Kategoritë: Shqipëria

Lajmet nga Shqipëria

“Temperaturë, dhimbje koke dhe të vjella”, mjeku Kalo zbulon virozën që është në qarkullim: Nuk ka lidhje me variantin Delta

tritan-kaloMjeku Tritan Kalo ka zbuluar se në vendin tonë po qarkullon një virozë e njohur ndryshe si “gripi i verës”, i cili ka shumë ngjashmëri me variantin Delta të Covid-19, sa i takon simptomave.

Përmes një reagimi në rrjete sociale, Kalo sqaron se kjo virozë e cila zgjat nga 3 deri në 5 ditë, nuk shoqërohet me humbje të nuhatjes apo shijes, dhe nuk shfaq probleme në rrugët e frymëmarrjes.

Apeli i mjekut është për këdo që vjen nga shtete ku qarkullon varianti i Deltës, ndaj të cilëve thotë se në rast se kanë shenja klinike, të distancohen, deri në qartësimin nëse kanë virozën stinore, apo janë infektuar me variantin e ri të Covid.

Postimi i plotë i Kalos:

Kohë kovidiane…..24.07.2021…..Fundjavë të bardhë, të paqtë dhe shplodhëse miq, të afërt, kolegë dhe bashkëkombas…..RIKUJTESË për pushuesit në brigjet e Adriatikut, të Jonit dhe jo vetëm……”Gripi i verës” apo ethja 3-5 ditore është një virozë, e cila ka shënja klinike pothuajse plotësisht të njejta me shfaqjet klinike të variantit “Delta”, të infeksionit të shkaktuar prej virusit Sars-Cov2/Covid-19, me: temperaturë, dhimbje koke, dhimbje muskujsh e kyçesh, këputshmëri e shpesh dhimbje barku të bashkshoqëruara me të përziera ose/dhe të vjella e heqje barku/diarrhe.

POR pa çrregullime të shijes dhe/ose nuhatjes (të cilat nuk vërehen në këtë variant të Covid-19) dhe pa lëndime të rënda të vijave të poshtme të frymëmarrjes (të cilat fatmirësisht janë më pak të shpeshta si në të vaksinuarit po ashtu edhe në ata të prekurit nga Covid-19 i variantit “Delta” të infeksionit prej virusit Sars-Cov2), dhe me “test të shpejtë” ose “PCR-real time” për Sars-Cov2 NEGATIV…..

Në mesin e të sëmurëve me shënjat e mësipërme, mundet të ketë pa dyshim edhe të infektuar me variantin “Delta” të virusit Sars-Cov2/Covid-19, sidomos persona shqiptarë ose të huaj të ardhur për pushime nga vënde ku ky virus është mjaft i përhapur si Britania e Madhe, Francë, Itali, Hollandë, Greqi, Gjermani, etj…. Këta persona duhet të jenë shumë lart të VETNDËRGJEGJËSUAR, për t’u vetëizoluar deri në sqarimin e shkakut të gjëndjes së tyre klinike…..

Po ashtu edhe personeli i Qëndrave Mjeksore në zonat e pushimeve dhe jo vetëm, duhet të rrisin vigjilencën epidemiologjike ndaj të sëmurëve me shënjat e mësipërme që ata/ato vizitojnë….. Në ndërkohë kur dhe ku është e mundur të MOS hezitojmë të vaksinohemi, që të ulim sa të jetë e mundëshme numurin e të infektuarve nga virusi Sars-Cov2/Covid-19…..

”Flama mbarëbotërore” nuk është shuar apo mposhtur plotësisht, edhe pse “pjesa më dramatike” e kësaj Pandemije është luajtur tashmë, dhe VETËKUJDESJA si dhe KUJDESJA ndaj atyre që gjallojnë pranë nesh nuku duhet nënvlerësuar….NE mantelbardhët dhe i gjithë personeli tjetër shëndetsor jemi aty ku duhet të jemi, në vijën e parë të përballjes me Pandeminë nga Sars-Cov2/Covid-19 që me Punën, Profesionalizmin, Përkushtimin dhe Përkujdesjen tonë, t’ju vimë në ndihmë nëse JU do të prekeni nga një……Together forever!!!

Top Channel

Tiranë: Reformimi i drejtësisë, diplomatët perëndimorë thirrje për qëndrueshmëri dhe rezultate

Në Tiranë, diplomatët perëndimorë u bënë thirrje autoriteteve shqiptare të sistemit të drejtësisë, që të arrijnë më shumë rezultate pas reformimit të thellë të kësaj fushe.

Ambasadorja amerikane, Yuri Kim, dhe ambasadori europian, Lugi Soreca, i kërkuan sistemit gjyqësor më shumë qëndrueshmëri, pavarësi dhe integritet.

Një ditë më parë, në 5-vjetorin e nisjes së reformës në drejtësi, Instituti i Studimeve Politike publikoi në studim, sipas të cilit rezultatet e kësaj reforme vlerësohen si të vonuara dhe të pjesshme.

Diplomatët perëndimorë theksuan sot reformimi i drejtësisë shqiptare u mbështet fort nga ndërkombëtarët, por ajo u bë për qytetarët shqiptarë dhe duhet t’u shërbejë atyre, duke përmbushur pritshmritë e larta të tyre.

Ambasadorja e SHBA-ve në Shqipëri, Yuri Kim, tha gjatë një takimi në 5-vjetorin e reformës në drejtësi, se pas këtij fillimi të mbarë, nevojiten më shumë rezultate për t’i dhënë fund pandëshkueshmërisë ndaj shkelësve të ligjit.

Ambasadorja Kim tha se pritshmëria dhe besimi i qytetarëve tek institucionet e reja të drejtësisë është shumë i lartë, ndaj gjyqtarëve dhe prokurorëve iu mbetet të kryejnë detyrat ligjore me integritet dhe saktësi profesionale.

“Tani është koha që ju të nisni një epokë të re në Shqipëri, të krijoni një sistem në të cilin një person normal ka shpresë se do të ketë mundësi të barabarta në jetë, se shqetësimet e tyre, kërkesa e tyre për drejtësi merret në konsideratë po aq sa kërkesa, e drejtë apo jo, e personave të fuqishëm. Ky është një fillim i mirë, keni bërë përparim të mirë. Por duhet bërë më shumë” – tha ambasadorja Kim.

Ambasadorja e SHBA-ve në Shqipëri, Yuri Kim, tha në tryezën e rrumbullakët me drejtuesit i institucioneve shqiptare të drejtësisë se Shtetet e Bashkuara i mbështesin ata dhe janë gjithmonë përkrah tyre.

“Shqipëria ka bërë përparim të jashtëzakonshëm drejt Reformës në Drejtësi që qytetarët e saj kërkojnë dhe ne po shohim rezultatet e atyre përpjekjeve. Të gjitha institucionet e ngritura nga Reforma në Drejtësi në 2016 janë tashmë plotësisht funksionale. Askush nuk është mbi ligjin dhe është në dorën e institucioneve shqiptare të drejtësisë, është në dorën tuaj ta vërtetoni këtë” – tha ajo.

