Kategoritë: Kosova

Lajmet nga Kosova

Distria Krasniqi nga Kosova me medalje të artë në Lojërat Olimpike

Xhudistja nga Kosova, Distria Krasniqi, fitoi medaljen e artë në Lojërat Olimpike në Tokio. Ajo të shtunën mundi në finale japonezen Funa Tonaki, duke i siguruar Kosovës medaljen e parë në këto lojëra.

Distria Krasniqi u shpall fituese në kategorinë deri në 48 kilogramë.

Duke përgëzuar Distria Krasniqin, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani shkroi ne rrjetet sociale se “ajo e ngriti sot flamurin e shtetit të saj në piedestalin më të lartë. Me suksesin e saj olimpik ajo nderoi një komb të tërë, si dhe e gëzoi fort çdo zemër në Kosovë por edhe shumë të tjera anë e mbanë botës”.

Kjo është medalja e dytë e artë olimpike për Kosovën pas fitore së Majlinda Kelmendit po në xhudo në Lojërat Olimpike ne Rio në vitin 2016.

Në lojërat e sivjetme Kosova merr pjesë në garat në xhudo, mundje, not dhe atletikë. Kosova u anëtarësua në Komitetin Olimpik Ndërkombëtar në dhjetor të vitit 2014.

Lojërat Olimpike Verore në Tokio, ishin paraparë të mbaheshin në verën e vitit 2020, por u shtynë për shkak të pandemisë së COVID-19.

voa

Mirëbesimi i palëkundur midis Ankarasë dhe Beogradit

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq. Beograd, tetor, 2019.
“Në qoftë se kushdo sjell vendim për njohjen e Kosovës si të pavarur, në të njëjtin moment ne do të nisim fushatën për tërheqjen e njohjeve”, ka deklaruar, më 22 korrik, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Vuçiqi në këtë mënyrë i është përgjigjur paralajmërimit të presidentit të Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, i cili ka thënë se do të punojë për njohjet e reja të Kosovës.

“E respektoj mjaft presidentin turk Erdogan dhe dëshirojmë marrëdhëniet më të mira me Turqinë, por ne e kemi vendin dhe interesat tona dhe ne do të sillemi në harmoni me to”, ka thënë Vuçiq gjatë një vizite në Kragujevc, qytet në Serbi.

Një ditë më herët, presidenti i Serbisë është thirrur në Marrëveshjen e Uashingtonit, të cilën, në shtator të vitit 2020, e ka nënshkruar me kryeministrin e atëhershëm të Kosovës, Avdullah Hoti, nën përkujdesjen e ish-presidentit amerikan, Donald Trump.

“Beogradi dhe Prishtina kanë obligim që të përmbahen nga fushata e tërheqjes dhe lobimit për njohjen e pavarësisë së Kosovës”, ka thënë Vuçiq, më 21 korrik, si dhe ka shtuar që lidhur me paralajmërimin e Erdoganit, do “të përpiqet që të bisedojë” me kolegun turk.

“Kjo nuk është turke”, ka thënë Vuçiq gjatë vizitës në manastirin Manasija, në lindje të Serbisë.

Çfarë ka thënë Erdogan?

Siç ka transmetuar, më 19 korrik, agjencia Reuters, Erdogani ka deklaruar që “shpreson të ketë mundësinë të flas me presidentin e SHBA-së, Joe Biden në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, lidhur me njohjen ndërkombëtare të Kosovës, në mënyrë që të punojmë së bashku që edhe më shumë shtete të njohin Kosovën”.

“Ne përpiqemi që sa më shumë vende në botë të njohin Kosovën”, ka thënë presidenti turk në prag të vizitës së tij në pjesën turke të Qipros.

Sipas listës së publikuar në faqen e internetit të Ministrisë së Jashtme dhe Diasporës të Kosovës, janë 117 vende që e njohin pavarësinë.

A do t’i luhatë, një paralajmërim i tillë, marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Turqisë, të cilat, gjatë viteve të fundit janë intensifikuar në planin politik dhe ekonomik?

Një gjë të tillë nuk e beson analisti politik Firat Hamdi nga organizata think-tank Feniks Politik.

“Vuçiqi do të thotë se diçka e tillë do të jetë e keqe, ndërkaq Erdogan do të thotë që do ta mbështesë pavarësinë e Kosovës, por kjo nuk do ta ndryshojë situatën e bashkëpunimit të tyre në terren. Turqia gjithmonë e ka mbështetur pavarësinë e Kosovës dhe nuk jam i sigurt se kjo është diçka e madhe”, ka vlerësuar Hamdi për Radion Evropa e Lirë.

Turqia e ka njohur Kosovën më 18 shkurt të vitit 2008, vetëm një ditë pasi që Prishtina e shpalli pavarësinë e vendit.

Hamdiu thekson që Erdogani dhe Vuçiqi janë “liderë pragmatikë”, të cilët fokusohen në pikat e bashkëpunimit.

“Ata e dinë se në cilat çështje mund të bashkëpunojnë dhe në cilat jo. Ata i injorojnë temat, në të cilat nuk mund të punojnë së bashku. Kosova është një prej atyre temave”, tha Hamdi, duke vlerësuar që Vuçiqi dhe Erdogani janë partnerë të mirë, të cilët janë orientuar, para së gjithash, në bashkëpunimin ekonomik dhe tregtar të dy vendeve.

“Ata gjithashtu kanë vendosur që të mos fokusohen në problemet historike, në nacionalizmat turk dhe serbë, në mbështetjen (e Turqisë) për boshnjakët ose për mbështetjen serbe ndaj Republikës Serbe (entitet i Bosnjë e Hercegovinës)”, ka thënë Hamdi.

Pse Erdogani foli tash për Kosovën?

Drejtori ekzekutiv i organizatës joqeveritare Fondi BFPE për shoqëri të përgjegjshme, Marko Savkoviq, vlerëson që çështja e pranimit të Kosovës sërish do të jetë në rend të ditës në vjeshtë.

“Prandaj, secili vend ka arsyet e veta të brendshme për shkak të së cilave e njeh ose nuk e njeh Kosovën”, theksoi Savkoviq, duke potencuar vendin, në të cilin Erdogan dërgoi porosinë lidhur me Kosovën.

“Ai e tha këtë në Qipro dhe ai këtu e vendos Kosovën dhe Qipron Veriore në të njëjtin rrafsh, si shtete, gjegjësisht si entitete që luftojnë për njohje të shtetësisë. Do të shohim nëse kjo ka qenë vetëm për përdorim të brendshëm, për të inkurajuar turqit që jetojnë në Qipron Veriore dhe që mbështesin Erdoganin apo ka disa implikime më të gjera”, tha Savkoviq.

Erdogani, gjatë vizitës së tij dyditore në Qipro, ka deklaruar se rruga e vetme drejt paqes së qëndrueshme në atë ishull të Mesdheut Lindor, të ndarë etnikisht, është pranimi i zgjidhjes me dy shtete, si dhe ka paralajmëruar prani më të madhe të Turqisë në pjesën veriore të Qipros. Kjo deklaratë, siç kanë raportuar mediat botërore, e ka pakësuar shpresën për bashkimin e ishullit të ndarë.

Gjatë kohës së vizitës së Erdoganit në Qipron Veriore, autoritetet e turqve qipriotë kanë paralajmëruar hapjen e sërishme të pjesës së braktisur të qytetit Varosh për zhvendosje të mundshme, duke nxitur kështu kundërshtimin e Perëndimit, por edhe një qortim të ashpër nga grekët qipriotë, të cilët thonë se bëhet fjalë për rrëmbim të organizuar të tokës, ka transmetuar agjencia Reuters.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, e ka quajtur këtë paralajmërim si “provokues” dhe “të papranueshëm”, ndërkaq që brengosjen e ka shprehur edhe shefi i Politikës së Jashtme të Bashkimit Evropian, Josep Borrell.

“Përmirësimi” i marrëdhënieve me Perëndimin

Si një prej arsyeve të paralajmërimit të fushatës për njohjen e Kosovës nga Erdogan, analisti politik Firat Hamdi e thekson edhe tentimin e tij “për të kuruar marrëdhëniet e luhatura me Perëndimin”.

