Kategoritë: Kosova

Lajmet nga Kosova

Macron-Vuçiq: Normalizimi i marrëdhënieve Kosovë-Serbi

Vucic MacronPresidenti francez Emmanuel Macron tha gjatë një takimi në Paris me presidentin serb Vuçiq se Franca do të kujdeset që çdo hap i marrëveshjes Serbi-Kosovë të përmbushet.

 

 

Presidenti i Francës,  Emanuel Macron, diskutoi në Paris me presidentin e Serbisë Aleksandar Vuçiq, për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi.

Macron tha se “çështja e Kosovës është një premtim dhe zotim për të ardhmen e rajonit” dhe sipas tij, e gjithë kjo është përfshirë në marrëveshjen e arritur vitin e shkuar në Ohër të Maqedonisë së Veriut. “Franca do të kujdeset që çdo hap i marrëveshjes të përmbushet”, tha Macron.

Macron tha se “është i  vetëdijshëm për vështirësitë e arritjes së një kompromisi”, por shpreson që “liderët do të kenë vizionin dhe forcën për të këmbëngulur dhe për të kontribuar për stabilitetin në rajon”.

 

Macron: Përgjegjësit për Banjskën duhet të dalin para drejtësisë

Presidenti francez gjatë një konference të përbashkët për median me Aleksandar Vuçiq, tha se ”duhet bërë gjithçka, që ajo çfarë ndodhi vjeshtën e kaluar në veri të Kosovës të mos përsëritet më”. Duke iu referuar sulmit në Banjska në veri të Kosovës, ku një grup serbësh të armatosur sulmuan policinë e Kosovës dhe vranë një pjesëtar të saj, Macron tha “përgjegjësit për sulmin në Banjska duhet të dalin para drejtësisë”.

”Është e nevojshme që nga njëra anë përgjegjësit për sulmin në Banjska vjeshtën e kaluar të dalin para gjykatave për të dhënë përgjigje për veprimet e tyre. Duhet bërë gjithçka që të mos ndodhë një dramë e tillë përsëri”, tha Emannuel Macron.

 

Vuçiq: Kosova nuk ka bërë asgjë për normalizimin e raporteve

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha se qëndrimi se Prishtina dhe Beogradi “kanë bërë diçka” për dialogun për normalizimin e raporteve të ndërmjetësuar nga BE-ja,  “nuk është i vërtetë, pasi “njëra palë nuk ka bërë asgjë”, tha ai duke iu referuar Kosovës.

Sipas Vuçiqit Serbia ka përmbushur “tri gjëra” sa i përket marrëveshjes në rrugën drejt normalizimit dhe parakusht ka qenë “formimi i Asociacionit të Komunave me shumicë serbe në Kosovë, që Kosova nuk e ka përmbushur.

 

Lista Srpska bojkon përsëri votimet në veri

Marrëveshja e Ohrit për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi e propozuar nga Franca dhe Gjermania, ka 11 nene, dhe ndër tjera parashikon edhe një nivel të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë dhe njohje të ndërsjellë të simboleve shtetërore. Prishtinës dhe Beogradit u kërkohet të zbatojnë po ashtu të gjitha marrëveshjet e mëhershme të arritura gjatë dialogut që nga viti 2011.

“Po ashtu dua që Prishtina të respektojë zotimet e saj, si dhe që zgjedhjet të respektohen me legjitimitet të plotë demokratik, veçanërisht në komunat me shumicë serbe”, tha presidenti Emannuel Macron, duke ju referuar zgjedhjeve që do të mbahen në katër komunat në veri të Kosovës.

Partia më e madhe e serbëve të Kosovës Lista Srpska, mori vendim që të bojkotojë votimet e datës 21 prill në veri të Kosovës për shkarkimin e kryetarëve shqiptar.

dw

Macron: Të përmbushet marrëveshja për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë – Serbi

Macron EUPresidenti francez Emmanuel Macron, tha të hënën se vendi i tij synon të sigurohet që marrëveshja për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë – Serbi, e arritur vitin e kaluar në Bruksel dhe në Ohër, do të përmbushet. Ky normalizim, tha ai. “është një zotim për qëndrueshmërinë e rajonit dhe të kontinentit tonë”.

 

Presidenti Macron i bëri këto komente në një konferencë shtypi me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiç, para një takimi në Paris ku të hënën në mbrëmje do të diskutojnë rreth mbrojtjes dhe sigurisë evropiane, marrëdhënieve dypalëshe në këto fusha si dhe procesin e normalizimit Kosovë – Serbi, që është kusht për integrimet evropiane të të dyja palëve.

“Ndërsa agresioni rus në Ukrainës ka hyrë në vitin e tretë, ne kemi hyrë në një epokë të re që është ajo e ribashkimit të vazhdueshëm të Evropës sonë. Integrimi i Serbisë është në interesin tonë të përbashkët. Nuk është një proces i imponuar, është zgjedhje sovrane e Serbisë. Është zgjedhja për të ecur lirisht drejt një modeli që na lejon të mbrojmë më mirë sovranitetin tonë së bashku dhe jam i bindur se Serbia ka një rol të rëndësishëm për të luajtur në forcimin e autonomisë strategjike të Bashkimit Evropian”, tha presidenti francez, duke theksuar se Serbia duhet “të harmonizojë qëndrimet e saj me BE-në”.

Serbia një vend kandidat për anëtarësim në BE, është i vetmi vend evropian që nuk u është bashkuar sanksioneve kundër Moskës për shkak të agresionit të saj në Ukrainë, në radhë të parë për shkak të mbështetjes së Kremlinit për pretendimet e Beogradit mbi Kosovën.

Presidenti Macron tha se është thelbësore që përgjegjësit për sulmin në Banjskë që ndodhi vjeshtën e kaluar, të vihen para drejtësisë. Me 24 shtator të vitit të kaluar, një grup serbësh të armatosur sulmoi policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit në veri të Kosovës, duke vrarë një oficer policie.

Kosova akuzoi Serbinë për organizmin e sulmit, të cilin e mori përsipër Milan Radoiçiç, ish nënkryetar i Listës Serbe, partisë kryesore të serbëve në Kosovë që është themeluar dhe mbështetet nga Beogradi.

“Ne duhet të bëjmë gjithçka që është e mundur për t’u siguruar që një tragjedi e tillë të mos ndodhë më”, tha presidenti Macron, duke theksuar se duhen më shumë veprime “për të tejkaluar tensionet e krijuara nga vendimet e marra së fundi nga Kosova lidhur me transferet financiare, veçanërisht pasi autoritetet e Kosovës po bëjnë përparim, në përputhje me zotimet e marra për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe por edhe me aspiratat e tyre për t’u anëtarësuar në Këshillin e Evropës”.

Presidenti serb Vuçiç, tha se çështja e anëtarësimit të Kosovës në këtë mekanizëm është një nga temat e diskutimeve në Paris. Ditë më parë ai urdhëroi qeverinë e tij të themelojë një grup punues për të penguar anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës, ndonëse me marrëveshjen e vitit të kaluar palët zotohen të mos e pengojnë njëra tjetrën në proceset integruese.

Ai shprehu mospajtimin me presidentin Macron i cili tha se të dyja palët kanë bërë hapa për zbatimin e marrëveshjes, duke akuzuar Prishtinën për mosrespektim të saj.

“Ata organizuan zgjedhje ku dolën vetëm 3.4 për qind e votuesve. Prandaj jam dakord me dëshirën tuaj për riorganizimin e zgjedhjeve të reja, por ato janë duke mos i lënë të ndodhin ende. Nga ana tjetër kryen shpronësime në veriun e Kosovës për të vendosur policët e tyre, ushtarët e tyre, ndonëse nuk kanë të drejtë ta bëjnë këtë. Sot ende nuk kemi përgjigje se pse disa njerëzit qëlluan fëmijët tanë vetëm sepse mbanin një pemë tradicionale të Krishtlindjes. Sot flasim vetëm për incidentin në Banjskë, por askush nuk e trajton çështjen e mbijetesës së popullit serb në veri të Kosovës”, tha presidenti serb.