Diplomatët perëndimorë renditën si arritje të viteve të para të reformës heqjen e gjyqtarëve të korruptuar, dënimin e prokurorëve të niveleve të larta, arrestimet e politikanëve, policëve dhe kriminelëve të krimit të organizuar.

Ambasadori i BE-së, Luigi Soreca, tha se reforma në drejtësi nisi një epokë të re për shtetin e të drejtës dhe për një Shqipëri europiane dhe moderne.

“Zbatimi i reformës në praktikë ka qenë i vështirë, sepse është luftë kundër mosndëshkimit, për të rifituar besimin e publikut dhe luftë për të rivendosur integritetin si një vlerë thelbësore. Një zbatim efektiv kërkon ndjekje, përkushtim, angazhim dhe dialog të shtuar. Kërkon forcë, ndonjëherë pragmatizëm. Kërkon qëndrueshmëri, kompetencë dhe udhëheqje” – tha zoti Soreca.

Ai theksoi se reforma në drejtësi mbetet një nga përparësitë kryesore për BE-në, që ta afrojë Shqipërinë më pranë vetes, dhe se reforma në drejtësi ka kontribuar shumë për hapjen e një dere tjetër vitin e kaluar, me vendimin e hapjes së negociatave.

Burime të pavarura shprehin vlerësime të ndryshme për reformën në drejtësi. Një ditë më parë, në 5-vjetorin e miratimit nga parlamenti të reformës në sistemin e drejtësisë, Instituti i Studimeve Politike publikoi në studim, ku rezultatet e kësaj reforme vlerësohen si të vonuara dhe të pjesshme dhe të pamjaftueshme.

Edhe pse u votua me 140 vota të plota nga parlamenti, forcat politike u bënë pengesa kryesore të reformës në drejtësi, duke shkaktuar shtrembërime e zvarritje të shumta, theksuan autorët e studimit.

Falë angazhimit të SHBA-ve dhe BE-së, reforma nisi me vetingun dhe ndryshoi më shumë se 25 ligje të mëparshme, por ndryshimet kushtetuese dhe ligjore, thuhet në studim, ishin të paqëndrueshme e të hartuara me nxitim, sa u desh të korigjoheshin 15 ligje nga 3-4 herë brenda 2-3 vitesh nga i njëjti parlament.

Për shkak të mbyljes relativisht të gjatë të gjykatave, mbi 50 çështje janë në pritje për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese, thuhet në studim, mbi 30 mijë mbeten në pritje në Gjykatën e Lartë dhe 2-3 herë më shumë çështje janë në pritje në nivelet e tjera të gjykatave dhe në prokurori.

Studimi vëren se të gjithë institucionet e reja të sistemit gjyqësor u krijuan ose u zgjodhën jashtë afatit kushtetues dhe ligjor.

Midis 2018-2020 Shqipëria mbeti pa Gjykatë Kushtetuese dhe pa Gjykatë të Lartë, midis 2017-2019 u zgjodh një Prokuror i Përgjithshëm i përkohshëm, ndërkohë që institucione si KLP mbetën për një kohë të gjatë pa anëtarë të plotë dhe SPAK u krijua pa numrin e parashikuar të prokurorëve.

Nisja e vetingut u vonua një vit dhe kur nisi, mbi 50% e prokurorëve dhe gjyqtarëve humbën postet e tyre, duke krijuar efekt domino vakancash në të gjitha nivelet e gjyqësorit dhe të drejtësisë, vëren studimi i Institutit të Studimeve Politike.

voa

Tiranë: 5 vjet nga miratimi i reformës në drejtësi, vonesa, rezultate dhe sfida

Në 5-vjetorin e miratimit nga parlamenti të reformës në sistemin e drejtësisë, Instituti i Studimeve Politike publikoi në studim, sipas të cilit rezultatet e kësaj reforme vlerësohen si të vonuara dhe të pjesshme.

Edhe pse u votua me 140 vota të plota nga parlamenti, forcat politike u bënë pengesa kryesore të reformës në drejtësi, duke shkaktuar shtrembërime e zvarritje të shumta, vërejnë autorët e studimit.

Plot 5 vjet më parë, në korrikun e 2016 pakkush mund ta mendonte se reforma në sistemin e drejtësisë do të kishte sot aq rezultate të pamjaftueshme sa ka aktualisht, edhe pse vlerësohej si domosdoshmëri për demokracinë dhe shtetin shqiptar, thuhet në studim.

Instituti i Studimeve Politike theksoi në studimin e vet që, rezultatet e reformës, ndonëse të vonuara dhe të pjesshme, janë arritjet e vetme të demokracisë funksionale e shtetit të së drejtës.

Falë angazhimit të SHBA-ve dhe BE-së, ajo nisi e vetingu dhe ndryshoi më shumë se 25 ligje të mëparshme. Por koha tregoi, thotë Afrim Krasniqi, drejtues i ISP, se ndryshimet kushtetuese dhe ligjore ishin sa të nevojshme aq edhe të paqëndrueshme e të hartuara me nxitim, sa u desh të korigjoheshin 15 ligje nga 3-4 herë brenda 2-3 vitesh nga i njëjti parlament.

“Ajo që shohim në këto 5 vite është që reforma në drejtësi ishte jetike, positive dhe e domosdoshme për Shqipërinë, por koha na tregoi se ata që e inicuan reformën në drejtësi dhe sidomos në fazën e shkrimit të ndryshimeve kushtetetuese dhe ligore, nuk patën informacionin, përgtitjen dhe vizionin e duhur për ta bërë reformën praktikisht të realizueshme. Sot pas 5 vitesh ne kemi institucioneve të reja të drejtësisë, kemi reformë në drejtësi në progres, por nuk kemi një drejtësi funksionale” – tha zoti Krasniqi.

Studimi vëren se të gjithë institucionet e reja të sistemit gjyqësor u krijuan ose u zgjodhën jashtë afatit kushtetues dhe ligjor.

Midis 2018-2020 Shqipëria mbeti pa Gjykatë Kushtetuese dhe pa Gjykatë të Lartë, midis 2017-2019 u zgjodh një Prokuror i Përgjithshëm i përkohshëm, ndërkohë që institucione si KLP mbetën për një kohë të gjatë pa anëtarë të plotë dhe SPAK u krijua pa numrin e parashikuar të prokurorëve.

Nisja e vetingut u vonua një vit dhe kur nisi, mbi 50% e prokurorëve dhe gjyqtarëve humbën postet e tyre, duke krijuar efekt domino vakancash në të gjitha nivelet e gjyqësorit dhe të drejtësisë, vëren studimi.

Mbi 50 çështje janë në pritje për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese, thuhet në studim, mbi 30 mijë mbeten në pritje në Gjykatën e Lartë dhe 2-3 herë më shumë çështje janë në pritje në nivelet e tjera të gjykatave dhe në prokurori.

