet ekonomike dhe se për këtë arsye, ai duhet të përceptohet si një figurë stabiliteti.

Kjo strategji, sipas saj, ka për qëllim të bindë figurat kyçe perëndimore për të shikuar përtej ngjarjeve të viteve ’90 dhe të fokusohen në potencialin e bashkëpunimit të ardhshëm.

“Inteligjenca e Serbisë ka bërë përpjekje të palodhura për të bindur udhëheqësit në Perëndim se Vuçiqit i interesojnë vetëm financat dhe ekonomia, dhe se kjo përfaqëson një garanci për stabilitet,” thekson Stradner.

Kjo taktikë ka për qëllim jo vetëm të krijojë përshtypjen e një Vuçiq të moderuar, por edhe të dobësojë opozitën pro-perëndimore dhe të ushqejë lëvizjet e ekstremit të djathtë.”

Stradner vazhdon të theksojë pasigurinë që mbizotëron në Perëndim në lidhje me Serbinë, duke veçuar rolin e kufizuar të Mbretërisë së Bashkuar, që megjithë kuptimin e situatës, përballet me mungesën e një strategjie të qartë ndaj presidentit serb, si dhe me një mungesë të opozitës së fortë në Serbi.

Stradner shpreh shqetësimin se Ballkani po neglizhohet nga udhëheqësit perëndimorë, ndërsa shumë analistë të huaj tashmë kanë humbur shpresat se perspektiva evropiane e Serbisë do të shtynte Vuçiqin drejt qëndrimeve më demokratike.

“Përkundrazi, Serbia, sipas tyre, duket të jetë duke ecur në një ritëm të ndryshëm nga ai i kontinentit evropian, një fakt që vetëm sa rrit shqetësimet për të ardhmen e rajonit”, shkruan Stradner.

rtk

Huthi në Detin e Kuq: agresivë dhe të pakontrolluar

HuthiHuthët e Jemenit vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi transportin ndërkombëtar. Tani kërcënon një fatkeqësi ekologjike. A mund të ndalen sulmet?

Sulmet ndaj anijeve të mallrave, turne të detyruara rreth Kepit të Shpresës së Mirë, anija e parë e përmbytur – Huthët e Jemenit vunë nën presion transportin civil. Tani Komanda Qendrore e SHBA-së paralajmëron për një “katastrofë ekologjike”. Anija e mallrave Rubimar, e cila u sulmua nga formacionet paraushtarake Huthi në mes të shkurtit dhe u zhyt në ujë në fillim të marsit, shkaktoi një njollë nafte 29 kilometra të gjatë, njoftoi komanda rajonale, përgjegjëse për Lindjen e Mesme, Afrikën Lindore dhe Azinë Qendrore.

Sulmet kështu fituan një cilësi të re. Megjithëse një vlerësim përfundimtar i dëmit ekologjik nuk është ende i mundur, nuk mund të përjashtohet që më shumë se 7.000 fuçi naftë dhe 22.000 ton fosfat amonium në bord të përfundojnë në ujëra, tha eksperti i sigurisë detare Ian Ralby.

Kjo do të kishte pasoja të mëdha, për shembull për impiantet që furnizojnë të gjithë rajonin me ujë të pijshëm. Për më tepër, nëse derdhja e naftës përhapet, sasia e peshqve mund të zvogëlohet, tha Ralby në podkastin e tij “Blue Security”. Kjo do të kishte një ndikim të madh në peshkimin lokal. Për më tepër, duke pasur parasysh rrymat e shpejta në ngushticë, ai nuk vë në dyshim mundësinë që njolla të shkojë edhe më larg.

 

“Shpirtrat binjakë”

Për të luftuar sulmin, SHBA formuan koalicionin ushtarak ndërkombëtar “Operation Prosperity Guardian” në dhjetor të vitit të kaluar. Në kuadër të kësaj fushate, në vendngjarje është edhe fregata gjermane Hessen. Por megjithë granatimet në shënjestër të pozicioneve të Houthi, aleanca ende nuk ka qenë në gjendje të ndalojë plotësisht sulmet e tyre.

Kjo ndoshta edhe për shkak se Houthi nuk po luftojnë vetëm. Pas tyre është Irani, i cili po përpiqet të paraqitet si një forcë mbrojtëse për palestinezët në kontekstin e luftës në Gaza. Udhëheqja politike e Iranit e ka kërcënuar vazhdimisht Izraelin me shkatërrim. “Agjenda e Houthi është anti-amerikane dhe anti-izraelite,” thotë Fabian Hinz, një ekspert i Lindjes së Mesme në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS) në Londër. “Është një lëvizje islamike shumë ideologjike që e konsideron luftën kundër Izraelit po aq të rëndësishme sa edhe Irani”. Partneriteti midis Iranit dhe milicisë jemenase funksionon mbi këtë bazë.

Eksperti i Lindjes së Mesme, Michael Knight nga instituti amerikan “The Washington Institute” e sheh ngjashëm këtë çështje. Houthi dhe Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike janë “shpirtra të afërm”. Kjo është arsyeja pse Houthi “nuk duhet domosdoshmërisht t’u thuhet se çfarë të bëjnë” nga Teherani.

 

Mbështetja ushtarake e Teheranit

Shtrirja e mbështetjes së Teheranit u bë e qartë në fund të janarit të këtij viti, kur forcat amerikane kapën një dërgesë ndihme ushtarake nga Irani për Houthi. Sipas një deklarate nga Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara (CENTCOM), ajo përmbante komponentë raketash balistike me rreze të mesme veprimi, eksplozivë, komponentë për automjete pa pilot nënujore dhe sipërfaqësore, komunikime ushtarake dhe pajisje, montime raketash antitank dhe materiale të tjera ushtarake. “Fushata aktuale në Detin e Kuq dhe Gjirin e Adenit nuk do të ishte e mundur pa ndihmën iraniane,” thotë Fabian Hinz.

 

Pasojat për popullsinë e Jemenit

Megjithatë, dëmi nuk është i madh vetëm për transportin ndërkombëtar. Nga pasojat e sulmit po vuan edhe popullata e Jemenit, e cila po vuan pas vitesh lufte. Pasi bisedimet midis Arabisë Saudite — vendi që ka udhëhequr për vite me radhë koalicionin ndërkombëtar kundër Houthi – duket se kanë çuar në një marrëveshje vjeshtën e kaluar, ata tani janë bllokuar nga sulmet ndaj anijeve.