Bashkimi Evropian është ndërmjetësues në dialogun e Kosovës me Serbinë, në të cilin, si qëllim të fundit e pret arritjen e marrëveshjes gjithëpërfshirëse për normalizimin e marrëdhënieve dhe njohjen e ndërsjellë të Kosovës dhe Serbisë.

Viteve të fundit, për sa i përket çështjes së Kosovës, Erdogan ka qenë “i qetë”, vlerëson Hamdi.

“Kjo ka ndodhur për shkak të marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Ankarasë, por Erdogan, gjithashtu, ka dashur që t’i intensifikojë marrëdhëniet e tij me Moskën. Turqia ka blerë nga Rusia sistemin raketor S-400”, përkujton Hamdi.

Për shkak të këtij veprimi, Uashingtoni ka vendosur sanksione ndaj Ankarasë, ndërkaq që Zëvendëssekretarja amerikane e Shtetit, Victoria Nuland ka deklaruar më 21 korrik se presidenti i Shteteve të Bashkuara, Joe Biden, është i vendosur që të mos i heq ato sanksione.

Nuland ka thënë se Biden mund të vendosë sanksione të tjera në rast se Turqia vazhdon të blejë armatim nga Rusia.

Kontesti rreth blerjes së sistemit mbrojtës rus S-400, kritikat e Shtëpisë së Bardhë për shkak të shkeljes së të drejtave të njeriut në Turqi, si dhe situata në Siri, janë vetëm disa nga pikat e kontestit ndërmjet Uashingtonit dhe Ankarasë.

Çfarë ka thënë Erdogan për Kosovën?

Në prag të vizitës në Beograd, në tetor të vitit 2019, presidenti i Turqisë, Erdogan, ka deklaruar për gazetën Politika se arritja e marrëveshjes lidhur me çështjen e Kosovës, e cila i kënaqë të gjitha palët e interesuara, është me rëndësi vitale për stabilitetin afatgjatë në Ballkan, në kuadër të së cilit, siç ka thënë ai, hyn edhe Turqia.

“Prandaj, mbështesim vazhdimin e procesit të dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, si dhe arritjen e marrëveshjes së qëndrueshme gjithëpërfshirëse, të bazuar në vullnetin e lirë dhe konsensusin e të dyja palëve”, ka thënë Erdogan për gazetën Politika.

Gjatë vizitës në Prizren, në tetor të vitit 2013, Erdogan, atëherë si kryeministër, në një tubim prej disa mijëra qytetarëve të Kosovës, kishte thënë që Kosova është vendi i tij i dytë.

“Të dashur vëllezër dhe miq, kemi historinë e përbashkët të kulturës dhe qytetërimit. Mos harroni, Turqia është Kosovë dhe Kosova është Turqi. Ne jemi aq të afërt, kështu që edhe autori i himnit turk, Mehmet Akif Ersoj, është nga Kosova, nga Peja”, ka thënë Erdogan në tubim, ku ishin të pranishëm edhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama dhe kryeministri i atëhershëm i Kosovës, Hashim Thaçi.

Në atë kohë, Qeveria e Serbisë kishte thënë që komentet e Erdoganit paraqisnin “shkelje të rëndë të së drejtës ndërkombëtare dhe ndërhyrje në punët e brendshme të Serbisë”.

U tha gjithashtu se deklaratat e tilla “dëmtojnë marrëdhëniet e Beogradit me Ankaranë dhe i pengojnë përpjekjet që Serbia i ka investuar për normalizimin e situatës në rajon, veçanërisht në Kosovë”.

Aleksandar Vuçiq, atëherë si zëvendëskryeministër i parë i Qeverisë së Serbisë, pati porositur që Kosova nuk është Turqi dhe pati kërkuar që Erdogan të kërkojë falje urgjentisht.

Si janë marrëdhëniet e sotme me Serbinë?

Erdogan ka qenë në Serbi dy herë, më 2017 dhe më 2019, ndërkaq që presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka qëndruar për vizitë në Turqi, në shtator të vitit 2020.

“Do ta ruajmë miqësinë”, kishte porositur Erdogan në vitin 2017, në Novi Pazar, qytet në jugperëndim të Serbisë, në rajonin e Sanxhakut.

Presidenti turk kishte theksuar që ai rajon, i banuar me popullatë shumicë boshnjake, është një nga urat më të rëndësishme që lidhin Serbinë dhe Turqinë dhe se ajo lidhje e fortë më së miri është reflektuar edhe në marrëdhëniet bilaterale të dy vendeve.

Ndaj konstatimeve të gazetarëve se Turqia e ka njohur Kosovën, presidenti i Serbisë, gjatë vizitës së Erdoganit, në vitin 2019, deklaroi se Ankaraja është udhëhequr me interesat e veta.

“Të mos i shesim mend Turqisë sepse nga kjo nuk ka kurrfarë dobie. Interesat tonë lidhur me atë çështje, janë ende të ndryshme. E falënderoj Erdoganin që pranoi që zgjidhja që do të arrijmë me shqiptarët, të jetë e pranueshme edhe për Turqinë”, kishte deklaruar atëbotë Vuçiqi.

Erdogani tha se Vuçiqi e dha përgjigjen më të përshtatshme.

Presidenti i Serbisë shumë herë i ka cilësuar marrëdhëniet e Serbisë me Turqinë, si “shumë të mira”.

“Duke iu falënderuar angazhimit të Erdoganit, është vendosur një mirëbesim i madh ndërmjet Serbisë dhe Turqisë dhe duke iu falënderuar atij, jemi duke ndërtuar marrëdhëniet më të mira, në historinë bashkëkohore, ndërmjet Serbisë dhe Turqisë. Kjo bëhet për interesat e të dy popujve dhe dy vendeve”, kishte thënë Vuçiq gjatë vizitës së Erdoganit, në vitin 2019.

“Turqia e vështron këtë hapësirë dhe ka fuqinë e saj të butë, të cilën e realizon pa ndonjë konfrontim. Ajo për të cilën ata kanë pasur sukses këtu, në njëfarë mënyre, është shumë më tepër nga ajo që Rusia pati sukses”, vlerësoi Marko Savkoviq.

Në dhjetor të vitit 2017, Serbia ia dorëzoi Turqisë, kurdin Cevtet Ayaz, pavarësisht rekomandimit të Komitetit të Kombeve të Bashkuara kundër torturës, që Serbia të përmbahet nga ekstradimi, sepse ekzistonte rreziku që ai mund t’u nënshtrohej torturave ne vendin e tij amë.

Shtetasi turk, kurdi Cevtet Ayaz, u dënua në Turqi me 15 vjet burg, për shkak të shkeljes së rendit kushtetues.

Ministrja e atëhershme e Drejtësisë e Serbisë, Nela Koburoviq, e kishte arsyetuar vendimin e Serbisë duke thënë që rekomandimi i Komitetit të OKB-së, kishte arritur pasi që ishte marrë vendimi për ekstradim.

Fokusi në ekonomi

Që nga ardhja në pushtet e Partisë Përparimtare Serbe të Aleksandar Vuçiqit, Turqia i ka rritur investimet në Serbi, si dhe praninë e kompanive të saj.

Në faqen e internetit të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë thuhet që në këtë vend bëjnë biznes mbi 899 kompani turke, të cilat punësojnë rreth 10.000 njerëz.

Shkëmbimi tregtar ndërmjet dy vendeve, në vitin 2020, arriti në 1.19 miliard euro, ka thënë Ministria e Punëve të Jashtme e Serbisë.

Serbia dhe Turqia kanë nënshkruar 76 marrëveshje bilaterale, ndër të cilat janë: Marrëveshja për tregti të lirë e vitit 2009, Marrëveshja për bashkëpunim ekonomik, e po atij viti, Marrëveshje ndërmjet qeverive për bashkëpunim në fushën e projekteve infrastrukturore, Deklarata e përbashkët politike për vendosjen e Këshillit të lartë për bashkëpunim, në vitin 2017.

Gjatë vizitës së Erdoganit në Serbi, në vitin 2019, është nënshkruar Marrëveshja për mirëkuptim mbi patrullat e përbashkëta policore, e cila rregullon patrullat e përbashkëta të policisë serbe dhe turke.