Para takimit presidenti serb tha se do të diskutojë një gamë çështjesh me presidentin Macron, përfshirë inteligjencën artificiale, energjinë bërthamore dhe bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes me synimin për të blerë 12 avionë luftarakë francez, Rafale.

Të dy presidentët diskutuan edhe për situatën në Bosnjë dhe shqetësimet perëndimore me veprimet e udhëheqësit të Republikës Serbe, Milorad Dodik i cili është zotuar të vazhdojë të dobësojë vendin e dërmuar nga lufta deri në copëtimin e tij.

Më herët të hënën, sekretari i përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg i cili priti në Bruksel udhëheqësin e presidencës boshnjake Denis Beciroviç, shprehu shqetësimin e tij për veprimtaritë ndarëse të Milorad Dodikut, duke i cilësuar ato “të pamatura dhe të rrezikshme”.

Një politikan pro rus, Milorad Dodik, i cili më parë ka bërë thirrje për shkëputjen e entitetit të tij dhe bashkimin me Serbinë, është nën sanksionet e Shteteve të Bashkuara dhe Mbretërisë së Bashkuar.

voa

Lista Srpska bojkoton zgjedhjet – Vendimi zhgënjen BE e SHBA

MitrovicaLista Srpska nuk do të marrë pjesë në votimin e 21 prillit në veri për shkarkimin e kryetarëve shqiptarë. Pas këtij vendimi, BE kërkon që Lista Srpska të rishqyrtojë vendimin e saj.

 

Subjekti më i madh i serbëve të Kosovës, Lista Srpska ka bërë ndërkohë të ditur, se nuk do të marrë pjesë në votimin për largimin nga detyra të kryetarëve shqiptarë në katër komunat e banuara me shumicë serbe në veri të Kosovës. Më 21 prill, në Mitrovicë të Veriut, Zveçan, Leposaviq dhe Zubin Potok, është paraparë të zhvillohet votimi, pas verifikimit të listave të nënshkrimeve që janë mbledhur në një peticion gjatë muajit janar nga mbi 20 për qind e votuesve me të drejtë vote në secilën komunë. “Qëndrimi i Listës Serbe është të mos marrë pjesë në referendumin e ardhshëm ku do të vendoset për largimin e katër kryetarëve jolegjitimë në veri të Kosovës, sepse Albin Kurti bëri gjithçka që ai referendum të mos ketë sukses”, tha kryetari i Listës Serbe, Zlatan Elek. Sipas tij, “listat e votuesve nuk pasqyrojnë gjendjen reale në terren dhe kohët e fundit është rritur numri i shqiptarëve në listat zgjedhore”.

Për largimin e një kryetari komune, KQZ,  tashmë ka bërë përgatitjet për votimet ku duhet të votojnë së paku 50 për qind plus një e votuesve me të drejtë vote për ta larguar kryetarin. Aktualisht Mitrovica e Veriut, Zubin Potoku, Leposaviçi dhe Zveçani, udhëhiqen nga kryetarët shqiptarë të dalë nga zgjedhjet e 23 prillit të vitit të kaluar, të cilat u bojkotuan nga partitë politike serbe. Megjithë thirrjen e Listës Srpska për mospjesëmarrje në votim, procesi  sipas KQZ-së do të zhvillohet me 21 prill, edhe pasi anëtarët e Listës Srpska në komisionet komunale dhanë dorëheqje.

 

Zhgënjim i ndërkombëtarëve

Autoritetet ndërkombëtare u shprehën të zhgënjyera me vendimin e Listës Srpska për të mos marrë pjesë në votimet e 21 prillit. Bashkimi Evropian shprehu keqardhje dhe i bëri thirrje Listës Srpska që ta rishqyrtojë vendimin. “Demokracia ka të bëjë me pjesëmarrjen, dhe i takon elektoratit serb të Kosovës që të shfrytëzojë të drejtat e veta dhe të shprehë opinionin nëpërmjet kutive të votimit. Mbajtja e zgjedhjeve të reja për kryetarë të komunave do të siguronte një qeverisje vendore plotësisht përfaqësuese në veri dhe do të ndihmonte në de-përshkallëzimin e situatës”, thuhet në reagimin e BE-së. BE vlerëson se e domosdoshme që të gjithë të kthehen në një situatë, ku serbët e Kosovës të marrin pjesë aktive në qeverisjen lokale, në polici dhe dhe gjyqësorin në veri të Kosovës.

Edhe ambasada e SHBA-së në Prishtinë, tha se i vjen keq për deklaratën e Listës Serbe se do të tërhiqet nga pjesëmarrja në votimin. “Qëndrimi i SHBA-së është i qartë dhe i pandryshuar. Ne mbështesim demokracinë e larmishme, gjithëpërfshirëse, multietnike të Kosovës dhe demokracinë e lirë, të drejtë dhe të lirë të Kosovës dhe zgjedhje legjitime që e mbështesin atë. Në përputhje me kërkesat e saj ligjore, Kosova do të mbajë një votim për tërheqjen e kryetarëve më 21 prill në katër komunat në veri të Kosovës”, thuhet në regaimin e ambasadës amerikane.

 

“Bojkot dhe dorëheqje”

Ambasadori gjerman në Kosovë, Jörn Rohde e ka cilësuar si shqetësuese qasjen e Listës Srpska. “Më 21 prill, organet zgjedhore kosovare do të mbajnë votimin për tërheqjen e kryetarëve të komunave në katër komunat veriore. Është jashtëzakonisht për të ardhur keq dhe më duhet të them shqetësuese që Lista Serbe ka vendosur sërish që të mos marrë pjesë në votim. Është një rast i qartë këtu që qytetarëve në veri janë përsëri duke u bërë presion që të mos marrin pjesë në proceset demokratike”, tha ambasadori Rohde për mediet lokale. Sipas tij, “politika e Listës Serbe në 18 muajt e fundit mund të përmblidhet në dy fjalë, “bojkot dhe dorëheqje”, dhe kjo politikë në thelb është “dëmtim për të gjithë qytetarët e komunave veriore dhe një tjetër autogol nga Lista Serbe”.

Qeveria e Kosovës nga ana e saj, u bëri thirrje qytetarëve në komunat në veri, të banuara me shumicë serbe, që të shfrytëzojnë mundësinë dhe të drejtën e tyre për të votuar me 21 prill, për apo kundër largimit të katër kryetarëve shqiptarë.

SHBA dhe BE kritikojnë vendimin e Listës Serbe për bojkotimin e referendumit në veri

ambasada e SHBAShtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian kritikuan të hënën vendimin e Listës Serbe – subjekti kryesor i serbëve të Kosovës, për të mos marrë pjesë në votimin për largimin nga detyra të kryetarëve shqiptarë në katër komunat e banuara me shumicë serbe në veri të Kosovës.

 

Ambasada amerikane në Prishtinë, tha në një përgjigje për Zërin e Amerikës, se është e rëndësishme që qytetarët e Kosovës të kenë mundësinë të ushtrojnë të drejtën e tyre për të shkarkuar kryetarët në përputhje me ligjin në Kosovë.

“Ne vlerësojmë përpjekjet e zyrtarëve të Kosovës për të lejuar të gjithë qytetarët e vendit të marrin pjesë në këtë proces demokratik. Të gjithë qytetarët e regjistruar në veri të Kosovën kanë mundësi pjesëmarrjeje. Na vjen keq për deklaratën e Listës Serbe që do të tërhiqen nga pjesëmarrja në votimin për largimin e kryetarëve aktualë”, thuhet në përgjigje, në të cilën theksohet se “pjesëmarrja demokratike siguron që udhëheqësit të jenë përfaqësues të popullsisë që i shërbejnë dhe votimi është e drejtë thelbësore e shoqërive demokratike”.

“Presim që qeveria e Kosovës të trajtojë me ndjeshmëri shqetësimet e qytetarëve në veri në këtë proces. Qëndrimi i Shteteve të Bashkuara mbetet i qartë dhe i pandryshuar – mbështesim një demokraci gjithëpërfshirëse dhe shumë etnike të Kosovës dhe zgjedhjet e lira, të drejta dhe të ligjshme që e mbështesin këtë demokraci”, thuhet në përgjigje.

