Kategoritë: Maqedonia

Shkupi dhe Sofja mobilizohen për përvjetorin e Dellçevit

GoceMaqedonia e Veriut do të bëjë gjithçka që përvjetorin e lindjes së Goce Dellçevit, më 4 shkurt, në Shkup të kalojë në mënyrë të dinjitoze dhe pa incidente, ka deklaruar të hënën kryeministri Dimitar Kovaçevski.

 

Ai këto deklarata i bëri teksa komentoi tensionet mes dy vendeve pas incidentit në Ohër, më 16 janar, ku u sulmua fizikisht një pjesëtar i një klubi kulturor bullgar që mban emrin “Car Borisi i Tretë”.

Pas këtij incidenti që çoi edhe në tërheqjen e ambasadorit bullgar nga Shkup, disa grupe bullgare të udhëhequra nga euro-deputeti, Angel Xhambaski, kanë paralajmëruar vizitë në Shkup, më 4 shkurt, që nga presidenti maqedonas, Stevo Pandarovski, është parë si një ngjarje me “rrezik të lartë”.

Në Shkup, të hënën, ka qëndruar ministri i Punëve të Brendshme i Bullgarisë, Ivan Demerxhiev, dhe në fokus të takimit me homologun e tij maqedonas, Oliver Spasovski, ka qenë pikërisht 4 shkurti dhe masat që kanë ndërmarrë dy ministritë për evitimin e incidenteve të mundshme.

Goce Dellçev është një personalitet që ka vepruar në periudhën e para Luftës së Dytë Botërore dhe si Shkupi ashtu edhe Sofja pretendojnë identitetin e tij kombëtar.

“Ne si shtet do të bëjmë gjithçka që 4 shkurti të festohet në mënyrë dinjitoze dhe pa provokime…Provokimet janë nxitur nga individë dhe grupe që janë kundër rrugës evropiane të Maqedonisë së Veriut, por edhe kundër integrimit të rajonit në Bashkimin Evropian. Ato provokime vijnë nga qendra të caktuara brenda shtetit, në shtetin fqinj [Bullgari] si dhe nga palë të treta të cilat historikisht punojnë që ky rajon të mos jetë pjesë e BE-së dhe e NATO-s”, deklaroi kryeministri maqedonas, Dimitar Kovaçevski.

Ai theksoi se kjo i është bërë e ditur edhe kryeministrit bullgar, Kiril Petkov, gjatë një bisede telefonike, sikur që i është bërë e ditur edhe ministrit të Brendshëm bullgar, Ivan Demerxhiev nga homologu maqedonas, Oliver Spasovski.

Kovaçevski tha se Maqedonia e Veriut është e përkushtuar për marrëdhënie të mira me Bullgarinë, në frymën e vlerave evropiane si dhe për respektimin e të gjitha bashkësive etnike, të cilat e ndjejnë këtë shtet si të vetin, sipas tij.

Por, ai tensionet i ndërlidhi edhe me klimën politike në Bullgari, e cila është në fushatë zgjedhore dhe se këto tensione, sipas Kovaçevskit, dikush tenton t’i përdorë për qëllime politike.

Ndërkohë, ministri i Punëve të Jashtme i Bullgarisë, Nikolai Milkov, deklaroi në Sofja se pala bullgare është e gatshme për shtensionimin e marrëdhënieve me Shkupin, por në kushte të caktuara.

Sipas tij, kushti më i rëndësishëm është përfshirja e bullgarëve në Kushtetutën e Maqedonisë së Veriut, ndërkohë drejtoi kritika ndaj autoriteteve maqedonase, për siç tha, “propagandë serioze antibullgare”.

“Ne jemi të gatshëm për shtensionimin e marrëdhënieve në kushte të caktuara. Nuk jemi të kënaqur me rikthimin në gjendjen e dhjetë ditëve më parë. Konkretisht ne kërkojmë mbrojtjen e të drejtave të bullgarëve atje”, tha Milkov për televizionin shtetëror bullgar (BTV).

Ndërkohë, kryeministri maqedonas Kovaçevski, tha se beson në ndryshimin e Kushtetutës që duhet të bëhet për përfshirjen e pakicës bullgare në të. Ai me këtë rast drejtoi akuza ndaj opozitës, e cila e kundërshton këtë me arsyetimin e kjo “nuk do ‘i jepte fund kërkesave bullgare”.