Si rezultat, Mbretëria refuzoi ndihmën humanitare që ishte premtuar. Rritja e kostove të transportit të shkaktuara nga sulmet po ushtron gjithashtu presion të madh mbi Jemenin dhe popullsinë e tij. Vendi është veçanërisht i ndjeshëm ndaj ngjarjeve të tilla, sepse është pothuajse tërësisht i varur nga importet e ushqimit. Dorëzimi i ndihmës është i kufizuar nga sulmet. “Kjo është arsyeja pse efektet e kësaj krize do të ndihen shumë fuqishëm në Jemen,” tha Hinz.

Në këtë drejtim, sulmet ndaj anijeve ndërkombëtare janë të rrezikshme për Houthi-t brenda vendit. Një pjesë e madhe e refuzon ideologjinë e tyre, thotë Hinz. Megjithatë, lufta kundër Izraelit ndihet ende në një pjesë të madhe të popullsisë jemenase. “Houthis nga ana e tyre e përdorin këtë për të paraqitur veten si një lëvizje legjitime rezistence në sytë e ndjekësve të tyre,” thotë Hinz.

Të njëjtën gjë e shohin edhe analistët e Qendrës Sanaa për Studime Strategjike, me qendër në kryeqytetin e Jemenit. “Për Houthi-t, kjo është një mundësi unike për të përdorur mbështetjen e gjerë për kauzën palestineze për të rritur popullaritetin e tyre në rënie në zonat që ata kontrollojnë, duke i dëshmuar botës së jashtme se ata janë i vetmi autoritet efektiv në Jemen”, thuhet në raport. dhjetor të vitit të kaluar.

Megjithatë, është e diskutueshme se deri në çfarë mase rritja e çmimeve të ushqimeve do të ketë një efekt afatgjatë në qëndrimin anti-izraelit që është i përhapur në Jemen, thotë Fabian Hinz.

 

Nuk ka asnjë perspektivë për një fund të sulmit

Lëvizja Houthi tani mund të shihet si “një lloj Koreje e Veriut jo-bërthamore”, shkruan Michael Knights i think tank-ut amerikan në analizën e tij: “Një aktor agresiv, i armatosur mirë, armiqësor ndaj Shteteve të Bashkuara, gjithashtu në një çështje kyçe pozicioni gjeografik”.

A mund të kufizohen sulmet e tyre ndaj transportit ndërkombëtar? Fabian Hinz është skeptik. Kjo varet edhe nga zhvillimi i luftës në Gaza. “Më duket mjaft e imagjinueshme që Houthi-t do të reduktonin sulmet e tyre masive nëse lufta përfundonte. Megjithatë, Houthi ka të ngjarë të shohin sulmet e tyre ndaj transportit civil si një opsion parësor. Dhe kjo nuk ka gjasa të ndryshojë edhe pas përfundimit të mundshëm të luftës në Gaza”.

dw

Dhunuan tre shqiptarët në Mal të Zi, vihen nën hetim gjashtë autorët! Sekuestrohet një pistoletë

HercegnoviPolicia në Hercegnovi ka identifikuar gjashtë persona nga ky qytet si autorë të sulmit fizik ndaj tre të rinjve shqiptarë që udhëtonin drejt Gjermanisë, përmes Malit të Zi.

 

Gazeta malazeze Vijesti, referuar burimeve policore thotë se është ngritur kallëzim penal ndaj gjashtë shtetasve në qytetin e Hercegnovit, pasi dyshohet se janë ata autorët e sulmit fizik ndaj tre shqiptarëve, Klodjan Meaj, Azem Dervishi dhe Doris Kopaçi.

Po sipas policisë malazeze shkak për dhunën është bërë një incident në komunikacion me shtetasit e Republikës së Shqipërisë, që ndodheshin në një automjet me targa gjermane.

Policia, shkuan Vijesti, arriti të identifikonte gjashtë autoret e dyshuar përmes punës operative në terren, masave të ndërmarra hetimore dhe veprimeve të ndërmarra në bashkëpunim me prokurorinë.

Njërit prej personave të përfshirë në sulm, policia dhe se i gjeti dhe konfiskoi një pistoletë tip “Zastava M57”, që e mbante pa leje, municione të llojeve dhe kalibrave të ndryshëm, si dhe një jelek kamuflazhi.

Top Channel

Alfabeti i kulturës demokratike

Rexhep Qosja1.

Kur shkatërrohen sistemet e vlerave të shoqërisë e të shtetit atëherë jeta bëhet jo vetëm e padurueshme por edhe e neveritshme. Të dhënat që e dëshmojnë këtë shkatërrim po shtohen gjithnjë e më shumë. Kur shumësia e këtyre të dhënave të jetë e dukshme edhe për sytë e atyre që nuk shikojnë edhe me mendje dhe të atyre që dinë të mendojnë vetëm me gojë, atëherë mund të ndodhë çka nuk mund të pritet. Këtë e ka dëshmuar fati i Perandorisë Romake dhe fati i Perandorisë Bizantine.

2.

Fati i tij, emrin e të cilit nuk po jua them kësaj here, e dëshmon plotësisht pohimin e Mahatma Gandit: “Së pari të injorojnë plotësisht; së dyti të përqeshin ditë e natë; së treti nuk lënë gjë pa thënë kundër teje, në fund, pas të parës, të dytës dhe të tretës herë ti del fitimtar, domethënë fiton.

3.

Kush e ka thënë i pari bukur e ka thënë: kurrë nuk mund t’i nënçmosh sa duhet e si duhet mendjen dhe shijen e atyre që gjithnjë dëshirojnë të tërhiqen zhagas për hunde!

4.

