Kategoritë: Shqipëria

Lajmet nga Shqipëria

Steinmeier: Shqipëria partner me rëndësi i Gjermanisë dhe BE

Steinmeier BegajGjermania dhe Shqipëria do të përforcojnë lidhjen e vaçantë të tyre, tha presidenti gjerman Steinmeier pas një takimi me homologun e tij, Bajram Begaj.

 

Presidenti federal i Gjermanisë, Frank-Walter Steinmeier, deklaroi të enjten  (01.12) në Tiranë se Gjermania dhe Shqipëria “do të përforcojnë lidhjen e veçantë mes tyre.”

Në konferencën e përbashkët për shtyp me presidentin e Shqipërisë, Bajram Begaj, ai e cilësoi Shqipërinë një ”vend mik dhe partner të rëndësishëm të Gjermanisë dhe BE.”

“Në 30 vjet Gjermania dhe Shqipëria kanë marrëdhënie të shkëlqyera. Pritshmëritë janë rritja dhe forcimi i tyre” vuri në dukje Presidenti Steinmeier.

Vlerësim për angazhimin ndërkombëtar të Shqipërisë

Ai vlerësoi rolin e Shqipërisë në „kohezionin brenda BE dhe në sigurinë e rajonit”

“Në kontekstin e luftës në Ukrainë është e rëndësishme të ruajmë dhe forcojmë kohezionin brenda Europës. Shqipëria jep kontribut  në këtë synim duke mbështetur politikën e jashtme të BE dhe është një partnere e besueshme e NATO-s, në mbrojtjen e krahut lindor si edhe të sigurisë në Ballkanin Perëndimor,” theksoi Presidenti federal  Steinmeier.

Ai vlerësoi rolin e Shqipërisë në mbrojtjen kolektive dhe angazhimin e saj në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, “në një periudhë jo të lehtë” vuri ai në dukje.

Presidenti Steinmeier e cilësoi vizitën e tij të sotme në Tiranë, e cila është e para e një presidenti të Gjermanisë në 27 vitet e fundit, si ”vizitë që njeh dhe respekton ꞔfarë ka arritur Shqipëria në rrugën e saj drejt BE dhe një inkurajim për të vazhduar në rrugën e nisur”

“Lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar janë vendimtare”

Presidenti Steinmeier përmendi në prononcimin e tij për mediat se Gjermania e ka shoqëruar Shqipërinë në “afrimin dhe zgjerimin e marrëdhënieve me BE.”

“Lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar janë vendimtare për progres drejt BE Premtoj që në kontekstin e reformave për integrimin europian Gjermania do të vijojë të mbështesë Shqipërinë që të bëhet sa më parë anëtare e BE” tha ai në konferencën e përbashkët për shtyp.

 

Ai përmendi mbështetjen gjermane në kryerjen e reformës në drejtësi dhe atë elektorale.

“Marrëveshjet e Procesit të Berlinit duhet të zbatohen”

Presidenti Steinmeier vlerësoi lart 3 marrëveshjet e nënshkruara së fundi mes vendeve të Ballkanit Perëndimor (BP)  në kontekstin e Procesit të Berlinit që ” do ta bëjnë rajonin më tërheqës, konkurrues dhe do të mundësojnë ngritjen e tregut të përbashkët rajonal” theksoi ai.

“Këto marrëveshje duhet të zbatohen konkretisht  dhe jo të mbetem vetëm marrëveshje politike” tërhoqi ai vëmendjen. Ai tha se vitin e ardhshëm Samiti i Procesit të Berlinit do të zhvillohet në Tiranë.

“Ballkani i Hapur të jetë gjithëpërfshirës”

Presidenti Steinmeier u ndal edhe në krizën aktuale energjetike për shkak të luftës në Ukrainë. “Gjermania dhe BE janë angazhuar të japin mbështetje Shqipërisë dhe do të jenë në krah të saj”,  premtoi ai.

Presidenti i Gjermanisë, Steinmeier, tha lidhur me nismën “Ballkani i Hapur” se “ꞔdo kontribut që ul konfliktet në rajon është i mirëpritur.” Presidenti i Shqipërisë Begaj e vlerësoi Procesin e Berlinit  “shumë të rëndësishëm për zbatimin e marrëveshjeve të arritura”. Për nismën “Ballkani i Hapur” ai tha që “Shqipëria ka qenë gjithmonë pjesë e organizmave rajonale”.

Lidhur me samitin BE-BP që pritet të zhvillohet javën që vjen, më 6 dhjetor në Tiranë, Presidenti gjerman tha se “nuk do të merren vendime të caktuara. Do të jepet inkurajim që të vazhdohet në rrugën drejt integrimit në BE. Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë se me çfarë të krenohen në këtë samit”, theksoi ai.

dw

Xhubleta është zyrtarisht pasuri e gjithë njerëzimit

XhubletaXhubleta, aftësitë, mjeshtëria dhe format e përdorimit janë përfshirë në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale nën mbrojtjen e UNESCO-s.

 

Për këtë ka folur edhe ministrja e Kulturës, Elva Margariti, duke e quajtur një dhuratë për 110-vjetorin e Pavarësisë.

“Një lajm i jashtëzakonshëm për trashëgiminë tonë kulturore, si dhuratë në 110-vjetorin e Pavarësisë”, ka thënë ajo.

Margariti ka treguar se, pas një pune të gjatë, plot përkushtim të një grupi të madh bashkëpunëtorësh, dosja e dijebërjes artizanale të xhubletës u pranua në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale nën mbrojtjen e UNESCO-s.

Tanimë, xhubleta është “pasuri e gjithë njerëzimit”.

Koleksionistja Luljeta Dano ishte zëri i parë i nismës së përfshirjes së xhubletës nën mbrojtjen e UNESCO-s, e cila ende vazhdon edhe sot.

Ajo ka folur para pak kohësh për Albanian Post.

Sipas saj, të dhënat historike dhe antropo-arkeologjike të kohëve të sotme, tregojnë se Xhubleta mund të jetë minimalisht prezente prej katër mijë vjetësh.

“Kampione” apo subjekte të ngjashme me të, janë gjetur në Bosnie, gjithashtu dhe në zona të tjera në Mesdhe – gjë që e lidh në mënyrë të drejtpërdrejtë me qytetërimet antike të Mesdheut.

Xhubleta na paraqitet sot si veshje tradicionale e grave në Alpet Shqiptare, por misioni i saj për të veshur gruan, as nuk fillon dhe as nuk mbaron me funksionin utilitar të të veshurit.

Shtjella thithëse e Xhubletës gjendet më shumë në atë që nuk duket dhe që nuk dimë për këtë veshje monumentale.

Ndoshta, si gratë arbëreshe që kur u vendosën në jug të Italisë pas vdekjes së Skënderbeut në kezat e tyre qëndisën vulat e fshehta të fisnikërisë arbre që do të tretej me shekujt, ashtu edhe Xhubleta, si një veshje kozmonauti, ka shërbyer si një transportuese kalimesh nga koha në kohë, me funksion të lartë kultik për të lartësuar hyjninë e lashtë, Magna Matter, Nëna e Madhe, për të mbrojtur zinxhirin e pashkëputur të jetës, me shenjëza të mirëpërcaktuara e të gjalla që ndikojnë rrjetën energjitike të natyrës së jetës.