“Duhet të sillen vendime të mençura. Po, është e vështirë të sillen vendime të arsyeshme në kohën kur kemi provokime të paarsyeshme. Sjellja e disave po bën pikërisht atë që të kemi provokime. Nëse biem pre e provokimeve të tilla, ne atëherë do të humbim pasi do të lejojmë që të fitojnë përfituesit, populistët, njerëzit pa vlera, ata pa moral dhe etikë. Do t’i lëmë hapësirë veprimi armiqve të maqedonasve”, deklaroi Kovaçevski.

Tensionet mes dy shteteve janë acaruar në tre muajt e fundit pas hapjes së klubeve bullgare në Manastir dhe Ohër, që u kundërshtuan nga pala maqedonase pasi mbajnë emrat “Car Borisi i Tretë” dhe “Vanço Mihajlov”, personalitete bullgare që kanë luftuar për bashkimin e territoreve të Maqedonisë së Veriut me Bullgarinë.

Bullgaria, si shtet anëtar i BE-së, vitin e kaluar hoqi veton ndaj Shkupit për t’i hapur rrugë bisedimeve të anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Por, bisedimet mund të bllokohen nëse Maqedonia e Veriut nuk bën ndryshimet kushtetuese për përfshirjen e pakicës bullgare në preambulën saj, ashtu siç parashihet me marrëveshjen ndërmjet dy vendeve, bazuar mbi atë që njihet si “propozimi francez” për zgjidhjen e kontesteve për gjuhën, identitetin dhe historinë maqedonase.

 

rel

Historiku i marrëdhënieve Shkup-Sofje

maqedoni-bullgari-flamujMaqedonia e Veriut dhe Bullgaria, dy shtete fqinje, kanë një të kaluar me ngritje dhe rënie në marrëdhëniet e tyre, që nga periudha para Luftës së Dytë Botërore.

 

Sofja në vazhdimësi e ka kontestuar identitetin, gjuhën dhe të kaluarën historike të maqedonasve duke pretenduar se ato kanë “rrënjë bullgare”, por maqedonasit thonë se kanë identitetin e tyre kombëtar, të njohur ndërkombëtarisht, që nga periudha e ish-Jugosllavisë, dhe të konfirmuar me shpalljen e pavarësisë nga shteti komunist në vitin 1991.

Raportet ndërmjet dy vendeve janë përcjellë me tensione gjatë periudhave të ndryshme.

2 gusht 2017

Për herë të parë dy shtetet arrijnë një marrëveshje për fqinjësi të mirë.

Por, kjo marrëveshje, në vend të afrimit, thelloi ndarjet mes dy vendeve, kryesisht lidhur me dallimet e tyre për të kaluarën historike.

Nëntor 2019

Bullgaria, si shtet anëtar i BE-së, vendosi veton për hapjen e negociatave mes BE-së dhe Maqedonisë së Veriut duke e kushtëzuar heqjen e saj me një marrëveshje të re për gjuhën, identitetin, historinë dhe të drejtat e bullgarëve në Maqedoni të Veriut.

Prill 2022

Hapet klubi bullgar në Manastir me emrin “Vanço Mihajllov” me praninë e kryeministrit bullgar, Kiril Petkov. Kjo nxiti reagime të shumta në Shkup, pasi Vanço Mihajllov konsiderohet një figurë nga e kaluara që luftonte për bashkimin e tokave bullgare që përfshinin edhe Maqedoninë e Veriut.

Qershor 2022

Maqedonia e Veriut pranon atë që njihet si “propozim francez”, apo marrëveshjen me Bullgarinë që parasheh përfshirjen e bullgarëve në Kushtetutën maqedonase. Sofja heq veton ndaj Shkupit.

Tetor 2022

Në qytetin e Ohrit hapet klubi i dytë bullgar “Car Borisi i Tretë”. Tensionet mes dy vendeve sërish rriten pasi Borisi i Tretë, sipas maqedonasve, ishte një perandor bullgar që mohonte identitetin dhe shtetin maqedonas.

Nëntor 2022

Kuvendi i Maqedonisë së Veriut merr vendim për ndryshimin e ligjit, me të cilin ua ndalon shoqatave dhe partive të mbajnë emra fashistë, siç konsiderohen t’i kenë dy klubet bullgare.