Një zëdhënës i Bashkimit Evropian, i tha Zërit të Amerikës se blloku shpreh keqardhjen me vendimin e Listës Serbe, ndërsa rikujton se është kritike që zgjedhjet lokale gjithëpërfshirëse, në të cilat serbët e Kosovës marrin pjesë pa parakushte, të mbahen në katër komunat në veri të Kosovës.

“Ne i kemi përcjellur shqetësimet e shprehura nga serbët e Kosovës në lidhje me procesin që mundëson zgjedhje të reja lokale. Megjithatë, ne i bëjmë thirrje Listës Serbe që të rishqyrtojë vendimin për të mos marrë pjesë, pasi demokracia ka të bëjë me pjesëmarrjen, dhe i bëjmë thirrje elektoratit serb të Kosovës që të shfrytëzojë të drejtat e veta dhe të shprehë opinionin politik në kutinë e votimit”, thuhet në përgjigje.

Aty thuhet se “zgjedhjet e reja për kryetar komune do të siguronin një qeverisje vendore plotësisht përfaqësuese në veri dhe do të ndihmonin në shtensionimin e situatës” ndërsa nënvizohet se “vota për largimin e kryetarëve aktual është një hap në këtë drejtim”.

“Që kur serbët u larguan nga institucionet e Kosovës në veri të vendit në nëntor të vitit 2022, BE-ja me partnerët është angazhuar me Kosovën dhe Serbinë për të mundësuar kthimin e tyre në institucione. Është e domosdoshme që të kthehemi në një situatë ku serbët e Kosovës marrin pjesë aktive në qeverisjen lokale, policinë dhe gjyqësorin në veri të Kosovës”, thuhet në përgjigje.

Kryetari i Listës Serbe, Zlatan Elek, akuzoi të dielën kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, se po bën përpjekje të vazhdueshme që ky votim të dështojë, ndërsa theksoi se një ndër arsyet e mospjesëmarrjes në të është edhe fryrja e listave të votuesve.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Kosovë, konfirmoi të hënën dorëheqjet e katër anëtarëve të Komisioneve Komunale për komunat Mitrovicë e Veriut, Zveçan, Zubin Potok dhe Leposaviç, të cilët ishin emëruar më parë si përfaqësues të Listës Serbe.

Në një përgjigje të këtij institucioni thuhet se pas këtyre dorëheqjeve në Komisionet Komunale të Zgjedhjeve mbesin edhe 23 anëtarë nga subjektet politike, të cilët sipas ligjit do të administrojnë procesin e votimit, nën mbikëqyrjen e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve.

Aktualisht Mitrovica e Veriut, Zubin Potoku, Leposaviçi dhe Zveçani, udhëhiqen nga kryetarët shqiptarë të dalë nga zgjedhjet e 23 prillit të vitit të kaluar, të cilat u bojkotuan nga partitë politike serbe.

Dërgimi i kryetarëve në zyrat e tyre në fund të muajit maj të vitit të kaluar u kundërshtua ashpër nga grupe qytetarësh serbë të cilët u përplasen me policinë e Kosovës dhe forcat paqeruajtëse të NATO-s.

Vendimi që me 21 prill të mbahen votimet për largimin nga detyra të kryetarëve në katër komunat në veri të Kosovës pasoi nënshkrimin e një peticion gjatë muajit janar nga mbi 20 për qind e votuesve me të drejtë vote në secilën komunë.

Për largimin e kryetarit të një komune duhet të votojnë 50 për qind plus një e votuesve me të drejtë vote. Nëse dështon, një peticion tjetër nuk mund të organizohet përpara se të kenë kaluar 12 muaj.

voa

 

Petritsch: Marrëveshja Kurti – Vuçiq ka validitet ndërkombëtar

PetritschMarrëveshja e Brukselit dhe Aneksi i Ohrit, kanë validitet ndërkombëtar, sepse fjala e dhënë e një presidenti apo e një kryeministri para ndërmjetësve ndërkombëtarë, është po aq e vlefshme sa edhe nënshkrimi. Kështu thotë në një intervistë ekskluzive për Radio Kosovën, diplomati austriak Wolfgang Petritsch, ish përfaqësues i BE-së në bisedimet në Rambuje. Për Marrëveshjen e Rambujesë të vitit 1999, ai thotë se ka një vlerë historike, sepse i hapi rrugë ndëryrjes ushtarake të NATO-s. “Kosova tani është 100 për qind në agjendat e politikave të përbashkëta të sigurisë të BE-së dhe Vuçiq e di se çdo veprim ushtarak kundër Kosovës, do të mobilizonte NATO-n për kundërpërgjigje”, thekson Petritsch.

 

Radio Kosova: Zoti Petritsch, para 25 vitesh keni qenë përfaqësues i Bashkimit Evropian në bisedimet e zhvilluara në Rambuje ku ishte arritur marrëveshja e Rambujesë. Si vlerësoni sot, 25 vite më pas rëndësinë historike të kësaj Marrëveshje?

Wolfgang Petritsch: Do të thosha se kjo marrëveshje ka një rëndësi të vërtetë historike.  Në radhë të parë për Kosovën, sepse ky ishte hapi i parë i njohjes së saj ndërkombëtare dhe hapi parë i fillimit të shkëputjes nga Beogradi. Siç e dini, në Rambuje, fillimisht kemi negociuar rikthimin e një autonomie të lartë të Kosovës.

Por, në paragrafët e fundit të marrëveshjes patëm gjetur një formulë shumë të komplikuar, ku kishim përcaktuar për më vonë mbajtjen e një konference ndërkombëtare, ku do të merrnin pjesë të gjitha palët: Kosova, Serbia, Bashkimi Evropian dhe SHBA-ja,  pra përfaqësuesit e bashkësisë ndërkombëtare, përfshirë edhe Rusinë, për të diskutuar statusin përfundimtar të Kosovës dhe fatin e saj për të ardhmen.

Në marrëveshje, kishim përcaktuar, që pas tre vitesh të respektohej vullneti i popullit të Kosovës përmes organizimit të një referendumi në një anë, dhe në anën tjetër, të merreshin në konsideratë parimet e OSBE-së.

Kjo ka qenë pika më e rëndësishme të cilës i përmbahemi edhe sot e 25 vjet më pas, sepse në sfond marrëveshja kishte qëllim heqjen e sovranitet të Serbisë mbi Kosovën.  Këtë temë e kemi diskutuar atëherë dhe nisur nga kjo, Rambuje ia hapi rrugën drejt së ardhmes Kosovës.

Çështja e dytë: Marrëveshja e Rambujesë i hapi rrugën ndërhyrjes ushtarake ndërkombëtare, që u bë pa mandatin e OKB-së, sepse ekzistonte rreziku i dëbimit masiv të popullatës së Kosovë, që ne e kemi cilësuar si pastrim etnik ashtu siç e njohim nga rasti i Bosnjës, e që  donim ta parandalonim.

Për fat të keq, nuk patëm sukses, pasi siç e dini, me fillimin e ndërhyrjes ushtarake,  forcat e ushtrisë jugosllave dëbuan qindra mijëra shqiptarë të Kosovës, të cilët u detyruan të largohen në vendet fqinje. Për fat të mirë,  pas përfundimit të luftës, në praninë e trupave ndërkombëtare u mundësua kthimi i menjëhershëm i këtyre refugjatëve të larguar me dhunë nga Kosova.

Kjo do të  thotë se për dallim nga rastet tjera, ku ka pasur konflikte dhe ndërhyre ushtarake, u mundësua kthimi i shpejt i refugjatëve dhe siç e dimë, kthimi i refugjatëve në Kosovë nuk është temë sot.  Pra, duhet të jemi të lumtur për këtë, pasi kështu nuk ka ndodhur në shumë vende,  p.sh., siç është rasti sot me Palestinën. Siç e dini në Palestinë edhe sot, ashtu si para 50-60, apo 70 vitesh, ende kemi kampe të refugjatëve palestinezë në rajonin e Lindjes së Mesme si në Jordani, Egjipt, etj.