“Xhubleta në kulturën shqiptare vesh amën e trashëgimisë kulturore, si histori dhe si strehë shpirtërore”, ka thënë ajo.

albanianpost

Dua Lipa realizon shqiponjën dy krenare gjatë koncertit për 110 vjetorin e Pavarësisë

DuaKëngëtarja Dua Lipa ka realizuar me dy duart shqiponjën dy krenare dhe më pas ka vënë mbi supe flamurin kuq e zi gjatë koncertit madhështor për 110 vjetorin e Pavarësisë.

 

Ajo është e ftuar speciale për festat e nëntorit, ndërsa po dhuron plot emocion dhe adrenalinë me këngët e saj shesh, të cilat kanë korrur një sukses mbarëbotëror.

Këngëtarja me famë botërore, Dua Lipa, ndodhet prej disa ditësh në Shqipëri, ndërsa një ditë më parë ajo mori nënshtetësinë shqiptare nga presidenti i vendit, Bajram Begaj.

Ka qenë fillimisht kryetari i bashkisë Tiranë, Erion Veliaj, i cili ka ndarë pamjet nga koncerti madhështor i Duas. Ajo gjithashtu dha një mesazh shumë të rëndësishëm gjithë një konference për shtyp para koncertit.

Ylli ndërkombëtar tha se duhet të ndryshohet stigma ndaj shqiptarëve, lidhur me përcaktimet raciste nga sekretarja e Brendshme britanike, Suella

Braverman, ndërsa vuri theksin edhe tek rëndësia e liberalizimit të vizave të Kosovës.

Veç pjesëmarrjes në një ditë të rëndësishme për Shqipërinë, 27-vjeçarja me këtë koncert mbyll edhe turneun në kuadër të albumit të saj “Future Nostalgia”.

tch

Shqetësimi i Yuri Kim për SPAK, ambasadorja jep mesazhe për transparencë në zgjedhjen e drejtuesit

YuriAmbasadorja e SHBA në Tiranë Yori Kim paralajmëroi të gjithë të interesuarit e mundshëm që mund të influencojnë ne zgjedhjen e kreut të ri të SPAK, të qëndrojnë larg nga ky proces.

 

“Është thelbësore që procesi të jetë transparent, që kreu i ri i të jetë i zgjedhur në bazë të kualifikimit dhe rezultateve dhe  i aftë dhe i vendosur të intensifikojë luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Ambasadorja  Kim la të kuptohet se ka tentativa të mundshme ose parapëlqime të mundshme me prapavijë politike për ndonjërin prej 3 kandidatëve.

“Procesi i përzgjedhjes duhet të jetë i paprekur nga ata që kërkojnë të bllokojnë dhe të ndikojnë drejtësinë, nga ata që parapëlqejnë mënyrat e vjetra dhe për këtë shkak kundërshtojnë reformën në drejtësi”.

Pas këtij qëndrimi, po në të njëjtën ditë,  ambasada e SHBA në Tiranë thotë se ambasodoria Kim është takuar edhe me ministrin e drejtësisë Ulsi Manja për të vlerësuar progresin ne zbatimin e reformës në drejtësi dhe rëndësinë që merr për aspiratat e shqiptarëve në BE.

Prokurorët Adnan Xholi, Altin Dumani dhe Edvin Kondili janë miratuar nga Këshilloi i Lartë i Prokurorisë,  për të garuar për kreun e SPAK. Pasi të kenë shpalosur platformat e tyre në KLP,  Drejtuesi i ri i Prokurorisë së Posaçme do të duhet të zgjidhet me votën e shumicës së anëtarëve të Këshillit të Lartë të prokurorisë.

Top Channel

Pas 20 vitesh në Amerikë, le pas gjithcka dhe kthehet në Shqiperi: Mjaft më! Ja çfarë më gjeti atje

kthimiCdo dite dëgjojmë nga emigrantët, sidomos të Amerikës, që me zor presin të arrijnë moshën e pensionit për t’u kthyer në vendin e tyre. Aneta Mihali Xhiku nuk priti.

 

U kthye në Shqipëri edhe pse mundësitë për të punuar në vendin ku ishte investuar në më shumë se 20 vitet e fundit, ishin mjaft të mira. Nuk u kthye as në Tiranë, prej nga u nis drejt Amerikës.

 

Jo! Donte të çmallej që nga rrënjët. Tani nuk lë shteg të natyrës pa shkelur, por më mirë se ç’i ka treguar vetë për Living, nuk mund ta bëj kush tjetër. Aneta, si ishte jeta juaj në Amerikë, pse vendosët të largoheshit?

 

Nuk kishim ndërmend ta linim Shqipërinë, edhe pse rruga për në Amerikë ishte hapur nga gjyshi. Në Tiranë ecëm mirë në profesionet që i kishim pasion: im shoq skulptor dhe dekan në Akademinë e Arteve, unë menaxhere projektesh në UNICEF. Ngjarjet e 1997-s na detyruan të zgjidhnim nëse do t’i rrisnim fëmijët mes plu mbave, apo në Amerikë.

 

Megjithëse na ndihmuan njerëzit e mi, jeta amerikane ishte fare e panjohur. Emigrimi në vitet ‘90 ishte krejt i ndryshëm nga ai sot, kur, falë informacionit dhe teknologjisë, emigranti shkon më i përgatitur për çfarë e pret, dhe orientohet më lehtë në tregun e punës. U lidha me agjenci punësimi, dhe shpejt zura punë në zyrën e kuadrit, në një kompani llambash. Gjeta punë, por s’kishim makinë. Morëm një të vjetër, por s’dinim ta ngisnim. Dilja në autostradë, e ndodhte që në vend të marshit, të shkelja frenat. Fëmijët kishin sikletet e tyre, mjafton t’ju them se vajza e vogël, që kishte mbaruar klasën e parë në Tiranë e humbi shqipen brenda vitit, si një valixhe plandosur në fund të oqeanit.

 

Banonim në një zonë pranë getove, dhe, pa mbushur 2 muaj, nisi debati për t’u kthyer. Im shoq u kthye, me planin që do ta ndiqnim pas. E gjeti Shqipërinë mes kaosit që kishte lënë ‘97-n, ndërkaq që kish plasur lufta e Kosovës. U kthye në Amerikë. I njëjti skenar vitin e dytë. Dilema zgjati deri në 2005-n, kur fitoi çmimin e parë në një konkurs skulpture dhe ndjeu t’i hapej drita jeshile. Me kohë hymë në rrjedhë: fëmijët u integruan në shkolla e shoqëri, ne gjetëm punë më të mira, u bëmë pjesë e komunitetit shqiptar e lidhëm miqësi me vendasit. Por sa më tepër dritare hapeshin, aq më shumë vraponim, e aq më pak kohë mbetej për familjen, veten, miqtë.