Presidentët e Serbisë dhe Turqisë dhe anëtarët e Presidencës së Bosnjë e Hercegovinës – Zhelko Komshiq, Milorad Dodik dhe Shefik Xhaferoviq – po atë vit kanë qenë të pranishëm në hapjen e punimeve për ndërtimin e një pjese të autostradës Beograd – Sarajevë. Erdogan dhe Vuçiq ishin nikoqirë të Samitit trelateral të Serbisë, Turqisë dhe Bosnjë e Hercegovinës, në të cilin ishin të pranishëm të tre anëtarët e Presidencës së Bosnjë e Hercegovinës.

Konsorciumi amerikano-turk merr pjesë në ndërtimin e një pjese të autostradës në Serbi.

Në prill të vitit 2018, Erdogan bëhet qytetar nderi i Novi Pazarit, qytet ky më i madhi në rajonin e Sanxhakut, në Serbinë Jugperëndimore. Në këtë qytet, i cili është i banuar me shumicë boshnjake, Turqia financon rinovimet dhe ndërtimin e infrastrukturës.

Erdogan, gjithashtu, është presidenti i parë i Turqisë që ka vizituar Sanxhakun.

Në prill të këtij viti është hapur edhe konsullata turke në Novi Pazar.

BB / rel

KRYEMINISTRI KURTI KUJTON VENDIMIN E GJND-SË PËR PAVARËSINË

Albin rtkKurti kujton vendimin e GJND-së për pavarësinë: Dialogu i Brukselit zhvillohet për statusin e marrëdhenieve mes dy shteteve.

Kurti kujton vendimin e GJND-së për pavarësinë: Dialogu i Brukselit zhvillohet për statusin e marrëdhenieve mes dy shteteve .

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ka përkujtuar 11 vjetorin e vendimit të GJND-së për pavarësinë e Kosovës.

Kurti ka shkruar se pas vendimit të GJND-së, OKB ka miratuar rezolutën  që thërret për dialog mes Kosovës dhe Serbisë i cili në Bruksel zhvillohet për statusin e marrëdhënieve të dy shteteve.

“Sot mbushen 11 vjet kur GJND-ja vulosi legjitimitetin e pavarësisë së Kosovës. Pas më pak se dy muaj, OKB miratoi një rezolutë që thërret për një dialog për paqe dhe progres mes Kosovës dhe Serbisë. Dialogu në Bruksel është për statusin e marrëdhënieve mes dy shteteve”, ka shkruar Kurti.

“Deklarata e shpalljes së pavarësisë së Kosovës është në përputhje të plotë me të drejtën ndërkombëtare.” Ishte kjo përgjigja e Gjykatës Ndërkomëtare të Drejtësisë në Hagë, ndaj kërkesës së Serbisë, që organi më i lartë juridik i Organizatës së Kombëve të Bashkuara të përgjigjet në pyetjen: “A ishte Deklarata e njëanshme për pavarësi e shpallur prej organeve të përkohshme të vetëqeverisjes, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare?”.

Në emër të 15 gjykatësve të GJND-së, kryetari i saj Hisashi Owada bëri të ditur se gjykatësit kanë marrë parasyshë të gjithë elementet e rëndësishme për këtë proces dhe kanë konstatuar se ky institucion e ka të drejtën që të japë mendimin juridik për çështjen e shtruar.

Në shpjegimin që zgjati rreth një orë e gjysëm, japonezi Owada fillimisht përshkroi rrethanat që kanë sjellë deri tek shpallja e pavarësisë dhe rikujtoi dokumentet që janë nxjerrë lidhur me Kosovën.

Ç’sollën dy takimet Kurti-Vuҫiq që kaluan vetëm me akuza dhe kundërakuza?

Albin Kurti & Aleksandër VucicDy takimet Kurti-Vuҫiq në kuadër të dialogut Kosovë-Serbi që kaluan vetëm me akuza dhe kundërakuza, sipas analistëve mund të prodhojnë vetëm konflikt të ngrirë. Marrëveshja përfundimtare nuk duket në sfond.

Partitë politike opozitare e kritikuan kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, për takimin e fundit në Bruksel me presidentin e Serbisë Aleksandër Vuҫiq, dhe qasjen e tij ndaj dialogut me Serbinë, duke i cilësuar takimet siҫ thonë “takime që nuk po prodhojnë asnjë rezultat”. Kurti dhe Vuҫiq në takimin e fundit që u mbajt në Bruksel më 19 korrik, nuk u pajtuan për asgjë, ndërsa, me një dozë nervozizmi akuzuan njëri-tjetrin duke refuzuar propozimet e ndërsjella që ofruan në takim.

Performancë për konsum të brendshëm

Zëdhënësja e partisë opozitare Lidhja Demokratike të Kosovës (LDK), Sibel Halimi, thotë se “mungesa e platformës së dialogut me Serbinë, me objektiva të qarta të prezantuar në Kuvend para dhe pas çdo takimi, do ta reduktojë Kosovën në nivelin e performancës për konsum të brendshëm të kryeministrit Albin Kurti”.

“Procesi i dialogut do të duhet të orientohet në përcaktimin e saktë të vizionit se çfarë në të vërtetë Kosova mëton të arrijë nga ky proces dialogu. Deri tani, ajo çfarë kemi parë nga takimet, nuk janë asgjë tjetër pos një mundësi e jashtëzakonshme e Kurtit drejtuar audiencës së tij për të akumuluar fuqi politike. Turma karakterizohet për irracionalitet, i lëvizur me situatat e përafërta me të ngjashmin e vet, andaj qasja e kryeministrit është pa vizion!”, shkroi Sibel Halimi në Facebook.

Mungesë transparence rreth bisedimeve

Edhe shefi i grupit parlamentar të Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) në opozitë Abelard Tahiri, tha se “procesi i dialogut me Serbinë po përcillet me jo transparencë, ngase qytetarët nuk e dinë se për çfarë temash po diskutohet”. “Këtë dialog Kurti po e përcjell me mostransparencë, pra qytetarët nuk dinë asgjë se çka bisedon Kurti me Vuqiçin. Rreziku ekziston që për herë të parë Kosova të kthehet pala e pa arsyeshme”, tha Abelard Tahiri.

Haradinaj: Takim i kotë i dialogut Kosovë-Serbi

Ish-kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, që udhëheq partinë tjetër opozitare Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) takimin e fundit Kurti-Vuҫiq e cilësoi “një takim kot i dialogut Kosovë-Serbi”. Ai tha se “secila palë ka veç një interes, që me retorika populiste ta mashtrojë popullin e vet në prag të zgjedhjeve”.

“Kryeministri i Kosovës ka vendosur që të mos bëjë asgjë në këtë proces. Ai nuk po don me e kuptu se pa përfshirjen e SHBA, dialogu është i vdekur. Ai nuk po don me e kuptu se me Borrelin e Lajçakun është në qorrsokak. Sa më larg të shtyhet përfshirja e një emisari amerikan në dialog, dëmi do të jetë më i madh, edhe për Kosovën edhe për Kryeministrin! Po të ishte Amerika në dialog, tashmë do të ishim në prag të marrëveshjes përfundimtare! A ka njeri që mund t’ia shpjegojë këtë Albin Kurtit!?”, shkroi Haradinaj në facebook.

Bisedimet më shumë ligjërata historike sesa propozime konkrete

Ndërkohë disa analistë politikë mendojnë se duke e parë qasjen e deritashme të palëve nga dy takimet ndërmjet kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë Aleksandër Vuciq, marrëveshja përfundimtare Kosovë-Serbi duket e pamundur. Blerim Burjani analist politik i tha DW-së se takimet në Bruksel po ngjasojnë më shumë me ligjërata historike sesa me propozime konkrete.