14 janar 2023

Disa shtetas bullgarë të udhëhequr nga eurodeputeti Angel Xhambaski marrin pjesë në një manifestim në Shkup, ku u dëgjuan deklarata anti-maqedonase si “Maqedonia është tokë bullgare”.

19 janar 2023

Sulmohet fizikisht në anëtar i një klubi bullgar në Ohër. Sofja doli me akuza për dhunë shtetërore ndaj pjesëtarëve të pakicës bullgare në Maqedoninë e Veriut.

20 janar 2023

Zyrtarë bullgarë, përfshirë eurodeputetin Angel Xhambaski paralajmëruan ardhjen në Shkup më 4 shkurt për të shënuar ditëlindjen e Goce Dellçevit, një personaliteti nga e kaluara, identitetin e të cilit e pretendojnë të dyja shtetet.

 

23 janar 2023

Këshilli i Sigurimit doli me paralajmërimin se ardhja e bullgarëve në Shkup më 4 shkurt është me “rrezik të lartë sigurie”. Presidenti Pendarovski kërkoi që të ndalohet hyrje e tyre në Maqedoni të Veriut.

25 janar 2023

Eurodeputeti bullgar, Angel Xhambaski, duke komentuar deklaratën e Pendarovskit për ndalimin e vizitës së tij në Shkup, foli për atentatin ndaj mbretit serb, Aleksandar Karagjorgjeviq, që u interpretua si kërcënim me atentat ndaj Pendarovskit.

Për tensionet ndërmjet dy shteteve, presidenti Pendarovski akuzoi shërbimin inteligjent rus, se qëndron pas strukturave në Bullgari që bëjnë fushatë antimaqedonase.

26 janar 2023

Sofja vendos të tërheqë ambasadorin e saj në Shkup dhe të ndërpresë bashkëpunimin mes dy vendeve.

26 janar 2023

Ambasada e SHBA-së dhe Zyra e BE-së në Shkup kërkuan nga Sofja dhe Shkupi uljen e tensioneve, ndërsa i vlerësuan si të rrezikshme dhe të papërgjegjshme deklaratat për dhunë dhe kërcënime.

rel

Sofja merr vendim për tërheqjen e ambasadorit të saj në Shkup pas incidentit në Ohër

Ambasada Bullgare ShkupAutoritetet bullgare kanë vendosur tërheqjen e ambasadorit të tyre nga Shkupi për shkak të një incidenti me një punonjës të Shoqatës Kulturore bullgare në Ohër të Maqedonisë së Veriut.

 

Ministri i Jashtëm bullgar, Nikollaj Milkov ka paralajmëruar ndërprerjen e “të gjitha projekteve” mes dy shteteve teksa ka theksuar kërcënimet e vendit të tij për pengimin e bisedimeve të Maqedonisë së Veriut me Bashkimin Evropian.

Këto zhvillime pasojnë rrahjen e para pak ditëve të Hristijan Pendikov-it, pjesëtar i pakicës bullgare në Ohër, nga një grup maqedonasish. Presidenti bullgar dërgoi një aeroplan për ta marrë dhe sjellur në Sofje zotin Pendikov për trajtim mjekësor. Ai nuk është në rrezik për jetën. Autoritetet maqedonase kanë zbuluar autorët e sulmit, ndërsa thonë se po bëjnë hetime për motivet e incidentit.

Ndërkohë, Presidenti maqedonas, Stevo Pendarovski i rekomandon qeverisë në Shkup që të shpallë ‘persona non grata’ disa politikanë bullgarë me qëndrime të theksuara antimaqedonase. Nga ana tjetër, Sofja kërkon të ndalen sulmet dhe qasja histerike, sipas kryediplomatit Milkov ndaj komunitetit dhe interesave bullgare.

Ndërkaq, Ministri i Jashtëm i Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani në një intervistë për Zërin e Amerikës tha se mosmarrëveshjet mes dy vendeve duhet zgjidhur me dialog. Ai theksoi se nuk duhet t’u jepet hapësirë “provokatorëve”.