 

Gjëja më e shtrenjtë në Amerikë është koha. Bollëku i tregut të punës, dhe atij të mallrave, është thikë me dy presa, sepse, me distancat e gjata, të shkon jeta në timon. Njeriu, si ai i urituri që shtrohet në gosti, joshet dhe kërkon t’i provojë të gjitha. Aq më tepër një profesionist, që nuk zë rehat derisa të kapë nivelin që ka pasur në mëmëdhe. Ta arrish atë në vend të huaj, brenda pak viteve, është një sforcim i jashtëzakonshëm, në kurriz të shëndetit dhe familjes.

 

Në Shqipëri vinim çdo vit, por nuk mendoja se do ktheheshim përpara pensionit. Im shoq e kishte kokën prapa, edhe pse në Amerikë realizoi monumentin e Skënderbeut dhe atë të Nënë Terezës. Ndodhi që në 2012, në Tiranë, fitoi konkursin për Zogun, që shpejt u pasua me Skënderbeun në Londër, e monumente te tjera. Ndjeu që aty nuk i duhej të priste me vite për një porosi, prandaj vendosi të kthehej përgjithmonë. I shkova pas, pa dëshirë, dhe shumë e mërzitur, por s’kisha zgjidhje tjetër.

 

Ç’profesion keni dhe çfarë bënit konkretisht?

 

Në 1987-n u diplomova si biologe në degën 5-vjeçare, profesion që e lashë për të punuar me organizata të huaja, në Tiranë. Dy vitet e para të mërgimit jetuam në New Jersey, ku puna ime e parë u pasua nga të tjera: ndihmëse në zyrë emigrimi, përkthyese, mësuese zëvendësuese, ndihmëse për pronësinë intelektuale (IP), mësuese biologjie dhe anatomie në gjimnaz. U shpërngulëm në Washington D.C., ku gjeta punë në fushën e IP. Aty ndërrova shumë kompani, derisa fitova pozicionin e menaxheres së IP, në Kilpatrick Townsend LLP. Njëkohësisht, merresha me përkthime, redaktoja libra, jepja mësim shqip, dhe shoqëroja delegacione shqiptare. Në 2005, me aktivistë të tjerë, krijuam shkollën e parë shqipe “Mësonjëtorja,” të cilën e drejtova për 3 vjet, dhe për shumë vite, organizuam festat e komunitetit.

 

Më ngjitën nofkën “renaissance woman,” që vjen nga Rilindja italiane, kur një njeri bënte disa profesione njëherësh. Në rastin tim, shkaku qe tjetër: puna në fushën e pronësisë intelektuale ishte burokratike dhe më tkurrte, sepse e bëja nga halli. E kuptoj që kjo mund të tingëllojë si llastim, por ja që, në projektet e zhvillimit, kisha provuar gëzimin që të fal puna me njerëzit, ndaj isha vazhdimisht në kërkim të atij emocioni.

 

Pas shumë vitesh larg, si e gjetët Sarandën nga pikëpamja e mundësive për të punuar?

 

Saranda ka shumë mundësi pune, por vuan për fuqi punëtore, sidomos gjatë verës, kur popullsia dyfishohet. I mungojnë njerëzit e kualifikuar, me disiplinë e vizion, sepse sarandjotët kanë emigruar në masë, dhe shumica e banorëve të tanishëm janë squllur e dekurajuar nga politikat korruptive të pushtetit.

 

Në behar rinia vërshon nga gjithë vendi dhe punësohet në Sarandë, por shumë sarandjotë bëjnë naze. Vjet u ndodha në kalanë e Lëkursit. Nga gjashtë të rinjtë që punonin në piceri, asnjë nuk qe vendas. Një ditë u futa në dyqanin e luleve. Një vazo lulesh, 1,800 lekë, goxha më shtrenjtë se në Amerikë. Kushtojnë jo vetëm sepse lulet i sjellin që nga Kolumbia, paçka se gratë e mëhallës janë kopshtare me nam, por edhe sepse mungon rregullatori i çmimit: shitësi kërkon të fitojë më shumë sesa ai që prodhon. Dyqanxhiu i blen mandarinat nga ferma aty pranë me 25 lekë/kg, por konsumatorit ia shet me 70 lekë/kg.

 

Në plazh u njoha me Emën. Çdo behar, lë punën si ekzekutive komunikacioni në Tiranë, dhe menaxhon biznesin e kushëririt, në mënyrë që fëmijët të bëjnë plazh. Një ditë, pranë nesh ndali një grua me një tepsi byreqesh. Na tregoi se sa mbaronte shkolla, mbyllte byrektoren tek “Sami Frashëri” në Tiranë, dhe hidhej në Sarandë, ku shiste nëpër plazhe. Sibora, që sapo mbaroi masterin, vjen çdo behar, për të punuar në restorant. Kush e ka punën në gjak, e nxjerr lekun nga guri. Hajdini, ku blej qumësht, u shpërngul para 20 vjetësh, nga fshatrat e Vlorës. Ndërtoi shtëpinë 5-katëshe, por kur preu dorën, e la ndërtimin dhe bleu bagëti. Gruaja punon në piceri, u shërben të moshuarve të vetmuar, dhe në darkë, ngjitet në stan të ndihmojë Hajdinin. “Jemi të kënaqur,” thotë. “Të katër fëmijët janë në punë dhe i kemi në sy, secili në kat më vete, me familjen e vet. Kur vjen e diela, gatuaj për të gjithë dhe mblidhemi bashkë.” Këta njerëz punëtorë e zemërbardhë janë aristokracia e qytetit tim, ndërkaq që “intelektualët” rrinë squk për të marrë një rrogë, në këmbim të heshtjes ndaj zullumeve të pushtetit. Ka plot specialistë të shkolluar, por vetëm me diploma, sepse u ka ngordhur nervi i profesionit e qytetarisë, përndryshe nuk do të bëheshin palë në masakrën urbane që i bëhet qytetit.

 

Saranda është destinacion për turizmin shëndetësor. Njerëzit vijnë dhe shërohen në sajë të një mikroklime unike, që as Korfuzi nuk e ka, megjithëse lagemi nga i njëjti det. Sa qytete në botë e kanë këtë fat? Në kohën e regjimit, çdo vjeshtë, vinte një grup i madh gjermano-lindorësh, që kuroheshin për një muaj këtu. E imagjinoni sa vende pune mund të hapen, po të fokusohej qeveria në këtë mundësi? Na mungojnë mjekët, se kanë marrë udhët e mërgimit. Një herë në javë, vjen doktori nga Greqia për vizita në klinikë private. Për operacione duhet të shkosh në Tiranë. E megjithatë, Sandy, amerikania e moshuar, që sarandjotët e shohin kur vrapon të kapë urbanin, ka mbi pesë vjet që ka lënë Kaliforninë dhe jeton në Sarandë, sepse vetëm këtu gjen derman për sëmundjen e vet. Poetja e mirënjohur gjermane Silke Liria Blumbach, që, gjatë 6 viteve të qëndrimit në Sarandë shpëtoi nga kanceri, e quajti veten shqiptare.

 

Në fakt, të huajt po e ‘shfrytëzojnë’ më shumë, apo jo?