“Ndërmjetësimi është pozitiv por, sikur t’i shtohet edhe ndikimi më i madh i SHBA-së, ndoshta do të jetë më i lehtë dialogu. Marrëveshja përfundimtare është shumë larg. Në vend të propozimeve që duhet të bëjnë palët dhe të bien dakord me ndonjë opsion të mundshëm për zgjidhje, realisht ata në këto takime në Bruksel po bëjnë debate që më shumë po ngjasojnë në ligjërata për historinë. Nëse vazhdojnë të bëhen debate për marrëdhëniet ndëretnike Kosovë-Serbi, marrëveshje nuk do të ketë, por, stagnim dhe një status-quo”, thotë Burjani. Sipas tij, pa një propozim konkret qoftë nga ndërmjetësuesi i dialogut, debatet Kosovë-Serbi do të vazhdojnë dhe që do të prodhojnë një konflikt të ngrirë dhe jo vullnet për zgjidhje.

Debatet Kosovë-Serbi prodhojnë një konflikt të ngrirë

“Mendoj që pa pasur një dokument të hartuar nga SHBA dhe BE që do t’u jepet palëve për diskutim, duket se është vetëm humbje kohe. BE duhet të mendoj një opsion së bashku me SHBA-të për zgjidhje përfundimtare, ndryshe nuk ka shprese aspak se palët ndonjëherë do të merren vesh për ndonjë marrëveshje përfundimtare. BE si ndërmjetësuese duket shumë latente, ofron vetëm shërbime të mira për palët, dhe ndonjëherë e kam përshtypjen se vetëm organizon takime për palët dhe nuk involvohet në zgjidhje. Pra mendojë se kërkohet një involvim më i madh i ndërmjetësuesit duke përfshirë edhe SHBA-të në këtë proces”, mendon Blerim Burjani.

Akuza dhe kundër akuza

Dy takimet që ndodhën ndërmjet kryeministrit të Kosovës Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë Aleksandër Vuçiq, njëri me 15 qershor dhe tjetri me 19 korrik, prodhuan akuza dhe kundërakuza ndërmjet palëve. Pas takimit të fundit, Albin Kurti, tha se ka propozuar një marrëveshje me 6 pika, por që ajo është refuzuar nga pala serbe ende pa u lexuar.

“Unë propozova një marrëveshje të shkruar me 6 nene si një deklaratë e paqes mes Kosovës dhe Serbisë, që u refuzua, pra atë çfarë kisha kërkuar herën e kaluar që të kemi një deklaratë të paqes e kam përgatitur në mënyrë në një tekst me gjashtë nene, mirëpo u refuzua ende pa u lexuar”, tha mes tjerash Kurti. Sipas tij, refuzimi pa lexim për të tregon mungesë gatishmërie nga ana e Serbisë për marrëveshje.

Ndërkohë, presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq, tha se “me kryeministrin kosovar Albin Kurti, është shumë vështirë të bisedohet”.

”Kam folur edhe me Hashim Thaçin, Isa Mustafën, Avdullah Hotin e Ramush Haradinajn, por këto asnjëherë nuk i kam dëgjuar. Gjithmonë kanë kërkuar njohjen nga Serbia, gjithmonë ka qenë vështirë, por të paktën për diçka jemi marrë vesh, si për atë se është ditë, është e hënë, e premte. Por tash me Kurtin nuk mund të merremi vesh as a është ditë e as cila ditë e javës është”, ka thënë Vuçiq, transmeton mediumi publik serb rts. Sipas tij, me Kurtin nuk mund të merresh vesh për asgjë. Mediet në Serbi shkruan se pala serbe është duke e diskutuar mundësinë e ndërprerjes së dialogut me Kosovën, por kjo nuk është konfirmuar nga ndërmjetësuesi i këtij dialogu Bashkimi Evropian. Takimi i radhës Koosvë-Serbi i nivelit të lartë politik, thuhet se do të mbahet në fillim të shtatorit.

dw

ISH-KRERËT E UÇK-SË PARA SPECIALES

HagaNë Gjykatën Speciale sot mbahet seanca e radhës ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Kjo seancë është paraparë të mbahet në orën 14:30.

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi po akuzohen se si drejtues të UÇK-së kishin kryer krime kundër njerëzimit gjatë luftës në Kosovë.

rtk

Bisedimet Kosovë-Serbi përfundojnë pa asnjë pajtim dhe me akuza të ndërsjella

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti dhe presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, zhvilluan takimin e dytë të hënën në Bruksel në kuadër të bisedimeve për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet të dyjave vendeve, por, pa ndonjë pajtim.

Kryeministri Kurti tha se hodhi në tryezën e bisedimeve “një marrëveshje të shkruar me gjashtë nene si një deklaratë e paqes ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, që u refuzua. Pra, atë çfarë kisha kërkuar herën e kaluar që të kemi një deklaratë të paqes, e kam përgatitur në mënyrë të balancuar me një teskt me gjashtë nene mirëpo u refuzua ende pa u lexuar dhe për mua kjo tregonte mos gatishmërinë për marrëveshje meqenëse u refuzua pa u lexuar fare”, tha zoti Kurti.

Më tej ai tha që ka paraqitur edhe 11 barriera që sipas tij i vendos Serbia ndaj Kosovës në aspektin tregtar duke kërkuar që të ato të largohen, ndërsa theksoi se Serbia refuzoi të nënshkruajë një deklaratë të përbashkët.

“Insistuam se aty ku shprehet zotimi ynë për të pagjeturit të futet edhe fjala “përballja me të kaluarën” dhe kjo u pranua në një mënyrë të zbutur nga ndërmjetësi zoti Borrell, mirëpo u refuzua nga presidenti i Serbisë dhe ai nuk pranoi që të futet togfjalëshi ballafaqimi me të kaluarën”, tha ai duke shtuar se “duket që kryetari i Serbisë e sheh shumë personalisht këtë punë”.

Por, presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç tha pas takimit se Bashkimi Evropian ka propozuar tri pika “që kanë të bëjnë me shtimin e përpjekjeve për të identifikuar eshtrat e personave të zhdukur, për t’u përmbajtur nga veprimet që mund të destabilizojnë situatën dhe që udhëheqësit e bisedimeve të takohen rregullisht një herë në muaj”. Ai tha se këto pika të cilat Serbia i pranoi, u refuzuan nga shqiptarët.

“Sidomos është interesante që ata nuk donin të pranonin pikën e dytë, të përmbaheshin nga veprimet që mund të destabilizonin situatën, ata e kushtëzuan atë gjatë gjithë kohës me disa kritere të reja politike”, tha presidenti Vuçiç.

Por, kryeministri Albin Kurti e quajti gënjeshtër deklaratën e presidentit serb se Kosova ka refuzuar një gjë të tillë.

“Kjo është gënjeshtër, ai po gënjen sepse ne përkundrazi, kemi kërkuar që të futet edhe fjala paqe dhe siguri, jo vetëm stabilitet, pra çfarëdo veprimi ose deklarate që kërcënon paqen, sigurinë dhe stabilitetin është e papranueshme dhe ne jemi dakord me këtë, por arsye që sot nuk kemi qëndrim të përbashkët është për shkak se ndonëse ndërmjetësit ishin dakord, ishte pala serbe e cila kursesi nuk e dëshironte togfjalëshin ballafaqimi me të kaluarën”, tha ai.

Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç tha se pala shqiptare ka kushtëzuar vazhdimisht me kritere të reja politike duke akuzuar Serbinë si përgjegjëse për të kaluarën e saj.

“Disa erdhën kryesisht për të shkatërruar bisedimet, dhe unë jam jashtëzakonisht i shqetësuar për fjalinë e dytë që ata nuk deshën të pranojnë dhe kjo është se ata do të përmbahen nga veprimet që mund të destabilizojnë situatën në terren”, tha zoti Vuçiç.

Edhe, i dërguari i Bashkimit Evropian për bisedimet Kosovë – Serbi, Miroslav Lajçak, e quajti takimin të vështirë që, sipas tij “demonstroi qasje shumë të ndryshme të palëve për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet tyre”.

“Si pasojë kemi arritur shumë pak përparim sot. Disa propozime konkrete u diskutuan por rezultati i vetëm që mund të raportoj sot është që bisedimet do të vazhdojnë. Palët ranë dakord që negociatorët kryesorë do të zhvillojnë takime në baza mujore të lehtësuara nga BE-ja për të adresuar çështjet dhe për të përgatitur takime të nivelit të lartë kur të jenë të gatshëm”, tha zoti Lajçak duke u përkujtuar Kosovës dhe Serbisë së e ardhmja e tyre në Bashkimin Evropian varet nga normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet tyre.