“Reforma nuk ka arritur ende të shkojë tek qytetarët dhe është më shumë reformë në aspektin sipërfaqësor, është më shumë, siç thuhet, një reformë në Tiranë, se sa një reformë që shkon realisht tek qytetarët dhe te e drejta qytetare. Deri tani kemi folur për reformë, por tani është koha për performë dhe kjo nuk ka ndodhur.tani janë zgjedhjet për Gjykatë Kushtetuese, Gjykatë të Lartë dhe institucione të tjera, por është ende e paqartë nëse prurjet në sistem në të gjithë nivelet janë apo jo më cilësore se sa ata që i larguan nga sistemi për shkak se nuk plotësoni nivle të caktuara” – thotë zoti Krasniqi.

Reforma u miratua me 140 vota pro, asnjë kundër, asnjë abstenim dhe nisja e reformës u mbështet edhe nga edhe nga deputetë që ishin kritik ndaj saj dhe dolën si subjekte të dekriminalizimit, ndërsa pas miratimit shumë prej tyre shkaktuan vonesa me mënyrat nga më të ndryshmet.

Në studim theksohet se është jetike një reformë afatgjatë, kapilare dhe revolucionare mbi një bazë të qëndrueshme dhe horizontale besimi, dhe kjo nuk mund të jetë e ndërvarur pa limit kohor nga diplomatë apo zyrtarë me mandate 3-4 vjeçare në Shqipëri.

“Reforma duhet të punojë të ndryshojë kurbë funksionimi për tu bërë reformë për qytetarët dhe me qytetarët; institucionet e drejtësisë duhet të jenë më llogaridhënëse përpara qytetarëve të vet dhe zëra konstruktivë në shoqërinë civile, botën akademike, median, etj, duhen dëgjuar me të
njëjtin respekt si 5-6 rreshtat anglisht në rrjetet sociale. Diplomatët janë këtu për të na
ndihmuar dhe po e bëjnë këtë, por në çdo rast ashtu si suksesi, edhe përgjegjësia, kosto
dhe çmimi i dështimit të mundshëm bie vetëm mbi qytetarët, shtetin dhe vendin tonë” – thuhet në studim.

Instituti i Studimeve Politike thotë se pritshmëria e lartë e qytetarëve tek SPAK dhe tek Gjykata Kushtetuese është tregues i etjes dhe i besimit tek ndryshimi.

“Më 2021 Shqipëria ka Gjykatë Kushtetuese funksionale, Gjykatë të Lartë funksionale, ka Prokuror të Përgjithshëm të pranuar gjerësisht, ka SPAK me mbështetje maksimale, ka ILD funksional, ka KLGJ dhe KLP që po reflektojnë më shumë maturi sesa më parë, ka Shkollë të Magjistraturës funksionale dhe ka vetëdije qytetare për reformën, më realiste, më solide dhe më optimiste” – thekson studimi.

Sipas autorëve të tij, reforma në drejtësi solli mesazhin thelbësor se erdhi koha për llogaridhënie dhe për fundin e pandëshkueshmërisë dhe rrënimin e sistemit korporativ korruptiv, një mesazh ky me shumë vlerë për politikën, e cila ende nuk pranon vettingun në radhët e saj.

“Ndikimi politik, qoftë përmes përdorimit politik të reformës për qëllime elektorale, qoftë nga sistemi i promovimit klanor apo edhe përmes denigrimit me “gjyq publik” të çdo vendim-marrjeje të drejtësisë që cenon oligarkinë politike, mediatike dhe ekonomike: janë tregues tëi qartë se politika në tërësi nuk e ka dashur, nuk e do dhe nuk mund ta duartrokasë reformën në drejtësi” – thekson Instituti i Studimeve Politike.

Sfidat kryesore sipas tyre, mbeten drejtësia profesionale dhe e shpejtë, zhdukja e korrupsionit nga gjykatat, si dhe largimi nga sistemi i gjyqtarëve të akuzuar për korrupsion, duhet shoqëruar me hetime të burimeve financiare, masa ligjore deri në sekuestro.

“Vendimmarrjet profesionale dhe transparente, respektimi i afateve ligjore të hetimit, gjykimit dhe vlerësimit, njësimi i standardeve në dhënien e drejtësisë, drejtësi edhe për qytetarin e braktisur dhe pa mundësi politikë e financiare ndikimi, barazi përpara ligjit dhe përballje reale me dosjet VIP të oligarkisë politikë dhe ekonomike, janë e mbeten sfidë thelbësore e ditëve, javëve, muajve dhe viteve që vijnë. Po ashtu, Harta Gjyqësore nuk mund të jetë hartë krize për emërimet aktuale në drejtësi, por hartë e shanseve dhe të drejtave qytetare për drejtësi” – thuhet në studim.

Instituti i Studimeve Politike tërhoqi vëmendjen edhe tek legjitimeti i institucioneve të drejtësisë, ku, sipas tij, nevojiten ndryshim i thellë cilësor, më shumë konkurrencë, më shumë cilësi kandidatësh, më shumë transparencë, më shumë meritokraci dhe më shumë llogaridhënie.

“Fiktiviteti në kandidime dhe klientelizmi në emërime e promovime mbeten kërcënim serioz. Kuvendi, qeveria dhe Presidenti nuk mund të kenë të njëjtat standarde preferenciale klienteliste e politike si përpara reformës ashtu edhe tani në jetësimin e saj. Organet e drejtësisë duhet të kenë
legjitimitet të plotë kushtetues me plotësimin e gjithë vendeve bosh në to, duhet
të kenë sistem të verifikimeve periodike dhe duhet që çdo emërim/zgjedhje të bëhet në
afatin ligjor dhe kushtetues” – rekomandohet në raportin e këtij Instituti.

Autorët shpresojnë që reforma të mbyllë tranzicionin e institucioneve dhe të ndikojë në kulturën institucionale e qytetare, dhe ajo “të mos përdoret si alibi, si plaçkë elektorale, si kërcënim apo si mjet për të pamundësuar drejtësinë fundore”.

Studiuesit vlerësojnë, se megjithë problemet, reforma po sjell fundin e pandëshkueshmërisë, besimi i opinionit publik tek SPAK është në maksimum, si e tregon edhe vala e denoncimeve të vazhdueshme atje dhe në Gjykatë Kushtetuese.

Kryesorja është sipas tyre, shndërrimi plotësisht i reformës në drejtësi në një reformë shqiptare dhe për shqiptarët, me llogaridhënie para shqiptarëve, pas mbështetjes së jashtëzakonshme nga SHBA dhe BE.

voa

Kompania amerikane Excelerate Energy, shqyrton mundësinë e një gazsjellësi në Shqipëri

Një kompani amerikane që synon futjen e Gazit të Lëngshëm Natyror (GNL) në Shqipëri, ka nënshkruar një memorandum bashkëpunimi për të studiuar mundësinë e një gazjellësi në vend. Excelerate Energy me bazë në Teksas do të bashkëpunojë me kompaninë Snam dhe Albgazin për të eksploruar këtë mundësi. Presidenti dhe shefi ekzekutiv i kompanisë amerikane, Steven Kobos i tha Zërit të Amerikës tha se ky është në vazhdën e studimit të fizibilitetit për terminalin lundrues dhe termocentralin e Vlorës. Ai i tha koleges Keida Kostreci se objektivi është hyrja në treg dhe integrimi i Gazit Natyror të Lëngshëm si burim energjie në rajon.