 

Të huajt e shohin qytetin si vend ideal për nomadët digjitalë. Interneti u jep mundësi të punojnë njëlloj si në Amerikë. Jetojnë si lordë, sepse të ardhurat i kanë perëndimore, ndërsa shpenzimet shqiptare. Me Korfuzin gjysmë ore larg, marrin avionin e vizitojnë gjithë botën. I mahnit mikpritja dhe ngrohtësia e njerëzve tanë – në vendet nga vijnë flasin me vete në makinë, e kur futen në shtëpi, u flet ekrani. Brenda një rrezeje shumë të shkurtër, Saranda ofron pika turistike që të lënë pa frymë nga bukuria, diversiteti gjeografik, dhe thesaret historikë. Shto ushqimin e shijshëm dhe klimën e mrekullueshme – të gjitha bashkë e bëjnë Sarandën parajsë për perëndimorët. Por mundësitë për punë në internet janë edhe për të rinjtë shqiptarë, që dinë gjuhë të huaj e kompjuter, mjafton të kërkojnë e të përshtaten me teknologjinë.

 

Saranda është mbushur me pensionistë të huaj. “Në Itali jeta është e vështirë, se ka shtrenjtësi të madhe. Këtu njeriu mund të jetojë i qetë,” thotë komshiu italian. Por Saranda, përveç që ka problem spitalet, nuk ofron argëtim jashtë sezonit, dhe të huajt mërziten. Restorantet në dimër janë të rrallë, dhe vizitorët e gjejnë qytetin shkretë. Dimrin e parë në Sarandë, u përpoqa të bindja pronarët t’i mbanin hapur restorantet jashtë sezonit, duke shtuar muzikën live. Vetëm Baçi, shoku im i fëmijërisë, pranoi ta provojë. U bënë 2 vjet që, tek “Limani”, në fundjavë darkohet në shoqërinë e muzikantëve. Të paktë janë lokalet që e kanë ndjekur, por s’kanë faj, se pushteti u vë taksa që s’i përballojnë dot.

Në 2019 njoha një çift amerikan: Tyanna dhe Evan Thomsen. Më treguan se donin të hapnin një biznes që të kish të bënte me fshatin. Pa kaluar viti, krijuan një kompani për tregtimin e leshit (Flock Wool Trading Co.) “Mësuam se, dikur, Shqipëria kishte pasur industri të leshit. U njohëm me një blegtor që na tregoi se, pasi qethnin dhentë, leshin e hidhnin. Aty lindi ideja. U bëmë partnerë me djaloshin, me një biznesmen sarandjot, dhe me një konsulente tekstilesh në Gjermani. Gjetëm kompani amerikane që blejnë lesh për qilima. Parashikuam që të ardhurat e blegtorëve të rriteshin me 10-30%. Qershorin e kaluar ngarkesa ish gati për transport, kur na anuluan kontratat. Dolëm me humbje, po kush mund ta parashikonte që Covid-19 do të pushtonte botën? Rëndësi ka që ne të pestë, megjithëse nga tre vende të ndryshme, megjithëse para një viti nuk njiheshim, megjithëse s’ishim marrë ndonjëherë me këtë punë, arritëm një bashkëpunim të shkëlqyer. Dhe ta mendosh që, kur erdhëm këtu, as shqip nuk dinim, e as njihnim njeri!” – më thotë Evan.

 

Por njerëzit e kanë mendjen të blejnë apartamente, edhe pse në Sarandë janë me mijëra bosh, që kërkojnë mirëmbajtje. Nëse sarandjotët do arrijnë t’i dallojnë oportunitetet dhe të diversifikojnë bizneset, nuk ka pse ta shkojnë vitin vetëm me të ardhurat që nxjerrin gjatë 2-3 muajve të verës.

 

Ju shoh shumë të lidhur me natyrën, vazhdimisht duke shëtitur. Keni arritur të përfshiheni në rrjedhën e jetës së mundësive shqiptare?

 

Në Amerikë jetonim në bregun lindor, që është pothuajse i sheshtë. Udhëtonim me orë të tëra dhe mezi na zinte syri një kodër; bënim 4 orë me makinë për në plazh, ku piqeshim në rërë, e futeshim në ujë sa për t’u lagur. Siç thotë një shoku im, kthyer pas shumë vitesh nga New York-u, “Amerika bën për të gjithë, vetëm për sarandiotët jo.” Kudo që shkoja, padashur bëja krahasimin me këtë vend të bekuar, ku në pëllëmbë të dorës ke malin, lumin, kodrat, detin, grykat, fushat, liqenin. Sa qemë fëmijë, udhëtuam pak; kur u rritëm, jeta na vuri përpara, dhe s’patëm kohë ta shijonim. Tani përpiqem të rifitoj kohën – edhe fshati më i humbur më ngazëllen.

 

Por më shumë më gëzojnë njerëzit. Ndërkaq që media të mbyt me kronikat e zeza, takoj përditë njerëz që më mrekullojnë me humanizmin, talentin e sakrificat e tyre. Problemi më i madh është mungesa e besimit tek tjetri, gjë që dobëson komunitetin dhe e bën të vështirë klimën e biznesit. Megjithatë, po ta marrësh mundimin, e gjen farën e mirë në njerëz si Taku Kokali, që edhe pse ka gjithë të drejtën e botës të mos e kthejë kokën prapa, ngre ura tolerance në fshatin e të parëve. Lindur në internim, sa u hap kufiri, mërgoi në Greqi, ku krijoi familje e biznes. Babai mbeti zyrave për pronat, por s’ia doli dot, dhe vdiq i pikëlluar. Amaneti i tij s’e la të qetë, ndaj Taku u kthye. Arriti të marrë një copë tokë në Aliko, aty ku dikur ngrihej shtëpia stërgjyshore, dhe, përballë një peizazhi të mrekullueshëm, ndërtoi restorantin “Antika Kokali,” me gatime tradicionale dhe muzikë live. Në 2019-ën, arriti të përmbushë ëndrrën: mblodhi mbi 850 vetë që kremtuan bashkë festën e shën Mërisë.

 

Para një viti u njoha me mëmë Varvarën 96 vjeçare, që jeton e vetme. Gjithë ditën merret me bahçen e lulet, pastron e gatuan, pret e përcjell, duke mbajtur gjallë mëhallën. Mëmë Havaja, komshia ime e moshuar, e siguron jetesën me dhi e pula. Krisanthi, pensioniste, ka krijuar modelin e turizmit familjar me bujtina gjithë lezet. E çfarë t’u them unë rinisë e moshatarëve të mi, që gjithë ditën qahen në kafene e nuk e kuptojnë që po u ikën jeta kot?

 

Kemi nevojë për shembuj qytetarie, dhe ka plot, por duhen t’i qëmtojmë e t’i nderojmë. Para dy javësh një djalosh nga Fieri, Ledion Mita, u hodh në ujërat e akullta të Gjanicës, dhe shpëtoi dy fëmijë, pa menduar për jetën e vet. Shqipëria ka njerëz me shpirt të bukur. Na takon të gjithëve të sfidojmë shëmtinë që mbush hapësirat mediatike, dhe duke përdorur rrjetet sociale, të nxjerrim në pah vlerat e vërteta. Ky për mua është mision.