Pra, ndërhyrja ushtarake ndërkombëtare në Kosovë i dha fund një konflikti dhe mundësoi kthimin e njerëzve në shtëpitë e tyre, pasi kjo çështje bartte me vete rrezikun të mbetej një konflikt i hapur pambarim.

Ndërhyrja ushtarake shmangu rrezikun që shqiptarët e dëbuar nga Kosova, të vazhdonin të jetonin për vite të tëra në kampe refugjatësh jashtë Kosovës. Kjo është një e arritur shumë e madhe, por në anën tjetër kjo ndërhyrje më vonë u përdor nga Putini për të marrë Krimenë, duke thënë se “nëse amerikanët e bënë  këtë në rastin e Kosovës, mund ta bëjmë edhe ne”.

Natyrisht, ky nuk është një krahasim korrekt, por është përdorim politik i një situate, që nuk ka krahasim, pasi nuk mund të krahasohet rasti i Kosovës me atë të Krimesë. Politikisht,  kjo u shfrytëzua nga Putini.

Më vonë me iniciativën e Kanadasë, u krijua një grup ndërkombëtar shkencor dhe politikë me ekspertë eminetë, që zhvilloi teorinë e parimit të së drejtës dhe përgjegjësisë për mbrojtje nga shkeljet masive dhe të rënda, të të drejtave të njeriut nga një shtet.

Pra, i ashtuquajturi parimi “The Responsibility to Protect”, apo “Përgjegjësia për të mbrojtur” që është një angazhim politik global, i cili u miratua nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së në Samitin Botëror të vitit 2005, adreson shqetësimet kryesore për parandalimin e gjenocidit, krimeve të luftës, spastrimin etnik dhe krimet kundër njerëzimit. Kjo rregull u keqpërdor më vonë nga Rusia, siç përmenda.

Sidoqoftë, ndërhyrja preventive ushtarake ndërkombëtare e perëndimit, krijoi  kushte të favorshme për njerëzit e Kosovës për të cilat folëm dhe tani Kosova është në rrugë të mbarë për të arritur një marrëveshje të përhershme dhe përfundimtare normalizimi me Serbinë. Se kur do të ndodhë kjo, nuk e dimë, por unë mendoj se baza solide për këtë Kosovë që është sot,  është vendosur me Marrëveshjen e Rambujesë.

Radio Kosova: Zoti Petritsch, 9 vite më vonë, në fillim të vitit 2008, shpalli pavarësinë, që tashmë njihet nga 117 shtete, mes tyre edhe nga 22 shtete anëtare të Bashkimit Evropian. Për fat të keq, kemi edhe pesë shtete të BE-së, që ende nuk e njohin Kosovën. Si e shpjegoni këtë?

Wolfgang Petritsch: Po, është për keqardhje që nuk ka një qëndrim të njësuar të BE-së. Por, ka një dallim! Të gjitha këto pesë shtete nuk është se duan ta dëmtojnë Kosovën, por këtë e bëjnë duke u nisur nga arsye të brendshme politike. P.sh., Qipro është një shtet i ndarë, si të them që ka një shtet të vogël turk, që nuk njihet nga askush. Ne e dimë se në Spanjë ka tendenca që një territor i madh siç është Katalonia, të ndahet nga Spanja. Sllovakia, gjithashtu ka një minoritet hungarez dhe ka frikë se edhe ata mund të ndahen nga Sllovakia dhe t’i bashkohen Hungarisë. Pra, janë arsye të brendshme politike, por që nuk kanë të bëjnë fare me Kosovën. Po ju them se nëse do të shënohet një përparim në dialogun, që po lehtësohet nga Bashkimi Evropian, atëherë këto pesë shtete mos-njohëse, do ta ndryshojnë qëndrimin dhe do ta njohin Kosovën. Kjo është plotësisht e qartë dhe e them, sepse vetë kam folur personalisht me përfaqësuesit e gjithë këtyre pesë shteteve. Dhe më kanë thënë se sa po të shënohet përparim në bisedimet që po zhvillohen mes Kosovës dhe  Serbisë, janë të gatshëm të njohin pavarësinë e Kosovës. Në parim problem është Rusia, kurse këto pesë vende të BE-së, do të veprojnë në mënyrë pragmatike sa po të shënohet një përparim përkatës në bisedime.

Radio Kosova: Para një viti Kosova dhe Serbia arritën në Bruksel një marrëveshje dhe më pas në Ohër u pajtuan për hollësitë e zbatimit të marrëveshjes, por kjo marrëveshje ende nuk po zbatohet. Ju personalisht, pritni përparim në zbatimin  e marrëveshjes, apo më shumë jeni skeptik?

Wolfgang Petritsch: Si të them, si një njohës i situatave në Ballkan dhe Evropë, më shumë jam skeptik. Për shembull, ju i dini vështirësitë që Bullgaria po ia nxjerr Maqedonisë së Veriut, duke e bllokuar fillimin e negociatave për anëtarësim, me kushtëzimin e njohjes zyrtare të gjuhës bullgare.  Kjo është një dëshmi, se edhe brenda Bashkimit Evropian ende nuk jemi të gatshëm të respektojmë të gjitha dallimet, që ekzistojnë mes nesh, qofshin ato të vogla apo të mëdha. Ose rasti i Serbisë, që po vazhdon të mos e njoh pavarësinë e Kosovës dhe kjo çështje mund të zgjidhet vetëm përmes ndërmjetësimit të Bashkimit Evropian. Prandaj, unë them se, sa më shumë që të ketë përparim në dialog, aq më afër qëllimit të normalizimit të marrëdhënieve mes dy vendeve do të jemi. Siç e dimë, në vitin 2024, ku jemi tash, kemi zgjedhjet në BE dhe ato në SHBA. Duke u nisur nga kjo, nuk besoj se do të ketë përparime të dukshme në dialogun për normalizim. Zoti Lajcak, gjithashtu përfundon mandatin dhe kjo do të thotë që Bashkimi Evropian, duhet të caktojë një ekip të ri për lehtësimin dhe ndërmjetësimin e dialogut. Të shpresojmë që në vitin 2025 të ecim përpara, ndonëse kam frikë se mund të ketë edhe kthim prapa në procesin e dialogut. Është e rëndësishme të theksojmë se gjatë dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja në dhjetë vitet e kaluara ka pasur përparime të mëdha. Kjo ka ndodhur edhe kohët e fundit, siç është marrëveshja për njohjen e ndërsjellë të targave. Pa dyshim, ka ndryshime substanciale, por sidoqoftë, është e pamjaftueshme.  Shpresoj se ekipi i ri i Bashkimit Evropian për ndërmjetësimin dhe lehtësimin e dialogut, do të ushtrojë një trysni të madhe tek Beogradi për të shkuar përpara, sepse tashmë kemi një marrëveshje dhe ajo duhet të zbatohet!

Radio Kosova: Zoti Petriq, edhe pse zoti Kurti dhe zoti Vuçiq kanë arritur marrëveshje në Bruksel dhe atë për aneksin e marrëveshjes në Ohër, Zoti Vuqiç, përkundër kërkesës së zotit Kurti, nuk e ka nënshkruan atë. Tani kjo marrëveshje për të cilën ata janë pajtuar në praninë e ndërmjetësve të BE dhe kanë dhënë zotimet se do t’i zbatojnë, a ka vlefshmëri ndërkombëtare, pra a mund të konsiderohet obliguese  për palët pa vendosjen e nënshkrimeve, pasi siç dihet të dy kanë dhënë zotimet për zbatimin  saj?