Zëri i Amerikës: Zoti Kobos, Excelerate nënshkroi një memorandum tjetër mirëkuptimi me Shqipërinë, me kompanitë Snam dhe Albgaz, kësaj here për të studiuar mundësinë e një gazjellësi në Shqipëri që do të fillonte nga Vlora dhe do të ndihmonte me burimet e energjisë në vend. Çfarë planifikon Excelerate të arrijë me këtë projekt?

Steven Kobos: Jemi të entusiazmuar për memorandumin që nënshkruam javën e kaluar, me kompaninë Snam, një partner i rëndësishëm evropian me qendër në Itali si edhe me Albgaz. Kjo në fakt është vazhdim i punës ekzistuese të fizibilitetit që po bën Excelerate në bashkëpunim me kompaninë Exxon Mobil lidhur me mundësinë e një terminali për importin e Gazit Natyror të Lëngshëm (GNL) në Vlorë. Ne do të krijojmë një komision me Snam dhe Albgaz dhe do të shikojmë se çfarë mundësish të mëtejshme mund të krijohen për zhvillimin e infrastrukturës për gazin në Shqipëri.

Zëri i Amerikës: Fakti që ju thoni se kjo është një shtesë në studimin e fizibilitetit që filluat para disa muajsh, të lë të kuptosh që tani keni një ide më të qartë për atë studim. Mund të na thoni më në detaje se si plotësojnë këto projekte njëri-tjetrin?

Steven Kobos: Ne kemi pasur një ekip inxhinierësh dhe një ekip tregëtar në Shqipëri, inxhinierët tanë në SHBA me partnerin tonë ekzistues Exxon Mobil po punojnë për studimin e terminalit. Synimi është që studimi i fizibilitetit të përfundojë brenda tremujorit të tretë të këtij viti. Ajo përpjekje që është e përqendruar tek termocentrali i Vorës dhe zgjerimi i tij vazhdon, por njëkohësishte ne po fillojmë të shikojmë se cilat janë aspektet e tjera përmes së cilave mund ta përmirësojm atë projekt përmes investimeve të mëtejshme në infrastrukturë.

Ky është një proces normal kur shqyrton mundësinë e hapjes së një tregu për GNL, që të studiosh se si ta integrosh sa më mirë në gjithë tregun dhe në rajon më gjerë.

Zëri i Amerikës: Dhe ç’vend do të zinte ky projekt në kontekstin e projekteve të tjera energjitike në vend, përfshirë TAP-in?

Steven Kobos: Snam ka 20 përqind aksione në TAP së bashku me entitete të tjera. Ne do t’i shohim të gjitha alternativat. Po shohim mundësinë e magazinimit nëntokësor, pika të ndryshme ndërlidhjeje. Pra po shohim se si mund ta zgjeronim përdorimin e terminalit të importit me idenë për ta shfrytëzuar maksimalisht infrastrukturën që duam të sjellim në vend.

Zëri i Amerikës: Pra, do të bëhej fjalë për një furnizues plotësues energjie për Shqipërinë? Si do të funksiononte?

Steven Kobos: Po. Kështu evoluon shumica e tregjeve tona nëpër botë. Së pari gjendet një projekt bazë, përcaktohet fizibiliteti, që të justifikojë investimin në infrastrukturë për vetë terminalin e importit të GNL-së. Më pas studiohet se si mund ta integrosh atë brenda vendit, si mund të siguroni përfitime më të mira dhe të shtosh elementë të tjerë, të cilët veç e veç mund të të mos jenë të justifikueshme, por së bashku e bëjnë projektin më të rëndësishëm për sinqerisht për Shqipërinë si pikë grumbullimi e GNL-së dhe si kondumatore e këtij gazi. Prandaj mendoj se është i rëndësishëm për rolin që Shqipëria mund të luajë në rajon.

Zëri i Amerikës: Çfarë forme do të kishte ky rol i Shqipërisë në rajon si ndërlidhëse energjie përmes këtyre projekteve nëse ato realizohen?

Steven Kobos: Përmirësimi i ndërlidhjes padyshim është një përfitim, por ne duhet të ulemi me partnerët tanë të Snam dhe Albgaz sepse të gjithë kemi përvojë për ndërtimin e infrastrukturës dhe gazsjellësve dhe të shohim çdo mundësi sepse duam të gjejmë tregun më të gjerë të mundshëm për Gazin Natyral të Lëngshëm.

Zëri i Amerikës: Keni ndonjë shifër konkrete ndër mend përsa i takon investimit?

Steven Kobos: Ende jo, sepse nuk e kemi përfunduar studimin e fizibilitetit, por mendoj se duke pasur parasysh staturën e palëve që kanë nënshkruar dy memorandumet e bashkëpunimit, është e qartë se ka interes për investim në Shqipëri.

Zëri i Amerikës: Dhe çfarë pritet për sa i përket afatit kohor, kur do të përfundojë ky studim dhe kur mund të fillojë ky projekt i ri?

Steven Kobos: Synimi im është që siç thamë të përfundojmë studimin e fizibilitetit të Vlorës siç thamë brenda tremujorit të tretë të këtij viti dhe mendoj se mund të kemi një vendim përfundimtar për investimin në harkun kohor të tremujorit të parë të vitit të ardhshëm, bazuar në informacionin që nxjerr në pah studimi i fizibilitetit. Dhe nëse këto afate zbatohen , atëherë projekti mund të jetë gati për të filluar në vitin 2023. Kjo për memorandumin që nënshkruam në mars. Për infrastrukturën shtesë, do të doja të diskutonim më tej me Snam dhe Albgaz, para se të parashikoja një afat kohor. Por ne do të fillojmë menjëherë. Në fakt ne tashmë kemi filluar.

Zëri i Amerikës: Energjia nuk është vetëm një çështje ekonomike për rajonin dhe gjithë botën por edhe çështje gjeopolitike. Pra, kur energjia sigurohet nga projekte si i juaji për Shqipërinë dhe për rajonin, do të thotë që kjo energji nuk po merret nga aktorë të tjerë. Si e shihni rolin tuaj në këtë kontekst?

Steven Kobos: Të gjithë e dimë që siguria energjitike e çdo vendi është e një interesi parësor. Nuk mund të kesh një rritje të qëndrueshme ekonomike pa qasje në energji të pastër, të përballueshme dhe të bollshme. Është kritike. Kjo nuk është asgjë e re. Ajo që kemi parë me Excelerate është se disa klientë janë të përqendruar tek një sasi maksimale e GNL-së që mund të fusin në një treg etur për gaz. Por shumë nga klientët tanë janë të përqendruar tek siguria e furnizimit dhe që asnjë ndërprerje, qoftë për arsye teknike, gjeopolitike ose të një ndonjë natyre tjetër, të mos ketë një ndikim negativ në ekonominë e tyre. Pra, nuk është një konsideratë e re dhe ne mendojmë se është një nga aspektet e vlefshme të GNL-së. Kostoja e infrastrukturës është më e ulët, veçanërisht nëse zgjedh alternativën e termialit lundrues. E megjithatë mund të arrijë me shpejtësi një kapacitet furnizues nga zero, deri në një miliard metra kub në ditë në disa tregje. Pra, ne jemi krenarë për rolin që ne ofrojmë në sigurimin e furnizimit në shumë prej tregjeve tona. Dhe unë mendoj se ky është një aspekt i vlefshëm i asaj që Shqipëria do të merrte nga një projekt GNL, siguria e shtuar e furnizimit.