Zoti Lajçak tha se gjatë muajit shtator mund të mbahet takimi i radhës ndërmjet kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë, Aleksandër Vuçiç.

Serbia vazhdon të kundërshtojë pavarësinë e Kosovës të shpallur më 17 shkurt të vitit 2008, me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe vendeve kryesore të Bashkimit Evropian dhe është zotuar se nuk do ta njohë atë, duke kërkuar siç thuhet, një zgjidhje kompromisi, ndërsa Kosova e cilëson të panegociueshme pavarësinë e saj.

Shefi i politikës së Jashtme të Bashkimit Evropian, Josep Borrell, tha para fillimit të bisedimeve se ky proces dhe rezultati i tij janë rruga drejt së ardhmes evropiane të të dyja palëve.

“Kosova dhe Serbia kanë nevojë që përfundimisht të mbyllin kapitullin e të kaluarës së dhimbshme përmes një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse, ligjërisht të detyrueshme mbi normalizimin e marrëdhënieve dhe të shikojnë drejt të ardhmes evropiane, për qytetarët e tyre. E ardhmja është më e rëndësishme se e kaluara. E kaluara është e rëndësishme, por ne duhet të shikojmë përpara”, tha zoti Borrell duke shtuar se bisedimet kanë ofruar mundësi reale për qytetarët e të dyja vendeve.

“Është me rëndësi për të dyja, për Kosovën dhe Serbinë, si ambicioze për të përparuar në agjendën e tyre evropiane por edhe për qëndrueshmërinë dhe përparimin ekonomik për tërë rajonin e Ballkanit Perëndimor”, tha zoti Borrell.

Diplomatët perëndimor janë vënë në përpjekje për të përshpejtuar procesin e bisedimeve me shpresë për një marrëveshje para vitit të ardhshëm kur Serbia mban zgjedhjet parlamentare e presidenciale, gjë që do të çonte në një pezullim të ri të procesit të filluar dhjetë vjet më parë nga të dyja vendet, që aspirojnë integrimet evropiane. Por, pak vëzhgues besojnë në një mundësi të tillë.

voa

Takimi i dytë Kurti – Vuçiq përfundoi me ofendime

Bildkombo Präsident Serbien Vucic Ministerpräsident Kosovo KurtiKryeministri i Kosovës Albin Kurti dhe presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq nuk ranë dakord për asgjë. Dakordimi i vetëm ishte që bisedimet të vazhdojnë.

“Kosova dhe Serbia duhet ta mbyllin kapitullin e së kaluarës dhe të shkojnë përpara”, u shpreh para takimit ndërmjetësi i dialogut, i ngarkuari i BE-së për Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë, Josep Borrell, në prag të raundit të dytë të dialogut mes kryeministrit të Kosovës Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiq. Ai shpresonte se palët do të jenë konstruktive dhe pragmatike dhe se do të bisedohet për “hapat që na çojnë përpara”.

“Kosova dhe Serbia kanë nevojë që përfundimisht të mbyllin kapitullin e të kaluarës së dhimbshme, me një marrëveshje gjithëpërfshirëse, ligjërisht detyruese mbi normalizimin e marrëdhënieve dhe të shikojnë drejt të ardhmes evropiane, për qytetarët e tyre. E kaluara është e rëndësishme, por e ardhmja është edhe më e rëndësishme”, tha Borrell para takimit.

Përplasja rreth të së kaluarës

Por pikërisht e kaluara ishte ajo që sërish përplasi kryeministrin Kurti dhe presidentin e Serbisë Vuçiq. Ndaj takimi i sotëm në Bruksel ishte shumë më i shkrutër, sesa ishte planifikuar, sepse palët nuk ishin dakord pothuajse për asgjë. Pas bisedimeve u dëgjuan madje edhe fjalë të rënda në adresë të njëri-tjetrit. Kryeministri i Kosovës refuzon të nënshkruajë dokumentin për stabilitet dhe siguri, tha Vuçiq,

“Presidenti i Serbisë po gënjen”, u përgjigj Kurti. “Pala e Prishtinës është jo serioze”, bisedimet “nuk janë të vështira, por të tmerrshme”, tha Vuçiq. Ndërsa Kurti fajësoi palën serbe për gjenocid, duke nënvizuar se Vuçiq ka qenë pjesë e pushtetit asokohe.

E gjitha kjo dëshmon në fakt se palët jo vetëm që nuk janë dakorduar për asgjë, por pozicionet e tyre mbeten diametralisht të kundërta. Marrëveshja e vetme nga dita e sotme në Bruksel ishte që bisedimet të vazhdojnë.

Kurti: Pala serbe i ka refuzuar të gjitha 

“Ne kemi prezantuar në takim një marrëveshje të balancuar prej gjashtë nenesh, për paqe mes Serbisë dhe Kosovës, e cila u refuzua, pa u lexuar fare. Zëvendëskryeministri (Besnik) Bislimi i ka lexuar 11 pikat që paraqesin pengesa në raportet tregtare të Kosovës me vendet e tjera, që ne kërkuam të hiqen, por as kjo nuk u pranua”, theksoi Kurti, i cili, në fillim, u shprehu ngushëllime të gjitha viktimave të reshjeve të fundit në Evropë dhe tha se këto bisedime po mbahen pikërisht në ditën e përvjetorit të 23 të masakrës në Rahovec, kur forcat serbe vranë e masakruan 150 shqiptarë, dhe 10 konsiderohen ende si të pagjetur.

Nuk pranohet “ballafaqimi me të kaluarën”

Pala kosovare ka insistuar që në dokumentin ku flitet për të pagjeturit, të futet edhe togfjalëshi – “ballafaqimi me të kaluarën”. Por as kjo kërkesë nuk është pranuar nga pala serbe, ndonëse “në një formë të zbutur është pranuar nga ndërmjetësi, zoti Borrell”.

“Unë nuk e kuptoj pse duhet t’i frikësohemi kaq shumë ballafaqimit me të kaluarën, kur e dimë se problemet i kemi nga e kaluara. Vetëm nëse dikush, pra pala tjetër, ka probleme edhe vet me këtë të kaluar”, theksoi Kurti, duke shtuar: “Duket që kryetari i Serbisë e sheh shumë personale çështjen e të kaluarës”, theksoi Kurti.

Ai tha se atmosfera në takim nuk ka qenë shumë më ndryshe nga takimi i kaluar (15.06), ku atmosfera ishte shumë e tendosur. Por pasi Serbia, sipas tij, nuk e pranoi kërkesën që në dokument të futet togfjalëshi, ballafaqimi me të kaluarën, ishte e qartë se “nuk mund të ecim përpara”.

Si thelbin e problemeve në raportet mes Kosovës dhe Serbisë, Kurti sheh mungesën e njohjes mes këtyre dy vendeve. “Thelbi i raporteve është njohja e ndërsjelltë – Serbia duhet ta njohë Kosovën, e Kosova Serbinë.”

Kush po gënjen?

Në këtë takim është propozuar edhe nënshkrimi i një dokumenti ku palët zotohen se nuk do të ndërmerrnin asnjë veprim që do të acaronte situatën në terren dhe do të rrezikonte palën tjetër. Presidenti i Serbisë Vuçiq tha se “shqiptarët në Kosovë po armatosen dhe se po duan të krijojnë atmosferë pasigurie për serbët.

“Autoritetet e Prishtinës duan që serbët të mos ndjehen të sigurtë”, theksoi ai. Vuçiq pohon se ishte kryeministri Kurti ai që ka refuzuar ta nënshkruajë këtë dokument, që sipas tij, është dëshmi “se autoritetet e reja në Prishtinë duan të krijojnë një atmosferë pasigurie për serbët në Kosovë”.

“Kjo është gënjeshtër. Ai që ua ka thënë këtë, me gjasë presidenti i Serbisë, ju ka gënjyer. Kjo është gënjeshtër. Ai po gënjen”, theksoi Kurti. “Ne kemi kërkuar që në këtë dokument të futen edhe fjalët paqe dhe siguri, e jo vetëm fjala stabilitet. Arsyeja pse sot nuk e kemi nënshkruar sot këtë dokument është që pala serbe nuk e dëshironte togfjalëshin ballafaqimi me të kaluarën”, theksoi Kurti.