Ai është i mençur, ai është i talentuar, ai ka shumë përvojë politike e të përgjithshme, prandaj edhe e di, është i bindur se ekzistojnë kufizime shoqërore, politike, kulturore dhe historike që e përcaktojnë se çka mund të arrihet për një mandat të kryetarit. E me të arriturat vetëm gjatë një mandati masa nuk kënaqet. Për këtë arsye do t’i mobilizojë dijet e forcat që ato që s’ka arritur t’i realizojë në mandatin e parë t’i realizojë në të dytin. Ky është parim frytdhënës në demokraci, natyrisht në qoftë se nuk i dorëzohet korrupsionit.

5.

Është interesant, e tha me gojë dhe mandej e shkroi me dorë, se në histori kanë mbetur përgjithmonë të çmuar, jo ata që i ka ngritur por ata që i ka mohuar feja.

6.

Është thënë prej mendimtarëve të shekujve të ndryshëm se është i madh numri i sundimtarëve që kanë ardhur, që vijnë e që do të vijnë në pushtet me poshtërsi, që mbahen në pushtet në sajë të marrëzive të të tjerëve; që bien prej pushtetit kur iu mbushet mendja të huajve ndaj të cilëve ata ishin vazhdimisht puthadorës. Edhe ky është parim, qëndrim që e cilëson demokracinë.

7.

Njëra prej fjalive politike e shtetërore që zyrtarë e jozyrtarë e përsërisin shumë shpesh, në mbledhje zyrtare dhe jashtë tyre, është: të bëhemi Evropë. Nuk thonë të bëhemi Amerikë por Evropë sepse Evropën e kemi më afër dhe ua merr mendja se prej më të afërmit mësohemi më shpejt dhe si ai bëhemi më lehtë. Kur e thonë këtë fjali mendojnë të bëhemi si francezët, si anglezët, si italianët, si gjermanët. Asnjëri prej tyre nuk është dëgjuar të thotë: të bëhemi çka jemi. Prej asaj që kemi, prej asaj si jemi, të bëjmë të renë, të vlefshmen, të rëndësishmen, të dobishmen, të nevojshmen, të domosdoshmen, të dëshirueshmen, të bukurën, të gjithmonshmen. Dhe, ashtu do të bëhemi Evropë dhe do bëhemi Evropë sepse edhe Evropa do ta çmojë atë që kemi bërë dhe si e kemi bërë dhe nuk do të ngurrojë të na nderojë e të mësojë diçka edhe prej nesh.

8.

Mungesa e marrëveshjeve mes atyre që janë në pushtet dhe atyre që janë në opozitë sjell bredhjen e qeverisjeve mes autoritarizmit dhe demokracisë, në të vërtetë sjell përdorimin autokratik dhe totalitar të demokracisë!

9.

Korrupsioni, nepotizmi, privilegjet e ndryshme, të vogla e të mëdha të pushtetarëve e lodhin dhe e tendosin shoqërinë politikisht, ekonomikisht dhe moralisht. Deri kur do të jetë kështu pa përgjigjen e duhur që do të duhej të jepte sovrani – populli, është vështirë të dihet dhe vështirë të thuhet.

Shkaktarët e kësaj tendosjeje, e kësaj lodhjeje nuk duan ta dinë se pasojat e privilegjeve të tyre një ditë mund të godasin në radhë të parë kokën e tyre!

10.

Imanuel Kanti: Obligimi që ka njeriu ndaj vetvetes më së shpeshti dhe më së shumti cenohet prej të kundërtës të së vërtetës: prej gënjeshtrës.

11.

Volfgang Gëte: Që njeriu të mund dhe të dijë të nderojë një personalitet edhe vetë do të duhej të jetë dikush e diçka.

12.

Mos e dhëntë Zoti që edhe unë të jem përkrahës i atij kryetaria a atij kryeministri që shpërfill, që cenon detyrën më të rëndësishme të një kryetari, të një kryeministri atdhetar: krijimin e mundësive të barabarta për të gjithë qytetarët. Të tillë, kryetarët dhe kryeministrat, u krijojnë mundësi vetëm të vetëve!

13.

Në jetën tonë shoqërore, politike, kulturore, shëndetësore kur e kur mënjanohen pasojat, por zakonisht mbesin shkaqet!

Çka të thuhet për këtë mjeshtëri?

Mënjanimi i pasojave e i të këqijave duke i heshtur shkaqet është mjeshtëri demagogjike me të cilën mburren demagogët. Le t’i quajmë njerëz mendjepaktë dhe shpirtmjerë!

14.

Vjen në pushtet me poshtërsi, mbahet në pushtet në sajë të servilizmit dhe marrëzive të të tjerëve, kurse mënjanohet prej pushtetit kur u mbushet mendja të huajve që në jetët tona politike denjësohen me fjalën ndërkombëtarët.

15.

Madhështinë e popujve barbarët e matin me sasinë e armëve që kanë, tha mendimtari i dikurshëm evropian, kurse të qytetëruarit me sasinë, me cilësinë, me kuptimin, me domethënien, me vlerën e arteve, të shkencave, të filozofive.

16.

Një publicist i moshuar më tha, dhe njëkohësisht mu lut të mos ia shënoj emrin, se foltoret e sotme shqiptare do të ishte mirë, dhe do të ishte mirë sepse do të shpjegoheshin mirë paraqitjet, deklaratat, diskutimet, polemikat në to, sikur të quheshin me fjalën e huaj të përkthyer shqip lehore. Nuk jam i sigurt se gjuhëtarët do të pajtohen me këtë fjalë të re shqipe të krijuar prej përkthimit të fjalës latine, në të vërtetë italiane.

17.

Kultura është përmbajtje e trajtë e ekzistencës më të lartë historike.

Kultura, që moti thuhet e shkruhet, është identiteti i popullit; ajo ruan vlerat thelbësore të tij; ajo është shpirtësia e tij. Si shihet prej veprimtarisë së saj, Ministria e Kulturës e Kosovës sikur nuk kujdeset t’i dëshmojnë si duhet e sa duhet këto virtyte të Kulturës sonë.

18.

Vendimet politike janë më të bindshme, më të sigurta, në të çmuara në qoftë se bazohen në të dhëna që sjell hulumtimi shkencor.

Është e kuptueshme, prandaj, pse disa prej shteteve të mëdha, të mëdha në të gjitha pikëpamjet, kanë institute shkencore të cilat me veprimtarinë e tyre iu shërbejnë institucioneve shtetërore.