Zëri i Amerikës: Fakti që ju keni ndërmarrë këtë studim për këtë projekt të ri do të thotë diçka për klimën e investimeve në Shqipëri, përfshirë investimet amerikane. Por ende mbeten shumë shqetësime përsa i takon stabilitetit dhe sa i përshtatshëm është mjedisi veçanërisht për investimet të këtyre përmasave. Cili është mendimi juaj për këtë lloj mjedisi dhe a keni shqetësime në këtë drejtim?

Steven Kobos: Do të thoja që Shqipëria gëzon një reputacion shumë të mirë në Shtetet e Bashkuara dhe padyshim nëse nuk do të mendonim se mund të kishim një klimë të favorshme investimi, nuk do të shpenzonim gjithë ato fonde për aspektin inxhinierik që po shpenzojmë aktualisht sepse nuk do të donim të hidhnim para kot. Ka shumë vende ku ne nuk ndërmarrim përpjekjet inxhinierike dhe të fizibilitetit sepse mund të kemi dyshime nëse mund të arrijmë një rezultat të favorshëm. Ne besojmë se mund të arrijmë një rezultat të favorshëm investimi në Shqipëri nëse puna jonë inxhinierike dhe vlerësimet themelore të fizibilitetit dhe ekonomisë funksionojnë. Kështu që unë kam një nivel të lartë besimi se do të arrijmë një klimë ku mund të bëhen investime të përshtatshme nëse garantohen meritat themelore të projektit.

Bashkëpunimi Shqipëri – Kosovë: Korrupsioni si faktor, shumë marrëveshje në letër, por pak konkretizim

Në Tiranë, organizata e bizneseve Al-Konfindustria shprehu sot shqetësim për shkëmbimet e dobëta ekonomike mes Shqipërisë dhe Kosovës, ku kanë mbetur pezull një seri projektesh dypalëshe.

Në një deklaratë të saj theksohet se “bashkëpunimi ekonomik në mes dy shteteve shqiptare nuk po shënon fuqizim të prekshëm, madje është në gjendjen më kritike të viteve të fundit”.

Administratori i saj, Gjergj Buxhuku, thotë se kanë ngelur në vend pa konkretizim disa projekte të mëdha dypalëshe si tregu i përbashkët kombëtar, tregu i përbashkët energjitik, bursa e energjisë Shqipëri – Kosovë.

Po ashtu edhe një seri marrëveshjesh duheshin konkretizuar në formë ligjesh për shkëmbimet ekonmike e tregtare, thotë ai, ndërsa përfaqësuesit qveritarë dhe politikë të Shqipërisë dhe Kosovës e kanë vështirësuar dhe rralluar mjaft edhe uljen formale në tryeza të përbashkëta për të trajtuar problematikat ekonomike dhe biznesit.

“Ne mund të pranojmë standarde të tregut rajonal, por duhet të kemi ecur shumë përpara në bashkëpunimin me vetveten, me njëri tjetrin. Ne shprehim shqetësimin tonë se po humbasim kohë dhe po shpenzojmë energji me mosmarrëveshje të rangut politik, që shkarkohen pa asnjë kuptim mbi ekonominë dhe mbi biznesin e të dy shteteve shqiptare” – tha zoti Buxhuku.

Qytetarët në të dy anët e kufirit që ndan Shqipërinë me Kosovën kanë pritshmëri të larta për fuqizimin e marrëdhënieve ekonomike përmes një tregu shqiptar si pjesë natyrale e integrimit të përbashkët në BE, por këto deri tani nuk janë arritur, deklaron Alb-Konfindustria.

Vëzhgues të pavarur të ekonomisë vlerësojnë se shkak për këto zvarritje në bashkëpunimin ekonomik mes dy vendeve është korrupsioni qeveritar në Tiranë dhe në Prishtinë.

Analisti i ekonomisë në Rrjetit Ballkanik Investigativ BIRN Albania, Gjergj Erebara, thotë që niveli i ulët i shkëmbimeve ekonomike mes dy vendeve shpjegohet me mungesën e interesit të qeverive të dy vendeve për ta zhvilluar këtë fushë. Shqipëria dhe Kosova janë dy tregje të ndara me dy sisteme rregullatore të ndara, dhe ka fare pak kompani që veprojnë njëkohësisht në të dy vendet dhe kjo tregon se sa larg janë nga BE-ja.

“Ka një konflikt midis integrimit europian dhe korrupsionit. Nuk mund të pretendohet se Shqipëria do të jetë një vend i korruptuar dhe kështu mund të ecë drejt Bashkimit Europian. Kjo nuk ndodh. Ose do të jesh një vend që do të ecësh drejt Bashkimit Europian dhe do të luftosh korrupsionin, ose do të jesh një vend i korruptuar dhe do të mbetesh jashtë Bashkimit Europian. Nuk është nacionalizmi europian ai që po ndalon progresin e Shqipërisë drejt BE-së. Nacionalizmi shqiptar është përdorur për imazh publik nga të dy vendet me fjalime e përqafime, por në ato takime mediatikisht të bujshme nuk kanë dalë nisma konkrete me interes të dyanshëm në bashkëpunimin ekonomik Shqipëri – Kosovë” – tha zoti Erebara.

Zoti Erebara sjell si shembull flagrant shërbimet postare, që edhe pse kanë një marrëveshje shumëvjecare për tarifat, të dërgosh sot një letër nga Tirana në Prishtinë kushton njëlloj sa ta dërgosh në Norvegji, Gjermani apo Britani të madhe.

Qeveritë e dy vendeve zhvilluan disa kohë më parë edhe mbledhje të përbashkëta, për të nënshkruar sa më shumë marrëveshje.

Alb-Konfindustria vlerëson, se një numër projektesh strategjikë Shqipëri-Kosovë për të cilët është punuar vite me rradhë po vonohen dukshëm.

Nga ana tjetër, zoti Buxhuku thekson se ideja e një tregu kombëtar është lënë krejtësisht mënjanë dhe u zëvendësua me projektin e një tregu rajonal. Krijimi i Tregut Mbarëshqiptar, si qëllim strategjik kombëtar, është i mundur dhe duhet të vazhdonte njëkohësisht dhe pavarësisht lindjes dhe ecurisë së projekteve politike rajonale.

“Ndërkohë që bëhen takime pa fund për tregtinë rajonale, për tregun rajonal, por nuk bëjmë ende atë që kemi mundësi ta bëjmë vet brenda standarteve ndërkombëtare dhe të BE-së për integrimin. Atëherë këtu unë flas për shkarkesa politike, që dëmtojnë në menyrë rrënjësore zhvillimin ekonomik dhe mirëqenien e qytetarëve shqiptarë në Shqipëri dhe në Kosovë në mënyrën më të pakuptueshme” – tha zoti Buxhuku.

Por si mund të dalin nga ky ngërç i vonesave marrëdhëniet ekonomike mes Shqipërisë dhe Kosovës?