 

Jeni penduar për rikthimin?

 

Absolutisht jo. Prirja për t’u kthyer në atdhe është e natyrshme, e ka të bëjë, ndoshta, me kujtimet e ëmbla të dashurisë pa kushte, që njeriu përjeton në fëmijëri. Vendi im më jep kaq ngrohtësi dhe ka gjëra kaq të vyera, saqë nuk është ndonjë çudi e madhe që, në moshën time, ta lesh edhe Amerikën për to. Vendlindja më jep lirinë, se në Amerikë do zija myk si burokrate edhe për 15 vjet të tjera. Më dha mundësi të punoja në fusha që më pëlqenin: të hapja kurse anglisht, të punoja në bashki, të jepja mësim në universitet, të hapja zyrë turizmi, zyrë imobiliare, zyrë përkthimi apo konsulencë biznesi. I eksplorova të gjitha, por i lashë mënjanë, fillimisht për të rimëkëmbur shtëpinë e prindërve, e pastaj për të udhëtuar, shkruar, fotografuar e filmuar. Vendlindja më dha shansin për një karrierë të re si krijuese.

 

Para dy vjetësh shkrova “Rrënjët dhe shpirti,” një meditim mbi kthimin në atdhe. Mora qindra mesazhe nga emigrantë që ndjeheshin si unë – shumë prej tyre i kam përfshirë në blogun: sarandavianeta.com. Kur u ktheva, rrallë takoja njerëz të bërë pishman, por tani janë shtuar. Babai i fëmijëve, që me dëshirë kish lënë Anglinë, tani më thotë se mbijetesa është e pamundur. U ndodha në Tatzat tek familja Rami, ish të persekutuar. U çudita kur plaku i shtëpisë më tha se kishin qenë më mirë në atë kohë. U ka shkuar njerëzve thika në palcë, sidomos në fshat.

Klajdi CukaNuk më hiqet nga mendja Klajdi Çuka, djaloshi nga Thumana, që tërmeti i 2019-ës e zuri nën rrënoja. Ndërsa ndjente gjakun pikë-pikë t’i linte trupin, i ndjeri djalë mbante me gajret ekipin grek të shpëtimit. Shpirti i tij i bukur iku pa u ankuar, por qeveria hajdute që i katandisi zjarrfikësit të gërmonin me duar, e hodhi lumin prapë. Sa do durojë ky popull vallë?

 

Covid-19 tregoi se e ardhmja është lokale, se siguria dhe shëndeti është tek komuniteti yt. Shpresoj të mësojmë nga rinia kosovare, që me zgjedhjet e fundit, i vuri fre partive të korruptuara dhe tregoi pjekuri. Shpresoj që njerëzit të mos gënjehen me thesin e miellit që do t’u ofrojnë militantët në zgjedhjet e 25 prillit. Na iku jeta duke zvarritur valixhet aeroporteve. Mjaft më!

Përgatiti Ani Jaupaj

Situatë e jashtëzakonshme në Shkodër nga shkarkimet e hidrocentraleve/ 2 viktima, mijëra hektarë tokë dhe qindra banesa të përmbytura

vershime1855 hektarë tokë dhe 482 banesa janë përmbytur në Shkodër gjatë natës së kaluar, për shkak reshjeve të dendura të shiut dhe shkarkimeve të hidrocentraleve.

Autoritetet njoftojnë se hidrometri i Liqenit të Shkodrës në orën 08.00,shënoi kuotën 7.50 m, ndërsa hidrometri i lumit Drin shënoi kuotën 7.40m, nga  7.50 m që është maksimumi.

Në njësinë administrative Ana e Malit, sipërfaqja e tokës bujqësore e përmbytur vlerësohet në 1000 Ha, kryesisht në fshatrat Obot, Muriqan,Oblikë Rruga e Obotit – Niveli i ujit mbi rrugë arrin rreth 65 cm. Ujësjellësi Oblika 1,si pasojë e përmbytjeve është jashtë funksionit

Në njësinë administrative Dajç, sipërfaqja e tokës bujqësore e përmbytur vlerësohet në 120 Ha, kryesisht në fshatrat Mushan, Shirq, Pentar. Rruga që lidh fshatrat Pentar- Ças ka presence uji ( nuk kalohet me mjete te ulëta)

Në njësinë administrative Velipojë, sipërfaqja e tokës bujqësore e përmbytur vlerësohet në 165 Ha.kryesisht fshatrat Baks, Luarz. Ças.

Në njësinë administrative Guri i Zi, sipërfaqja e tokës bujqësore e përmbytur vlerësohet në 500 Ha, kryesisht në fshatrat Kuç dhe Rrenc.

Në njësinë administrative Bërdicë, sipërfaqja e tokës bujqësore e përmbytur vlerësohet në 70 Ha, konkretesht në fshtrat Trush,Berdicë e Siperme.

Janë 30 familje të evakuara, gjithsej 130 persona, kryesisht nga Njësitë Administrative, Gur i Zi, Bërdicë, Lagja Nr.4,  Lagja nr. 1.

Të akomoduar në konvikt 2 familje ( 7 persona), ndërsa pjesa tjetër tek të afërmit . Shtëpi me prezencë uji në oborre dhe ne brendësi të banesave gjithsej 482 banesa; Guri I Zi 250 banesa; Bërdicë 102 banesa; Lagja Nr.4, 30 banesa; Lagja nr. 1, 100 banesa.

 

09:08 Reshjet/ I pakalueshëm Harku i Bërdicës, si paraqitet situata nga përmbytjet në qarkun e Shkodrës

Reshjet e dendura të shiut që vijuan përgjatë natës kanë shkaktuar përmbytje të mëdha në qarkun e Shkodrës. Kështu është ndërprerë qarkullimi në aksin Shkodër-Tiranë te Harku i Berdicës, probleme janë hasur edhe në furnizimin me energji elektrike, ndërsa mësimi është ndërprerë në disa njësi administrative.

 

09:07 Banesa dhe qindra hektarë tokë nën ujë/ Situata e përmbytjeve në zonat e Lezhës, Kurbinit dhe Mirditës

Banesat dhe tokat në disa zona të Lezhës janë përmbytur nga shirat e dendur që përfshinë vendin tonë ditën e djeshme. Ditën e sotme ka sipërfaqe të mëdha të mbuluar me ujë si në  Mabë, Piraj, Gjadër, Torovicë. Sipas të dhënave nga strukturat e MC të bashkive Lezhë, Kurbin dhe Mirditë  sasia e reshjeve të rëna  për 2 ditët e fundit ka qenë 212 mm. Vetëm për 24 orët e fundit nga dje në mëngjes  deri tani ka rënë 82 mm shi, ndërsa Lumi Gjadër dhe Drin janë mbushur. Tërheqja në këta lumenj po bëhet shumë ngadalë, por nuk kanë dalë nga shtrati. Kuota rritjes së nivelit në lumin Drin është +1m nga +2 që është kuota kritike. Lumi Mat ka rritur prurjet, por deri më tani nuk ka pasur probleme. Sipërfaqe të përmbytura kemi në njësinë administrative Dajç dhe Blinisht rreth 700 hektarë, ndërsa në njësinë administrative Balldre rreth 500 ha. Në fshatin Gajdër të njësisë administrative Dajç të Bashkisë Lezhë, ka 15 banesa në ujë dhe ura e Zojsit është e pakalueshme. Në fshatin Zojs janë pesë banesa në ujë. Në njësinë administrative Balldre, fshati Kakarriq janë tre banesa në ujë, ndërsa në Bashkitë Mirditë dhe Kurbin nuk raportohen problematika.