“Marrëdhëniet e Maqedonisë së Veriut me Bullgarinë janë historikisht të vështira, komplekse dhe në pak periudha në të kaluarën kanë arritur një stabilitet të qëndrueshëm. Shpallja e zgjedhjeve të parakoshme në Bullgari dhe tensionimi politik këtu në Maqedoninë e Veriut ka çuar në krijimin e kësaj situate. Këto situata zakonisht i nxisin edhe më tepër debatet e tilla. Nëse reagimi bullgar lidhet me incidentin në Ohër, mund të kanstatohet si disproporcional sepse shteti ka ndërmarrë të gjitha masat e duhura për ta izoluar atë rast dhe për t’i identifikuar, për t’i nxjerrë para drejtësisë dhe për t’i dënuar autorët. Unë bëjë thirrje për gjakftohësi. Tani duhet një ulje e tensioneve dhe rikthim i komunikimit normal mes dy shteteve që mos t’u lëmë hapësirë përfituesve politikë dhe provokatorëve që nga kjo të ushqehen dhe të ndërtojnë karrierat e tyre politike”, tha ai për Zërin e Amerikës.

voa

Në spitalin e Tetovës, pacientët/të vdekurit trajtohen pa dinjitet.

ashensori spital tetovePërsëri prishet ashensori në spitalin e Tetovës, pacientët/të vdekurit barten shkallëve.

Ashensori në objektin e bllokut internistik në Spitalin e Tetovës, përsëri disa ditë është jashtë funksionit, kjo i detyron familjarët, që pacientë dhe të vdekurit ti bartin përmes shkallëve të spitalit.

Në një video të siguruar nga Klan Maqedoni shihen momente teksa familjarët me personelin mjeksor me vështirësi bartin pacientët duke i shfrytëzuar shkallët e spitalit si zgjidhje alternative.

Jo rrallë ndodh që të takoni edhe familjarët, duke bartur pacientët që kanë ndërruar jetë, nëpër shkallë me barela të dëmtuara, jo t; përshtatshme, personat e ndjerë jo të mbuluar si duhet, që jep një pamje për trajtim pa dinjitet.

Radev: Maqedonia e Veriut nuk i ka nisur negociatat me BE-në

radevRepublika e Maqedonisë së Veriut as që i ka filluar negociatat. Ajo ende nuk e ka hapur derën e hapësirave ku po zhvillohen këto negociata, tha presidenti i Bullgarisë, Rumen Radev, para gazetarëve në Klubin Qendror Ushtarak.

 

Deklarata e Radevit ishte përgjigje në pyetjen e një gazetari se a do të ketë përgjigje për kërkesën e presidentit të RMV-së, Stevo Pendarovski për ndalimin e hyrjes në Republikën e Maqedonisë “një eurodeputeti dhe disa persona të tjerë nga Bullgaria”.

“Tani e kuptoni pse kam luftuar kaq shumë që të drejtat e bullgarëve të Maqedonisë të mbrohen në Kushtetutën e këtij vendi dhe kjo të jetë kusht i detyrueshëm për fillimin e negociatave”, tha Radev.

Ai tha se pret që institucionet e RMV-së të dëshmojnë jo vetëm se nuk janë pjesë e fushatës antibullgare. Sipas tij, kjo nuk mjafton më.

“Është koha që ata të dëshmojnë se po luftojnë aktivisht kundër kësaj fushate”, tha Radev.

alsat

Stevanoviq: Mbrojtja nga lloji “kraken” është e njëjtë si edhe për llojet paraprake të Covid-19

Mjeke Milena-StevanoviqMbrojtja nga lloji i ri i Kovid-19, “kraken”, është identike me ato paraprake. Është e nevojshme qasje serioze e qytetarëve dhe respektim i rekomandimeve të dhëna. Ato janë mbajtja e maskës në institucione shëndetësore, në hapësira të mbyllura siç është transporti publik, si dhe shmangia e hapësirave të mbyllura të stërmbushura me njerëz, thotë në një deklaratë për AIM drejtoresha e Klinikës Universitare për Sëmundje Ngjitëse dhe Gjendje Febrile, Milena Stevanoviq.

 

Në vend është regjistruar rasti i parë “kraken” te një pacient nga Gjevgjelia. Pritjet janë se ky lloj i virusit do të fillojë të oscilojë edhe te ne, si edhe në vendet e tjera, por, siç thekson Stevanoviq, nuk ka vend për panik.

“Ajo nuk ndihmoi as në trendet më të larta të zhvillimit të pandemisë, prandaj nuk do të ndihmojë as tani”, tha Stevanoviq.