Vuçiq: Pala e Prishtinës flet vetëm për të kaluarën 

Si kurrë herë më parë, presidenti i Serbisë qëndroi tërë kohën vetëm 10-15 metra më larg, gjatë kohës kur Kurti jepte deklaratën para gazetarëve. Kurti foli gjatë edhe në gjuhën serbe, për të kaluarën, për krimet e gjenocidin. Ndërsa Vuçiq më pas dha edhe disa intervista të tjera për mediat serbe, ku ndër të tjera u shpreh se “këto bisedime nuk janë të vështira, por janë të tmerrshme”. Ai tha se pala kosovare është e orientuar nga e kaluara ndërsa ajo serbe nga e ardhmja. “Kur flasim për ballafaqimin me të kaluarën duhet të flasim edhe për krimet ndaj serbëve”, tha Vuçqi.

Por që të dy, Kurit dhe Vuçiq thanë se janë të gatshëm të vazhdojnë dialogun, dhe që të dy pohonin se ata janë konstruktivë.

Takimi i radhës në nivelin e delegacioneve do të mbahet në fund të gushtit, ndërsa në shtator do të mbahet raundi i tretë Kurti – Vuçiq.

dw

Qëndrimet para takimit Kurti-Vuçiq më 19 korrik në Bruksel

Albin Kurti & Aleksandër VucicPara takimit të dytë ndërmjet kryeministrit të Kosovës dhe Presidentit të Serbisë palët deri tani nuk kanë lëvizur nga qëndrimet e tyre dhe nuk ka pasur asnjë përparim në drejtim të arritjes së marrëveshjes finale.

Takimi i kryeministrit të Kosovës Albin Kurti me presidentin e Serbisë Aleksandër Vuçiq i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian do të përqendrohet, sipas zëdhënësit të BE-së Peter Stano në diskutimin mbi përparimin e deritashëm dhe hapat e mëtejmë të bisedimeve, që janë shumë të rëndësishme për ardhmërinë evropiane të Kosovës dhe të Serbisë.

Kurti e Vuçiq, u takuan më 15 qershor në Bruksel, po nuk arritën ndonjë përparim. Presidenti i Serbisë Aleksandër Vuçiq, sërish kërkoi që “Kosova të përmbushë marrëveshjen për themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe”, ndërsa kryeministri Kurti thotë, se Kosova “nuk mund të lejojë përsëritjen e skenarit të Bosnje dhe Hercegovinës” dhe në vend të asociacionit propozoi krijimin e Këshillit Kombëtar për serbët e Kosovës, ngjashëm siç e kanë shqiptarët dhe boshnjakët në Serbi.

Në takimin e fundit të 15 qershorit, kryeministri Kurti bëri katër propozime, përfshirë atë që, “Kosova dhe Serbia menjëherë të nënshkruajnë një marrëveshje të përbashkët paqeje duke u zotuar se nuk do ta sulmojnë njëra-tjetrën”.

Kurti kundër asociacionit mbi bazë etnike

Pala serbe refuzoi propozimet e kryeministrit Kurti, ndërsa, presidenti serb Vuçiq tha se “Delegacioni shqiptar nuk dëshiron të përmbushë marrëveshjet që i kanë nënshkruar vetë, pra nuk duan fare të bisedojnë për krijimin e Asociacionit të Komunave me shumicë serbe”. Për këtë, sipas presidentit Vuçiq, Serbia do të vazhdojë të insistojë, por Prishtina zyrtare e hedh poshtë në mënyrë kategorike.

“Nuk mendoj që është e mundshme në rendin juridik dhe kushtetues të Kosovës të ketë asociacion mbi baza etnike. Mund të ketë asociacion të komunave mbi baza zhvillimore, mund të ketë mbi baza gjeografike. Ta zëmë Asociacion të bjeshkëve të Rugovës, të Maleve të Sharrit ose të Lumit Lepenc. Por Asociacion mbi bazë etnike nuk mund të kalojë as sa i përket frymës e as germës së Kushtetutës së Kosovës”, pati thënë kryeministri Kurti”.

BE mendon ndryshe

Shefi i zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë, Tomas Szunyog, e sheh ndryshe asociacionin. Ai ka thënë se “marrëveshja për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe është ligj për Kosovën”, edhe pse Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se është shkelur Kushtetuta në 23 pika të saj”.

“Marrëveshja e Asociacionit e vitit 2013 është diçka që është nënshkruar dhe ratifikuar nga shumica kushtetuese e Parlamentit, pra është një ligj i Kosovës”, tha Szunyong gjatë një debati me shoqerinë civile “kallxo pernime”.

“Ekziston një obligim i përgjithshëm për krijimin e këtij Asociacioni sipas marrëveshjes së arritur në vitin 2013. Ka qenë një marrëveshje pasuese në vitin 2015 e që ka specifikuar disa nga parimet në bazë të të cilave duhet të themelohet ky Asociacion dhe pikërisht kjo është vlerësuar nga Gjykata Kushtetuese dhe ajo asnjëherë nuk ka thënë që Asociacioni nuk duhet bërë, por ka thënë që disa nga parimet me gjasë nuk janë në përputhje me Kushtetutën e Kosovës’, tha shefi i zyrës së BE-së.

Para takimit të 19 korrikut ekipet teknike të Prishtinës dhe Beogradit u takuan për tri ditë në Bruksel me të dërguarin e BE-së në dialog Mirosllav Lajqak. Sipas zëvendëskryeministrit Besnik Bislimi, që udhëheq delegacionin kosovar në bisedime, pala kosovare ka paraqitur sipas tij, vërejtjet rreth kërkesës së palës serbe për asociacionin.

Mungesë kredibiliteti moral

“Pala kosovare te pjesa e asociacionit, fillimisht ka konstatuar mungesën e kredibilitetit moral nga ana e Serbisë për të kërkuar çfarëdo implementimi nga pala kosovare, për aq kohë sa ata vetë nuk kanë implementuar asnjë marrëveshje tek e cila nuk kanë parë përfitim për Serbinë”, shkroi Bislimi në një postim të gjatë në facebook. Me tej ai tha se Serbia po vazhdon të fuqizojë strukturat paralele në Kosovë.

“Pala kosovare i ka radhitur të gjitha strukturat ilegale paralele të Serbisë në Kosovë si në politikë, siguri, arsim, shëndetësi, ekonomi dhe financa, dhe ka vërtetuar që me kohë Serbia jo që ka punuar në shuarjen e tyre, por i ka fuqizuar të at, përfshirë vendimet për emërime të nënshkruara nga individë kyç si presidenti, kryeministri apo kryetari i parlamentit serb, dhe problemet me transferin ilegal të parave për financim të tyre”, shkroi Bislimi.

Sidoqoftë, edhe në takimin e radhës Kurti-Vuciq, që do të mbahet më 19 korrik në Bruksel, pala serbe ka paralajmëruar sërish që do të kërkojë nga Prishtina zyrtare themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe, që është parashikuar në marrëveshjen e Brukselit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë të vitit 2013. Asociacioni i Komunave me Shumicë Serbe parashikohet që të mbledhë rreth vetes dhjetë komuna në Kosovë me shumicën e popullsisë serbë, që janë Mitrovicë e Veriut, Kllokot, Partesh, Ranillug, Graçanicë, Zveçan, Zubin Potok, Novobërdë, Leposaviq dhe Shtërpcë.

Asociacioni ka për qëllim të përfaqësojë interesat kolektive të atyre komunave, në veçanti në fushën e arsimit, shëndetësisë, planifikimit urban dhe rural si dhe të ekonomisë.

dw

IKSHPK: Identifikohen sërish baktere në mostrat e ujit në Deçan

IKSHPK: Identifikohen sërish baktere në mostrat e ujit në DeçanInstituti Kombëtar i Shëndetësisë publike në Kosovë tha të premten se ka identifikuar sërish disa baktere të llojit E.coli që mund të kenë shkaktuar ndotjen e ujit në komunën e Deçanit, ndërsa një burim të ujit të kësaj komune e shpalli të papijshëm.