Sipas analisti Erebara, rruga e bashkëpunimit është shumë e thjeshtë, mjafton që Shqipëria dhe Kosova të ndjekin modelin e Bashkimit Europian; të koordinojnë politikat fiskale, të njëjtësojnë tarifat dhe modelet fiskale, të njëjtësojnë institucionet rregullatore në përputhje me standartet e BE-së.

Mjafton të ecet drejt integrimit europian dhe kemi ecur drejt integrimit mes dy vendeve dhe këtu nuk ka asnjë konflikt, por dy administratat nuk i hedhin këto hapa për t’u integruar, sepse janë të korruptuar.

“I gjithë problemi është tek qeverisja në të dyja rastet. Qeverisja në Shqipëri dhe në Kosovë është e korruptuar dhe korrupsioni nuk bën të mundur asnjë lloj logjike ekonomike të gjithë argumentat ekonomike rrëzohen në prani të korrupsioni, sepse korrupsioni ka si interes të kundërtën e saj. Aty ku puna nuk ecën me një logjikë normale, atëherë aty është i pranishëm korrupsioni. Shqipëria dhe Kosova nuk janë ekonomi të mirëfillta tregu, por janë ekonomi që komandohen nga faktorët politikë. Këta faktorë politikë në të dy anët e kufirit janë të interesuara që t’i mbajnë gjërat e ndara, se kështu i përshtaten pushtetit të tyre politik” – tha zoti Erebara.

Ekspertët pohojnë se gjendja është pezulluar nga të dy anët e kufirit, në infrastrukturë nuk ka asnjë projekt të përbashkët për investim, bursa kombëtare e energjisë ka mbetur në letër, ndërsa ajo që duket më shumë është taksa e njëanshme për kalim në rrugën e kombit.

voa

Hapet bajpasi i Vlorës/ Rama: Lajm i shumëpritur! Projekti ishte problematik, por…

Pasditen e sotme, kryeministri Edi Rama, shoqëruar nga ministrja e Infrastrukturës, Belinda Balluku, drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Ardi Veliu kanë vizituar bajpasin e Vlorës dhe e kanë shpallur atë të hapur për kalimin e mjeteve.

Sigurisht ministrja Balluku i bëri apel të gjithë qytetarëve që do të udhëtojnë në të, të respektojnë sinjalistikat dhe të jenë të kujdesshëm.

Nga ana tjetër kryeministri Rama tha se ky aks është i paeksploruar më parë dhe ofron një panoramë fantastike.

Rama: Bukur shumë. Ky është një lajm i shumëpritur prej vitesh dhe sot ne jemi këtu për të thënë që kush niset në jug ka një mundësi komplet ndryshe nga çka qenë sepse kalohet me një lirshmëri të madhe dhe me një fragment natyre të paeksploruar më parë, me në udhëtim panoramik që fut në klimën e pushimit çdo vizitues.

Koha është shfrytëzuar në mënyrë shembullore se projekti ishte problematik, ngecjet, shpronësimet, tani ja ku jemi. Në vjeshtë këtu nuk ka më kantier.

Top Channel

Tiranë: Raport mbi lirinë e medias dhe sigurisë së gazetarëve nga Rrjeti Safe Journalists

Rrjeti i Gazetarëve të Sigurtë në Ballkanin Perëndimor publikoi sot në Tiranë raportin me Treguesit mbi nivelin e lirisë së mediave dhe sigurisë së gazetarëve në Shqipëri për vitin 2020. Në raport thuhet se liria e shprehjes, medias dhe informimit, që përmendet në Kushtetutë, nuk zbatohet plotësisht në praktikë, por ka shenja të përkeqësimit të lirisë së shtypit.

“Qeveria shqiptare u përpoq të sjellë ndryshime ligjore, që konsiderohen si shkelje të lirisë së shprehjes dhe të medias”, – thotë Blerjana Bino, autore e studimit dhe përfaqësuese e Rrjetit Safe Journalists në Shqipëri.

Në raport theksohet po ashtu se Pandemia Covid19 u përdor nga autoritetet si një justifikim për mungesën e transparencës, dhe vonesat në informim, duke kufizuar hapësirën e punës së gazetarëve investigativë e kritikë, dhe duke vështirësuar mbulimin e ngjarjeve.

Drejtuesi i Unionit të Gazetarëve Shqiptarë, Aleksandër Çipa thotë se, krahas shumë vështirësive, “pengesa më e madhe që ndeshin sot gazetarët në Shqipëri është mungesa e transparencës së institucioneve dhe mosgjetja e dokumentacionit”.

Raporti shton që gazetarët në terren pohojnë se ndihen të pambrojtur nga kërcënimet fizike, ndërsa gazetarët investigativë pohojnë se kanë frikë nga proceset gjyqësore, që nisen prej aktorëve të prekur nga puna e tyre.

Shqetësimet për sigurinë e gazetarëve u rritën në vitin 2020, me kërcënime kundër jetës dhe sigurisë fizike e jofizike të tyre, sulme faktike, kërcënime për vrasje dhe sulme ndaj institucioneve të medias, organizatave, mediave dhe shoqatave të gazetarëve.

Në raport theksohet se zyrtarët i dënojnë sulmet ndaj gazetarëve si shkelje e lirisë së shprehjes, por agjencitë e zbatimit të ligjit duhet t’i hetojnë deri në fund këto sulme.

Sipas raportit, në proceset gjyqësore gazetarëve shpesh nuk u sigurohet avokat nga media ku punojnë, gjyqet janë shumë të shtrenjta dhe të stërgjatura, gjë që i pengon në punë, dhe së treti janë proceset e ashpra të tipit slap, një strategji e kompanive nën hetim për të bllokuar gazetarët investigativë.

Safe Journalists thekson se, në kundërshtim me praktikat më të mira ndërkombëtare, në Shqipëri shpifja konsiderohet kundërvajtje penale. Në vitin 2020 janë regjistruar 12 procese gjyqësore kundër gazetarëve, kryesisht për shpifje.

Në disa raste është kërcënuar pavarësia e punës së gazetarëve përmes rritjes së numrit të proceseve gjyqësore kundër tyre, veçanërisht kundër gazetarëve investigativë.

Në raport thuhet se pavarësia editoriale ndikohet nga lidhjet e ngushta mes mediave, politikës dhe bizneseve, ndërsa vetëcensurimi është i pranishëm.

Rrjeti Safe Journalists në Ballkanin perëndimor nxit autoritetet të rritin transparencën dhe sigurinë e gazetarëve ne punë, e nga ana tjetër ftoi mediat shqiptare të forcojnë mekanizmat vetërregullues në komunitetin e tyre, si ngritja e Aleancës Shqiptare për Media Etike.

Rrjeti Safe Journalists e harton sivjet për herë të parë këtë raport për Shqipërinë dhe Kroacinë, ndërsa për disa shtete të tjera në rajon ka 6 vjet që raporton.

Raporti studion mbrojtjen ligjore për gazetarët, pozicionin e tyre në redaksinë e lajmeve dhe sigurinë e gazetarëve.