Shtoi se bëhet fjalë për virus i cili lehtë transmetohet, por se nuk shkakton pasqyrë të rëndë klinike. Rrezik që të zhvillohet pasqyra më e rëndë klinike ekziston te pacientët me sëmundje të rënda kronike.

“Nga përvojat klinike në botë, deri më tani nuk lihet përshtypja se shkakton pasqyrë më të rëndë klinike ose simptoma të ndryshme nga të deritanishmet. Rreziku për pasqyrë më të rëndë klinike ende e ka primatin te pacientë me sëmundje të rënda kronike, si edhe te personat më të rritur. Gjithsesi, ekziston mundësia për komplikim, veçanërisht për shkak të sezonit të gripit, ku mund të ketë edhe më shumë infeksione virusale përnjëherë, ndërsa në diagnostikë dallohen gjithnjë e më vështirë”, thekson Stevanoviq.

Instituti i Shëndetit Publik të dielën njoftoi se në vend është regjistruar rasti i parë i llojit “kraken” te një pacient nga Gjevgjelia, i cili, siç thotë Stevanoviq në deklaratë për AIM, nuk ka udhëtuar jashtë shtetit dhe nuk ka pasqyrë të rëndë klinike. Është trajtuar në mënyrë ambulante.

telegrafi

Sot fillon gjysmë-vjetori i dytë i vitit shkollor 2022/2023

Klasa_Ditari_NxenesPër filloristët dhe nxënësit e shkollave të mesme sot fillon gjysmë-vjetori i dytë i vitit shkollor 2022/2023. Pushimi u vazhdua me vendim të Qeverisë për shkak të funksionalitetit të shkollave dhe mësimi në vend se më 18 janar fillon ditën e sotme.

 

Sipas gjitha gjasave viti shkollor në vend se me 9 qershor (e premte) do të përfundojë më 14 qershor, pasi siç tha edhe ministri i Arsimit dhe Shkencës Jeton Shaqiri, nxënësit duhet t’i plotësojnë 180 ditë mësim të përcaktuara me Kalendarin për procesin edukativo-arsimor në shkolla.

alsat

Regjistrohet rasti i parë me nënvariantin e ri të omikronit “kraken”

krakenRegjistrohet rasti i parë në vend me nënvariantin e ri të Omikronit I njohur si “kraken”. Instituti për Shëndet Publik njoftoi se variant më i ri është detektuar në Gjevgjeli. Mostra për testim është marrë më datë 11 janar.

 

“Tek njëra mostër nga gjithsej 32 sa janë testuar, është konstatuar variant Kraken. Tek 8 mostra është detektuar nënvarianti BA.2 I llojit Omikron. Tek, 23 të tjera mostra u detektuar nënvarianti BA.5 nënvariant I Omikronit”, thonë nga Instituti I Shëndetit Publik.

Kreu i Komisionit për sëmundje ngjitëse Petlickovski, tha se të gjitha të dhënat deri tani tregojnë se ky variant shkakton simptoma të lehta dhe se nuk pritet ndonjë përhapje e madhe tek popullata dhe se nuk ka vend për shqetësim. Për momentin gjendja epidemike në vend është stabile.

Pavarësisht gjendjes stabile, shumë qytetarë që Alsat i takoi thanë se vazhdojnë të mbajnë maska me vete, për çdo rast. Edhe pse nuk i mbajnë, megjithatë në xhep apo çantë kanë nga një maskë rezervë.

“Maskë? Ja maska kam sa të duash në xhep. Mbaj me vete gjithë kohës, por nuk i përdori asnjëherë! Kanë mbetur në xhep, ja nuk kemi më Kovid, dhe kanë mbetur. Mund t’i përdor kur të ketë ndotje, për ndryshe nuk i përdor”, tha një qytetar.

“Je qesharak nëse mban maskë në njëfarë mënyre! Por mendoj se kam rezervë maskë në çantë, për çdo rast të më gjendet. Megjithëse dy vite pas mbajtjes së maskës është bërë ves  të mbajmë nga një maskë. Kur del nga shtëpia sikur ke harruar diçka nëse nuk e merr maskën”, u shpreh një qytetare.