19.

Mendjepakti, e ka thënë një poet i madh evropian me prejardhje etiopiase, është gjithmonë lokal, derisa gjeniu është universal.

I njëjti krijues e ka thënë edhe këtë mendim: Gjení e ligësí nuk mund të bashkëjetojnë.

20.

Heshtja e intelektualëve në jetën shoqërore e politike është më e pamoralshme sesa dhuna e diktatorëve.

21.

Në jetën politike sot natyra dikujt ia ka marrë mendjen, dikujt sytë e ballit, dikujt veshët, dikujt fatin, kurse disa politikanëve ua ka marrë të gjitha këto.

22.

Kush harron apo e shpërfill historinë do të jetë i detyruar ta përsërisë të tillë çfarë ishte!

23.

Ministri frances Aleksis de Tokëvill, shumë shkurt ministër, në gjysmën e shekullit nëntëmbëdhjetë, ka thënë se më anë të votimit mund të triumfojnë edhe figurat më banale të kohës. Triumfet e këtilla në kohën e tij nuk ishin të rralla. E sot? Sot nuk do të jenë të rralla as në Evropën e madhe, thonë, e as në vende të tjera që kanë e që s’kanë kulturën evropiane për rregullimin demokratik të marrëdhënieve politike, shoqërore, kulturore, të përgjithshme. Si të parandalohen triumfet e këtilla në votime? Natyrisht, me sundimin e ligjit.

24.

Me politikën e tyre disa nga pushtetarët tonë të sotëm i kanë përmbysur kodet historike, demokratike, kulturore dhe sociale!

25.

Galileo i lavdishëm ka thënë se numri i atyre që i shpjegojnë drejt çështjet e vështira është shumë më i vogël se numri i atyre që i shpjegojnë gabimisht. Shpjegimi është si vrapimi. Një kalë arab do t’ia kalojë një grumbulli të gomarëve.

26.

Terrorizmi! Fatkeqësi e madhe për njeriun, shoqërinë dhe shtetin. Terrorizmi nuk rrezikon vetëm sigurinë siç po e trajtojnë zyrtarët sot, por edhe demografinë, qytetërimin e përbërës të tjerë të mëvetësisë së shtetit të sulmuar e të popullit të tij.

27.

Thuhet, por kjo që thuhet shpejt harrohet, se asgjë nuk e komprometon një pushtet sesa ai veten kur i shërben vetëm vetvetes.

28.

Historia do të duhej t’i mësonte njerëzit se rrezik më i madh se mbiçmimi është nënçmimi i armikut.

29.

Interesi kombëtar në politikë ndodh të vendoset mbi bazë të shtetit, mbi bazë të partisë dhe mbi bazë të kombit. Nuk ka dyshim se interesi kombëtar më së shumti shpërfillet e dëmtohet kur vendoset mbi bazë të partisë. Kur shikojmë dhe dëgjojmë se si sillen partitë e opozitës ndaj partisë apo partive që janë në pushtet bindemi se edhe sot e gjithë ditën interesat kombëtare vendosen mbi bazë të partisë. Dhe kështu e cenojnë interesin kombëtar.

30.

Mendimtari dhe politikani i lavdishëm Tomas Karlajl ka thënë dhe ka shkruar se Shekspiri vlen më shumë se krejt Mbretëria Britanike.

Pse jo? Mbretëria Britanike mund të shpërbëhet dhe mund të pushtohet prej ndonjë pushtuesi të çmendur, por veprat e Shekspirit as nuk mund t’i shpërbëjë, as nuk mund të asgjësojë dhe as nuk mund t’i pushtojë asnjë pushtues. Ato janë të papushtueshme dhe të paharrueshme. Mos do të thotë kjo se përkushtimi ndaj krijimtarisë shpirtërore duhet të jetë përkushtimi kryesor në çdo program shtetëror.

31.

Si po shihet sot dhe si është parë e dëgjuar edhe më herët kur e sundonte Shqipërinë, herë si kryeministër, herë si kryetar i shtetit e gjithnjë si kryetar i Partisë Demokratike, politika e tij përcaktohej prej shfrenimeve të pushtetshme të cilat as kultura dhe as etika nuk kanë mundur t’i ndalojnë e as t’i frenojnë. Dhe, s’po mund t’i frenojnë as sot. E kuptueshme. Ato nuk udhëhiqen nga vetëdija e ndërgjegjja.

32.

Në njëmendësinë politike e shtetërore shqiptare pushteti ekzekutiv vazhdon të jetë pushtet mbisundues. Dhe, si pasojë e këtij mbisundimi në njëmendësinë tonë politike e shtetërore nuk mund të ndërtohet demokraci e vërtetë. Po për këtë arsye në dy shtetet tona jurisprudenca nuk mund të ndërtohet si pushtet i tretë. Fatmirësisht në kohë të fundit në Shqipëri e në Kosovë, ajo, jurisprudenca, ka filluar të pavarësohet si pushtet i tretë.

33.

Në jetën shqiptare politike mund të dëgjohen zyrtarë të lartë të cilët sillen si perandori i Bizantit, Kodima, i cili thoshte: sundimtari ka të drejtë t’ua ndërrojë domethënien fjalëve. O sa fjala e zyrtarëve emetohet me domethënie të ndryshuar kur e kur edhe gramatikisht e sakatuar. Të shkretat fjalë e të shkretët dëgjues!

34.

Është thënë prej një vargu studiuesish tanë se përpjekjet kundër gjuhës standarde realizohen si përpjekje kundër identitetit kolektiv të shqiptarëve.

Është thënë prej shumë të tjerëve se përpjekjet për krijimin dhe njohjen e kombit kosovar realizohen si përpjekje kundër identitetit kolektiv të shqiptarëve.

Si të parat ashtu edhe të dytat janë përpjekje kundër Kombit shqiptar.

35.

Nuk është vështirë të bindet njeriu, që e përcjell gjendjen politike, shoqërore, shtetërore shqiptare se disa pjesëtarë të klasës politike më shumë mendojnë e përpiqen të marrin prej Shqipërisë e Kosovës sesa t’u japin atyre. Ajo që japin çmohet në mënyra të ndryshme, kurse ajo që marrin quhet korrupsion, ryshfet, plaçkitje, uzurpim, vjedhje e ku ta dimë si ndryshe.