Liria e medias në Shqipëri pësoi rënie gjatë vitit 2020, kur ajo humbi dy vende dhe u rendit e 84-ta në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit.

voa

Shqipëri, arrest për ish zv.ministren e Brendshme

Në Shqipëri, Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) njoftoi në mbrëmje se me kërkesë të saj Gjykata ka vendosur në “arrest shtëpie” ish zëvendës ministren e Brendshme Rovena Voda si dhe dy persona të tjerë, Majlinda Hasani dhe Florida Beu, të treja nën akuzën e “ushtrimit të ndikimit të paligjshëm ndaj personave që ushtrojnë funksione publike”.

Çështja i përket periudhës kur zonja Voda ka qenë ende në detyrën e zëvendës ministres së Brendshme, deri në korrik të vitit të shkuar. Sipas SPAK-ut dyshohet se ajo “ka pranuar dhe ka marrë përfitime monetare dhe materiale nga zonjat Hasani dhe Beu, me qëllim që të ushtronte ndikim të paligjshëm te persona të tjerë që ushtrojnë funksione publike për të favorizuar në mënyrë të padrejtë shtetasen Florida Beu, në mënyrë që kjo e fundit të emërohej, punonjëse në shërbimin civil në kategorinë ekzekutive”.

Sipas burimeve nga SPAK, mësohet se zonja Beu, nuk është punësuar. Zonjë Hasani ndërkohë, me profesion avokate , dyshohet që për shkak të marrëdhënieve miqësore me zëvendës ministren, të ketë bërë ndërmjetësen për punësimin e Beut.

Zonja Voda, u emërua në postin e zëvendës ministres së Brendshme në vitin 2017, duke qëndruar në këtë detyrë për më shumë se tre vjet.

Brenda 7 ditëve të fundit SPAK ka bërë disa goditje ndaj korrupsionit. Fillimisht në pranga përfundoi kryebashkiaku i Lushnjes Fatos Tushe dhe dhe 10 zyrtarë e punonjës të kësaj Bashkie, më pas u arrestuan 9 zyrtarë e ish zyrtarë të Ministrisë së Brendshme për tenderin me uniformat e policisë, ndërsa sot u vu nën akuzë dhe shkoi për gjykim ish kryebashkiaku i Pogradecit Eduard Kapir dhe zëvendësi i tij dhe katër persona të tjerë.

voa

Shqipëria nuk merr dot gaz? Asnjë kompani nuk është në gjendje të shfrytëzojë lidhje me TAP

Shqipëria nuk i ka ende kapacitetet për të marrë gaz nga tubacioni i TAP-it.

Nga tre shtetet ku kalon ky tubacion ne jemi të vetmit që ende nuk kemi arritur ta shfrytëzojmë.
Qeveria nënshkroi së fundmi një marrëveshje ku pika e furnizimit me gaz për Shqipërinë do të jetë nga Fieri. Profesori Lorenc Gordani shprehet se “AlbGaz” kompania shtetërore nuk përmbush kushtet për të marrë gaz nga TAP dhe se qeveria duhet të ndërhyjë për situatën:

AlbGaz momentalisht është në fazë reformimi dhe ka ndryshuar shumë herë personelin dhe strukturën e saj. Mendimi im është që AlbGaz nuk i plotëson kushtet për të bërë një ofertë serioze tek TAP për furnizimin me gaz. Janë zhvillime që kërkojnë ngritje kapacitetesh në kohë të gjatë. Mua nuk më rezulton që kemi edhe ndonjë kompani tjetër private që i përmbush këto kapacitete. Shteti duhet t’i paraprijë situatës dhe të zgjidhë këtë ngërç”.

Pika e Fierit nëpërmjet një tubacioni tjetër do vërë fillimisht në punë TEC-in e Vlorës dhe më pas gazi do të jetë i disponueshëm për konsumatorët. Me përfundimin edhe të tubacionit Jonian, Shqipëria mund ta kthejë gazin në burim kryesor energjie.

Nga këto projekte gazin do ta marrim më lirë dhe do të ketë më pak emetime karboni. Ndërtojmë një industri të qëndrueshme dhe i japim mundësi që gradualisht gazi të shkojë drejt konsumatorëve komercialë në fillim, tek bizneset e vogla dhe më pas në mënyrë të rrjetëzuar të shtrihet tek të gjitha familjet”.

Shqipëria nëpërmjet këtyre projekteve do të krijojë mundësitë që të bëhet edhe eksportuese e gazit natyror në vende të tjera, përveç se të mbushë kërkesat e tregut të brendshëm.

Top Channel

Tiranë: Drejtësia e re dhe të korruptuarit “e paprekshëm”

Symbolbild China Verdächtiger in HandschellenKorriku 2021 mund të futet në historinë e drejtësisë së re, të reformuar në Shqipëri si fillimi i funksionimit të saj dhe i ndëshkimit të “të paprekshmëve” dhe të korruptuarve në nivele të larta.

Në 10 ditët e para të korrikut Struktura e Posaꞔme Anti-Korrupsion (SPAK), kali i betejës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar në nivel të lartë në Shqipëri, arrestoi 18 zyrtarë dhe ish-zyrtarë të akuzuar për korrupsion përmes “shkeljes së barazisë në tendera dhe shpërdorimit të detyrës.”

Gjykata kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar mori të hënën (12.07) vendimin për arrest me burg për nëntë  zyrtarë të Ministrisë së Brendshme, të arrestuar fundjavën e kaluar (10.07) nga SPAK për “shkelje të barazisë” në tenderin për blerjen dhe shpërndarjen e uniformave të Policisë së Shtetit dhe “favorizim të kompanisë” që fitoi këtë tender me një vlerë prej rreth 28 milion dollarë . Sipas të dhënave zyrtare të arrestuarit kanë kryer veprime të paligjshme si ndryshimin e ꞔmimit dhe i sasisë së uniformave të policisë, prej së cilës ata kanë patur një përfitim abuziv prej 10 milion dollarësh.

Një javë më parë, Fatos Tushe, Kryetari socialist i Bashkisë së Lushnjës, dhe tetë zyrtarë të tjerë të kësaj bashkie, u arresuan  po nga SPAK-u me të njëjtën akuzë: “shkelje të barazisë në tender” të shoqëruar me akuzat për “shpërdorim detyre, tjetërsim fondesh publike, falsifikim dokumentesh” në një tender rreth 24 milion dollarësh për reabilitimin e një ujësjellësi.

Drejtuesi i SPAK-ut, Arben Kraja, tha në një deklaratë publike se “ky është vetëm fillimi”duke nënkuptuar vijimin e goditjes së korrupsionit në nivel të lartë. Deklarata e tij vjen pas konsiderimit nga SHBA të korrupsionit  si “cënim të sigurisë kombëtare ndaj SHBA, ndaj miqve dhe aleatëve të saj, përfshirë edhe Shqipërinë”.

Historia e dy tenderave, që ꞔoi në burg zyrtarë në qeverisjen qendrore dhe atë lokale, u bën skanerin rrënjëve dhe faktorëve që e lulëzuan korrupsionin në nivel të lartë në Shqipëri.

Çfarë e prodhon korrupsionin në Shqipëri?