Wolfgang Petritsch: Është praktikë evropiane, që në rastet kur dy politikanë të lartë, krerë të dy shteteve pajtohen dhe marrin zotime para dëshmitarëve ndërkombëtarë, që në këtë rast është Bashkimi Evropian, pra, kur ata japin një pëlqimin verbal për një çështje të caktuar para ndërmjetësve ndërkombëtarë, atëherë kjo marrëveshje është e vlefshme, pra, ka vlefshmëri ndërkombëtare. Këto marrëveshje, kjo në Bruksel dhe  Ohër, ashtu si më pare, janë të vlefshme, dhe unë besoj se Brukseli do të zhvillojë takime të tjera me Beogradin, që ta detyrojë të njohë marrëveshjet dhe zotimet që ka marrë përsipër. Kjo marrëveshje tashmë është pranuar, sepse fjala e një presidenti apo një kryeministri, është po aq e vlefshme sa edhe nënshkrimi i tij.

Radio Kosova: Bashkimi Evropian po kërkon nga Kosova formimin e një Asociacion të komunave me shumicë serbe. Qeveria e Kosovës deri më tani nuk ka prezantuar një statut të Asociacionit. Sipas mendimit tuaj, çfarë duhet të përfshijë statuti?

Wolfgang Petritsch: Mendoj se duhet parë faktin se në veri të Kosovës janë komunat me shumicë serbe dhe me ato, mendoj unë, duhet bashkëpunuar dhe përkrahur, si për shembull në çështjet ekonomike dhe infrastrukturore, siç është ambienti, përkatësisht menaxhimi i mbeturinave, në çështje që lidhen me kulturën, shkollimin, gjuhën, historinë, ruajtjen e traditës etj.Në këtë çështje, atyre duhet dhënë të drejtat, por ne e dimë gjithashtu se Asociacioni nuk mund të ketë të drejta që dëmtojnë statusin dhe pengojnë zhvillimin e shtetit.

Radio Kosova: Kjo është edhe frika që po shpreh kryeministri Kurti?!

Wolfgang Petritsch: Pikërisht, prandaj siç e shohim, Bashkësia ndërkombëtare është absolutisht  e vetëdijshme, se atje nuk dëshirojnë një republikë të dytë serbe dhe kjo është me shumë rëndësi të theksohet. Këtu, unë do t’i kisha rekomanduar Prishtinës, të bëjë propozimin e statutit për Asociacion, sepse nga përvoja dihet se përparësia i takon atij i cili gjatë negociatave bën propozimet i pari. Kjo e vë të parin që propozon në përparësi, pasi pala tjetër pastaj duhet të deklarohet lidhur me propozimin dhe nëse refuzon, pra, thotë jo, ose ofron propozim tjetër nga i pari, atëherë do të thotë se keni kapur thelbin e bisedimeve dhe natyrën e kompromisit.

Radio Kosova: Momentalisht Serbia po fajëson Kosovën për një vendim të Bankës Qendrore të Kosovës, e cila ka vendosur një rregullore, ku sipas Serbisë, janë prekur qytetarët serbë që përdorin dinarin. Për këtë po zhvillohen bisedime mes kryenegociatorëve në Bruksel. Të gjithë e dimë se në Kosovë, valutë zyrtare është Euro. Ju si e shihni zgjidhjen e kësaj problematike?

Wolfgang Petritsch: Parimisht, çdo shtet ka të drejtë që përmes Bankës se vet Qendrore të përcaktojë se cila valutë duhet të përdorët. Njëkohësisht, në këtë rast është e rëndësishme të dihet se sa çështje e ndjeshme është përdorimi i dinarit në veriun e Kosovës. Për mendimin tim, duke ditur këtë, Kryeministri është dashur të merrte në konsideratë jetën e përditshme që serbët bëjnë në veri, sepse kur qytetarët ballafaqohen befas me vështirësitë e marrjes së pensionit, apo kur kanë nevojë të blejnë, atëherë kjo ka konsekuenca negative për secilin që preket nga një vendim i tillë.E di që është vështirë të bisedohet, është gjithmonë vështirë të bëhen kompromise, por ky është arti i politikës. Pra, që kur merr një masë, të mos dëmtohet qytetari. Dhe tani, unë mendoj se kjo është mirë të riparohet dhe me bisedime dhe dialog të gjendet një zgjidhje kalimtare.

Radio Kosova: Zoti Petritsch, ju herë pas herë takoni zyrtarët amerikanë si janë zoti Eskobar apo zoti Hill, me të cilin ju keni punuar bashkë në Rambuje. Si i vlerësoni raportet aktuale mes SHBA-së dhe Kosovës, pasi ka pasur disa deklarata të zyrtarëve amerikanë, që kanë folur për dëmtim të marrëdhënieve?

Wolfgang Petritsch: Po, aktualisht ka raporte relativisht të tensionuara mes Uashingtonit dhe Prishtinës, pasi Uashingtoni ka filluar të humbë durimin. Kanë kalua 25 vite nga ndërhyrja ushtarake dhe Kosova është i vetmi vend në botë, që u shpëtua përmes ndërhyrjes ushtarake. Kosova është absolutisht një përjashtim në historinë e re të Evropës. Nuk po më kujtohet as një rast tjetër kur një shtet si në rastin e Kosovës është krijuar nga bashkësia ndërkombëtare përmes ndërhyrjes politike dhe ushtarake. Shtetet e Bashkuar, pra Uashingtoni, po thotë se për këtë vend kanë bërë shumë. Janë angazhuar aq shumë për lirinë e popullit të Kosovës dhe tani duan të shohin, thënë ashtu, zgjidhje kompromisi për disa çështje, që mbase mund të jenë të dhimbshme në një mënyrë për Prishtinën, por janë të domosdoshme. Një gjë duhet të dihet: është mënyra amerikane e të menduarit dhe të vepruarit,  që edhe unë e mbështes, kur e thonë edhe në Bruksel:“Duam ta përmbyllim, ti japim fund këtij konflikti midis Kosovës dhe Serbisë, që po zgjat që 25 vite. E dimë se është shumë e dhimbshme për Beogradin, sepse ajo është pala që ka humbur luftën. E në anën tjetër është e vështirë edhe për Prishtinën, por kjo duhet të bëhet, sepse nuk mund të vazhdojë edhe më, që mu në mes të Evropës të ballafaqohemi me një konflikt  edhe për më shumë se një çerek shekulli. Jemi të detyruar të merremi me luftën në Ukrainë, duhet të merremi me konfliktin që ka shpërthyer në Lindjen e Afërt dhe nuk duam të kemi mu në mes të Evropës një konflikt të papërfunduar”. Kjo është arsyeja pse SHBA-ja thotë se duhet që fuqinë politike ta koncentrojmë në Ukrainë dhe në Lindjen e Afërt. Sic e dini, SHBA-ja ka edhe shumë probleme të brendshme. Mendoj se është në interesin e Kosovës që ta mendojë këtë çështje, pasi ende nuk e dimë se kush do t’i fitojë zgjedhjet presidenciale në SHBA në muajin nëntor. Nëse do të ketë një rikthim të Trumpit, atëherë kjo të kishte një ndikim  shumë të madh për situatën e sigurisë si në Evropë ashtu edhe në Ukrainë, por me gjasë edhe në Ballkanin Perëndimor. Prandaj, unë mendoj se sa më shumë përparim të bëhet tani në procesin e dialogut për normalizimin e  marrëdhënieve, aq më mirë do të jetë. Sepse, siç e dini, në kohën e Presidenti Trump ka pasur një dozë të caktuar të politikës antikosovare, siç ka qenë rasti me Grenell dhe ai nuk do të tregonte shumë interesim për Kosovën. Mendoj se është shumë e rëndësishme, që Prishtina zyrtare të hapet ndaj serbëve sepse unë e di që ka shumë serbë, më shumë në jug, që duan të jetojnë në harmoni së bashku me shqiptarët.  Prandaj, këto forca pozitive serbe, që tani janë nën presionin e madh të Beogradit, duhet të mbështetën, të përkrahen, që ata të shohin dhe binden se Kosova është një shtet që është këtu edhe për serbët.

Radio Kosova: Më 24 shtator kishim një sulm në veri, ku nga disa forca paramilitare, të udhëhequra nga Radojçiq, një eksponent i afërt i zotit Vuqi, u vra një polic i Kosovës. Nuk ka ditë që zoti Vuçiq nuk e kërcënon Kosovën me retorikën e tij të luftës. A shihni ndonjë rrezik për sigurinë e Kosovës pavarësisht nga prania e KFOR-it?