36.

Konflikti i interesave midis të pushtetshmëve, në njërën anë, dhe të tjerëve, kryesisht të shpërfillurve, në anën tjetër, ende është i heshtur dhe i pashprehur. Do të vijë koha kur do të shprehet duke i sjellë pasoja të rënda njëmendësisë shoqërore e shpirtërore. E kuptueshme. Klasa politike i ka mjetet për atë uzurpim të interesave: i ka mediat që i shërbejnë, e ka policinë, i ka argatët e paemërtuar dhe i ka mjetet e tjera të ndryshme të kontrollit.

Shtresat e tjera, duke i përfshirë këtu edhe shtresën e intelektualëve, janë dhe mbeten të heshtura, të pranguara kryesisht për shkak të varfërisë!

37.

Populli shqiptar i ndarë në dy shtete sot për sot nuk ka fuqi biologjike, ekonomike, shpirtërore, qytetëruese, kulturore, për t’iu shmangur zvetënimit të identitetit të tij në Bashkimin Evropian. Ruajtjen, zhvillimin dhe pasurimin e identitetit të tij nuk mund ta gjejë në Bashkimin e sotëm Evropian qoftë edhe për arsye se në të janë forcuar nacionalizmat e vjetër e po krijohen edhe nacionalizma të rinj.

Për këtë arsye bashkimi i dy shteteve shqiptare, i Shqipërisë e i Kosovës, të cilat vetëm ashtu të bashkuara mund të krijojnë e të zhvillojnë politikë të përbashkët, integruese, bëhet kusht për ruajtjen, zhvillimin dhe pasurimin e Identitetit kombëtar shqiptar në Bashkimin Evropian.

38.

Në kohën, në shoqërinë e në qytetërimin siç janë koha, shoqëria dhe qytetërimi i përtashëm është me rëndësi të dihet e të çmohet mendimi shumë domethënës i shkrimtarit të madh gjerman, Gëte, i shprehur shkurt: “Në disa kohë, për shkrime (për mendime e për vendime) karakteri është shumë më i rëndësishëm sesa talenti”.

39.

Disa njerëz i njohim, por kurrë nuk mund t’i kuptojmë plotësisht. Arsyeja është e thjeshtë. Na bëhen të pakuptueshëm me disa mendime të tyre. Një prej mendimeve të këtilla është mendimi për përkushtimin ndaj Evropës i quajtur evropianizmi. Evropianizmi i disa prej tyre, mjerisht, nuk bazohet në dashurinë ndaj Evropës por në urrejtjen dhe në përbuzjen e Lindjes, sidomos në urrejtjen dhe në përbuzjen e fesë islame. Le t’i mëshirojmë evropianistët e tillë të rrejshëm.

Përkushtimin ndaj Evropës disa nga ata tani kanë filluar ta plotësojnë e disa të tjerë ta ndërrojnë me Amerikën e amerikanizmin. Ata nuk e adhurojnë amerikanizmin për shkak të arriturave e vlerave të mëdha të SHBA-ve, për shkak të qytetërimit, kulturës, demokracisë liberale, shkencës me të cilën i sollën fryte të mëdha njerëzimit, por për shkak tjetër: për shkak se amerikanizmi, thonë, është më koniunktural, më i leverdishëm sesa evropianizmi.

40.

Politikani që nuk sheh përtej kthesës së parë dhe politikani që nuk e di se si do të jetë shteti, populli, kombi i tij pas njëzet vjetëve nuk kanë të drejtë etike të merren me politikë dhe të jenë zyrtarë shtetërorë. Ky është mësimi politik që Evropa ia ka dhuruar me kohë Botës.

Fragmente nga libri testamentar që do të botohet me titullin “Alfabeti i kulturës demokratike” nga Rexhep Qosja

 

Keqpërdorimi i religjionit dhe miqësisë

Ja si i klasifikon Lis Bukuroca:

Rrenat e mëdha

 

Rrena  e parë: “Me Turqinë kemi jetuar pesëqind vite!“

Rrena e dytë: “Perandoria, (Kalifati) Osman, nuk ishte pushtues!”

Rrena e tretë: “Shqiptarët kanë udhëhequr perandorinë dhe kishin 39 vezirë!”

Rrena e katërt: ”Në Turqi ka më shumë shqiptarë, sesa në Shqipëri.”

Rrena e pestë: “Skënderbeu nuk është heroi i im. Ai ka vrarë myslimanë!

 

Rrena  e parë: “Me Turqinë kemi jetuar pesëqind vjet!“

Shpjegim logjik i rrenës: rrenci në këtë rast nuk gënjen vetëm vetveten, por edhe ata që e lexojnë apo ata që e dëgjojnë. Gënjeshtari, që ka artikuluar i pari atë fjali dhe zëzmadhuesi i tij, vetmashtrohen. Ata që besojnë atë mendim, nuk kanë jetuar asnjë ditë me Turqinë. Shpirtërisht ndoshta, por jo fizikisht. As ne, as prindërit tanë, nuk kanë jetuar me Perandorinë. Mund të kenë gjalluar ndonjë vit gjyshërit, por asnjëri prej nesh! Vetëm ata që kanë lindur para vitit 1912 kanë jetuar bashkë me Perandorinë. Ata që kanë jetuar me Turqinë pesë shekuj, sot duhet të jenë diku 630 vjeç! Një njeri i tillë, nuk flet, nuk shkruan, por gjendet diku si skelet! Edhe pse, edhe ata skelete, pas vdekjes, nuk kanë mundur të jetojnë me Perandorinë.

 

Ai që thotë se ka jetuar me Turqinë pesë shekuj, duhet të ketë lindur në vitin 1468, menjëherë pas vdekjes së Skënderbeut dhe në vitin 1912, do t’i kishte mbushur 444 vjet, kurse sot, në vitin 2018, do të bëhej 550 vjet! Vampirë të tillë, nuk kemi akoma!