 

08:48 Shkodër/ Rrjedha e ujit i mori përpara, gjenden trupat e pajetë të babë e bir

Trupat e pajetë të babë e bir, të cilët u rrëmbyen ditën e djeshme nga rrjedha e ujit  në në Bogë të Shkodrës, janë gjetur pas disa orë kërkimesh. Ditën e djeshme përroi i “Prekë-Nicajve” në Bzhetë të Bogës ka marrë përpara fuoristradën me të cilën udhëtonin babë e bir. Në makinë ka qenë dhe vajza, por ka arritur të shpëtojë.

tch

Diasporat më të mëdha në botë

diasporaLista e vendeve me përqindjen më të madhe të popullsisë vendase që jeton në diasporë zbulon histori lufte dhe shpërnguljeje, por edhe stanjacion ekonomik dhe mungesë perspektive. Ndërsa ka shumë arsye pse dikush mund të largohet nga vendi ku ka lindur, vendet e vogla preken më shpesh nga fenomeni pasi ato janë në thelb në disavantazh kur ofrojnë mundësi dhe mundësi për të lëvizur së pari brenda vendit.

 

Në rajonet ku vendet e vogla janë të zakonshme dhe largësia shtohet si një faktor tjetër, për shembull në Karaibe apo Oqeani, jeta në diasporë është më e përhapura. Nga të gjitha vendet sovrane me të paktën 750,000 banorë, kombi i Karaibeve, Guajana kishte pjesën më të madhe të popullsisë së saj të lindur në vend – 36.4% – që jetonte jashtë vendit. Xhamajka vjen e pesta me 28.6%. Duke marrë parasysh vendet e pavarura të të gjitha madhësive, kombet ishullore mbizotërojnë në rangun e lartë me deri në gjysmën e popullsisë së tyre të vendosur në vende të tjera. Polinezia ishte rajoni me përqindjen më të lartë të diasporës në 2020, me 28.7%, e ndjekur nga Karaibet me 17.7%.

 

Një grup tjetër që zakonisht shfaqet në vendet me diasporat më të mëdha janë ato në Evropën Lindore dhe Ballkan. Pas rënies së komunizmit në fillim të viteve 1990, shumë njerëz u larguan në kërkim të mundësive më të mira ekonomike, për shembull në Evropën Perëndimore. Rajoni pa më shumë trazira dhe luftë në vitet 1990, duke u rritur përmasat e diasporave. Bosnja dhe Hercegovina – e cila shpalli pavarësinë në 1991 gjatë rënies së Jugosllavisë komuniste dhe pasoi një luftë të përgjakshme etnike – kishte 34% të popullsisë së saj që jetonte jashtë vendit në vitin 2020. Shqipëria i dha fund më shumë se dyzet viteve të komunizmit dhe izolimit ndërkombëtar në 1992. Keqmenaxhimi i rëndë financiar dhe një luftë civile që pasoi e mbajtën vendin në gjendje të vështirë përgjatë viteve 1990 dhe në mijëvjeçarin e ri. Sot, pothuajse një e treta e popullsisë jeton jashtë vendit. Më shumë kombe të Evropës Lindore dhe ish-Republika Sovjetike midis vendeve me diasporat më të mëdha në botë janë Moldavia, Armenia, Maqedonia e Veriut, Kroacia dhe Kazakistani.

 

Vendet që janë aktualisht ose kanë qenë shumë kohët e fundit të përfshira në luftë dhe konflikt gjithashtu bëjnë paraqitje të rëndësishme në listë. Siria, një komb me rreth 28 milionë banorë të lindur në vend, tani ka tetë milionë prej tyre – ose rreth 30% – që jetojnë jashtë vendit. Sudani i Jugut, ku një luftë civile përfundoi zyrtarisht në vitin 2020, ka një pjesë të diasporës prej 21%. Vendet që keqmenaxhohen rëndë nga qeveritë e tyre përfshijnë Eritrenë me një përqindje prej 18.5% të diasporës dhe Venezuelën me 16.6%. Një tjetër vend kontinental i Amerikës Latine ka një diasporë edhe më të madhe: lufta civile e El Salvadorit përfundoi në 1992, por dhuna e bandave ka mbizotëruar—më shumë se 20% e kombit tani jeton jashtë vendit.

 

Diaspora më e madhe e nxitur nga konflikti, megjithatë, shihet në një territor jo sovran, pasi më shumë se 45% e të lindurve në Palestinë aktualisht banojnë jashtë vendit, sipas shifrave të KB.

 

Kombet më pak të zhvilluara më të lëvizshme

 

Disa vende dhe territore të pasura kanë gjithashtu popullsi shumë të lëvizshme, për shembull Emiratet e Bashkuara Arabe. Duke numëruar vetëm banorët e lindur në vend – një pjesë e më shumë se nëntë milionë që banojnë në vend – prodhon një kuotë të diasporës prej më shumë se 26%. Në Hong Kong, ku një e treta e banorëve janë emigrantë, popullsia e lindur në vend është larguar me një normë prej më shumë se 18%. Në Evropën Perëndimore, Portugalia ishte vendi me diasporën më të madhe, e ndjekur nga Irlanda. Të dy vendet kanë përjetuar rritje të ulët ekonomike dhe mundësi. Për krahasim, madhësia e diasporës së lindur në SHBA ishte vetëm 1% në vitin 2020.

 

Duke parë shtresat e zhvillimit global, vendet më pak të zhvilluara në botë panë eksodin më të madh me diasporat e tyre që përbënin mesatarisht 12.5% ​​të popullsisë së tyre të lindur në vend, shumë përpara vendeve më pak të zhvilluara dhe më të zhvilluara me rreth 3-6% të njerëzve që jetojnë jashtë. .

 

Ndarja e popullsisë së OKB-së llogarit vlerësimet e popullsisë së banuar të vendeve dhe të stokut global të migrantëve, ku viti 2020 është viti më i fundit i disponueshëm. Për migrantët, organizata përcakton statusin e tyre sipas vendit të lindjes nëse është e mundur. Nëse jo, statusi i migrantit mund të përcaktohet nga shtetësia, gjë që mund të shkaktojë si nënnumërim ashtu edhe mbinumërim të migrantëve. Në vendet ku shumë banorë të huaj kanë fituar shtetësinë, numri i emigrantëve do të jetë një nënvlerësim. Në rastet kur personat e lindur në vend nuk marrin automatikisht shtetësinë, gjë që mund të ndodhë midis popullatës refugjate, por edhe në vende me ligje kufizuese, numri i migrantëve do të mbivlerësohej.