Wolfgang Petritsch: Mendoj se kjo valë kërcënimesh, fatkeqësisht është pjesë e politikës që ka rrënjët në retorikën, që shkaktuan luftërat të cilat shkatërruan ish Jugosllavinë. Por, unë dua të ju them një gjë: Me bindje, them se Vuçiq nuk është prej atyre që do ta përsëriste gabimin e Millosheviqit për të hyrë në luftë kundër NATO-s, sepse çdo veprim ushtarak kundër Kosovës, do të mobilizonte NATO-n për kundërpërgjigje dhe këtë e di Vuçiq.Po ju them me bindje të plotë dhe ju them se në Kosovë nuk mund të ketë luftë ashtu siç ndodhi me Millosheviqin. Por unë e them me brengë se incidente të tilla si ai në Banjskë, janë të mundshme dhe ato do ta zhvendosnin procesin paqësor shumë vite prapa. Diçka e tillë, duhet të pengohet patjetër dhe kjo gjatë këtij vit, pra vitit 2024, duhet të garantohet me praninë e KFOR-it në veri.

Radio Kosova: A shihni ndonjë rrezik që Kosovës mund t’i bëhet nga Rusia?

Wolfgang Petritsch: Nuk mendoj se Rusia merret drejtpërdrejt me Kosovën. Ajo është e zënë me luftën në Ukrainë ku ka përjetuar humbje të mëdha në njerëz dhe infrastrukturë ushtarake, por mund të thuhet se Rusia është një faktor që shfrytëzon situatën. Ajo dëshiron të pengojë, por jo se ka ndonjë interes për forcimin e Serbisë apo të serbëve. Ajo më shumë ka interes ta dobësojë ndikimin e Bashkimit Evropian në Ballkanin Perëndimor. Rusia dëshiron të krijojë bindjen se BE-ja nuk është një organizatë e suksesshme dhe ky në fakt është qëllimi i saj i vërtetë dhe shfrytëzon veçanërisht një tip si Dodiku për ta arritur këtë.Rusia nuk është ndonjë faktor seriozë për Ballkanin Perëndimor, apo për Kosovën, por natyrisht, duhet treguar kujdes.

Radio Kosova: Një pyetje për proceset euro-integruese të Kosovës. Ku ndodhet Kosova në këtë rrugë?

Wolfgang Petritsch: Unë besoj se Kosova është në rrugë të mbarë. Këto dy luftëra që ndodhën, kanë ndezur alarmin në Bruksel dhe kryeqytetet evropiane, veçanërisht në Paris por edhe kryeqytetet tjera për domosdoshmërinë e forcimit të stabilitetit në Ballkanin Perëndimor dhe kjo mund të bëhet duke ofruar me procedura të shpejtuara këto vende me Bashkimin Evropian.Për shembull: Kosova tani është 100 për qind në agjendat e politikave të përbashkëta të sigurisë të BE-së dhe kjo është një investim shumë i rëndësishëm në procesin e integrimit dhe unë besoj se do të bëhen përparime vitet që vijnë përmes bisedimeve dhe negociatave për integrim me vendet e BE-së. Por,  një gjë e rëndësishme mbetet. Për afrimin e shpejt drejt BE-së mbetet kusht procesi i dialogut dhe formimi i Asociacionit.

Radio Kosova: Me 16 prill, Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës, do të diskutojë pranimin e Kosovës në këtë organizatë. Jeni optimist se Kosova do të pranohet?

Wolfgang Petritsch: U mendoj se ekziston tashmë një shumicë për pranimin e Kosovës në Këshillin e Evropës. Sa herë takohem me miqtë e mi serbë u them: “Kosova gjithsesi duhet të bëhet anëtare e Këshillit të Evropës, sepse kjo është shumë me rëndësi”. Anëtarësimi në këtë organizatë është i rëndësishëm, pasi aty ka institucione që kujdesen për të drejtat e njeriut dhe për të drejtat e minoriteteve në rajon, pra që minoritet të gëzojnë të drejtat e tyre dhe kjo është një përparësi e madhe për serbët kosovarë. Anëtarësimi i Kosovës në Këshillin e Evropës, do të thotë hapi i parë që bëhet edhe drejt integrimit në Bashkimin Evropian, por kjo sjell edhe instrumente të reja për mbrojtjen e të gjitha minoriteteve, prandaj duhet thënë serbëve, ashkalive, romëve dhe të tjerëve, se është shumë me rëndësi që Kosova të bëhet anëtare e Këshillit të Evropës. Para pak kohe, për këtë i kam shkruar edhe atit Sava në Manastirin e Deçanit dhe jam i gëzuar që këto ditë u gjet një zgjidhje për këtë çështje pas një kontesti shumëvjeçar.

rtk

Stradner: Vuçiqi është faktori kryesor i destabilitetit në rajon

StradnerIvana Stradner, e specializuar në çështjet e sigurisë dhe informacionit dhe një vëzhguese e thellë e gjendjes në Ballkanin Perëndimor, ka ngritur shqetësime serioze lidhur me rolin e presidentit serb, Aleksandër Vuçiq, në rajon.

 

Stradner në platformën “X” , ka thënë se disa vende të Bashkimit Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk janë të vetëdijshëm se Vuçiq aktualisht vepron si faktori kryesor i destabilitetit në Ballkan.

Sipas Stradner, inteligjenca serbe ka investuar burime të konsiderueshme për të krijuar një imazh të Vuçiqit si një lider që është i përqendruar vetëm tek përfitimet ekonomike dhe se për këtë arsye, ai duhet të përceptohet si një figurë stabiliteti.

Kjo strategji, sipas saj, ka për qëllim të bindë figurat kyçe perëndimore për të shikuar përtej ngjarjeve të viteve ’90 dhe të fokusohen në potencialin e bashkëpunimit të ardhshëm.

“Inteligjenca e Serbisë ka bërë përpjekje të palodhura për të bindur udhëheqësit në Perëndim se Vuçiqit i interesojnë vetëm financat dhe ekonomia, dhe se kjo përfaqëson një garanci për stabilitet,” thekson Stradner.

Kjo taktikë ka për qëllim jo vetëm të krijojë përshtypjen e një Vuçiq të moderuar, por edhe të dobësojë opozitën pro-perëndimore dhe të ushqejë lëvizjet e ekstremit të djathtë.”

Stradner vazhdon të theksojë pasigurinë që mbizotëron në Perëndim në lidhje me Serbinë, duke veçuar rolin e kufizuar të Mbretërisë së Bashkuar, që megjithë kuptimin e situatës, përballet me mungesën e një strategjie të qartë ndaj presidentit serb, si dhe me një mungesë të opozitës së fortë në Serbi.

Stradner shpreh shqetësimin se Ballkani po neglizhohet nga udhëheqësit perëndimorë, ndërsa shumë analistë të huaj tashmë kanë humbur shpresat se perspektiva evropiane e Serbisë do të shtynte Vuçiqin drejt qëndrimeve më demokratike.

“Përkundrazi, Serbia, sipas tyre, duket të jetë duke ecur në një ritëm të ndryshëm nga ai i kontinentit evropian, një fakt që vetëm sa rrit shqetësimet për të ardhmen e rajonit”, shkruan Stradner.

rtk

Marrëveshja ushtarake Kosovë-Turqi sot në Komisionin e Mbrojtjes

mareveshjaKomisioni për Çështje të Sigurisë dhe Mbrojtjes sot do të mbajë mbledhje, në të cilën do të bëhet shqyrtimi i Projektligjit për ratifikimin e Marrëveshjes kornizë ushtarake ndërmjet Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe Qeverisë së Republikës së Turqisë.

 

Ndryshe ditë më parë Qeveria e Kosovës ka miratuar Marrëveshjen Kornizë Ushtarake ndërmjet Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe Qeverisë së Republikës së Turqisë.

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, kishte thënë se marrëveshje parasheh ndër të tjera bashkëpunimin me Turqinë në stërvitje dhe edukim ushtarak, shkëmbim të inteligjencës ushtarake, operacione paqeruajtëse dhe humanitare.