 

Shpjegim racional i rrenës: artikulluesit i duhet një vetëbindje, për të dëshmuar vazhdimësinë dhe bashkëjetesën, ku osmanët ishin pushtues, shqiptari i pushtuar, pa asnjë të drejtë nacionale. Nëse pushtimi është bashkëjetesë, që prodhon nostalgji dhe obsesion për ta rikthyer, atëherë pushtimi romak, ka qenë më i gjatë! Atëherë do të shkaktonim një krizë kolektive, sepse kemi edhe shumë, të cilët do të dëshironin ta kthenin Romën, respektivisht Italinë, dhe një numër bukur i mirë, edhe Serbinë!

 

Rrena e dytë : “Perandoria turke, më vonë kalifati, nuk ishin pushtues!”

Nëse një njeri futet në shtëpi të huaj, është kriminel, nëse futen disa, janë një bandë kriminelësh,. Nëse një armatë lufton kundër popullit, që refuzonin ardhjen dhe praninë e huaj, atëherë ai quhet pushtim, skllavërim. Pushtim është kur popullit, që ka humbur luftën, nuk i lejohen të drejta elementare për të ruajtur dhe kultivuar kulturën e vet. Populli i pushtuar, nuk paguan tatime për shtetin e vet, por për pushtuesin. Meqenëse kultura shqiptare kishte arritur në pikën zero, kur u dëbua Perandoria, atëherë ai pushtim, ishte sa barbar, aq edhe primitiv, me regres kolektiv për disa shekuj: nuk na u lejuan as shkollat shqipe!

 

Rrena e tretë: “Ata janë vëllezër tanë!”

Në psikologjinë shqiptare njihet si vëlla vetëm njeriu nga gjaku apo nga fisi. Mendësia shqiptare nuk njeh dhe nuk do të njohë vëllazëri fetare të llojit oriental, ku edhe pse quhen vëllezër, nuk kanë raporte të mira në mes vete! Nëse ne kemi dy shtete shqiptare, arabët kanë 22! Kur një i huaj na quan vëlla, domethënë dëshiron të na futet në shtëpi me të mirë, jo me luftë. Atë vëlla imagjinar e sjell ndenja, bindja imperialiste: Ai beson se është ndër popujt e zgjedhur në botë dhe të tjerët, për të mirën e tyre, duhet asimiluar!

 

Vëllazëria shqiptare turke nuk ka ekzistuar kurrë, por është në krijim e sipër, sepse identiteti shqiptar, nuk mbrohet më në mënyrë zyrtare nga shteti, por politikanët shqiptarë, i janë shtrirë Endoganit para shputave, si qenë të vegjël të dëgjueshëm! Si bub!

 

Në Turqi ka më shumë shqiptarë, se në Shqipëri.

Rrenë e madhe! Në vitin 1999 kudo në botë ka pasur protesta në mbështetje të Kosovës. Në Turqi jo! Në Turqi mund të ketë shumë turq me origjinë shqiptare, por jo shqiptarë! Diku çdo i gjashti amerikan, ka origjinë gjermane, por ata nuk janë më gjermanë. Amerikanët me origjinë gjermane kanë luftuar kundër Hitlerit, edhe ata  turq me origjinë shqiptare, do të luftonin kundër nesh për të na bërë turq. Jo nga urrejtja, por nga dashuria, se duke na zhdukur si komb, sipas tyre, na dhurojnë parajsën.

 

Nëse ka disa milionë shqiptarë në Turqi, atëherë duhet akuzuar Turqinë në Strasburg për gjenocid kulturor, për trajtim fashist dhe asimilim të tyre! Ata nuk kanë asnjë të drejtë nacionale dhe kulturore. Nëse ti, diktator, na quan vëlla, por vëllezërve tanë të vërtetë u mohon çdo të drejtë njerëzore, çfarë turqve në Evropë, nuk u ndalohet, atëherë mos përmend më ekzistencën e tyre atje, sepse nuk ka. Sikur të kishte disa milionë shqiptarë në Turqi, do të protestonin për shkolla. Shqiptarët dinë të bëjnë protesta për arsim, por edhe kryengritje! Në Gjermani kërkon turqit ta ruajnë gjuhën, por në të njëjtën kohë, të gjitha pakicave, ua mohon në Turqi! Ti mohon vendimin e perëndisë. Ai ka mundur t’i lindë turq, sikur të kishte dëshiruar, jo të asimilohen me dhunë!

 

Shqiptarët kanë udhëhequr perandorinë dhe kishin 39 vezirë!

Jo shqiptarët, por shqiptarët e konvertuar dhe shqiptarët e asimiluar. Ata kanë shtypur kryengritje shqiptare dhe ata kanë respektuar dekretin, i cili ndalonte gjuhën e tyre amtare, radhazi, asnjëri nuk e ka kundërshtuar, mu si Rrahman Morina në Kosovë! Edhe kryetari amerikan Trump, është me origjinë gjermane, por askush nuk mburret me të. Ai nuk i shërben Gjermanisë, por Amerikës. Vezirët shqiptarë nuk i shërbenin Shqipërisë, por vetëm Turqisë!

 

Rrena e pestë: “Skënderbeu nuk është heroi i im. Ai ka vrarë myslimanë!

Këtu nuk do të humbet shumë kohë, sepse edhe sot, nëse do të na sulmonte një shtet mysliman, ne përsëri do të mbroheshim, edhe atë, pa i pyetur se cilën përrallë besojnë!

 

Ju mund të vazhdoni me rrena, por mos mendoni se dikush beson. Politikanët tanë nuk kanë guxim t’ ju pyesin, se si është e mundur që në Kosovë, disa mijëra turq, kanë të drejtën e gjuhës dhe arsimit, madje gjuha tyre është zyrtare, por jo nëntë milionë shqiptarë në Turqi? Si është e mundur sulltan Erdogan, të pohosh se atje ka më shumë shqiptarë se në Shqipëri, por edhe pse na quan popull vëlla, ndalon kulturën dhe gjuhën shqiptare! Një shtet që shtyp pakicat e veta, nuk ka fytyrë dhe kredibilitet të angazhohet për çështjen palestineze, sepse ti e bën, pikërisht atë, që bën Izareli! Ti e din këtë, por të duhen parulla popullsitë, sa për sy e faqe, se gjoja po ndihmon. Ti e din shumë mirë, se si mund të ndihmohet Palestina!