Forbes / Katharina Buchholz

Shqipëri, 11 urdhëra të rinj arresti për inceneratorin e Fierit

inceneratori i FieritNë Shqipëri, Prokuroria e Posaçme njoftoi sot se ka lëshuar 11 urdhëra arresti në kuadër të hetimeve për inceneratorin e Fierit. Bëhet fjalë për ish administratorë të kompanisë dhe drejtuesë shoqërish private që dyshohet të jenë përfshirë në manovra financiare fiktive me vlera disa milionë eurosh.

 

Vetëm 5 prej tyre janë arrestuar ndërsa të tjerët janë shpallur në kërkim. Mes tyre dhe dy ish administratorë të inceneratorit të Tiranës, të dyshuar se janë përfshirë në pagesën fiktive të babait të ish deputetit socialist Alqi Bllako, që rezultonte të kishte vetëm emrin si i punësuar në këtë kompani.

Listës së 14 urdhërave të arrestit të lëshuar për rastin e inceneratorit të Fierit në mars të këtij viti, ju shtuan sot dhe 11 emra të tjerë. Në një njoftim të Prokurorisë së Posaçme bëhet e ditur se këto urdhëra lidhen me elementë e rinj që janë zbuluar gjatë hetimeve dhe për veprat penale “Mashtrimi”, me pasoja të rënda, në bashkëpunim, “Krijimi i skemave mashtruese në lidhje me tatimin mbi vlerën e shtuar”, në bashkëpunim, “Shpërdorimi i detyrës”, “Korrupsioni aktiv i funksionarëve të lartë shtetërorë ose i të zgjedhurve vendorë”,“Korrupsioni pasiv i personave që ushtrojnë funksione publike”, “Pastrimi i produkteve të veprës penale apo i veprimtarisë kriminale”, në bashkëpunim.

Në pranga ka përfunduar mbikqyrësi i punimeve Arben Dervishi, i cili dyshohet se ka miratuar kryerjen e punimeve që në të vërtetë nuk janë realizuar, duke i krijuar kështu mundësi kompanisë që të përfitojë të paktën 4 milionë euro. Prokuroria thotë se ai është shpërblyer nga aksioneri kryesor i shoqërisë koncensionare, Klodian Zoto, i cili rezulton t’i ketë paguar atij bileta avionësh, udhëtime private jashtë vendit, përfshirë qëndrime në hotele apo bileta për ndeshje sportive në Itali.

Katër të arrestuar të tjerë, Regan Merdani, Gentian Zifla, Enver Sheshi, Robert Shabani, janë pronarë ose administratorë kompanish me të cilat koncensionari ka kryer blerje fiktive duke përfituar rimbursimin e Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH), për një shumë prej afro 500 mijë eurosh. Ata dyshohet se “kanë organizuar dhe vënë në funksionim skema mashtruese, me qëllim fitimin material për llogari të shoqërisë koncesionare “Integrated Technology Ëaste Treatment Fier” sh.p.k”.

Gajshtë personat e tjerë për të cilët janë lëshuar urdhëra arresti, janë në kërkim. Dy prej tre janë ish administratorë të inceneratorit të Tiranës Arjola Kodra dhe italiani Giuseppe Ciaffaglione. Rasti i tyre nuk lidhet me hetimin e këtij inceneratori. Të dy dyshohen të kenë bërë pagesa fiktive në emër të babait të ish deputetit socialist Alqi Bllako, duke e paraqitur si të punësuar “Drejtor Kantieri”. Ai ka përfituar një pagë mujore prej 6 mijë eurosh për një periudhë nga tetori 2018 deri në janar 2020. I arrestuar në mars të këtij viti, ish deputeti socialist përfitoi në tetor lehtësimin e masës së sigurisë, në arrest shtëpie, por u rikthye në burg javën e kaluar pas vendimit të Gjykatës së Posaçme të Apelit.

 

Katër personat e tjerë, po ashtu në kërkim, janë ish administratori i inceneratorit të Fierit Luran Dusha dhe Arber Denizi, Juri Ymeraj, Silvester Driza, tre drejtuesë kompanish të lidhura me ish ministrin e Mjedisit Lefter Koka, i arrestuar dhjetorin e kaluar.

Përmes tyre, sipas Prokurorisë së Posaçme janë bërë pagesa për punime të pakryera, për një vlerë për mbi 1.2 milionë euro, të cilat dyshohet se i kanë kaluar më pas në formën e ryshfetit, zotit Koka, përmes kompanive të tjera të familjarëve të tij. Këto kompani janë përmendur se kanë vënë në jetë të njejtën skemë dhe në rastin e inceneratorit të Elbasanit, për të cilin janë mbyllur hetimet. Ndërkohë ato vijojnë dhe për inceneratorin e Tiranës, por deri më tani nuk është ngritur asnjë akuzë.

Afera e inceneratorëve shihet si një ndër rastet më të mëdha dhe flagrante të korrupsionit, ndonëse qeveria ka këmbëngulur t’i konsiderojë si veprime personale, aktet e zyrtarëve të saj të arrestuar.

voa

SHBA: Akademikët shqiptarë analizojnë rolin e diasporës në marrëdhëniet mes dy vendeve

Faik Konica dhe Fan NoliShoqata për Studime Shqiptare në Shtetet e Bashkuara mbajti një diskutim me tema të ndryshme për të shënuar 100 vjetorin e marrëdhënieve shqiptaro-amerikane. Akademikë shqiptarë në SHBA diskutuan ndër të tjera për veprimtarët që punuan shumë për të mos lejuar copëtimin e Shqipërisë dhe lidhjet që kishte Nëna Tereza me presidentët amerikanë. Studiuesi shqiptaro-amerikan, Nicholas Pano analizoi rolin e ish-presidentit amerikan Woodrow Wilson në historinë e shqiptarëve. Kolegu Artan Haraqija ndoqi diskutimin.

 

Shqiptari Koli Kristofor apo Nicholas Christopher konsiderohet udhëheqësi i grupit të parë shqiptar të ardhur në Amerikë në vitin 1886. 6 vjet më pas, më 1892 ky grup themeloi komunitetin e parë shqiptar në shtetin amerikan, Masaçusets. Nga ajo kohë, shqiptarët e Amerikës u bënë mbrojtësit kryesore të ekzistencës shqiptare në Ballkan, kurdo që kjo ekzistencë është rrezikuar.

“Ky vit shënon 130 vjetorin e formimit të asaj që unë e quaj Atdheu i Komunitetit Shqiptaro-Amerikan. Ky ishte grupi prej shtatëmbëdhjetë shqiptarësh, nën udhëheqjen e të nderuarit Nicholas Kristofor, të cilët u vendosën në SHBA. Ata ishin nga fshati Katund, dhe nga kjo bërthamë do të dilte komuniteti shqiptaro-amerikan.

Ky komunitet, për dy dekada, do të bëhej qendra kryesore e jashtme e nacionalizmit dhe patriotizmit shqiptar”, tha një nga studiuesit më të njohur shqiptarë në SHBA, profesi i Universitetit të Ilinoit perëndimor, Nicholas Pano.