“Kjo marrëveshje parasheh bashkëpunimin në këto fusha, stërvitje dhe edukim ushtarak, shkëmbim të inteligjencës ushtarake, operacione paqeruajtëse dhe humanitare”, kishte thënë ai.

Në këtë mbledhje po ashtu do të bëhet edhe shqyrtimi i raportit me propozim amendamente për Projektligjin për Agjencinë e Inteligjencës dhe Sigurisë së Mbrojtjess, shqyrtimi i raportit me propozim amendamente për Projektligjin për mbrojtje nga zjarri, raporton RTKlive.

Po ashtu pika tjera janë edhe shqyrtimi i raportit me propozim amendamente për Projektligjin për letërnjoftimin, shqyrtimi i raportit me propozim amendamente për Projektligjin për Shërbimet  Private të Sigurisë, shqyrtimi në parim i Projektligjit për të huajt dhe formimi i grupit punues për hartimin e Rregullores së punës për Komisionerin Parlamentar për FSK.

rtk

Regjistrimi i popullsisë në Kosovë – serbët bojkotojnë

regjistrimiRegjistrimi i fundit i popullsisë në Kosovë u krye në vitin 2011, kur Kosova kishte rreth 1.8 milion banorë. Lista Srpska sërish u ka bërë thirrje serbëve që të bojkotojnë procesin e regjistrimit.

 

Në Kosovë ka nisur regjistrimi i popullsisë një proces ky që do të zgjasë një muaj e gjysmë. Herën e fundit regjistrimi i popullsisë në Kosovë është bërë në vitin 2011, kur vendi kishte rreth 1.8 milion banorë. Për herë të parë në pyetësorin e regjistrimit përfshihet edhe dokumentimi për dëmet nga lufta në ekonomitë familjare. Qytetarët e Kosovës do të mund të dëshmojnë mbi dëmet e shkaktuara gjatë periudhës ndërmjet 28 shkurtit 1998 dhe 12 qershorit të vitit 1999.

 

Sërish bojkotim nga Lista Srpska

Procesi i fundit i regjistrimit të popullsisë gjatë vitit 2011 nuk u zhvillua në katër komunat në veri të Kosovës të banuara me shumicë serbe, sepse, ishte bojkotuar nga serbët lokalë. Bojkotimi pritet edhe tek ky regjistrim, pasi partia më e madhe e serbëve në Kosovë,  Lista Srpska u bëri thirrje serbëve që të bojkotojnë sërish procesin e regjistrimit të popullsisë të organizuar nga institucionet e Kosovës, ndonëse dënimet për ata që nuk pranojnë të regjistrohen në bazë të ligjit janë nga 30 deri në 2000 euro.

 

Lista Srpska përmes një deklarate për medie, thotë se serbët e Kosovës nuk do të marrin pjesë në regjistrimin e popullsisë, duke i dërguar siç thonë një mesazh të qartë Albin Kurtit se, “populli serb nuk do të marrë pjesë në regjistrimin e rrejshëm të ardhshëm në organizatën e tij, me të cilën ai dëshiron të konfirmojë suksesin e tij të turpshëm në dëbimin e serbëve”.

“Pjesëmarrja në proceset e organizuara nga Kurti do të ishte poshtërimi më i madh për popullin tonë, në kohën kur i njëjti ua mohoi serbëve të drejtën për pensione dhe paga, pengoi funksionimin normal të shëndetësisë dhe përfitimeve sociale, hoqi të drejtën e votës, arrestoi dhe persekutoi serbët, pushtoi komunat me forcë, dhe militarizuan veriun e Kosovë”. Për më tej thotë lista Srpska,  “krahas kësaj, Kurti dëshiron të sulmojë edhe Serbinë me këtë regjistrim me disa kërkesa për dëmshpërblime të luftës, gjë që e pengon edhe më shumë çdo serb të jetë pjesë e këtij procesi”.

 

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ditë më parë tha se “autoritetet e Kosovës po përgatiten që Serbia të akuzohet si shtet përgjegjës për krimet e kryera gjatë luftës në Kosovë, e që janë krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid”. “Gjatë procesit të regjistrimit, qytetarët do të mund t’i deklarojnë dëmet ekonomike, pronat e shkatërruara si dhe dëmet në njerëz, familjarë të vrarë, zhdukur, plagosur apo të burgosur. Kjo periudhë përkufizohet prej 28 shkurtit 1998 deri më 12 qershor 1999”, tha Albin Kurti gjatë një takimi me kryetarë të komunave të Kosovës.

 

Sa serbë jetojnë në Kosovë?

Që procesi i regjistrimit të popullsisë pritet të hasë në probleme në komunat veriore të banuara me shumicë serbe, e pranon edhe kryetari shqiptar i Komunës së Zubin-Potokut, Izmir Zeqiri. Ai deklaroi se shumica e regjistruesve serbë janë dorëhequr dhe nuk kanë nënshkruar kontratat dhe rrjedhimisht procesi mund të hasë në telashe teknike dhe logjistike. Në Kosovë sipas disa organizatave të shoqërisë civile, thuhet se jetojnë rreth 100 mijë serbë, ndonëse në regjistrimin e fundit të popullsisë të vitit 2011, janë regjistruar si qytetar të Kosovës vetëm 25 mijë serbë, shifër kjo jo reale për faktin që  komunat në veri dhe disa komuna të tjera të banuara me shumicë serbe bojkotuan procesin  e regjistrimit.

 

Ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, Elbert Krasniqi, ka thënë se informacioni i grumbulluar nga sistemet e zakonshme të regjistrimit të popullsisë përdoret për qëllime planifikimi, buxhetimi dhe taksimi,  dhe për  përcaktimin e përmbushjes së kritereve për të zgjedhur dhe për të pasur akses ndaj arsimimit, kujdesit shëndetësor, sigurimeve shoqërore, sistemeve të ndihmës ekonomike dhe pensioneve.

dw

Lajçaku njoftohet me sfidat me të cilat ballafaqohen shqiptarët e Luginës

Shaip Kamberi Nevzad Lutfiu Miroslav LajçakDeputeti shqiptar në Parlamentin e Serbisë, Shaip Kamberi dhe kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar, Nevzad Lutfiu sot në Bruksel takuan emisarin e BE-së për Dialogun Kosovë-Serbi dhe për çështje tjera në Ballkanin Perëndimor, Miroslav Lajçak, të cilin e kanë njoftuar me sfidat me të cilat ballafaqohen shqiptarët e Luginës.

 

Kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar, Nevzad Lutfiu, ka shkruar në ‘Facebook”, se e kanë njoftuar Lajçakun për hezitimin dhe mosgatishmërinë e shtetit për të integruar shqiptarët nëpër institucione shtetërore e për gatishmërinë që sistemi shtetëror e ka treguar për pasivizimin e shqiptarëve.

“Mosintegrimi  i shqiptarëve në institucione i bënë institucionet jokredibile e diskriminuese, ndërsa aplikimi  i pasivizimit tendencioz në vendet ku jetojnë shqiptarët mundëson ndryshimin e strukturës etnike në ato vendbanime. Medvegja është shembulli më i mirë. Njoftuam z. Lajçak për rëndësinë dhe impaktin që për të diplomuarit nga Lugina do të kishte njohja e diplomave të Kosovës dhe se njohja e tyre do të nënkuptonte mundësi për një perspektivë të re për Luginën”, tha ai.

Sipas tij, mungesa e vullnetit politik për ta zhvilluar Luginën e Preshevës ekonomikisht, pasqyrohet më së miri me bojkotin total të shtetit në sjelljen e investitorëve në Preshevë, Bujanoc e Medvegjë.