 

Në fund një citat nga memoari numër 110 i Reisul Ulema efendi Sulejman Rexhepit, kryetarit të Bashkësisë Islame të Maqedonisë:

 

“Në një takim të liderëve fetarë nga Europa Juglindore, të organizuar nga Dijaneti i Turqisë, larg mjeteve të informimit dhe në një konfidencë shumë të rreptë na e zbërthyen një projekt që e kishte qeveria e Eroganit. Kthimin e perandorisë Osmane në këto treva, por në mënyrë më të kulturuar. E vetmja portë për kthimin e kësaj Perandorie na paskan qenë Bashkësitë Islame.

Ua kuptova hilen menjëherë! Liderët fetarë më të dobët, e pranuam me gjithë qejf një propozim të tillë. E pranoi edhe djaloshi i sapoemërtuar në Komunitetin Mysliman të Shqipërisë, Skënder Bruçaj, pastaj e pranoi edhe Naim Tërnava, Zukorliqi i Sanxhakut, ai i Bosnjës e pranoi me të dy duar, po ashtu edhe ai i Bullgarisë, i Rumunisë etj.”

 

Lis Bukuroca

107 vjet nga vrasja e Isa Boletinit

Isa Boletini“Unë jam mirë kur asht mirë Shqypnia”

Isa Boletini, udhëhoqi forcat kryengritëse për çlirim nga pushtuesi Osman më 1912, u ndodh përkrah Ismail Qemalit në shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë, e cila u copëtua në Konferencën e Londrës më 1913.

 

Isa Boletini lindi në fshatin Boletin të Mitrovicës, në një familje me tradita patriotike. Në moshën 17 vjeçare mori pjesë si luftëtar i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, në betejën e Slivovës (22 prill 1881) kundër forcave osmane. Përkrahu Haxhi Zekën dhe atdhetarët e tjerë në themelimin e Lidhjes Shqiptare të Pejës (1899-1900) dhe në qëndresën e saj kundër sunduesve osmanë e qarqeve shoviniste fqinje.

 

Më 1901-1902 u vu në krye të qëndresës popullore në Kosovë kundër ndërhyrjeve të Serbisë, Malit të Zi, Rusisë e Austro-Hungarisë në Shqipëri. Udhëhoqi luftëtarët në betejat e zhvilluara me ushtrinë turke në zonat Shtime-Carralevë më 1910, mbështeti kryengritjen antiosmane të vitit 1911, udhëhoqi forcat kryengritëse në zonën Drenicë, Mitrovicë, Podujevë dhe Prishtinë më 1912.

Gjatë Luftës Ballkanike në tetor 1912, u vu në krye të çetave të armatosura vullnetare për mbrojtjen e trojeve shqiptare kundër pushtuesve serbë. Në ditët e Pavarësisë, në krye të përfaqësuesve të Kosovës, u ndodh përkrah Ismail Qemalit në Vlorë dhe mori pjesë aktive në organizimin e forcave të armatosura për mbrojtjen e Qeverisë së Përkohshme të Vlorës.

Më 1913, si anëtar i delegacionit shqiptar, së bashku me Ismail Qemalin shkoi në Londër, ku protestoi me forcë kundër vendimit të Fuqive të Mëdha për copëtimin e Shqipërisë. Më vonë, Isa Boletini kaloi përsëri në Kosovë, ku organizoi qëndresën popullore kundër pushtuesve të rinj serbo-malazezë.

Duke e kaluar jetën në luftë e përpjekje dhe me urtësinë e tij, fitoi autoritet të madh si udhëheqës popullor. Isa Boletini e lidhi jetën e tij e të familjes me fatin e atdheut, dashurinë e besnikërinë ndaj të cilit e shprehu me fjalët “Unë jam mirë kur asht mirë Shqypnia”.

 

Isa Boletini ishte bërë i njohur edhe për atë që i kishte ndodhur në Londër, kur edhe pas kontrollit që i kishin bërë rojat kur hyri për të takuar ministrin e jashtëm, Eduard Grej, ai ia kishte dalë që njërin revolver ta fuste brenda. Greji kishte bërë shaka me Boletinin duke i thënë se “atë që se bëri ushtria osmane, e bëra unë”.

Më 23 janar 1916 u vra pabesisht nga shovinistët malazezë në Podgoricë, së bashku me të bijtë Halilin dhe Zahidin, nipërit Jonuzin dhe Halitin, si dhe tre luftëtarë të tjerë.

Në korrik të vitit 2011, mbetjet mortore të Isa Boletinit dhe të bashkëluftëtarëve të tij, iu dorëzuan Komunës së Mitrovicës. Ato ia dorëzoi imami i kësaj komune, Mulla Asllan Murati, i cili 13 vjet pas rivarrimit nga Podgorica i ruajti në një vend të fshehur.

kp

Kryeministrja britanike Truss, thirrje aleatëve për mbështetje të palëkundur ndaj Ukrainës

TrussKryeministrja britanike Liz Truss tha të shtunën se aleatët duhet të qëndrojnë të palëkundur në krah të Ukrainës dhe të injorojnë kërcënimet e presidentit rus Vladimir Putin.

 

Zonja Truss, e cila u takua me Presidentin e Shteteve të Bashkuara Joe Biden dhe atë të Francës, Emmanuel Macron në Nju Jork javën e kaluar në udhëtimin e saj të parë jashtë vendit si kryeministre, u bëri thirrje vendeve demokratike të jenë të vendosura kundër “regjimeve autokratike”.

Kryeministrja britanike tha se presidenti rus po përshkallëzonte agresionin e tij në Ukrainë sepse ai nuk po fitonte dhe se ai kishte bërë një gabim strategjik.

Presidenti Putin urdhëroi javën e kaluar një mobilizim të pjesshëm trupash dhe përmendi mundësinë e një konflikti bërthamor.

“Unë mendoj se ai nuk e kishte parashikuar forcën e reagimit nga bota e lirë,” tha zonja Truss në një intervistë për CNN-in, transmetuar të dielën.

“Ne nuk duhet t’u kushtojmë rëndësi kërcënimeve të tij të rreme. Ne duhet të vazhdojmë të vendosim sanksione ndaj Rusisë dhe të vazhdojmë të mbështesim ukrainasit”, tha ajo.