“A ju gjendet ndonjë maskë me vete? Po! kam në xhep, dhe gruaja ime ka disa”, deklaroi një qytetare.

“Mua gjithmonë më ka penguar maska sepse kam Pesmejkër, zemra më reh dobët dhe rallë mbajë maskë. Atëherë kur ishte kulmi I pandemisë e mbaja, tani kam në cantë mbaj por se vendos. Ja në cantë madje paskam dy maska”, shtoi një qytetare.

Disa nga qytetarët vazhdonin të mbanin maska edhe gjatë qëndrimit jashtë.

“Mbajë maskë në ambiente të mbyllura, në autobusë, në veturë kur jam me njerëz ndërsa tash e mbaj edhe jashtë dhe Brenda sepse jam I ftohur – me grip”, deklaroi një qytetar.

“Rreziku ekziston ende, dhe në vende ku ka shumë njerëz, ja tani jam duke shkuar në vende ku ka shumë njerëz dhe duhet ta ruajmë veten”, shtoi një tjetër qytetar.

Për momentin mbajtja e maskës është e detyrueshme Brenda hapësirave të institucioneve shëndetësore si dhe nëpër autobusë.

alsat

Ligji i duhanit nuk respektohet në Maqedoninë e Veriut

duhaniPirja e duhanit në Maqedoninë e Veriut ndalohet me ligj në gjitha objektet e mbyllura publike.
Por, ky vendim duket se nuk vlen për zyrtarët e lartë të shtetit.

Ditë më parë në rrjetet sociale ka qarkulluar një video ku shihet kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, duke kënduar derisa në dorë mban një cigare të ndezur në kabinetin e zëvendëskryeministrit të parë, njëherësh ministër për Sistem Politik dhe Marrëdhënie Ndërmjet Bashkësive, Artan Grubi. Këtë postim e kanë rishpërndarë shumë zyrtarë të kësaj partie.

“Ndaloni tymosjen e duhanit se jemi në transmetim live”

Në dhjetor të vitit të kaluar kryetari i Këshillit Komunal të Kavadarit, Stojanço Ramov, para fillimit të seancës së KK-së ka paralajmëruar këshilltarët që të kenë kujdes çka flasin dhe t’i fikin cigaret pasi të fillojë transmetimi i drejtpërdrejtë i mbledhjes.

“Para fillimit të mbledhjes vetëm t’ju informoj se kjo seancë do të emetohet online në televizionin KTV… tashmë është në emetim të drejtpërdrejtë. Andaj, lidhur me cigaret si dhe në raport me komunikimin mes këshilltarëve ju lutem për një nivel më të lartë dhe me dinjitet pasi janë duke na parë qytetarët”, ka thënë Ramov.

Nga institucionet kompetente nuk ka pasur asnjë reagim në lidhje me këto raste.

Ligji njëherë shtrëngon dhe më pas liron masat për ndalesën e pirjes së duhanit
Ndryshe, Maqedonia ka miratuar Ligjin e parë për mbrojtje nga pirja e duhanit në vitin 1995. Që nga ajo kohë, ky ligj ka pësuar ndryshime nëntë herë.

Reagime më të ashpra në opinion u shfaqën gjatë ndryshimit dhe plotësimit të ligjit që ndalon pirjen e duhanit në vitin 2010, me ç’rast pirja e duhanit atë kohë u ndalua plotësisht në të gjitha objektet e mbyllura publike, përfshirë tarracat e mbuluara dhe tarracat verore të objekteve të hotelerive.

 

Pas reagimeve të shumta të pronave të objekteve gastronomike ky ligj pësoi ndryshime në vitin 2018 dhe “pirja e duhanit u lejua ekskluzivisht jashtë objektit afarist (tarracë, kopsht veror dhe ngjashëm).

Pas këtij ndryshimi, afaristët gjetën hapësirë për t’iu shmangur ligjit. Pronarët e objekteve afariste tarracat i kanë mbuluar me xhama apo materiale rezistuese nga klima e jashtme, kështu që këto hapësira janë plotësisht të lidhura me ambientin e brendshëm të lokaleve gastronomike dhe kafeterive.

Valdeta Imeri, qytetare, thotë se tymosja fare pranë tavolinës ku është shënuar për klientët joduhanpirës ka bërë që mos të dalë me shoqërinë në lokale. Ajo thotë se jo vetëm veshja merr erë duhani, por si joduhanpirëse tymi e pengon gjatë konsumimit të ushqimit.