Në një njoftim për media të këtij instituti thuhet se “nga testimet e dërguara në laboratoret jashtë Kosovës, janë identifikuar tri lloj bakteresh, të llojit që çojnë në diarre”.

Deçani shpalli të martën gjendjen emergjente pasi më shumë se një mijë qytetarë të kësaj komune kërkuan ndihmë mjekësore përgjatë disa ditëve me shenja helmimi. Dyshimet e para u hodhën te furnizimi me ujë nga kompania e ujësjellësit “Hidrodrini”.

Kompania publike e ujësjellësit “Hidrodrini” e menaxhon ujin në nivel rajonal, përfshirë komunën e Deçanit. Kjo kompani tha sot se përmes rrjeteve sociale se bazuar në analizat e datës 16 korrik të kryera nga Instituti nuk ka tregues që uji i pijshëm nga sistemi i këtij ujësjellësi, të ketë qenë shkaktar i shqetësimeve shëndetësore dhe simptomave që janë paraqitur nga banorët e zonave të prekura.

Çështja e menaxhimit të ujësjellësit u përfshi në debat të premtën në parlamentin e Kosovës.

Ministri i Mjedisit, planifikimit hapësinor dhe infrastrukturës, Liburn Aliu tha se nga inspektimi në terren del se sistemi i ujësjellësit i kompanisë rajonale “Hidrodrini” nuk është i mbrojtur.

Pusetat janë të qasshme, rezervuari mund të jetë lehtë i qasshëm, mënyrën se si është bërë klorizimi i ujit është bërë në mënyrë manuale, rrjedhimisht i gjithë sistemi paraqet një brishtësi të madhe sa i përket sigurisë. Prandaj nëse e shohim sistemin e ujësjellësit në vendin tonë dhe sidomos në rastin në fjalë duhet ta kemi të qartë që lehtë ky sistem është i komprometueshëm, lehtë mund që një vërshim uji të krijojë situata të tilla edhe në të ardhmen”, tha ai.

Ministri Aliu tha se sistemi i ujësjellësit për disa fshatra të Deçanit nuk kanë leje ujore dhe se ndërtimi pa planifikim i ujësjellësve mbetet shqetësim.

Në vend se të krijohen ujëmbledhës dhe të menaxhohet uji duke krijuar liqe artificial dhe ujëmbledhësit prej të cilëve pastaj furnizojnë gjithë popullatën me ujë, këtu kemi në mënyrë ad-hoc, piketime të veçanta të burimeve me gypa të veçantë për të dërgu deri tek një lagje e përcaktume. Kur kemi sisteme të tilla ka me pas difekte si ky edhe në të ardhmen”, tha ai.

Ministri Aliu tha se qeveria do të inspektojë të gjithë ujësjellësit në Kosovë për të parë gjendjen e tyre. Ai tha se ndërtimet pa planifikim të ujësjellësve ka çuar në situata të tilla sikurse në komunën e Deçanit, të cilat janë të rrezikuara nga ndotja.

Autoritetet lokale në Deçan thonë se situata ka filluar të përmirësohet dhe se është ulur edhe numri i qytetarëve që kërkojnë ndihmë mjekësore.

Milionat e Serbisë për fuqizimin e strukturave paralele në Kosovë

Mitrovicë e Veriut. Serbia nga buxheti i saj për vitin 2021 ka ndarë 91.8 milionë euro për financimin e institucioneve paralele dhe aktiviteteve të saj në Kosovë.

Për struktura ilegale paralele të Serbisë në Kosovë në fushën e politikës, sigurisë, arsimit, shëndetësisë, ekonomisë dhe financa është biseduar javën e kaluar në Bruksel midis përfaqësuesit të Kosovës dhe Serbisë, në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve.

Besnik Bislimi, zëvendëskryeministër i Kosovës dhe kryenegociator në procesin e dialogut me Serbinë, duke komentuar takimin e Brukselit, kishte deklaruar përmes një postimi në Facebook se Serbia “jo që ka punuar në shuarjen e këtyre institucioneve, por i ka fuqizuar të njëjtat”.

“Kam konstatuar se këto struktura, Serbia nuk është duke i ngritur pa ndonjë arsye, dhe që ata kanë si synim legalizimin e të njëjtave përmes Asociacionit”, ka thënë Bislimi më 12 korrik.

Po të njëjtën ditë, Petar Petkoviq, shef i zyrës për Kosovën i Qeverisë së Serbisë dhe udhëheqës i delegacionit të Serbisë për dialogun me Kosovën, gjatë qëndrimit të tij në Zveçan, ka deklaruar para mediave se Bislimi “nuk e ka përmendur një gjë të tillë gjatë takimit në Bruksel”.

Strukturat paralele të Serbisë në Kosovë vazhdojnë të ekzistojnë, ndonëse një pjesë e tyre janë shuar vetëm në formë nominale, vlerësojnë përfaqësues të Institutit Demokratik të Kosovës dhe të organizatës joqeveritare “Qendra Humane në Mitrovicë”.

Heshtja e institucioneve për “pozitat fiktive”

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës, thotë për Radion Evropa e Lirë se deklarimet për çështjen e strukturave paralele nga ana e zëvendëskryeministri Bislimi, i konsideron si deklarime në një format shabllon. Sipas tij, në rastin e shëndetësisë dhe të arsimit, nuk bëhet fjalë vetëm për struktura paralele, por siç thotë ai, ato janë të vetmet në komunat me shumicë serbe, të cilat funksionojnë sipas sistemit të Serbisë, për shkak se atje nuk ka fare struktura të këtyre fushave sipas sistemit të Kosovës dhe se Kosova nuk ka bërë përpjekje që të shtrijë juridiksionin e saj në këto dy fusha.

Megjithëse, sipas tij, strukturat e sigurisë dhe të drejtësisë janë shuar në formë nominale, në nivelin komunal ekzistojnë mjaft struktura paralele dhe ato veprojnë sipas juridiksionit të Serbisë. Komunat paralele, siç thotë ai, përbëjnë shembullin më të dukshëm të mosrespektimit të Marrëveshjes për shuarjen e strukturave paralele.

“Serbia, është më se e qartë që vazhdon të ketë ndikim të madh dhe vijon të ketë sistem gati se paralel të nivelit lokal, me paradoksin që kryetarët e zgjedhur në mënyrë legjitime nga vota e qytetarëve, përmes rregullave të Kosovës, vijojnë që të kenë një pozitë fiktive edhe në kuptimin e strukturave paralele të Serbisë. Institucionet tona, deri më tani, në heshtje e kanë toleruar një situatë të tillë, duke mos ndërmarrë thuajse asgjë dhe duke i bërë të brishta, në kuptimin formal, institucionet tona që ekzistojnë në veri të vendit”, thotë Cakolli.

Verolub Petroniq nga organizata joqeveritare “Qendra Humane në Mitrovicë”, në një bisedë me Radion Evropa e Lirë, thotë që shumica e kryetarëve të komunave me shumicë serbe, të cilët i kanë fituar ato pozita në zgjedhjet e organizuara në sistemin e Kosovës, mbajnë gjithashtu edhe poste udhëheqëse në Organet e Përkohshme të Serbisë, të cilat nga autoritetet e Kosovës konsiderohen si paralele. Por, sipas tij, autoritetet e Kosovës nuk kanë bërë asgjë që kjo gjendje të ndryshojë, dhe siç thotë ai, kanë lënë të kuptohet që e kanë miratuar në heshtje këtë situatë.

“Këtë e kanë ditur të gjithë ish-presidentët, ish-kryeministrat dhe kryetarët e kuvendit si dhe deputetët. Pra, ky nuk është kurrfarë sekreti, në mënyrë të heshtur Kosova e ka dhënë miratimin për një gjë të tillë. Kanë pasur të drejtë (autoritetet e Kosovës) që kur janë mbajtur zgjedhjet lokale, të kërkojnë dhe të thonë që këta nuk janë adekuatë që të jenë në listat zgjedhore, sepse ata ndodhen në pozita udhëheqëse në disa organe të përkohshme. Por, ata nuk e bënë këtë edhe pse e kanë ditur këtë rrëfim”, shprehet Petroniq.