Zonja Truss, që mori detyrën në fillim të këtij muaji, ka mbajtur një qëndrim të ashpër kundër Rusisë dhe Kinës.

Por ajo ka pasur gjithashtu mospërputhje me disa aleatë tradicionalë, veçanërisht në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, lidhur me marrëveshjet tregtare me Bashkimin Evropian pas Brexit-it.

Kryeministrja britanike tha se ajo vazhdon të dëshirojë një zgjidhje të negociuar mbi të ashtuquajturin protokoll të Irlandës së Veriut, se ajo dhe presidenti Biden bien dakord se paqja duhet të ruhet dhe se ajo beson në “marrëdhënien speciale” midis Britanisë dhe Shteteve të Bashkuara.

“Unë mendoj se marrëdhënia jonë është e veçantë dhe është gjithnjë e më e rëndësishme në një kohë kur po përballemi me kërcënime nga Rusia, (dhe) përballë sfidës së Kinës,” tha zonja Truss.

“Jam i vendosur që ta bëjmë marrëdhënien speciale edhe më të veçantë gjatë viteve të ardhshme.”

Zonja Truss tha se pati një “takim shumë të mirë” me presidentin francez Macron në Nju Jork.

“Mezi pres të punoj me të në të ardhmen,” tha ajo.

Ajo tha se aleatët e Britanisë duhej të punonin së bashku në qëndrimin e tyre ndaj Kinës si dhe Rusisë.

I pyetur nëse Britania do ta mbronte Tajvanin ushtarakisht nëse Kina ndërhyn, siç kanë thënë Shtetet e Bashkuara, zonja Truss tha: “Ne jemi të vendosur të punojmë me aleatët tanë për t’u siguruar që Tajvani të jetë në gjendje të mbrohet.”

voa

Scholz dhe Macron angazhojnë këshilltarët e tyre për të mbështetur dialogun Kosovë-Serbi

Olaf Scholz dhe Emmanuel MacronKancelari gjerman Olaf Scholz dhe presidenti francez Emmanuel Macron njoftuan të shtunën se kanë angazhuar këshilltarët e tyre për të mbështetur dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, ndërsa i bënë thirrje kryeministrit Albin Kurti dhe presidentit Aleksandër Vuçiç që të tregojnë vendosmëri dhe gatishmëri maksimale për të marrë vendime të vështira, të cilat çojnë në përparim në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

 

Këto thirrje janë pjesë e një letre të përbashkët të dy udhëheqësve kryesorë të Bashkimit Evropian dërguar kryeministrit të Kosovës Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë Aleksandër Vuçiç, ku thuhet se “kjo letër po dërgohet në një moment me rëndësi vendimtare për sigurinë në kontinentin evropian dhe qëndrueshmërinë në rajonin e Ballkanit Perëndimor”.

“Jemi të bindur se, në dritën e agresionit rus kundër Ukrainës, duhet të bëjmë përpjekje edhe më të forta, në mënyrë që perspektiva evropiane e vendeve të Ballkanit Perëndimor të bëhet realitet dhe të zgjidhen mosmarrëveshjet afatgjata dypalëshe dhe rajonale. Normalizimi i plotë i marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është thelbësor për Ballkanin Perëndimor”, thuhet në letër.

Kancelari gjerman Olaf Scholz dhe presidenti francez Emmanuel Macron theksojnë në letër se tensionet e fundit kanë treguar se hapat konstruktivë përpara nevojiten urgjentisht, si në planin praktik ashtu edhe në atë politik.

“Prandaj, ne i ngarkuam këshilltarët tanë për politikën e jashtme dhe të sigurisë, Jens Plettner dhe Emanuel Bonn, që t’i ofrojnë mbështetje të drejtpërdrejtë Miroslav Lajçakut në përpjekjet e tij. Ne sugjerojmë që këshilltarët tanë, së bashku me Miroslav Lajçak, të vizitojnë Kosovën dhe Serbinë, për të shqyrtuar mundësitë e çuarjes përpara të procesit”, thuhet në letrën e kancelarit gjerman Olaf Scholz dhe presidentit francez, Emmanuel Macron.

Një javë më parë, Kosova dhe Serbia arritën marrëveshje për lëvizjen e lirë të qytetarëve, pas një periudhë përpjekjesh diplomatike amerikane dhe evropiane për të shmangur tensionet në terren që shpërthyen më 31 korrik pas reagimeve serbe ndaj vendimit të qeverisë qendrore në Prishtinë që dokumentet e identifikimit dhe targat e makinave të lëshuara nga Serbia, të mos vlejnë në territorin e Kosovës, një veprim që zbatohet nga Beogradi për qytetarët e Kosovës që udhëtojnë nëpër Serbi gjatë 11 viteve të fundit.

Kosova dhe Serbia janë përfshirë në bisedime për zgjidhjen e çështjeve të hapura ndërmjet tyre ndërsa aktualisht sfidë mbetët çështja e targave të makinave. Më një shtator ka filluar të rrjedh afati dy muajsh për konvertimin e targave të makinave për qytetarët serbë që përdorin targa të lëshuara nga Serbia me akronimet e qyteteve të Kosovës të kohës së Jugosllavisë. Me vendimin e qeverisë përdoruesit e këtyre targave duhet t’i kthejnë në ato të Republikës së Kosovës RKS.

Vendimi kundërshtohet nga Beogradi dhe në pjesën veriore të Kosovës, të banuar me shumicë serbe.

Bashkimi Evropian shpreson që palët do të arrijnë një pajtim rreth targave të makinave sipas marrëveshjeve të arritura më parë në bisedimet në Bruksel, të cilat synojnë të sigurojnë një marrëveshje për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet të dyja vendeve, që është kusht për integrimet evropiane.

Kosova shpalli pavarësinë e saj në shkurt të vitit 2008 më mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe shumicës se vendeve perëndimore, por kundërshtohet nga Serbia e cila gëzon përkrahjen e Moskës dhe Pekinit.

Serbia është vendi i vetëm evropian që nuk i ka vënë sanksione Rusisë për agresionin e saj në Ukrainë.

voa