“Prandaj edhe komunat e banuara me shqiptarë janë ndër komunat më të pazhvilluara në vend. Infrastruktura e shkatërruar shkollore në shkollat ku mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe, përskaj moslejimit të teksteve shkollore dhe mungesës së tyre në gjuhën shqipe, vështirëson edhe më shumë procesin edukativo – arsimor tek nxënësit shqiptarë. E ardhmja evropiane duhet të jetë e vetmja rrugë për Ballkanin Perëndimor ndërsa të drejtat e njeriut dhe pakicave duhet të jenë parakusht esencial i vazhdimit të rrugës së mëtejme drejtë Bashkimit evropian”, tha ai.

Kurti: Krimet e Serbisë nuk mund të mbulohen nga dheu i varrezave masive

E vërteta e krimeve të Serbisë në Kosovë nuk mund të mbulohet nga dheu i varrezave masive. Kështu ka theksuar kryeministri Albin Kurti, teksa ka kujtuar masakrën në Rrezallë të Skenderajt, ku 98 burra dhe djem u pushkatuan nga forcat e armatosura të Serbisë vetëm për shkak se ishin shqiptarë.

“Nuk mund të lejojmë harresën të mbulojë mizoritë që ndodhën në luftë. Duke nderuar të kaluarën, me drejtësi për viktimat, angazhohemi për të ardhmen e Republikës sonë. Për Kosovën e pavarur, ku brezat e rinj rriten të lirë e të sigurt. Duke mësuar nga e kaluara, ecim përpara me shpresë dhe vendosmëri”, ka shkruar kryeministri Kurti në Facebook.

Ai duke kujtuar masakrën e Rrezallës ka thënë se pas ekzekutimit mizor e barbarë më 5 prill 1999 të 98 burrave e djemve, forcat e  armatosura të Serbisë ua kishin rrëmbyer kufomat.

“29 prej tyre janë gjetur në varrezën masive në Rudnicë të Rashkës, në Serbi. Nga Kizhevaku i Serbisë, më 30 shtator 2021, na u kthyen në Kosovë eshtrat e shtatë prej të vrarëve në këtë masakër. Mes tyre ishin edhe dy ribashkime me eshtrat e zhvarrosura vite më parë nga varreza masive në Rudnicë të Serbisë. Andaj, sot e gjithnjë u bëj thirrje partnerëve ndërkombëtarë që nga Serbia, si përgjegjëse për vrasjen dhe zhdukjen e të dashurve tonë, të kërkojnë zbardhjen e plotë të fatit të tyre dhe drejtësi për viktimat dhe familjet”, ka nënvizuar Kurti.

Tutje shefi i Qeverisë ka thënë se “drejtësia vendore duhet pa vonesë dhe me ngulm të veprojë, që përgjegjësit, urdhërdhënësit dhe ekzekutorët, të gjykohen e të dënohen”.

“Përkujtimi ynë është dëshmi e përkushtimit për të mos harruar sakrificat për të shtrenjtën e shenjtën liri. I përjetshëm qoftë kujtimi i martirëve të kombit nga Rezalla!”, ka përfunduar Kurti.

rtk

Serbia krijon grup pune kundër anëtarësimit të Kosovës në KE

Strasburg KSPas dështimit për gjetjen e një marrëveshje kompromisi për përdorimin e dinarit serb në Kosovë, palët akuzuan njëra-tjetrën për mungesën e vullnetit për të gjetur zgjidhje. BE tha se ka pasur përafrim të qëndrimeve.

 

Marrëdhëniet Kosovë Serbi nuk po dalin nga rrethi vicioz i mungesës së progresit. Asnjë zgjidhje kompromisi në sfond për shumë çështje në mënyrë që të dyja vendet të normalizojnë marrëdhëniet, kjo megjithë përpjekjet ndërkombëtare që ndërmjetësojnë dialogun Kosovë-Serbi.  Edhe në takimin e dytë që u zhvillua në Bruksel të enjten (04.04.) Kosova dhe Serbia nuk arritën të gjejnë zgjidhje  për çështjen e dinarit. Valuta e Serbisë nga data 1. shkurt është ndaluar për përdorim në Kosovë. Ndërmjetësi i dialogut, Miroslav Lajçak tha, se takimet po zhvillohen për të gjetur një zgjidhje “të përkohshme”, për personat që janë prekur nga ndalimi i përdorimit të dinarit. “Arritëm të përafrojmë qëndrimet mes dy propozimeve të palëve. Planifikoj të vazhdoj diskutimet shumë shpejt bazuar në idetë e BE-së për kompromis”, shkroi Lajçak në platformën X.

 

Palët me akuza ndaj njëra-tjetrës

Një takim i radhës dhe i fundit sipas palës kosovare do të zhvillohet pas dy javësh. Kryenegociatori i Kosovës, Besnik Bislimi, tha se pala serbe “nuk ishte e shqetësuar për qytetarët, por shqetësimin e kishin si ta licencojnë në Kosovë bankën e Serbisë “Kursimora e Postës”. “Pala serbe nuk e pranoi një propozim të konsoliduar të Lajçakut, për të cilin ne besojmë se është konstruktiv dhe në rrugën e duhur për të gjetur një zgjidhje, e cila më së shumti i shkon për shtat qytetarëve dhe e respekton rregulloren e Bankës Qendrore”, tha Bislimi duke mos bërë të ditur se cili ishte propozimi i BE-së.

Nga ana e tij, kryengociatori i Serbisë, Petar Petkoviq, tha se “Prishtina nuk tregoi vullnet të mjaftueshëm për një marrëveshje”. “Ne përsëritëm edhe një herë qëndrimin dhe propozimin tonë, i cili është i balancuar dhe nënkupton një zgjidhje kompromisi”, tha Petkoviq duke bërë të ditur se ata kërkojnë “që të vazhdojë funksionimi i bankës së Serbisë në Kosovë, ‘Kursimora e Postës’, në mënyrë që serbët të marrin pagat, pensionet dhe ndihmën tjetër”.

 

Serbia do të pengojë anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës

Madje dje (04.04.) presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, paralajmëroi “luftë’, kundër pranimit të Kosovës në Këshillin e Evropës. Ai i kërkoi të enjten qeverisë së tij që të themelojë një grup punues që do të bëjë çfarë është e mundur për të penguar anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës, Asambleja e së cilës voton për anëtarësimin e Kosovës më 16 prill. “Shanset e Serbisë janë të pakta”, tha Vuçiq, duke i kërkuar qeverisë së tij, “që të luftohet për të pamundësuar anëtarësimin e Kosovës dhe që argumenti kryesor të jetë mosthemelimi i Asociacionit të Komunave me shumicë serbe”. Në marrëveshjen bazë të vitit 2023 që u arrit në Ohër të Maqedonisë së Veriut, Kosova dhe Serbia janë zotuar se nuk do ta pengojnë njëra tjetrën për anëtarësim në organizata ndërkombëtare.

 

Sulmi në Banjskë goditje për normalizimin e marrëdhënieve

Progresin në dialog ndërmjet Kosovës dhe Serbisë e vështirësoi edhe më shumë sulmi në Banjskë, vitin e kaluar, kur një grup serbësh sulmoi policinë e Kosovës në veri dhe vrau një pjesëtar të policisë. Nga shkëmbimi i zjarrit mbetën të vrarë edhe tre pjesëtarë të grupit, i cili udhëhiqej nga ish-nënkryetari i Listës Srpska, Millan Radojçiq, që vetë mori përgjegjësinë për sulmin. Këtij të fundit që tashmë kërkohet me urdhër arrest nga Interpoli, autoritet kosovare i konfiskuan dhe sekuestruan ditën e enjte pasuri dhe prona në veri të Kosovës.

Agjencia për Administrimin e Pasurive të Sekuestruara e ndihmuar nga policia, i konfiskoi Radojçiqit një Vilë buzë liqenit të Ujmanit në komunën e Zubin Potokut, një restaurant dhe një apartament në veri të Mitrovicës dhe dhjetra makina luksoze. Partia me e madhe e serbëve të Kosovës “Lista Srpska”, që mbështetet nga Beogradi deklaroi se “konfiskimi i pasurisë së Millan Radoiçiq është i paligjshëm dhe i pabazuar” dhe sipas tyre autoritetet e Prishtinës kanë synim “përshkallëzimin dhe largimin e serbëve nga Kosova”.

dw