Në Indeksin Global të Transparency International për Korrupsionin në Botë 2020 , Shqipëria zë vendin e 104 ndër 180 vende. Ndërsa në Indeksin Global 2020, të “World Justice Project”, për sundimin e ligjit renditet në vendin e 78 ndër 128 vende të botës, me një rënie prej 4 pozicionesh në krahasim me vitin 2019 dhe në vendin e 100-të për luftën kundër korrupsionit.

Prof. Afrim Krasniqi, drejtues i Institutit për Studime Politike, me seli në Tiranë, thotë për DW se ”toka pjellore” për korrupsionin është mungesa e një sistemi të parandalimit dhe kontrollit anti-korrupsion.

“Zyrtarët e lartë, deri tani, kanë mbetur të paprekshëm. Sistemi vertikal i korrupsionit në nivelet e larta në Tiranë shërben si model referimi edhe në nivelet lokale dhe administrative. Kemi korrupsion politik dhe zëvendësim të sistemit të meritës me atë të klientelës politike,” thotë Krasniqi për DW.

Ai argumenton që si në qeverisjet e Partisë Demokratike (PD) ashtu edhe në ato të Partisë Socialite (PS), që ka fituar mandatin e tretë qeverisës, ka funksionuar dhe funksioni një sistem abuziv emërimesh politike dhe klienteliste dhe jo një system emërimesh profesionistësh, në bazë meritash. Sistemi i emërimeve politike dhe klienteliste shtrihet nga drejtorët e kadastrave, doganave , shërbimeve postare dhe të enteve të tjera shtetërore deri tek zyrtarët e mesëm të administratës publike, gjë që ka krijuar edhe shtresën e biznesmenëve të lidhur me pushtetin.

“Ka lidhje të forta dhe të thella korruptive dhe kriminale midis politikës, zyrtarëve të lartë shtetërorë dhe grupeve informale shpesh me burime kriminale,” thotë Krasniqi për DW.

Pritshmëri të mëdha nga drejtësia e re

Arrestimi i 18 zyrtarëve tregon përpjekjet e drejtësisë së re për t’i këputur këto lidhje dhe pritshmëritë e publikut që kjo të ndodhë janë të mëdha. Derisa drejtësia e re të ndëshkojë të ashtuquajturit “peshq të mëdhenj” mbetet për t’u fituar besimi i publikut ndaj saj.

“Shqipëria ka pasur dhe ka ministra, deputetë dhe zyrtarë shumë më të lartë që kanë kryer akte korruptive dhe shkelje ligjore shumë herë më të mëdha sesa vepra penale e kryebashkiakut të Lushnjës apo e zyrtarëve në Ministrisë së Brendshme, të sapoarrestuar. SPAK-u deri tani nuk ka shkuar ende tek dosjet VIP, të cilat janë baza kryesore e korrupsionit. Nuk janë zyrtarët dhe nëpunësit e nivelit të ulët ata që kanë fuqi vendim-marrëse. Ata urdhërohen dhe firmosin vendimet e marra  nga shefat e lartë politikë dhe administrativë. Dita kur SPAK-u të hetojë dhe të merret me nivelet e larta që drejtojnë sistemin korruptiv në dogana, kadastra, energjetike, privatizime apo miratimin e akteve ligjore të porositura etj, do jetë dita e parë e rikthimit të besimit të publikut tek drejtësia e re,” thotë për DW prof. Afrim Krasniqi.

Drejtësia e re – forca për fundin e pandëshkueshmërisë

Shpresat tek drejtesia e re janë të mëdha. Arrestimi i 18 zyrtarëve shihet si sinjal që u përgjigjet këtyre shpresave dhe domosdoshmërisë për t’i dhënë fund pandëshkueshmërisë ligjore ndaj “të paprekshmëve” të djeshëm dhe të sotëm të korruptuar.

“Besoj që “ora e mbrame” e ndëshkueshmërisë ligjore tanimë ka mbërritur. Arrestimet, rihapja e dosjes së tragjedisë në Gërdec dhe dosjeve të tjera që kanë tronditur shoqërinë shqiptare në 30 vitet e fundit, kanë ndezur dritën e shpresës dhe po zgjojnë besim për mbylljen e “epokes së tranzicionit pa ndëshkime,” thotë për DW Aleksandër Çipa.

Ai thekson që “krimet e mbetura pa ndëshkim në periudhat e qeverive kleptokrate, po hetohen dhe po rishfletohen dosjet e tyre.”

“Tani kemi një brez të ri juristësh, hetuesish, prokurorësh dhe gjyqtarësh qe janë pjesë e drejtësisë së re. Rrol parësor nxitës kanë indiciet dhe mbështetja aktive e faktorit nderkombëtar. Pandëshkueshmërisë tashmë i janë vendosur porta te fuqishme, të rënda dhe të mëdha që po mbyllin brenda tyre aktorë dhe protagonistë të korrupsionit të akumuluar në tri dekadat e fundit. Parashikoj që në vjeshtën e këtij viti, në Shqiperi do të kemi procese të bujshme ndaj përfaqësuesve të rëndësishëm të qeverisjeve të kaluara dhe qeverisjes aktuale dhe të aferave më të përfolura në jeten dhe zërin publik të shoqerise” thotë për DW Aleksandër Çipa.

Edlira Gjoni, analiste e pavarur, drejtuese e Qendrës për Ndikim Publik, mendon se “arrestimet do të vazhdojnë, nuk do të jenë thjesht një shi vere. Ka shenja se po vjen fundi i të fortëve, të korruptuar në nivele të larta.”

Por për këte drejtësisë së re i duhet të veprojë në mënyrë energjike dhe me vendosmëri.

“Ka akuza të forta të palëve për vjedhje thesari, votash, tenderësh me miliarda për rrugë, ndërtime, koncesione, porte e aeroporte. Pas tyre nuk qëndrojnë drejtorë, as kryetarë bashkish. Publiku kërkon ndëshkimet e mëdha dhe SHBA ka pjesën e vet të ngritjes së pritshmërive, me shpalljen non-grata të emrave kyçe të politikës. Ama, pas bllokimit të udhëtimit, asgjë nuk ka ndodhur me ta. Shqiptarët kërkojnë që premtimet e SPAK-ut, pritshmëritë që ngriti për drejtësinë me emra konkretë Departamenti Amerikan i Shtetit të bëhen realitet. Me emra të mëdhenj të maxhorancës e të opozitës.” thotë për DW Edlira Gjoni.

Publiku, i etur për drejtësi dhe ꞔbllokim të zhvillimit nga korrupsioni i jep mbështetjen e vet të fuqishme drejtësisë. Sipas sondazhit të Institutit për Kërkime dhe Alternativa Zhvillimi,  91% e shqiptarëve mbështesin drejtësinë e re.

“Shqipëria po hyn në një fazë të re kur nevoja për drejtësi dhe për akte kundër korrupsionit ka mbështetje të gjerë publike. Deri tani drejtësia e re po funksionon si presion e paralajmërim për zyrtarët e korruptuar, me mesazhin se koha e pandëshkueshmërisë mund të marrë fund” thotë për DW prof. Afrim Krasniqi.