Ai e kujtoi këtë grup gjatë diskutimit në kuadër të 100 vjetorit të marrëdhënieve Shqipëri – SHBA. Për shkak se shqiptarët në fund të shekullit 19 dhe fillim të shekullit 20 udhëtonin drejt Amerikës me pasaporta të huaja, serbe, rumune apo greke, një nga të panjohurat është sa u rrit numri i shqiptarëve pas vitit 1892. Profesori Pano thotë se llogaritja më e saktë tregon se për 20 vjetët e ardhshëm, numri shkoi nga 10 deri në 20 mijë. Ata ishin kryesisht ortodoksë dhe myslimanë, nga mosha 15 deri 30 vjeç dhe shumica absolute ishin analfabetë. Por, disa prej tyre zëvendësuan rolin e udhëheqësisë që praktikisht mungonte në Shqipëri deri në vitin 1922, periudha e dytë më e rrezikshme pas copëtimit të tokave shqiptare në vitin 1913.

“Komuniteti Shqiptaro-Amerikan, nëpërmjet organizatës së tij më të spikatur ‘Vatra’ e themeluar më 1912 është shfaqur si avokati kryesor në emër të interesit shqiptar në SHBA, dhe, për shkak se nuk kishte marrëdhënie diplomatike me Shqipërinë dhe vendi nuk kishte një qeveri efektive, ‘Vatra’ e ka luajtur rolin ‘de facto’ të një qeverie në mërgim”, tha Profesori Pano.

6 vjet pasi “Vatra” u themelua në këtë lagje të Bostonit në Masaçusets, mblodhi 200 mijë dollarë që sipas Profesor Panos për atë kohë kishte fuqinë blerëse të 4 milion dollarëve sot. Me këto para u financua delegacioni shqiptar që shkoi në Konferencën e Paqes në Paris, në vitin 1919, dhe bënë lobim të jashtëzakonshëm në SHBA. Së bashku me rolin e presidentit amerikan Woodrow Wilson që mbështetej në parimin e vetëvendosjes e popujve, shqiptaro-amerikanët bënë që Shqipëria ta mbijetonte Konferencën e Parisit, pa u copëtuar.

“Presidenti Wilson konsiderohet si kampion i pavarësisë së Shqipërisë dhe mendoj se ai e meriton këtë vlerësim. S’mund të thuhet se ai u interesua me detaje për problemin shqiptar, por ekziston një letër ku ai shpreh keqardhjen që nuk e ka ndihmuar Shqipërinë më shumë. Më 5 nëntor 1920 ai i shkroi kryeministrit britanik, Lloyd George këto fjalë:

“Për sa i përket Shqipërisë, unë jam i prirur të besoj se ky problem është trajtuar nga këndvështrimi i gabuar, pra ai i vendosjes së kufijve të Shqipërisë në përputhje me aspiratat e Jugosllavisë dhe Greqisë. Nuk janë marrë parasysh sa duhet aspiratat e vet popullit shqiptar”

“Presidentit Wilson i vinte keq që Shtetet e Bashkuara dhe Fuqitë e Mëdha ishin të pavëmendshme. Ata thjesht hodhën poshtë çdo pretendim shqiptar në lidhje me Kosovën dhe rajonet e Maqedonisë të banuara me shqiptarë”, thotë Profesor Nicholas Pano.

Çështja tjetër jetike për të cilën komuniteti shqiptar dha kontribut të jashtëzakonshëm, ishte ajo e Kosovës.

Ajo që më magjeps është se edhe në kohët e fundit diaspora ndihmoi Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, me armë dhe fonde dhe ndihmoi kauzën e Kosovës gjatë luftërave jugosllave. Pra, përkrahja vazhdoi edhe në kohëra moderne”, vlerëson Profesori i Universitetit Georgetown në Uashington.

Profesori Nicholas Pano thotë se megjithëse herë pas here mes komunitetit ka pasur edhe përçarje dhe mosmarrëveshje …

“Ne kemi potencial që të punojmë bashkë si komunitet. Kemi më shumë para, më shumë talente dhe më shumë njerëz të kualifikuar në komunitetin tonë si asnjëherë më parë. Mund të bëhemi faktorë të mëdhenj. Pyetja është: a do e kemi udhëheqjen e duhur dhe vullnetin që t’ia dalim”.

Profesorja e Universitetit Setton Hall, Ines Murzaku foli për lidhjet e Nënë Terezës me presidentët amerikanë. Më 1985 ajo mori Medaljen Presidenciale të Lirisë nga presidenti republikan, Ronald Reagan. Në vitin 1996, gjatë administratës së Presidentit demokrat, Bill Clinton, Nënë Tereza u bë një nga gjashtë personat e vetëm në botë që u shpall Qytetare Nderi e SHBA-së.

Ajo lindi gjatë Perandorisë Osmane. Nuk kishte Shqipëri, nuk kishte Maqedoni në atë kohë. Ajo nuk mendonte siç mendojmë ne, kur bie fjala për etnitë, nacionalitetet. Por në anën tjetër ajo e ka thënë qartë, gjakun e kam shqiptar. Presidentët amerikanë e dinin, Hillary Clinton e ka thënë që Nënë Tereza është një grua e fortë shqiptare.

“Ajo e donte Shqipërinë, por ajo e donte edhe Indinë dhe çdo vend ku ajo ka shërbyer. Është dëmtim i figurës së saj universale që ta kufizosh etnikisht atë”, tha Profesore Ines Murzaku

Valët e emigracionit shqiptar sollën në Shtetet e Bashkuara edhe objekte të traditës nga vendi i origjinës. Profesorja e Universitetit të Kalifornisë Jugore, Alexis Zoto paraqiti studimin e saj mbi ngjyrat, modelet dhe motivet e velenxave prej leshi nga Korça, që janë në zhdukje e sipër. Ajo po e kryen studimin kryesisht me arkiva shqiptare dhe kontaktet me pasardhësit e emigrantëve shqiptarë në rajonin e Bostonit.

Disa prej emrave që kam gjetur në arkivin e Tiranës janë Lavenz ose Valens, ndonjëherë është me Z, dhe raste të tjera me C. Një tjetër model i famshëm që është shumë i zakonshëm është ai që ka simbolin e xhamisë. Ka informacion të kufizuar se për çfarë shërbejnë këto.

P.sh. shumë familje ortodokse kanë qilima me simbol të xhamisë. Ky simbol është i përhapur në qilimat e të gjithë ish-Perandorisë Osmane. I kam gjetur në qilimat e Korçës, por edhe në Bullgari. Këto përdoren kryesisht në shtëpitë e njerëzve. Disa njerëz i duan vërtet. Disa njerëz i ruajnë si kujtim që i kanë trasheguar, por nuk e dinë se çfarë të bëjnë me to”, tregon profesorja Alexis Zoto.

Shoqata për Studime Shqiptare në Shtetet e Bashkuara është e përqendruar tek puna akademike për të gjitha aspektet të kulturës, shoqërisë dhe politikës shqiptare në Ballkan dhe në diasporë në mbarë botën.

 

voa