Asociacioni, vetëm pas shuarjes së strukturave paralele?

Zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi ka thënë në llogarinë e tij në Facebook se vetëm atëherë kur në Kosovë “të mos funksionojë asnjë strukturë paralele serbe, kur nuk do ketë financim ilegal nga Serbia dhe kur askush në Evropë të mos e kontestojë sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës, mund të diskutohet seriozisht për modalitetet më të përshtatshme për mbrojtjen dhe avancimin e të drejtave të minoriteteve”.

Por, shefi i Zyrës për Kosovën i Qeverisë së Serbisë, Petar Petkoviq, ka theksuar që nuk po e kupton zëvendëskryeministrin e Kosovës, Besnik Bislimi.

“Së pari , nuk e kam të qartë se për cilat komuna dhe institucione paralele është duke menduar Bislimi, kur ne jemi në vendin tonë, kur ne kemi institucionet dhe komunat tona, të cilat janë të vjetra disa dekada, por edhe institucione që janë të vjetra për shumë shekuj dhe askënd nuk e rrezikojmë”, tha Petkoviq.

Cakolli: Të pengohet legalizimi dhe legjitimimi i situatës në terren

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës vlerëson që çështja e shuarjes së tërësishme të strukturave paralele në Kosovë, si zbatim i marrëveshjeve të arritura më parë, duhet të diskutohet ndërmjet palëve në dialogun e Brukselit.

“Për më tepër, besoj që Kosova bën mirë që e ndërlidhë formimin e Asociacionit me shuarjen e këtyre strukturave. Përndryshe, kjo do të ishte vetëm legjitimim i një situate faktike që është në terren. Pra, ofrimi i kompetencave ekzekutive të Asociacionit (të komunave me shumicë serbe), në shumicën e sektorëve ku Serbia ka struktura paralele, do të nënkuptonte, në një formë, legalizim dhe legjitimim të pushtetit efektiv që Serbia ushtron në një pjesë të territorit, sidomos në këto katër komunat veriore, por pa i anashkaluar edhe gjashtë komunat tjera që ndodhen në jug të vendit”, theksoi Cakolli.

Petroniq: Zyra për Kosovën, përfaqësi konsullore e Serbisë në Kosovë

Veroljub Petroniq nga “Qendra Humane në Mitrovicë” thotë që strukturat paralele serbe në Kosovë gravitojnë në Zyrën për Kosovën në Qeverinë e Serbisë. Ai shpreh mendimin që kjo zyrë “do të jetë një Ministri e Punëve të Jashtme ose një lloj përfaqësie konsullore e Serbisë në Kosovë”.

“Më duket që në rast se arrihet një marrëveshje obliguese apo pajtim, sidoqoftë që do të quhet, me siguri që të gjitha ato struktura që punojnë në Zyrën për Kosovën, do të jenë një lloj ndërlidhjeje ndërmjet Serbisë dhe institucioneve të përkohshme në Kosovë, ashtu siç i quajnë në Beograd”, tha Petroniq.

Investimet e Serbisë në strukturat e saj në Kosovë

Për vitin 2021, Serbia ka ndarë 91.8 milionë euro për Kosovën. Pjesa më e madhe e këtij buxheti, 67.7 milionë euro, janë dedikuar për Zyrën për Kosovën të Qeverisë së Serbisë.

Sërish, pjesa më e madhe e kësaj shume që merr kjo zyrë, rreth 43.7 milionë euro, shkon për të mbështetur funksionimin e institucioneve paralele dhe organizatave të tjera në Kosovë, ndërsa 23.6 milionë euro shkojnë për të mbështetur përmirësimin e cilësisë së jetës së popullatës serbe dhe jo-shqiptare.

Rreth 2.59 milionë euro janë ndarë për “mbrojtjen e trashëgimisë kulturore, mbështetjen e Kishës Ortodokse Serbe dhe aktivitetet kulturore”.

Fondet e Serbisë për Kosovën ndahen jo vetëm përmes kësaj Zyreje, por edhe përmes ministrive të caktuara.

Përmes Ministrisë së Arsimit të Serbisë ndahen rreth 23.8 milionë euro për të mbështetur punën e të ashtuquajturit Universitet i Prishtinës me qendër në Mitrovicën e Veriut, i cili punon sipas sistemit arsimor të Serbisë.

Ministria e Kulturës e Serbisë ndan rreth 87.000 euro për të mbështetur informimin e qytetarëve në gjuhën serbe.

Përmes kabinetit të ministrit pa portofol, të ngarkuar me inovacionin dhe zhvillimin teknologjik, ndahen 237.000 euro, për të mbështetur përmirësimin e kapacitetit të inovacionit.

Gjithashtu, financohen edhe të ashtuquajturat Qarqe administrative.

Qarku Administrativ i Kosovës, merr rreth 143.000 euro, Qarku Administrativ i Mitrovicës së Kosovës merr rreth 100.250 euro dhe Qarku Administrativ i Anamoravës së Kosovës merr rreth 82.800 euro.

Drejtoria për Bashkëpunim me Kishat dhe Komunitetet Fetare ndan rreth 540.425 euro për “mbështetje për klerikët dhe manastiret në Kosovë”.

Udhëheqësit komunalë dhe deputetët me dy pozita

Se kryetarët e komunave me shumicë serbe, që janë integruar në sistemin e Kosovës, bartin funksione edhe në strukturat paralele, ka mjaft shembuj. Të gjithë ata janë nga Lista Serbe, e cila është themeluar dhe gëzon mbështetjen nga Beogradi zyrtar. Lista Serbe në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të Kosovës, të mbajtura më 14 shkurt, ka fituar dhjetë ulëse në Kuvendin e Kosovës. Të dhjetë komunat me shumicë serbe në Kosovë, po ashtu drejtohen nga përfaqësues të Listës Serbe.

Për shembull, Zoran Todiq, është kryetar i Komunës së Leposaviqit sipas sistemit të Kosovës dhe njëkohësisht është edhe kryetar i Organit të Përkohshëm të Leposaviqit, sipas sistemit të Serbisë.

Sërgjan Vulloviq është kryetar i Komunës së Zubin Potokut sipas sistemit të Kosovës, por edhe kryetar i Organit të Përkohshëm të Zubin Potokut, sipas sistemit të Serbisë.

Bratislav Nikoliq, kryetar i Komunës së Shtërpcës, sipas sistemit të Kosovës, është njëkohësisht edhe koordinator në Organin e Përkohshëm të Shtërpcës, sipas sistemit të Serbisë.

Funksione të dyfishta, sipas sistemit të Kosovës dhe atij të Serbisë, bartin edhe disa nga deputetët e Listës Serbe në Kuvendin e Kosovës.

Për shembull, Ivan Todosijeviq, është deputet në Kuvendin e Kosovës nga radhët e Listës Serbe dhe njëkohësisht edhe kryetar i Organit të Përkohshëm të Zveçanit.

Slavko Simiq, është deputet në Kuvendin e Kosovës nga radhët e Listës Serbe dhe njëkohësisht kryeshef i Qarkut të Mitrovicës së Kosovës, sipas sistemit të Serbisë.

Në bazë të Ligjit për vetëqeverisje lokale të Republikës së Serbisë, Organi i Përkohshëm i njësisë së vetëqeverisjes lokale, kryen detyrat dhe kompetencat e kuvendit dhe organeve ekzekutive të njësisë së vetëqeverisjes lokale “deri në konstituimin e kuvendit dhe zgjedhjen e organeve ekzekutive”.

Ndryshe, takimi i ri mes kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq do të mbahet të hënën më 19 korrik, në Bruksel. Siç është raportuar në Bruksel, ky takim do të fokusohet në diskutimin për progresin e arritur – për hapat e ardhshëm në dialog, i cili është shumë i rëndësishëm për perspektivën evropiane të Kosovës dhe Serbisë.

Ky është takimi i dytë mes Kurtit dhe Vuçiqit në Bruksel.

Për herë të parë, dy zyrtarët janë takuar më 15 qershor.

rel