“Jo, s’ka dallim më ku pihet dhe ku nuk pihet duhan. Për fat të keq ky është realitet në pjesën më të madhe të lokaleve në vend. Kjo ka bërë që t’i shmang daljet në lokale”, thotë ajo.

Pirja e duhanit në lokalet më së shumti i dëmton fëmijët

Martin Petrevski nga Instituti maqedonas i Shëndetit Publik, thotë për Radion Evropa e Lirë se dëmi që shkaktohet nga tymosja pasive e duhanit pothuajse është e barabartë nga dëmi që u shkaktohet duhanpirësve, veçanërisht te sistemi kardiovaskular, ai frymëmarrjes që çon në sëmundjet malinje.

Petrevski thotë se problem më vete paraqet ekspozimi fëmijëve në hapësirat ku pihet duhani, pasi tek ata tymi cigares ka ndikim edhe më të theksuar pasi akoma nuk është zhvilluar sistemi mbrojtës.

“Pikërisht për këtë theksoj se është shumë keq se hapësira e duhanpirësve me atë të joduhanpirësve pothuajse është e ngjitur dhe kjo mund të çojë te problemet serioze për sa i përket shëndetit të fëmijëve, por edhe të rriturve”, thotë Petrevski.

Gjatë kontrolleve që ka realizuar Inspektorati Shtetëror i Tregut, më 17 janar ka bërë të ditur se Ligji për mbrojtjen nga duhani shkelet në dhjetëra lokale në Maqedoninë e Veriut.

 

“Pas përfundimit të festave të fundvitit, Inspektorati Shtetëror i Tregut i intensifikoi kontrollet në të gjithë territorin e vendit, ku janë kryer mbi 200 inspektime në përputhje me kompetencat që i parasheh Ligji për mbrojtjen nga duhani dhe janë shqiptuar mbi 50 dënime”, ka bërë të ditur Inspektorati Shtetëror i Tregut.

Në bazë të Ligjit për mbrojtje nga duhani, gjobat për shkelësit e ligjit janë nga dy mijëderi në katër mijë euro për personat juridikë, kurse nga 100 deri në 300 euro për personat fizikë.

Nga Instituti i Shëndetit Publik kanë bërë të ditur se nga popullsia e moshës madhore në Maqedoninë e Veriut, mes 45 dhe 50 për qind e tyre janë duhanpirës të rregullt. Ndërkohë, në vendet e Evropës 18 për qind e popullsisë në moshë madhore është duhanpirëse. Në Suedi kjo përqindje është vetëm 6 për qind.

rel

ISHP-Maqedoni: Rriten ndjeshëm rastet me gripin sezonal

gripiGjatë javës së dytë, nga 9 deri më 15 janar, në Maqedoninë e Veriut janë paraqitur 1.346 raste të të prekurve apo me simptome të gripit. Të dhënat e ISHP-së tregojnë se për 63.9% janë rritur rastet në krahasim me javën paraprake.

 

Sipas moshës 888 i takojnë grupmoshës 15-64 vjeç, 186 grupmoshës 5-14 vjeç, 139 tek fëmijët e moshës 0 deri 4 vjeç dhe 133 i takojnë grupmoshës mbi 65 vjeç.

Gjatë këtij sezoni të gripit, janë shënuar edhe tre viktima. Bëhet fjalë për dy pacientë nga Shkupi dhe një nga Shtipi. Autoritetet shëndetësore thonë se bëhet fjalë për pacientë me sëmundje shoqëruese, të hospitalizuar dhe të pavaksinuar me vaksinën kundër gripit sezonal.

Ndryshe, gjatë javës së parë të vitit 2023, sipas ISHP-së, në Maqedoninë e Veriut, numri i të prekurve nga gripi krahasuar me javën e parë të sezonit të kaluar është rritur për 74.7%.

Përveç motit të ngrohtë, jo të zakonshëm për këtë periudhë të vitit, si dhe dallimet e mëdha të temperaturave, mjekët thonë se shkaku për numrin e madh të të prekurve shihet edhe në mosrespektimin e masave të mbrojtjes. Rekomandohet mbajtja e maskave nëpër spitale, transportin publik, barnatore, kurse të sëmurët të izolohen.